Nh ng thông tin này không ph i bao gi c ng có.
Trang 1L I CAM OAN
Tôi Nguy n Ph ng Th o ậ tác gi lu n v n nƠy xin cam đoan r ng công trình này là do tôi th c hi n d i s h ng d n c a TS D ng c Ti n, công trình nƠy ch a đ c công b l n nào Tôi xin ch u trách nhi m v n i dung và
l i cam đoan nƠy
Hà N i, ngày 06 tháng 5 n m 2015
Tác gi c a lu n v n
Nguy n Ph ng Th o
Trang 2L I C M N
Trong quá trình tham gia l p h c Th c s chuyên ngành Qu n lý xây
d ng t i tr ng i h c Th y l i Hà N i, tôi đư đ c các th y cô quan tâm giúp đ r t t n tình trong vi c truy n đ t ki n th c và kinh nghi m ngh nghi p, giúp tôi b sung và nâng cao ki n th c chuyên môn, t ng thêm n ng l c đ tham gia vào công tác qu n lỦ trong t ng lai
Xu t phát t nhu c u công tác t i đ n v , v i kinh nghi m và ki n th c
đ c h c và qua tìm hi u, nghiên c u các tài li u, v n b n quy đ nh c a pháp
lu t, NhƠ n c, tôi đư l a ch n đ tài lu n v n t t nghi p th c s v i tiêu đ :
“ ánh giá hi u qu đ u t c a h ng m c nâng c p các công trình th y l i
trong ti u d án nâng c p các công trình th y l i và giao thông nông thôn huy n L c S n, t nh Hòa Bình”
Quá trình h c t p và làm Lu n v n t t nghi p, tôi đư nh n đ c s quan tơm, giúp đ t n tình c a các th y, cô giáo Khoa Công trình tr ng i h c
Th y l i và cán b h ng d n V i s n l c c a b n thân tôi đư hoƠn thƠnh
Lu n v n v i đ tài nói trên Tuy nhiên, v n đ nghiên c u r ng và ph c t p trong khi th i gian nghiên c u không nhi u và s hi u bi t c a b n thân còn
h n ch , nên Lu n v n c a tôi không th tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong
nh n đ c s góp ý c a các th y cô giáo và nh ng ng i quan tơm đ n n i dung c a đ tài nghiên c u đ tôi có đi u ki n hoàn thi n h n trong quá trình công tác và nghiên c u ti p theo
Tác gi c a Lu n v n xin bƠy t lòng bi t n đ i v i NhƠ tr ng, các
th y, cô giáo, cán b h ng d n vƠ c quan đư t n tình giúp đ tác gi hoàn thành Lu n v n nƠy
Xin chân thành c m n!
Hà N i, ngày tháng 4 n m 2015
Tác gi c a lu n v n
Trang 3DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 3.1: N ng su t, s n l ng, c c u cây tr ng khi ch a có d án 48
B ng 3.2: N ng su t, s n l ng, c c u cây tr ng khi có d án 48
B ng 3.3: Th ng kê hi n tr ng công trình th y l i huy n L c S n 49
B ng 3.4: Giá th tr ng đ u vƠo, đ u ra c a các y u t s n xu t nông nghi p 53
B ng 3.5: Thông tin kinh t -xã h i các d án 54
B ng 3.6: Th ng kê t l đói nghèo vƠ c n nghèo trong các xã khu v c xây d ng công trình 55
B ng 3.7: T ng m c đ u t c a d án 60
B ng 3.8: B ng t ng h p chi phí c a d án 61
B ng 3.9: S n l ng d ki n t ng thêm khi có d án 62
B ng 3.10: Chi phí và thu nh p thu n túy 1ha lúa đông xuơn 62
B ng 3.11: Giá tr thu nh p thu n túy 1ha lúa hè thu 63
B ng 3.12: Thu nh p thu n túy t ng thêm c a d án 64
B ng 3.13: Ch tiêu hi u qu tài chính c a d án .64
B ng 3.14: Chi phí kinh t c a d án 66
B ng 3.15: Giá phân Kali t i vùng d án 67
B ng 3.16: Giá tr thu nh p thu n túy 1ha lúa đông xuơn 67
B ng 3.17: Giá tr thu nh p thu n túy 1ha lúa hè thu 68
B ng 3.18: Thu nh p thu n túy t ng thêm c a d án 69
B ng 3.19: K t qu tính toán các ch tiêu kinh t 69
B ng 3.20: K t qu phơn tích đ nh y c a d án 71
Trang 4M C L C
L I CAM OAN 1
L I C M N 2
DANH M C CÁC B NG BI U 3
M C L C 4
M U 1
CH NG I: T NG QUAN V V N NGHIÊN C U 4
1.1 T ng quan v d án đ u t : 4
1.1.1 Khái ni m v d án đ u t xơy d ng công trình: 4
1.1.2 Phân lo i d án đ u t xơy d ng công trình 5
1.1.3 Yêu c u đ i v i d án đ u t xơy d ng công trình: 6
1.1.4 N i dung c a d án đ u t xơy d ng công trình: 7
1.2 T ng quan v đánh giá d án đ u t 7
1.2.1 Khái ni m v phơn tích, đánh giá d án đ u t : 7
1.2.2 M c đích phơn tích, đánh giá d án đ u t : 8
1.2.3 ụ ngh a phơn tích d án đ u t 8
1.3 T ng quan v phân tích, đánh giá hi u qu tài chính c a d án đ u t … 8
1.3.1 Khái ni m, m c đích, n i dung c a phơn tích tƠi chính 9
1.3.2 Xác đ nh các y u t lƠm c n c phơn tích, tính toán tƠi chính c a d án:ầ 10
1.3.3 Phơn tích, đánh giá hi u qu tƠi chính c a d án 12
Trang 51.4 T ng quan v phân tích đánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án
đ u t 16
1.4.1 Nh ng khái ni m và các v n đ chung 16
1.4.2 Giá kinh t và t su t chi t kh u xã h i: 19
1.4.3 Phơn tích, đánh giá hi u qu kinh t -xã h i 20
K T LU N CH NG I 22
CH NG II: C S LÝ LU N ÁNH GIÁ HI U QU U T C A D ÁN 23
2.1 Các ch tiêu s d ng đ đánh giá hi u qu đ u t c a d án: 23
2.1.1 Nhóm các ch tiêu hi u qu tài chính: 23
2.1.2 Các ch tiêu hi u qu kinh t - xã h i: 27
2.2 Trình t và ph ng pháp phân tích, đánh giá hi u qu đ u t xây d ng các công trình th y l i ph c v t i tiêu : 30
2.2.1 i u tra, thu th p tài li u, s li u 30
2.2.2 Xác đ nh ngu n v n đ u t c a d án: 31
2.2.3 ánh giá hi u tài chính c a d án 32
2.2.4 ánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án 37
2.3 Th c tr ng hi u qu đ u t c a các công trình th y l i trên đ a bàn t nh Hòa Bình 43
K T LU N CH NG II 46
CH NG III: ÁNH GIÁ HI U QU U T C A D ÁN NÂNG C P CÁC CÔNG TRÌNH TH Y L I TRONG TI U D ÁN NÂNG C P CÁC CÔNG TRÌNH TH Y L I VÀ GIAO THÔNG NÔNG THÔN HUY N L C S N, T NH HÒA BÌNH 47
Trang 63.1 Gi i thi u v d án nâng c p các công trình th y l i 47
3.1.1 Mô t v d án nâng c p các công trình th y l i 47
3.1.2 C quan ch qu n/ ch đ u t / đ n v qu n lý chuyên ngành 55
3.1.3 T ng chi phí 55
3.1.4 Th i gian th c hi n 55
3.2 Quan đi m và m c đích đánh giá hi u qu đ u t c a d án nói chung và d án nâng c p các công trình th y l i nói chung: 56
3.2.1 Quan đi m và m c đích đánh giá hi u qu đ u t c a d án th y l i nói chung: 56
3.2.2 Yêu c u và m c đích đánh giá hi u qu đ u t c a H ng m c nâng c p các công trình th y l i: 56
3.3 Ngu n v n đ u t c a Ti u d án 57
3.4 ánh giá hi u qu đ u t c a h ng m c Nâng c p các công trình th y l i trong ti u d án Nâng c p các công trình th y l i và giao thông nông thôn huy n L c S n, t nh Hòa Bình: 58
3.4.1 Gi i thi u chung: 58
3.4.2 ánh giá hi u qu tài chính c a d án 59
3.4.3 ánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án 64
3.5 M t s gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t c a d án: 72
K T LU N CH NG III 75
K T LU N CHUNG 76
TÀI LI U THAM KH O 78
CÁC PH L C 79
Trang 8M U
1 Tính c p thi t c a tài:
Hòa Bình là t nh mi n núi, t tr ng nông nghi p chi m t l 50% Do
đ c thù đ a hình đ i núi nên vi c s n xu t g p r t nhi u khó kh n, d n đ n tình
tr ng đói nghèo t ng cao M c tiêu chính c a y Ban nhân dân t nh Hòa Bình
hi n nay là t ng b c kh c ph c nh ng khó kh n nh h ng tr c ti p t i lao
đ ng s n su t c a ng i dân
Hai xư Phú L ng vƠ xư Phúc Tuy thu c huy n L c S n lƠ vùng đ ng bào dân t c thi u s , đ i s ng r t khó kh n, t l h nghèo cao trung bình 80,72% Dân s c a 02 xã vùng Ti u d án đ i s ng d i m c nghèo kho ng 11,93% , dân s còn l i có thu nh p x p x ng ng nghèo Do đi u ki n kinh t khó kh n nên ch a có các d án đ c th c hi n tri n khai trên đ a bàn 2 xã này Thu nh p ch y u c a ng i dơn n i đơy ch y u là tr ng lúa, tr ng r ng, ch n nuôi gia súc và các s n ph m làng ngh truy n th ng; nh ng do kênh b s t l ,
b i l p, đ ng xá trên đ a bàn ti u d án ch a đ c đ u t k t c u m t đ ng nên không đ m b o c p n c t i k p th i theo mùa v , nh h ng đ n n ng
su t cây tr ng, gi m giá tr các s n ph m nông nghi p, t ng giá thƠnh v n chuy n các s n ph m nông nghi p đ n các ch đ u m i, đ i s ng c a ng i dân g p r t nhi u khó kh n S li u th ng kê chính th c cho th y thu nh p bình quơn đ u ng i trung bình kho ng 6,5 - 7,5 tri u đ ng/ng i/n m, tuy nhiên con s nƠy không đ u Nh ng h có thu nh p trung bình tr lên là nh ng h ngoài tr ng lúa, mƠu còn có ch n nuôi bò, tr ng cơy n qu , tr ng mía gi ng
m i và thâm canh t t; nh ng h nghèo đói ch y u là các h đ c canh cơy l ng
th c ho c lƠm n ng r y tr ng cây công nghi p, cây ngô, s n đ gi i quy t
l ng th c, ch a có v n nuôi bò, gia đình neo đ n giƠ y u đau m b nh t t,
đi u ki n đ t đai, giao thông không thu n l i nên không th tr ng cây giá tr cao
Trang 9T nh ng đi u ki n nêu trên vi c tri n khai ti u d án là h t s c c n thi t
đ i v i đ i s ng c a ng i dơn n i đơy Vi c đánh giá hi u qu tài chính và kinh t -xã h i c a Ti u d án gi m t vai trò r t quan tr ng trong quy t đ nh
đ u t c a các c p có th m quy n, quy t đ nh s thành b i c a d án vƠ c ng
nh m đ nh h ng th c hi n các ch tiêu tƠi chính huy đ ng các ngu n tài tr cho d án trong su t th i gian ti n hành xây d ng và khi thác d án Tuy nhiên , công tác này hi n nay Hòa Bình v n cón b xem nh d n đ n nhi u công trình đ t yêu c v k thu t nh ng không đ t hi u qu đ u t v n đ c tri n khai xây d ng gây lãng phí ngân sách nhƠ n c kh ng đ nh tính kh thi c a
d án h c viên ch n đ tài “ ánh giá hi u qu đ u t c a H ng m c nâng
c p các công trình th y l i trong ti u d án Nâng c p các công trình th y l i
và giao thông nông thôn huy n L c S n, t nh Hòa Bình” lƠm đ tài lu n v n
cao h c cho mình
2 M c đích c a tài:
- H th ng hóa nh ng lý lu n v phân tích hi u qu kinh t -xã h i, hi u
qu tài chính c a d án nói chung và các d án th y l i ph c v t i tiêu nói riêng;
- Phơn tích vƠ đánh giá c th hi u qu đ u t d án Nâng c p các công trình th y l i trong ti u d án Nâng c p các công trình th y l i và giao thông nông thôn huy n L c S n, t nh Hòa Bình T đó đ a ra m t s ki n ngh và
gi i pháp trong vi c nâng cao hi u qu đ u t c a d án
3 i t ng và ph m vi nghiên c u:
- i t ng nghiên c u: Các công trình th y l i thu c xư Phú L ng vƠ
xã Phúc Tuy thu c huy n L c S n, t nh Hòa Bình
- Ph m vi nghiên c u: hi u qu đ u t c a các công trình th y l i t i xã Phú L ng vƠ xư Phúc Tuy thu c huy n L c S n, t nh Hòa Bình t lúc b t đ u
Trang 10- Ph ng pháp x lý thông tin: S d ng ph n m m Microsoft excel
- Ph ng pháp phơn tích chi phí ậ l i ích: đ đánh giá hi u qu tài chính,
hi u qu kinh t -xã h i c a d án
Trang 11N I DUNG
1.1 T ng quan v d án đ u t :
1.1.1 Khái ni m v d án đ u t xây d ng công trình:
Theo Lu t Xây d ng “D án đ u t xơy d ng công trình là t p h p các
đ xu t có liên quan đ n vi c b v n đ xây d ng m i, m r ng ho c c i t o
nh ng công trình xây d ng nh m m c đích phát tri n, duy trì, nâng cao ch t
l ng công trình ho c s n ph m, d ch v trong th i h n nh t đ nh D án đ u
t xây d ng công trình bao g m ph n thuy t minh và ph n thi t k c s ”
Nh v y có th hi u d án đ u t xơy d ng công trình có hai n i dung là
đ u t vƠ ho t đ ng xây d ng Nh ng do đ c đi m c a các d án xây d ng bao
gi c ng yêu c u m t di n tích nh t đ nh , m t đ a đi m nh t đ nh (bao g m
đ t, kho ng không, m t n c, m t bi n và th m l c đ a) do đó ta có th th y
m t d án đ u t xơy d ng bao g m các v n đ sau:
1 K ho ch: đ c th hi n rõ qua các m c đích đ c xác đ nh, các m c đích nƠy ph i đ c c th hóa thành các m c tiêu và d án ch đ c hoàn thành khi các m c tiêu c th đ t đ c
2 Ti n v n: Chính là s b v n đ xây d ng công trình Ti n v n đ c coi là ph n v t ch t có tính quy t đ nh s thành công c a d án
3 Th i gian: Là m t đ c đi m r t quan tr ng c n đ c quan tâm b i th i gian
4 t: t c ng lƠ m t y u t v t ch t h t s c quan tr ng t ngoài các giá tr v đ a ch t, còn có giá tr v v trí, đ a lý, kinh t , môi tr ng, xã h iầVì
v y, quy ho ch, khai thác và s d ng đ t cho các d án xây d ng có nh ng đ c
đi m và yêu c u riêng, c n h t s c l u Ủ khi th c hi n d án xây d ng
5 Công trình xây d ng: là s n ph m c a d án đ u t xơy d ng, đ c
t o thành b i s c lao đ ng c a con ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào
Trang 12công trình, đ c liên k t đ nh v v i đ t, có th bao g m ph n d i m t đ t,
ph n trên m t đ t, ph n d i m t n c và ph n trên m t n c, đ c xây d ng theo thi t k Công trình xây d ng bao g m: công trình xây d ng công c ng, nhà , công trình giao thông, th y l i, n ng l ng, công nghi p và các công trình khác
1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng công trình
- Phân lo i theo quy mô, tính ch t:
+ D án quan tr ng qu c gia
+ D án nhóm A
+ D án nhóm B
+ D án nhóm C
- Phân lo i theo ngƠnh vƠ l nh v c:
+ D án đ u t xơy d ng công trình công nghi p
+ D án đ u t xơy d ng công trình giao thông
+ D án đ u t xơy d ng công trình th y l i
+ D án đ u t xơy d ng công trình dân d ng
+ D án đ u t xây d ng công trình khác
- Phân lo i theo ngu n v n đ u t xơy d ng công trình
+ D án s d ng v n ngơn sách nhƠ n c: ơy chính lƠ ngu n chi
c a ngơn sách NhƠ n c cho đ u t ó lƠ m t ngu n v n đ u t quan tr ng trong chi n l c phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia Ngu n v n này
th ng đ c s d ng cho các d án k t c u kinh t - xã h i, qu c phòng, an ninh, h tr cho các d án c a doanh nghi p đ u t vƠo l nh v c c n s tham gia c a NhƠ n c, chi cho các công tác l p và th c hi n các quy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xã h i vùng, lãnh th , quy ho ch xây d ng đô th và nông thôn
Trang 13+ D án s d ng v n tín d ng do NhƠ n c b o lưnh, v n tín d ng
đ u t phát tri n c a NhƠ n c: Cùng v i quá trình đ i m i vƠ m c a, tín d ng
đ u t phát tri n c a NhƠ n c ngƠy cƠng đóng vai trò đáng k trong chi n l c phát tri n kinh t - xư h i Ngu n v n tín d ng đ u t phát tri n c a NhƠ n c
có tác d ng tích c c trong vi c gi m đáng k vi c bao c p v n tr c ti p c a NhƠ n c V i c ch tín d ng, các đ n v s d ng ngu n v n nƠy ph i đ m
b o nguyên t c hoƠn tr v n vay Ch đ u t lƠ ng i vay v n ph i tính k hi u
qu đ u t , s d ng v n ti t ki m h n V n tín d ng đ u t phát tri n c a NhƠ
n c lƠ m t hình th c quá đ chuy n t hình th c c p phát ngơn sách sang
ph ng th c tín d ng đ i v i các d án có kh n ng thu h i v n tr c ti p
+ D án s d ng v n đ u t phát tri n c a doanh nghi p nhƠ n c:
c xác đ nh lƠ thƠnh ph n ch đ o trong n n kinh t , các doanh nghi p NhƠ
n c v n n m gi m t kh i l ng v n khá l n M c dù v n còn m t s h n ch
nh ng đánh giá m t cách công b ng thì khu v c thì khu v c kinh t NhƠ n c
v i s tham gia c a các doanh nghi p NhƠ n c v n đóng m t vai trò ch đ o trong n n kinh t nhi u thƠnh ph n.V i ch tr ng ti p t c đ i m i doanh nghi p NhƠ n c, hi u qu ho t đ ng c a khu v c kinh t nƠy ngƠy cƠng đ c
kh ng đ nh, tích lu c a các doanh nghi p NhƠ n c ngƠy cƠng gia t ng vƠ đóng góp đáng k vƠo t ng quy mô v n đ u t c a toƠn xư h i
+ D án s d ng v n khác bao g m c v n t nhơn ho c s d ng h n
h p nhi u ngu n v n
1.1.3 Yêu c u đ i v i d án đ u t xây d ng công trình:
- D án đ u t xơy d ng không phân bi t các lo i ngu n v n s d ng
ph i đáp ng các yêu c u sau:
- Phù h p v i quy ho ch t ng th phát tri n kinh t - xã h i, quy ho ch phát tri n ngành, quy ho ch xây d ng, quy ho ch và k ho ch s d ng đ t t i
đ a ph ng n i có d án đ u t xơy d ng
Trang 14- Có ph ng án công ngh vƠ ph ng án thi t k xây d ng phù h p
- B o đ m ch t l ng, an toàn trong xây d ng, v n hành, khai thác, s
d ng công trình, phòng, ch ng cháy, n và b o v môi tr ng, ng phó v i bi n
đ i khí h u
- B o đ m c p đ v n đúng ti n đ c a d án, hi u qu tài chính, hi u
qu kinh t - xã h i c a d án
- Tuân th quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan
1.1.4 N i dung c a d án đ u t xây d ng công trình:
- Ph n thuy t minh đ c l p tu theo lo i d án đ u t xơy d ng công trình, bao g m các n i dung ch y u sau: m c tiêu, đ a đi m, quy mô, công
su t, công ngh , các gi i pháp kinh t - k thu t, ngu n v n vƠ t ng m c đ u
t , ch đ u t vƠ hình th c qu n lỦ d án, hình th c đ u t , th i gian, hi u qu , phòng, ch ng cháy, n , đánh giá tác đ ng môi tr ng;
- Ph n thi t k c s đ c l p ph i phù h p v i t ng d án đ u t xơy
d ng công trình, bao g m thuy t minh vƠ các b n v th hi n đ c các gi i pháp v ki n trúc; kích th c, k t c u chính; m t b ng, m t c t, m t đ ng; các
gi i pháp k thu t, gi i pháp v xơy d ng; công ngh , trang thi t b công trình,
ch ng lo i v t li u xơy d ng ch y u đ c s d ng đ xơy d ng công trình
1.2 T ng quan v đánh giá d án đ u t
1.2.1 Khái ni m v phân tích, đánh giá d án đ u t :
Phơn tích đánh giá d án đ u t lƠ vi c t ch c xem xét m t cách khách quan, có khoa h c và toàn di n các n i dung c b n nh h ng tr c ti p t i tính
kh thi c a m t d án, đ ra các quy t đ nh đ u t vƠ cho phép đ u t
Phân tích d án đ u t lƠ m t vi c quan tr ng trong ho t đ ng qu n tr
d án nói chung Vi c phân tích d án đ u t đ c ti n hành trên t t c các m t
ho t đ ng c a d án N i dung phân tích trong d án là các v n đ liên quan,
Trang 15tác đ ng đ n d án k t khi d án hình thƠnh cho đ n khi d án k t thúc quá trình v n hƠnh khai thác, ngh a lƠ c chu trình t n t i c a d án nói chung
N i dung phân tích d án đ u t bao g m:
- Phân tích t ng quan kinh t - xã h i liên quan đ n vi c hình thành d án
đ u t
- Phân tích các y u t v s n ph m và th tr ng s n ph m c a d án;
- Phân tích các y u t k thu t - công ngh liên quan d án;
- Phân tích tài chính và hi u qu kinh t - tài chính d án đ u t
1.2.2 M c đích phân tích, đánh giá d án đ u t :
- Giúp cho Ch đ u t l a ch n ph ng án t t nh t đ đ u t
- Giúp cho các c quan h u quan c a NhƠ n c đánh giá đ c tính phù
h p c a d án đ i v i quy ho ch phát tri n chung c a ngƠnh, đ a ph ng vƠ
c a c n c trên các m t, các m c tiêu, quy mô, quy ho ch và hi u qu
- Thông qua đánh giá, nhƠ đ u t xác đ nh tính l i h i c a d án khi cho phép đi vƠo ho t đ ng trên c s các khía c nh: Công ngh , v n, ô nhi m môi
- Phơn tích đúng vƠ đ l i ích và chi phí kinh t c a d án trên c s giá
tr xã h i th c t c a chúng, nh m đi u ti t các chính sách kinh t v mô, c ng
nh chi n l c và chính sách kinh doanh c a doanh nghi p
1.3 T ng quan v phơn tích, đánh giá hi u qu tƠi chính c a d án đ u t
Trang 161.3.1 Khái ni m, m c đích, n i dung c a phân tích tài chính
M t trong nh ng vai trò c a tƠi chính lƠ khai thác, thu hút các ngu n tƠi chính nh m đ m b o cho nhu c u đ u t phát tri n c a doanh nghi p nói riêng
vƠ toƠn xư h i nói chung Do đó tƠi chính lƠ m t trong nh ng đi u ki n tiên quy t s thƠnh công c a m i d án Th c t cho th y có nhi u d án không đ
v n không th th c hi n đ c , mƠ thông th ng ngu n v n cho m t d án có
t nhi u n i ho c t chính ph , t vi n tr ho c huy đ ng các c đôngầcho nên tƠi chính ph i phát huy vai trò tìm ngu n v n vƠ huy đ ng ngu n v n cho
m t d án
Phân tích tƠi chính c a m t d án đ u t lƠ m t ti n trình ch n l c, tìm
hi u v t ng quan c a các ch tiêu tƠi chính vƠ đánh giá tình hình tƠi chính v
m t d án đ u t nh m giúp nhƠ đ u t đ a ra các quy t đ nh đ u t có hi u
qu
1.3.1.2 M c đích c a vi c phơn tích tài chính
Các nhƠ đ u t luôn mong mu n d án thƠnh công, phơn tích tƠi chính
s giúp h th y đ c các b c ti n tri n c a d án đ h đ a ra các bi n pháp thích h p b ng cách d tính tr c các ph ng án khác nhau vƠ l a ch n ph ng
án c th cho d án c a mình
Trang 17Phân tích tài chính s giúp các nhƠ đ u t th y đ c hi u qu d án thông qua vi c so sánh gi a m i ngu n thu c a d án v i t ng chi phí h p lỦ c a d án(c chi phí đ t xu t)
Phơn tích tƠi chính luôn di n ra t b c l p Báo cáo đ u t xơy d ng
công trình cho đ n khi đ a công trình vƠo v n hƠnh, nên phơn tích tƠi chính s giúp nhƠ đ u t d tính đ c cho t ng lai khi có s thay đ i v thu nh p vƠ chi phí đ k p th i đi u ch nh vƠ rút kinh nghi m
Phơn tích tƠi chính lƠ k ho ch đ tr n , b i nó đ a ra các tiêu chu n v
ho t đ ng vƠ nh ng cam k t v nh ng ho t đ ng c a mình Ng i tƠi tr c n
c vƠo k t qu phơn tích tƠi chính đ đ a ra các quy t đ nh tƠi tr ti n(đ u t
v n ti p hay không) N u vay vƠ tr n đúng th i h n cam k t thì l n sau vay
s d dƠng h n ch ng t s thƠnh công c a d án
1.3.1.3 Nh ng n i dung c b n c a phơn tích tƠi chính
Trong phơn tích tƠi chính c n xác đ nh rõ các v n đ sau:
- Xác đ nh t ng m c đ u t , c c u các ngu n v n vƠ lo i v n c a
d án
- Xác đ nh các dòng thu chi c a d án
- Xác đ nh các ch tiêu hi u qu vƠ l a ch n ph ng án
- Phơn tích đ an toƠn v m t tƠi chính
Phơn tích tƠi chính lƠ m t n i dung kinh t quan tr ng c a d án Nó cho
bi t quy mô đ u t , hi u qu đ u t vƠ an toƠn v đ u t , giúp cho nhƠ đ u t quy t đ nh có đ u t hay không, hi u qu đ n đơu, đ ng th i c ng giúp cho các
c quan th m đ nh bi t đ c tính th c thi c a d án v ph ng di n tƠi chính
1.3.2 Xác đ nh các y u t làm c n c phân tích, tính toán tài chính
c a d án:
Phơn tích đánh giá tƠi chính các d án đ u t tr c h t ph i d a vƠo các Báo cáo tƠi chính c a d án Do đó ph i đ a vƠo các Báo cáo tƠi chính các y u
Trang 18t kinh t , k thu t, xư h i, qu c phòng, phù h p v i yêu c u c a nhi m v đ t
ra Báo cáo tƠi chính th hi n dòng cơn đ i thu chi ph n ánh l ng ti n t có
m i th i đi m trong th i gian ho t đ ng c a d án Nh v y, các báo cáo tƠi chính c a d án ph n ánh k t qu tƠi chính c a d án t i m i th i đi m trong quá trình th c hi n vƠ v n hƠnh c a d án
1.3.2.1 T ng m c đ u t : LƠ m t ch tiêu kinh t -k thu t t ng h p quan tr ng, lƠ c n c đ l p k ho ch vƠ qu n lỦ v n đ u t , xác đ nh hi u qu
đ u t c a d án
1.3.2.2 L p k ho ch đ u t : Trên c s các gi i pháp k thu t, k t
qu nghiên c u th tr ng ầ ta ti n hƠnh l p k ho ch đ u t K ho ch đ u t
là danh m c các kho n chi phí c n thi t cho vi c th c hi n d án k t khi b t
đ u cho đ n khi d án hoƠn thƠnh đi vƠo ho t đ ng Nói khác đi, k ho ch đ u
t lƠ k ho ch b v n theo th i gian c a d án
1.3.2.3 L p k ho ch ho t đ ng: K ho ch ho t đ ng c a d án th
hi n vi c d ki n m c huy đ ng công su t /n ng l c ph c v hƠng n m c a d
án vƠ k ho ch s n xu t, khai thác, cung ng d ch v , c th các y u t s n
l ng, s l ng, ch ng lo i s n ph m, d ch v t i m i th i đi m ho t đ ng K
ho ch s n xu t, tiêu th s n ph m có liên quan m t thi t v i vi c xác đ nh nhu
c u v n l u đ ng vƠ các k ho ch khác nh v n t i, cung ng v t t , v t li uầ
K ho ch ho t đ ng lƠ c s đ tính toán l i ích thu đ c t vi c khai thác, v n hƠnh d án c ng nh các chi phí c n thi t cho quá trình nƠy Trên c s các ch tiêu thu (l i ích), chi (chi phí) có th phơn tích, đánh giá l a ch n ph ng án
đ quy t đ nh đ u t
1.3.2.4 K ho ch kh u hao vƠ x lỦ các kho n thu h i: V nguyên
t c, m i kho n chi phí đ u t cho d án c n đ c thu h i đ hoƠn v n Tuy nhiên, m i kho n chi phí có cách th c thu h i riêng Các chi phí t o ra tƠi s n
c đ nh c u d án đ c thu h i d i hình th c kh u hao, t c lƠ kho n ti n kh u
Trang 19tr hƠng n m theo m c đ s d ng c a tƠi s n i v i d án s d ng ngu n
v n NhƠ n c thì t l trích kh u hao áp d ng theo quy đ nh c a NhƠ n c v
ch đ qu n lỦ, s d ng vƠ trích kh u hao tƠi s n c đ nh i v i các d án khác thì t l vƠ hình th c trích kh u hao do Ch đ u t quy t đ nh
1.3.2.5 V n l u đ ng: V n l u đ ng lƠ kho n ti n c n thi t hƠng
n m đ đ m b o cho ho t đ ng c a d án V n l u đ ng bao g m các kho n chi ch y u sau: Ti n m t, hƠng t n kho, chênh l ch gi a kho n ph i thu chi vƠ kho n ph i tr V n l u đ ng đ c xác đ nh c n c vƠo nhu c u chi phí hƠng
n m vƠ th i gian d tr phù h p v i nhu c u s n xu t
1.3.2.6 K ho ch tr n : K ho ch tr n đ c xơy d ng trên c s
k ho ch vay n vƠ các đi u ki n tƠi tr c a t ng ngu n vay Tuy nhiên, trong giai đo n l p d án nhi u đi u ki n vay, tr c th ch a đ c kh ng đ nh mƠ
ch y u d a vƠo các đi u ki n thông l nh ng ngu n d đ nh vay Vì v y, k
ho ch tr n th ng lƠ nh ng d tính mang tính ch quan
Ng c l i, k ho ch tr n c ng cho th y đi u ki n tƠi chính c n đ m
b o đ d án kh thi Nh ng d tính tr c trong k ho ch tr n cho phép ch
đ u t xem xét các ngu n tƠi tr thích h p ho c đi u ki n c n ph i đ t đ c khi đƠm phán H p đ ng cho vay c th
1.3.3 Phân tích, đánh giá hi u qu tài chính c a d án: Bao g m các
b c sau:
- Xác đ nh chi phí tài chính c a d án
- Xác đ nh l i ích tài chính c a d án
- Tính toán các ch tiêu hi u qu tài chính;
- Phơn tích, đánh giá hi u qu tài chính c a d án
1.3.3.1 Xác đ nh chi phí tài chính c a d án: Các kho n chi bao
g m toàn b chi phí trong quá trình th c hi n đ u t vƠ các ho t đ ng c a d
án i v i d án th l i ph c v t i tiêu thì các kho n chi phí tài chính c a
Trang 20d án bao g m: V n đ u t ban đ u c a d án, chi phí qu n lỦ v n hƠnh hƠng
n m, chi phí thay th trong vòng đ i c a d án
- V n đ u t ban đ u c a d án: T ng v n đ u t d án là khái toán chi phí c a d án bao g m t ng chi phí xây d ng công trình (chi phí xây d ng, chi phí thi t b , chi phí qu n lý d án và chi khác, chi phí d phòng) và chi phí
đ n bù gi i phóng m t b ng tái đ nh c Ph ng pháp tính toán theo h ng d n
t i c a c quan có th m quy n (hi n t i tính theo Thông t s 04/2005/TT-BXD ngày 1/4/2005 c a B Xây D ng)
- Chi phí qu n lỦ v n hƠnh hƠng n m: Chi phí qu n lý v n hành công trình hƠng n m bao g m các kho n chính nh : Chi phí l ng vƠ các kho n tính theo l ng c a cán b và công nhân qu n lý v n hành công trình; nguyên nhiên v t li u, n ng l ng; chi phí s a ch a th ng xuyên tài s n c đ nh; chi phí qu n lý doanh nghi p và các kho n chi phí khác Chi phí qu n lý v n hành công trình hƠng n m có th tính b ng t l % so v i t ng v n đ u t xơy d ng công trình Theo th ng k và kinh nghi m, CQLVH có th l y b ng 3 5% t ng
v n đ u t xơy d ng công trình đ i v i các h th ng t i tiêu b ng đ ng l c và
b ng t 1,5 3% đ i v i d án h ch a, t i t ch y.Ngoài ra có th l y chi phí ho t đ ng th c t bình quơn trên 1 ha (trong n m 5 n m g n nh t) c a m t
h th ng t ng t trong vùng đ c tính chi phí v n hành b o d ng hàng
n m i v i các d án v a xây d ng, v a khai thác s d ng t ng ph n khi d
án ch a hoƠn thƠnh thì chi phí qu n lý v n hƠnh hƠng n m tính theo quy đ nh trên nhân v i t l % s di n tích hƠng n m đ c t i tiêu
- Chi phí thay th là chi phí s a ch a l n ho c thay th hoàn toàn thi t b nên ph i đ a vƠo dòng chi phí c a d án và ch tính đ i v i các d án
là tr m b m t i, tiêu Sau khi d án hoƠn thƠnh đ a vƠo khai thác s d ng, c
5 n m đ a vƠo dòng chi phí c a d án m t kho n chi phí thay th Theo kinh
Trang 21nghi m l y trong kho ng 10 ậ 15 % v n đ u t thi t b ban đ u đ i v i thi t b
n i và 7 10% đ i v i thi t b nh p ngo i
1.3.3.2 Xác đ nh l i ích tài chính c a d án: Bao g m doanh thu,
m c thay đ i c a tài kho n thu, giá tr còn l i
1.3.3.3 Tính toán các ch tiêu hi u qu tài chính:
- Giá tr thu nh p ròng (NPV cho bi t l i ích kinh t ròng c a d án,
ch tiêu nƠy đ c đo b ng hi u gi a t ng l i ích kinh t v i t ng chi phí kinh
t c a d án Do đó, yêu c u c a ch tiêu này là NPV > 0 và NPV càng l n thì
r : T l chi t kh u (còn g i là lãi su t chi t kh u)
Giá tr c a NPV 0 thì d án m i có hi u qu kinh t vƠ NPV cƠng l n thì hi u qu c a d án cƠng cao N u NPV 0 thì d án không đ t hi u qu kinh t
- Su t thu l i n i t i (IRR%)
N u NPV là ch tiêu tuy t đ i thì IRR là ch tiêu t ng đ i bi u th đ y
đ h n tính hi u qu v m t kinh t c a d án Giá tr c a IRR nh h n ho c
b ng chi phí c h i c a v n thì d án không đ t hi u qu kinh t IRR càng l n
h n thì hi u qu kinh t c a d án càng cao
IRR th ng đ c so sánh v i m t m c lãi su t gi i h n do nhƠ n c quy
đ nh, thông th ng IRR 12 % i v i các d án t i tiêu, c n c vào m c tiêu đ u t , đ i t ng h ng l i vƠ các tác đ ng c a d án đ i v i phát tri n
Trang 22kinh t - xã h i, môi tr ng, an ninh qu c phòng.v.v đ quy đ nh tr s IRR t i thi u ph i đ t đ c theo t ng vùng mi n khác nhau
Su t thu l i n i t i là m c lãi su t mà n u dùng nó làm su t chi t kh u
đ quy đ i các dòng ti n t c a ph ng án thì giá tr hi n t i c a hi u s thu chi NPV = 0 Hay nói cách khác IRR là nghi m c a ph ng trình:
- T s thu nh p/chi phí (B/C) : cho bi t t l gi a t ng l i ích kinh
t và t ng chi phí kinh t c a d án Do đó, d án có EBCR l n h n 1 m i đ c coi là có hi u qu kinh t và EBCR càng l n h n 1 thì hi u qu kinh t c a d
án càng l n N u B/C 1 thì d án không đ t hi u qu kinh t
T s thu nh p/chi phí đ c tính theo công th c:
≥ 1 (1.3)
- Th i gian hoàn v n n i b : Là th i gian c n thi t đ d án ho t
đ ng thu h i đ s v n đ u t đư b ra Th i gian hoàn v n n i b đ c tính theo công th c:
NPV = Tth
t=o
- H s đ m b o kh n ng tr n K: Là t s gi a ngu n đ m b o
tr n t i m t th i đi m và s n đ n h n ph i tr t i th i di m đó K đ c tính theo công th c sau:
K =
đ
đ
đ
Ch tiêu này ph n ánh m c đ đ m b o tr n t các ngu n thu c a d
án Nói chung vào các th i đi m tr n h s K ≥ 1 đ c xem là b o đ m kh
n ng tr n , tuy nhiên h s này càng cao càng t t
Trang 231.4 T ng quan v phơn tích đánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án
đ u t
1.4.1 Nh ng khái ni m và các v n đ chung
1.4.1.1 ụ ngh a c a phân tích hi u qu kinh t -xã h i:
Phân tích hi u qu kinh t - xã h i các d án đ u t lƠ công vi c khó kh n
và ph c t p xu t phát t nhi u đi m: Th nh t, c ng nh xác đ nh hi u qu tài chính, xác đ nh hi u qu kinh t - xã h i c a m t d án đ u t đ u có tính d báo trong m t t ng lai có nhi u r i ro không l ng h t đ c
Th hai, tính ph c t p c a phân tích hi u qu kinh tê - xã h i c a m t d
án đ u t t ng lên so v i phân tích hi u qu tƠi chính do tính đa m c tiêu trong
vi c phân tích Các d án đ c l a ch n không ph i theo m t tiêu chu n mà theo nhi u tiêu chu n khác nhau Ra quy t đ nh theo m t tiêu chu n đ n gi n nhi u h n so v i ra quy t đ nh theo nhi u tiêu chu n khác nhau Tính đa m c tiêu trong vi c phân tích hi u qu kinh t - xã h i đòi h i ph i thu th p và x lý
m t kh i l ng thông tin l n vƠ liên quan đ n nhi u l nh v c c a đ i s ng xã
h i phơn tích đ c hi u qu kinh t - xã h i, không nh ng c n cung c p
nh ng thông tin v kinh t mà còn thông tin v xã h i, nh ng thông tin trong
n c mà c nh ng thông tin qu c t , nh ng thông tin liên quan tr c ti p đ n d
án mà còn c nh ng thông tin liên quan gián ti p Nh ng thông tin này không
ph i bao gi c ng có
Th ba, nhi m v c a phân tích hi u qu kinh t - xã h i đòi h i ph i s
d ng nh ng ph ng pháp phơn tích hoƠn toƠn không đ n gi n Nh ng ki n
th c v nh ng ph ng pháp nƠy thu c lo i nh ng ki n th c c p cao c a nh ng nhà kinh t i u đó có ngh a lƠ không ph i ai c ng có th hi u và v n d ng
đ c nh ng ki n th c đó vƠo th c ti n đánh giá d án i v i Vi t Nam, tính khó kh n trong vi c phân tích hi u qu kinh t - xã h i còn t ng lên nhi u l n
b i vì t t c là m i m , t khái ni m, ph ng pháp, thông tin vƠ con ng i
Trang 24Nhi m v c a phân tích hi u qu kinh t - xã h i r t ph c t p đòi h i nhi u thông tin, nhi u ki n th c nh ng bù l i Ủ ngh a c a nó th t l n lao Vi c xác
đ nh đúng đ n hi u qu kinh t - xã h i c a các d án đ u t giúp cho các nhƠ
qu n lỦ v mô l a ch n đ c nh ng ph ng ti n h u hi u nh t đ th c hi n chi n l c kinh t - xã h i c a đ t n c trong m i giai đo n phát tri n nh t
đ nh Vì v y, hi u qu kinh t - xã h i lƠ c n c ch y u đ NhƠ n c xem xét
Phân tích hi u qu kinh t - xã h i đ c ti n hành không ch giai đo n
cu i cùng c a quá trình l p d án đ u t mƠ đ c ti n hành t t c các giai
đo n c a quá trình này
1.4.1.2 S khác nhau gi a phân tích tài chính và phân tích kinh t
-xã h i:
- M c tiêu c a s phân tích hi u qu tƠi chính lƠ đánh giá k t qu tài chính th c c a d án, trong khi đó phơn tích hi u qu kinh t - xã h i ch ra đóng góp th c s c a d án vào t t c các m c tiêu phát tri n (kinh t và không kinh t ) c a đ t n c, vào l i ích chung c a toàn xã h i Phân tích hi u qu tài chính ch xét trên t m vi mô còn phân tích kinh t - xã h i ph i xét trên t m v
mô
- Phân tích hi u qu tài chính ch xét l i ích vƠ chi phí trên góc đ
c a nhƠ đ u t còn phơn tích kinh t - xã h i xem xét l i ích và chi phí trên góc
đ toàn xã h i L i ích và chi phí trong phân tích hi u qu tài chính là l i ích
và chi c c b còn l i ích và chi phí trong phân tích hi u qu kinh t - xã h i là
Trang 25l i ích và chi phí toàn b , t ng th Vì v y ch tiêu ch y u trong phân tích hi u
qu tài chính là l i nhu n còn trong phân tích hi u qu kinh - xã h i là giá tr gia t ng Ch tiêu giá tr gia t ng cho phép lo i tr nh ng kho n thanh toán chuy n giao ra kh i chi phí tính toán l i ích kinh t - xã h i Nh ng kho n m c này trong phân tích tài chính là chi phí còn trong phân tích kinh t - xã h i đ c coi là thu nh p (l i ích):
+ Thu : là m t kho n chi đ i v i ch đ u t , nh ng nó lƠ m t kho n thu
nh p đ i v i ngân sách qu c gia S mi n gi m thu đ u đưi, khuy n khích nhƠ đ u t l i là m t s hy sinh c a xã h i, m t kho n chi phí mà xã h i ph i gánh ch u
+ L ng: lƠ m t kho n thu c chi phí s n xu t, nh ng trong phơn tích kinh t - xã h i l ng lƠ m t kho n thu nh p đ i v i xã h i
+ Các kho n lãi vay: C ng lƠ m t kho n m c thanh toán chuy n giao, trong phơn tích tƠi chinh nó đ c coi nh lƠ m t kho n chi phí đ c tính trong giá thành s n ph m, nh ng trong phơn tích kinh t - xã h i nó ph i đ c c ng vào
+ Tr giá bù giá: trong phân tích tài chính là thu nh p nh ng trong phơn tích kinh t - xã h i là chi phí
- Vi c phân tích hi u qu tài chính ch tính toán nh ng hi u qu
tr c ti p b ng ti n Phân tích hi u qu kinh t - xã h i còn đ c xem c hi u
qu gián ti p bao g m hi u qu có th đo đ c và không đo đ c Vi c phân tích hi u qu tƠi chính giúp cho các nhƠ đ u t tìm đ n nh ng d án đ u t cho phép t i đa hoá l i nhu n, còn phân tích hi u qu kinh t - xã h i giúp cho các nhà qu n lý vi mô và qu n lỦ v mô, chúng th ng nh t trong m t d án lƠ đi u
lỦ t ng, nh ng trong th c ti n không ph i lúc nƠo c ng đ t đ c đi u đó, c n
ph i tìm đ n m t s h p lý nh t đ nh
Trang 26- Vì m c tiêu và nhi m v phơn tích khác nhau nên ph ng ti n đ phơn tích c ng khác nhau nh t đ nh: phân tích hi u qu kinh doanh d a vào giá
th tr ng, còn phân tích hi u qu kinh t - xã h i d a vƠo giá đi u ch nh và chúng đ c coi là ti m c n v i giá xã h i V i hi u qu tài chính, nh h ng
c a y u t th i gian đ c gi i quy t b ng vi c áp d ng lãi su t hi n hành trên
th tr ng v n, còn trong phân tích hi u qu kinh t - xã h i l i dùng t su t chi t kh u xã h i
- Hi u qu kinh doanh đ c xem xét d i góc đ s d ng đ ng
M c tiêu c a phân tích kinh t xã h i lƠ đánh giá nh ng đóng góp th c
s c a d án cho n n kinh t Vì vây, giá c s d ng trong phân tích kinh t
ph i ph n ánh đ c giá tr th c s c a hàng hóa d ch v , t c giá c ph i ph n ánh đ c nh ng chi phí hay l i ích c a chúng đ i v i n n kinh t ầTh c t giá
c th tr ng khi ph n ánh đ c giá tr kinh t th c s c a nó do nhi u y u t ,
xu t phát t tính không hoàn h o c a th tr ng nh đ c quy n, thi u thông tin và m t ph n c ng do s can thi p c a nhƠ n c vào th tr ng nh h n
Trang 27C n đi u ch nh giá th tr ng khi phân tích kinh t xã h i vì nó d n đ n
nh ng l ch l c trong đánh giá hi u qu đ u t c a d án
Ch đi u ch nh m t s lo i giá th tr ng có nh h ng l n đ n phân tích kinh t xã h i d án nh m đ n gi n, ti t ki m th i gian mà v n đ m b o đ c tính chính xác có th ch p nh n đ c
1.4.2.2 T su t chi t kh u xã h i
Su t chi t kh u xã h i là m c lãi su t dùng đ tính chuy n các kho n l i ích và chi phí kinh t -xã h i c a d án v cùng m t m t b ng th i gian V nguyên t c, su t chi t kh u xã h i đ c tính d a trên chi phí xã h i c a vi c s
d ng ngu n v n đ u t
Trong phân tích tài chính dùng lãi su t tính toán, trong phân tích kinh t dùng t su t chi t kh u xã h i Lãi su t tính toán là giá s d ng v n c a doanh nghi p thì t su t xã h i s d ng v n c a xã h i Ch c n ng kinh t ch y u
c a t su t chi t kh u xã h i là nh m h tr cho vi c s d ng các ngu n v n
đ u t c a nhƠ n c vào m c đích thi t y u nh t T su t chi t kh u xã h i v nguyên t c đ c quy đ nh th ng nh t trong c n c và gi không đ i theo t ng giai đo n phát tri n kinh t c a đ t n c
1.4.3 Phân tích, đánh giá hi u qu kinh t -xã h i
phân tích hi u qu kinh t -xã h i ta c ng s d ng các ch tiêu:
Trang 28- Giá c khác nhau: Trong phân tích tài chính dùng giá th tr ng, phân tích kinh t dùng giá kinh t , k c t giá h i đoái
- Lãi su t ng d ng: trong phân tích tài chính là lãi su t tính toán, trong phân tích kinh t dùng t su t chi t kh u xã h i g i là lãi su t kinh t
Ngoài ra, trong phân tích kinh t - xã h i ng i ta còn s d ng các ch tiêu nh m c đóng góp cho ngơn sách NhƠ n c, lƠm t ng m c s ng dơn c ,
t o thêm công n vi c làm, gi i quy t n n th t nghi p, b o v môi tr ngầ Chúng ta s tìm hi u k h n v v n đ nƠy trong ch ng II: C s lý lu n đánh giá hi u qu đ u t c a d án
Trang 29án Trên c s lý lu n t ng quan v d án đ u t , t ng quan v đánh giá d án
đ u t , t ng quan v phơn tích đánh giá hi u qu tài chính c a d án đ u t ,
t ng quan v phơn tích đánh giá hi u qu kinh t -xã h i c a d án đ u t , tác
gi đ tài s t p trung phân tích v c s lý lu n đánh giá hi u qu đ u t c a các d án trong ch ng II
Trang 30t xơy d ng công trình) ho c cho các d án nh , ng n h n không đòi h i m c chính xác cao Nhóm các ch tiêu t nh dùng trong phơn tích hi u qu tài chính bao g m:
- L i nhu n tính trên m t đ n v s n ph m: đ c xác đ nh b ng giá bán
m t đ n v s n ph m Gd tr đi chi phí cho m t đ n v s n ph m Cd Ph ng án nào có ch tiêu l i nhu n tính cho m t đ n v s n ph m l n nh t lƠ ph ng án
Trong đó : V0 là v n đ u t cho tƠi s n c đ nh lo i ít hao mòn
VM là v n đ u t cho tƠi s n c đ nh lo i hao mòn nhanh
Trang 31- Th i h n thu h i v n đ u t : Ch tiêu nƠy đ c xác đ nh b ng t s
gi a v n đ u t V cho d án v i l i nhu n L và kh u hao c b n hƠng n m D
Ph ng án nƠo có ch tiêu th i h n thu h i v n nh nh t lƠ ph ng án t t nh t
Th i h n thu h i v n đ u t còn có th là kho ng th i gian mà v n đ u
t đ c trang tr i ch b ng l i nhu n thu đ c t d án
2.1.1.2 Các ch tiêu đ ng: Ph n ánh l i ích tr c ti p t doanh nghi p Chúng có th đóng vai trò ch tiêu tài chính-kinh t t ng h p Khi quy t
đ nh ph ng án ch đ u t ch dùng m t trong các ch tiêu trên làm ch tiêu chính, các ch tiêu còn l i đ tham kh o Các ch tiêu đ ng bao g m:
a) Giá tr hi n t i c a hi u s thu chi (còn g i là giá tr thu nh p ròng
r : T l chi t kh u (còn g i là lãi su t chi t kh u)
u, nh c đi m c a ph ng pháp dùng ch tiêu hi u s thu chi:
Trang 32+ Có th tính đ n tr t giá và l m phát thông qua vi c đi u ch nh các ch tiêu: doanh thu, chi phí và tr s c a su t chi t kh u
+ Là xu t phát đi m đ tính các ch tiêu khác
- Nh c đi m:
+ Ch đ m b o chính xác trong tr ng h p th tr ng v n hoàn h o + Khó d báo chính xác các ch tiêu cho c đ i d án
+ K t qu l a ch n ph ng án ph thu c r t nhi u vƠo đ l n c a
su t chi t kh u i, mà vi c xác đ nh i r t khó kh n
+ Th ng nơng đ các ph ng án có v n đ u t ít vƠ ng n h n + Hi u qu không đ c bi u di n d i d ng t s , ch a đ c so v i
m t ng ng hi u qu có tr s d ng khác 0
b) Su t thu l i n i t i IRR:
Su t thu l i n i t i là m c lãi su t mà n u dùng nó làm su t chi t kh u
đ quy đ i các dòng ti n t c a ph ng án thì giá tr hi n t i c a hi u s thu chi NPV = 0 Hay nói cách khác IRR là nghi m c a ph ng trình:
V b n ch t IRR là kh n ng cho lưi c a d án, là lãi su t l n nh t có
th vay v n đ đ u t mƠ không b l S đánh giá c a các ph ng án đ t hi u
qu khi th a mưn đi u ki n sau: IRR ≥ MARR (MARR lƠ lưi su t thu l i t i thi u ch p nh n đ c)
Trang 33+ Tr s IRR đ c xác đ nh t n i b ph ng án m t cách khách quan do đó tránh đ c vi c xác đ nh su t chi t kh u r t khó chính xác nh dùng
ch tiêu NPV
+ Có th tính đ n tr t giá và l m phát b ng cách thay đ i các ch tiêu c a dòng thu chi qua các n m
+ Th ng đ c dùng ph bi n trong kinh doanh
+ Giúp ta có th tìm đ c ph ng án t t nh t theo c hai ch tiêu
hi u quá NPV và IRR trong các đi u ki n nh t đ nh
su t doanh l i cao so v i d án tuy c n nhi u v n, dài h n, có t su t sinh l i
th p nh ng hi u s thu chi c đ i d án (s tuy t đ i) cao, n u ch d a vào các
ch tiêu IRR m t cách thu n túy
+ ư gi đ nh các hi u s thu chi d ng qua các n m (thu nh p hoàn
v n N) đư đ c đ u t ngay vƠo ph ng án v i chi t kh u b ng chính tr s IRR c n tìm i u này không phù h p v i th c t n u IRR tìm ra quá l n
+ Vi c tính toán tr s IRR ph c t p nh t là khi dòng ti n t đ i d u nhi u l n
c) Ch tiêu t s thu chi (T s l i ích/chi phí):
Ph ng pháp phơn tích d a trên t s đ c s d ng ph bi n đ i
v i các d án ph c v công c ng, các d án mƠ NhƠ n c không đ t ra các m c tiêu hƠng đ u là l i nhu n Công th c thông th ng nh t c a ch tiêu t s thu chi có th bi u di n nh sau:
Trang 34+ Có tính đ n giá tr c a ti n t theo th i gian
+ Có th tính đ n tr t giá và l m phát thông qua vi c đi u ch nh các ch tiêu: doanh thu, chi phí và tr s c a su t chi t kh u
- Nh c đi m: Ph ng pháp nƠy ít s d ng vì ch tiêu t s thu chi không ph i là ch tiêu xu t phát đ tính các ch tiêu khác, ch là ch tiêu cho
đi u ki n c n và không ph i là ch tiêu đ l a ch n ph ng án
2.1.2 Các ch tiêu hi u qu kinh t - xã h i:
Các ch tiêu NPV, IRR, c ng có th dùng đ đánh giá hi u qu kinh
t -xã h i c a m t s d án đ u t Trong tr ng h p này chúng ta c n ph i
đ c xác đ nh t góc đ l i ích c a toàn b n n kinh t qu c dân, c a toàn xã
h i C ng nh ch tiêu hi u qu tài chính, các ch tiêu kinh t -xã h i c ng có
th dùng làm ch tiêu kinh t t ng h p đ quy t đ nh ph ng án đ u t
Ngoài ra trong phân tích kinh t - xã h i ng i ta còn s d ng các ch tiêu nh :
- Ch tiêu giá tr s n ph m hƠng hóa gia t ng Ln:
Ta có: Ln=D-(C1+C2)+Lg (2.8) Trong đó:
D - doanh thu c a n m đang xét
C1 ậ Chi phí kh u hao c a n m m i kho n m c chi phí
Trang 35C2ậ Chi phí s n ph m v t ch t do nguyên li u, n ng l ng hƠng n m
m i kho n m c chi phí N u d án ph i n p các lo i thu nh thu c s h
t ng, thu tƠi nguyên vƠ đ c tr giá hay bù giá thì các kho n náy c ng đ c
c ng vào ch tiêu C2(đ c tính hƠng n m)
Lg: Giá tr s n ph m gia t ng thu đ c gián ti p các l nh v c lân c n
n u có và n u có th tính đ c Vi c tính toán nƠy th ng khó vì tr s Lg thu
đ c các ngàng khác nhau nhi u khi còn do nhân t khác gây nên
- Ch tiêu m c đóng góp cho ngơn sách nhƠ n c: N i dung các kho n đóng góp c a d án cho Ngơn sách nhƠ n c bao g m các kho n thu (Nh thu GTGT và thu thu nh p doanh nghi p), các kho n thu tài s n c a nhƠ n c
nh thu đ t, thu tài nguyên, thu c s h t ng Các ch tiêu tính toán bao
g m:
+ M c đóng góp cho ngơn sách nhƠ n c tính theo s tuy t đ i v i đ n
v đo lƠ ti n t v i các kho n đóng góp nh trên
+ M c đóng góp cho ngơn sách nhƠ n c tính theo s t ng đ i kí hi u
- Ch tiêu th c thu ngo i h i:
Ch tiêu th c thu ngo i h i c a d án n m t nƠo đó kỦ hi u là
NHtđ c tính nh sau:
NHt=Tnt-Cnt-Lnt (2.10) Trong đó: Tnt t ng thu ngo i h i n m t c a d án do xu t kh u
Cnt: T ng chi ngo i h i n m t do ph i mua hàng hóa và d ch v n c ngoài, tr lãi v n vay n c ngoài
Trang 36Lnt: L i nhu n đ c chia cho ng i n c ngoài(d án liên doanh v i
n c ngoài) n u có vƠ đ c đ a ra n c ngoài b ng ngo i t
- T ng c ng kh n ng xu t kh u: Ch tiêu th c thu ngo i h i đư ph n ánh kh n ng t ng c ng xu t kh u Ngoài ra còn tính toán thêm m t s ch tiêu khác nh :
Trang 37đ n 05 n m g n nh t)
- Di n tích, n ng su t, s n l ng, c c u cây tr ng: T ng di n tích canh tác, di n tích vƠ n ng su t các lo i cây theo t ng v , th tr ng tiêu
th và giá c
- Chi phí s n xu t nông nghi p: Ph i đi u tra ró các y u t chi phí
đ u vào c a s n xu t trên m i ha canh tác, gieo tr ng t ng lo i cây tr ng theo t ng v nh gi ng, phân bón, thu c tr sơu, công lao đ ng làm gi ng, gieo tr ng, ch m sóc, thu ho ch, th y l i phí và các chi phí khác có liên quan
- Hi n tr ng t i tiêu, tình hình úng, h n hƠng n m: C n đi u tra đánh giá ho t đ ng s n xu t (di n tích h n úng c a các lo i cây tr ng hàng
n m vƠ c tính thi t h i trong kho ng t 05 đ n 10 n m g n đơy nh t)
2.2.1.2 i u ki n c s h t ng giao thông th y l i
Trang 38- Hi n tr ng các công trình t i tiêu hi n có trong khu v c d án
- H th ng t ch c đ n v qu n lý khai thác công trình th y l i, chi phí v n hƠnh khai thác hƠng n m (bao g m các kho n m c theo quy đ nh
nh chi phí tr l ng vƠ các kho n ph i tr theo l ng, chi phí qu n lý, chi phí s a ch a th ng xuyên, chi phí s a ch a l n, chi phí n ng l ng, nhiên
li uầ) l y theo s li u quy t toán c a công ty khai thác công trình th y l i trong vùng d án t 03 đ n 05 n m g n nh t;
- Hi n tr ng h th ng đ ng giao thông vƠ c s h t ng khác trong khu v c d án
2.2.1.3 Th tr ng trao đ i hàng hóa và tiêu th s n ph m:
- M ng l i tiêu th s n ph m (nông nghi p) t i ch , ngoài t nh hay
xu t kh u; h th ng thu mua, đ i lý;
- Giá đ u vào c a các y u t s n xu t nông nghi p t i vùng d án
nh giá gi ng, phân bón, thu c tr sơu, chi phí thuê lao đ ng trong nông nghi p, công nghi pầ;
- Th y l i phí và các chi phí có liên quan
- Chi phí v n chuy n các lo i v t t , v t li u, s n ph m nông nghi p
Trang 39+ V n vay (ng n h n, th i h n, dài h n; v n vay trong n c, ngoài
n cầ) th i h n vƠ đi u ki n vay tr lưi, các c n c , c s , bi n pháp b o đ m ngu n v n
- Hình th c huy đ ng v n: B ng ti n Vi t Nam, ngo i t , b ng hi n
v t, b ng tài s n (thi t b , nguyên v t li u, nhƠ x ng,ầ)
- Ti n đ th c hi n chi phí v n (huy đ ng theo ch ng trình đ u t )
+ Nhà t m t i hi n tr ng đ vƠ đi u hành thi công
- Chi phí thi t b :
+ Chi phí mua s m thi t b công ngh + Chi phí đƠo t o và chuy n giao công ngh + Chi phí l p đ t, thí nghi m và hi u ch nh + Chi phí v n chuy n, b o hi m
+ Thu và các lo i chi phí khác liên quan
- Chi phí b i th ng và h tr tái đ nh c bao g m:
+ Chi phí b i th ng nhà c a, cây tr ng trên đ t + Chi phí th c hi n tái đ nh c
+ Chi phí t ch c b i th ng, gi i phóng m t b ng
Trang 40+ Chi phí s d ng đ t trong th i gian xây d ng + Chi phí đ u t xơy d ng c s h t ng
- Chi phí qu n lý d án bao g m các chi phí đ t ch c th c hi n công
vi c qu n lý d án t khi l p d án đ n khi hoàn thành nghi m thu bàn giao,
đ a vƠo s d ng vƠ chi phí giám sát, đánh giá d án đ u t
- Chi phí t v n đ u t xơy d ng bao g m các lo i chi phí sau:
+ Chi phí kh o sát xây d ng + Chi phí l p báo cáo d án đ u t , chi phí l p d án ho c báo cáo kinh t k thu t
+ Chi phí thi tuy n thi t k ki n trúc + Chi phí thi t k xây d ng công trình + Chi phí l p báo cáo đánh giá tác đ ng môi tr ng + Chi phí t v n qu n lý d án
+ Chi phí ki m tra và ch ng nh n s phù h p v i ch t l ng công trình
+ M t s chi phí khác
- Chi phí khác bao g m các kho n m c chi phí sau:
+ Chi phí rà phá bom mìn, v t n + Chi phí b o hi m công trình + Chi phí đ ng ki m ch t l ng qu c t , quan tr c bi n d ng công trình
+ Chi phí b o đ m an toàn giao thông ph c v thi công các công trình
+ Chi phí ki m toán, th m tra phê duy t quy t toán v n đ u t + Chi phí nghiên c u khoa h c có liên quan đ n d án
+ V n l u đ ng ban đ u đ i v i các d án đ u t xơy d ng nh m
ph c v m c đích kinh doanh