Giải pháp tăng cường công tác quản lý hệ thống đê điều hòa trên địa bàn tỉnh nam định đến năm 2020

Tác gi oàn Quang Chi n... Nh ng nhân t khách quan..... Quá trình hình thành và phát tri n h th ng đê đi u Nam nh... Tiêu bi u cho các công trình đê đi u là các công trình đê bi n Hà Lan

su t quá trình th c hi n lu n v n

Tác gi xin chân thành c m n s quan tâm và giúp đ c a phòng ào t o

i h c và Sau i h c, Khoa Kinh t và Qu n lý tr ng i h c thu l i, cùng các th y, cô giáo tr ng i h c Th y l i đã t o đi u ki n cho tác gi có

c h i đ c h c t p, trau d i nâng cao ki n th c trong su t th i gian v a qua Sau cùng là c m n các b n đ ng nghi p và các thành viên trong gia đình đã

có nh ng đóng góp quý báu, đ ng viên v v t ch t và tinh th n đ tác gi hoàn thành lu n v n này

V i th i gian và trình đ còn h n ch , lu n v n không th tránh kh i nh ng thi u sót Tác gi r t mong nh n đ c s ch b o và đóng góp ý ki n c a các

th y cô giáo, các Quý v quan tâm và b n bè đ ng nghi p

Lu n v n Th c s kinh t chuyên ngành Qu n lý tài nguyên và Môi tr ng v i

đ tài: “Gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh đ n n m 2020” đ c hoàn thành t i Khoa Kinh t và

riêng tôi Nh ng n i dung và k t qu nghiên c u trình bày trong lu n v n là trung th c và ch a đ c ai công b trong b t k công trình nghiên c u nào

Tác gi

oàn Quang Chi n

Hình 1.2: Tuy n đê bi n đ c c ng hóa Qu ng Ninh 8 Hình 1.3: S đ t ch c b máy qu n lý đê đi u Vi t Nam 14 Hình 2.1: S đ t ch c b máy qu n lý đê đi u Nam nh 47

CH NG 1: C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V Ê I U VÀ

QU N LÝ H TH NG Ê I U 1

1.1 M t s khái ni m 1

1.1.1 Khái ni m v đê đi u 1

1.1.2 Phân lo i h th ng đê đi u 1

1.1.3 Khái ni m v qu n lý đê đi u 2

1.1.4 Vai trò c a h th ng đê đi u 2

1.2 N i dung c a công tác qu n lý đê đi u 3

1.3 Quá trình phát tri n đê đi u m t s qu c gia và Vi t Nam 3

1.3.1 Tình hình phát tri n đê đi u m t s qu c gia 3

1.3.2 Tình hình phát tri n h th ng đê đi u Vi t Nam 6

1.4 Tiêu chí đánh giá k t qu công tác qu n lý đê đi u 11

1.5 Công tác qu n lý đê đi u Vi t Nam đ n n m 2014 13

1.5.1 T ch c b máy qu n lý đê đi u Vi t Nam 13

1.5.2 H th ng các chính sách v qu n lý đê đi u c a Vi t Nam 14

1.5.3 Tình hình khi u ki n và vi ph m v đê đi u 16

1.5.4 Các s c đê đi u x y ra 16

1.5.5 Tình hình đ u t cho xây d ng và qu n lý đê đi u 20

1.5.6 ánh giá chung v công tác qu n lý đê đi u n c ta 23

1.6 Nh ng nhân t nh h ng đ n ch t l ng công tác qu n lý đê đi u 25

1.6.1 Nh ng nhân t khách quan 25

1.6.2 Nh ng nhân t ch quan 26

1.7 Nh ng bài h c kinh nghi m v qu n lý đê đi u 29

2.1 Gi i thi u khái quát v khu v c t nh Nam nh 33

2.1.1 i u ki n t nhiên 33

2.1.2 i u ki n kinh t xã h i 37

2.2 Hi n tr ng h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh 40

2.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n h th ng đê đi u Nam nh 40 2.2.2 Hi n tr ng h th ng đê đi u trên đ a bàn Nam nh 42

2.2.3 Vai trò phòng ch ng thiên tai c a h th ng đê đi u trên đ a bàn 46

2.3 Th c tr ng công tác qu n lý đê đi u Nam nh 46

2.3.1 T ch c b máy qu n lý đê đi u Nam nh 46

2.3.2 Tình hình qu n lý h th ng đê đi u Nam nh 47

2.3.3 ánh giá công tác qu n lý đê đi u theo các tiêu chí 54

2.4 ánh giá chung v t ch c và ho t đ ng c a công tác qu n lý đê đi u Nam nh đ n n m 2014 59

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 59

2.4.2 Nh ng v n đ t n t i và nguyên nhân 63

K t lu n ch ng 2 67

CH NG 3: NGHIÊN C U, XU T M T S GI I PHÁP NH M T NG C NG CÔNG TÁC QU N LÝ H TH NG Ê I U TRÊN A BÀN T NH NAM NH N N M 2020 68

3.1 nh h ng phát tri n c a t nh Nam nh đ n n m 2020 68

3.1.1 Ph ng h ng phát tri n kinh t xã h i 68

3.1.2 Ph ng h ng phát tri n h th ng đê đi u 70

3.2 Nh ng nguyên t c trong vi c đ xu t gi i pháp qu n lý h th ng đê đi u 71 3.2.1 Nguyên t c tuân th các quy đ nh c a h th ng pháp lu t 71

3.3 xu t gi i pháp nâng cao công tác qu n lý h th ng đê đi u trên

đ a bàn t nh Nam nh đ n n m 2020 79

3.3.1 Rà soát b sung hoàn thi n công tác quy ho ch h th ng đê đi u 80 3.3.2 Hoàn thi n h th ng t ch c làm công tác qu n lý v đê đi u 81

3.3.3 T ch c b i d ng, đào t o nâng cao n ng l c cán b qu n lý đê đi u 82 3.3.4 Hoàn thi n c ch và chính sách đ u t 85

3.3.5 T ng c ng công tác giám sát và đánh giá công tác qu n lý đê đi u 87

3.3.6 T ng c ng công tác xã h i hóa trong qu n lý đê đi u trên đ a bàn 88

3.4 Ki n ngh các gi i pháp h tr 91

K t lu n ch ng 3 95

K T LU N VÀ KI N NGH 96

TÀI LI U THAM KH O 98

ê đi u là lo i công trình c s h t ng đóng vai trò vô cùng quan

tr ng trong vi c phòng ch ng thiên tai l l t b o v an sinh kinh t cho các

qu c gia, đ c bi t trong đi u ki n bi n đ i khí h u ngày càng di n bi n ph c

t p và gia t ng b t l i Vi t Nam là 1 trong 5 n c ch u nh h ng n ng n

nh t c a bi n đ i khí h u t đó vai trò c a công tác qu n lý đê đi u ngày càng

đ c quan tâm và là nhi m v tr ng tâm trong công tác phòng ch ng thiên tai

hi n nay, đ c bi t là Nam nh n i có nhi u h th ng đê bi n, đê sông tr ng

y u ây là m t trong nh ng công vi c đ c Nhà n c h t s c quan tâm ban hành nhi u ch tr ng, chính sách và đ u t ngu n v n r t l n cho công tác xây d ng, b o v và qu n lý h th ng đê đi u trên c n c trong đó có t nh Nam nh

Trên th c t , công tác qu n lý đê đi u là m t nhi m v có t m quan

tr ng to l n trong vi c phòng ch ng và gi m nh thiên tai T nhi u n m nay công tác qu n lý đê đi u đ c quan tâm đ c bi t Nam nh do Nam nh là

t nh có đ ng b bi n dài và có nhi u h th ng sông l n ch y qua Tuy v y, trên th c t công tác qu n lý đê đi u c ng còn nhi u v n đ khó kh n thách

th c Trong đó đ c bi t là tình tr ng đê đi u b xâm ph m do nhi u m c đích khác nhau Phân c p qu n lý còn ch ng chéo, ch a rõ ràng, đ c bi t là trong trong vi c x lý các vi ph m d n đ n nhi u h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh đang b xâm ph m, h h i nh h ng đ n an toàn c a h th ng đê

đi u đe d a đ n s an toàn c a c ng đ ng và các ho t đ ng kinh t trong khu

v c vào các mùa m a bão Chính vì lý do đó, tác gi đã l a ch n đ tài lu n

v n v i tên g i “Gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh đ n n m 2020” v i mong mu n nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là các công tác qu n lý h th ng đê

đi u, nh ng nhân t nh h ng và các gi i pháp nh m t ng c ng trong công tác qu n lý h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh

b Ph m vi nghiên c u

- Ph m vi nghiên c u v n i dung: là mô hình t ch c, n i dung, ph ng

th c ho t đ ng qu n lý đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh;

- Ph m vi nghiên c u v không gian: H th ng qu n lý đê đi u trên đ a

bàn c a t nh Nam nh;

- Ph m vi nghiên c u v th i gian: Lu n v n nghiên c u phân tích các s

li u thu th p đ c cho đ n n m 2014 và đ xu t gi i pháp cho th i gian

t i

4 Ph ng pháp nghiên c u

th c hi n n i dung, nhi m v c a đ tài, tác gi lu n v n đã s d ng các ph ng pháp nghiên c u sau: Ph ng pháp h th ng hóa; Ph ng pháp

đi u tra thu th p, th ng kê, phân tích s li u; Ph ng pháp phân tích so sánh;

Ph ng pháp đ i chi u v i h th ng v n b n pháp quy; Ph ng pháp chuyên gia;

công tác xây d ng, qu n lý h th ng đê đi u phòng ch ng thiên tai Nh ng k t

qu nghiên c u c a lu n v n s góp ph n hoàn thi n h n các gi i pháp qu n

lý, xây d ng và b o v các h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh nói riêng, trên đ a bàn c n c nói chung ngày m t hi u qu và b n v ng

b Ý ngh a th c ti n c a đ tài

Các nghiên c u phân tích l a ch n gi i pháp t ch c qu n lý và nh ng

gi i pháp đ xu t c a lu n v n là nh ng g i ý giúp cho các c quan qu n lý đê

đi u c a t nh Nam nh trong công tác qu n lý xây d ng và phát tri n b n

v ng các h th ng đê đi u góp ph n vào vi c đ i phó v i các thiên tai có th

x y ra

6 K t qu d ki n đ t đ c

- H th ng hóa c s lý lu n và th c ti n v đê đi u và công tác qu n lý

h th ng đê đi u, nghiên c u nh ng nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý

h th ng đê đi u và t ng quan nh ng công trình nghiên c u có liên quan;

- Phân tích đánh giá hi n tr ng h th ng đê đi u và th c tr ng công tác

qu n lý h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh trong th i gian v a qua, qua đó đánh giá nh ng k t qu đ t đ c và nh ng t n t i c n kh c ph c;

- Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp có c s lý lu n và th c ti n trong vi c t ng c ng ch t l ng và hi u qu công tác qu n lý đê đi u trên

đ a bàn t nh Nam nh nh m góp ph n phòng ch ng thiên tai l l t gây ra đ i

v i đ i s ng và phát tri n kinh t trong khu v c

Ch ng 1: C s lý lu n và th c ti n v đê đi u và qu n lý h th ng đê đi u

Ch ng 2: Th c tr ng công tác qu n lý đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh

Ch ng 3: Nghiên c u, đ xu t m t s gi i pháp nh m t ng c ng công tác

qu n lý h th ng đê đi u trên đ a bàn t nh Nam nh đ n n m 2020

CH NG 1: C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V Ê I U VÀ

QU N LÝ H TH NG Ê I U

1.1 M t s khái ni m

1.1.1 Khái ni m v đê đi u

ê đi u là công trình ng n n c l c a sông ho c ng n n c bi n, đ c

c quan nhà n c có th m quy n phân lo i, phân c p theo quy đ nh c a pháp

lu t

1.1.2 Phân lo i h th ng đê đi u

1.1.2.1 Phân lo i theo nhi m v c a đê đi u

H th ng đê đi u hi n nay đ c chia làm nhi u lo i t ng ng v i t ng nhi m v t ng khu v c khác nhau nh :

a ê đi u là h th ng công trình bao g m đê, kè b o v đê, c ng qua đê

e ê bao là đê b o v cho m t khu v c riêng bi t [5]

f ê b i là đê b o v cho m t khu v c n m phía sông c a đê sông [5]

g ê chuyên dùng là đê b o v cho m t lo i đ i t ng riêng bi t [5]

1.1.2.2 Phân lo i đê đi u theo c p đê

Theo c p, đê đ c phân thành 6 c p là: c p đ c bi t; c p I; c p II; c p III; c p IV; và c p V theo m c đ quan tr ng t cao đ n th p [5]

Vi c phân c p đê do Chính ph quy đ nh d a theo các tiêu chí sau: (1)

S dân đ c đê b o v ; (2) T m quan tr ng v qu c phòng, an ninh, kinh t -

xã h i; (3) c đi m l , bão c a t ng vùng; (4) Di n tích và ph m vi đ a gi i

hành chính; (5) ng p sâu trung bình c a các khu dân c so v i m c n c

l thi t k ; và (6) L u l ng l thi t k [5]

1.1.3 Khái ni m v qu n lý đê đi u

Qu n lý đê đi u là vi c t ch c b máy qu n lý đê đi u các c p đ

nh m tri n khai th c hi n có hi u qu các công tác quy ho ch, đ u t xây

d ng đê và các công trình thu c h th ng đê đi u, v n hành ho t đ ng, duy tu

s a ch a, c i t o nâng c p, kiên c hóa, x lý các s c , qu n lý b o v

th ng xuyên, h đê trong nh ng tr ng h p c n thi t nh m đ m b o cho tuy n đê ho t đ ng an toàn, đáp ng đ c các m c tiêu nhi m v đ c đ t ra

v b o v đ i s ng dân sinh, phát tri n kinh t và gi gìn môi tr ng [5]

1.1.4 Vai trò c a h th ng đê đi u

H th ng đê n c ta đóng vai trò quan tr ng trong vi c b o v tài s n, mùa màng và tính m ng c a ng i dân Vi t Nam có l ng m a và dòng

ch y khá phong phú L ng m a bình quân h ng n m c a c n c đ t g n

2000 mm Vi t Nam có m t đ sông ngòi cao, có 2360 sông v i chi u dài t

10 km tr lên và h u h t sông ngòi đ u ch y ra bi n ông T ng l ng dòng

ch y bình quân vào kho ng 830 t m3/n m, trong đó có 62% là t lãnh th bên ngoài Phân b m a và dòng ch y trong n m không đ u, 75% l ng m a

và dòng ch y t p trung vào 3 - 4 tháng mùa m a Mùa m a l i trùng v i mùa bão nên Vi t Nam luôn ph i đ i m t v i nhi u thiên tai v n c, đ c bi t là l

l t.Vi t Nam v i đ c thù là n c có đ ng b bi n dài h n 2000 km vì th

t m quan tr ng c a các h th ng đê sông và đê bi n là c c kì quan tr ng Hàng n m Vi t Nam đón nh n h n 10 c n bão t Bi n ông, cùng v i các

hi n t ng th i thi t khác v mùa m a bão khi n m c n c các sông th ng dâng lên r t nhanh Bão vào Vi t Nam ngày càng m nh sóng vào t các c n bão th ng là r t cao vì th đ i v i n c ta h th ng đê đi u là c c kì quan

tr ng đ b o v tính m ng và tài s n c a ng i dân và c a nhà n c

1.2 N i dung c a công tác qu n lý đê đi u

Có nhi u n i dung liên quan đ n nhi u c p, nhi u ngành, nhi u đ a

ph ng v công tác qu n lý đê đi u, nh ng t u chung l i có th nhóm thành

nh ng n i dung chính sau đây:

- T ch c b máy qu n lý đê đi u [5]

- Xây d ng, ban hành h th ng các chính sách v qu n lý đê đi u [5]

- Quy ho ch, qu n lý đ u t xây d ng, c i t o, nâng c p, kiên c hóa h

th ng đê đi u [5]

- T ch c b o v và qu n lý s d ng đê đi u [5]

- T ch c t t đi u ki n tài chính, nhân l c, công tác h đê [5]

- Áp d ng ti n b k thu t và h p tác trong qu n lý đê đi u [5]

- X lý các vi ph m v đê đi u [5]

- Giám sát ho t đ ng trong qu n lý đê đi u [5]

1.3 Quá trình phát tri n đê đi u m t s qu c gia và Vi t Nam

1.3.1 Tình hình phát tri n đê đi u m t s qu c gia

1.3.1.1 Tình hình phát tri n đê đi u Hà Lan

Trong đi u ki n bi n đ i khí h u hi n nay thì các h th ng đê đi u ngày càng đ c đ u t phát tri n nh m ng phó v i nguy c n c dâng Tiêu bi u cho các công trình đê đi u là các công trình đê bi n Hà Lan N m phía Tây B c c a Châu Âu, Hà Lan đ c bi t đ n là m t đ t n c v i h n 60%

di n tích đ t n m th p h n so v i m c n c bi n Hà Lan đã xây d ng h

th ng các công trình đê bi n, kè bi n, c a c ng và c a ch n nh m b o v các khu v c đ t đai r ng l n khu v c phía Tây - Nam chi m 27% lãnh th c a

qu c gia này n m d i m c n c bi n đ sâu 6,74m ê bi n Afsluitdijk là

m t trong nh ng minh ch ng đi n hình v i t ng chi u dài h n 32km, r ng 90m, và đ cao ban đ u 7,25m trên m c n c bi n trung bình Công trình này

ch y dài t m i Den Oever thu c t nh Noord Holland lên đ n m i Zurich

thu c t nh Friesland đ c xây d ng t 1927 đ n 1933 đê bi n Afsluitdijk đóng vai trò quy t đ nh trong quy ho ch t ng th đi u ph i thu v n, ch ng

l t, r a m n, và t i tiêu l n nh t Hà Lan trong th k 20 M c đích chính

c a d án là nh m giúp Hà Lan gi m thi u t i đa tác đ ng c a bi n B c đ n

ho t đ ng thu s n và nông nghi p khu v c các t nh phía B c

Gi đây, h th ng đê bi n Hà Lan đã tr thành m t b c tr ng thành

ng n ch n các th m h a c a bi n đ i khí h u Ng i ta có th v t trên các con đê, kè bi n v i t c đ h n 100km/gi m t s đo n c a con đê, ng i ta còn xây d ng các nhà h m, khách s n và b o tàng ph c v du khách t các

n i đ n tham quan và nghiên c u kinh nghi m c a Hà Lan

M c đ m b o ch ng l hi n t i c a h th ng đê c a Hà Lan cao h n

c a n c ta r t nhi u, t i đây m c đ m b o ch ng l m t s khu v c c a Hà Lan s đ c nâng lên g p 10 l n so v i hi n nay, có n i đ a lên t i t n su t 10.000 n m xu t hi n m t l n, còn Vi t Nam, đa s m c 50-100 n m xu t

hi n m t l n, riêng sông H ng sau khi h S n La vào ho t đ ng thì đ t m c

đ m b o ch ng l 500 n m xu t hi n m t l n H th ng đê c a Hà Lan luôn

đ c k t h p làm h th ng đ ng giao thông hi n đ i v a ti t ki m đ u t ,

v a ti t ki m đ t và thu n l i cho qu n lý khai thác Quan đi m xây d ng đê thân thi n v i môi tr ng, v i hình th c đê này, k t h p v i vi c tr ng r ng

ng p m n và c b o v đê s t o ra m t s u đi m nh : an toàn cao; g n

g i v i thiên nhiên; b trí giao thông thu n l i; có th ti p t c s n xu t nông nghi p; có th k t h p b trí du l ch, vui ch i gi i trí, ho t đ ng v n hóa và đô

th hóa

1.3.1.2 Tình hình phát tri n đê đi u Hàn Qu c và Indonesia

Công trình đê bi n dài nh t th gi i c a Hàn Qu c dài 33.9 Km ê Saemangeum cách thành ph Seoul kho ng 200 km v phía nam Nó có m t

xa l phía trên ê ch n bi n mang tên Saemangeum bao quanh m t vùng

bi n có di n tích 401 km2 - b ng kho ng 2/3 di n tích thành ph Seoul V i chi u dài 33,9 km, nó n m gi a bi n Hoàng H i và c a sông Saemangeum

ê ch n bi n Saemangeum s bi n nh ng bãi l y và n c th y tri u thành

nh ng ngành công nghi p s ch Nó c ng s t o nên nhi u tác đ ng tích c c

đ i v i du l ch, nông nghi p và môi tr ngvà bi n m t vùng đ t hoang r ng

l n thành đ t tr ng tr t Chính ph Hàn Qu c s xây m t thành ph m i đ phát tri n các ngành công nghi p, v n t i, du l ch, gi i trí và tr ng hoa Ngoài

ra vùng đ t đ c khai hoang và thành ph c ng Gunsan s cùng s h u m t khu ph c h p kinh t qu c t , đ c g i là Khu v c t do kinh t Saemangeum

- Gunsan Khu ph c h p này s đ c xây xong vào n m 2020

Indonesia m t trong n m n c trên th gi i đ c d báo s b tác đ ng

n ng n nh t do n c bi n dâng cao vì th h d đ nh xây d ng m t con đê

kh ng l s b o v th đô Jakarta tr c tình tr ng bi n đ i khí h u b o v và

c i thi n tình hình ng p l t khu v c B c Jakarta, c ng nh đ i phó v i nguy

c n c bi n dâng trong nh ng th p k t i V i kinh phí 5 t USD vay c a Hà Lan và đ c thanh toán ch y u b ng ti n huy đ ng t ngu n v n t nhân, d khi n con đê kh ng l này s dài 60 km, t Tangerang, Jakarta đ n Bekasi phía b c th đô

Ngoài vi c ng n n c bi n, theo t nh tr ng Jakarta, Fauzi Bowo, con

đê này s t o ra m t đ p n c kh ng l đa ch c n ng, trong đó có vi c cung

c p n c s ch cho thành ph D ki n b t đ u vào cu i tháng 11/2012, và

vi c m th u cho các d án liên quan s đ c ti n hành vào n m 2014 t i Hà Lan, đ có th b t đ u kh i công vào n m 2015 và hoàn thành sau 10 n m xây

d ng

1.3.1.3 M t s bài h c cho Vi t Nam trong phát tri n h th ng đê đi u

Hi n nay Vi t Nam h th ng đê đi u đã đ c quan tâm đ u t nh ng

h u h t nh ng quy ho ch hi n nay m i ch t p trung và phát tri n nh ng h

th ng đê hi n có mà ch a t p trung nghiên c u quy ho ch phát tri n nh ng h

th ng đê đi u nh ng khu v c ch a có đê nh đ ng b ng sông C u Long, t t nhiên khu v c này vi c làm đê kiên c là không kh thi nh ng chúng ta có

th phát tri n các h th ng đê di đ ng nh m t s n c nh c, Hà Lan Trong tình hình th c t hi n nay vi c phát tri n h th ng đê đi u c n tính đ n

1.3.2 Tình hình phát tri n h th ng đê đi u Vi t Nam

1.3.2.1 L ch s hình thành và phát tri n h th ng đê đi u n c ta

Vi t Nam v i đ a hình đ c bi t có b bi n dài d c theo lãnh th , sông

su i r t nhi u, trong đó có nh ng con sông qu c t đ n Vi t Nam là đi m h

l u cu i cùng nh sông H ng, sông à, sông C u Long, nên vi c ph i xây

d ng đê đ ng n n c ng p l t là đi u t t y u và đ ng nhiên c ng ph i b n

v ng, quy mô h n so v i đê c a các n c trên th gi i H th ng đê đi u c a

Vi t Nam đã có l ch s xây d ng và hình thành hàng ngàn n m ê C Xá là con đê đ u tiên đ c vua Lý Nhân Tông (1072-1127) cho xây d ng vào tháng

3 n m M u Tý (t c n m 1108) đ b o v kinh thành Th ng Long, ngoài ra nhà vua c ng đã ra l nh đ p tuy n đê trên sông Nh Nguy t (Sông C u) dài

30 km [4] Thi t l p đê bi n đ c ghi trong l ch s đ u tiên là vào cu i nhà

Tr n, khi mà H Quý Ly c i t l i đi n đ a n th i Vua Lê Thánh Tông (1460-1497) đ t ra quan “Hà ê” đ lo đê đi u và quan Khuy n Nông đ phát tri n nông nghi p D i tri u Lê s (1428-1527) nh ng con đê l n h n

đ c đ p m i, và tân t o h th ng đê c trên hai b sông Nh Hà (sông H ng)

b ng đá v ng ch c [4] Do chi n tranh th ng xuyên x y ra trong th i Lê,

M c, Tr nh Nguy n phân tranh, nên h th ng đê đi u c a chúng ta b h h i nhi u, mãi t i th i Vua Gia Long (1802-1820), vua truy n cho các quan các

tr n ph i “xoi đào sông ngòi và các c a b , và nh t là B c Thành ph i gi gìn đê đi u cho c n th n: ch nào không có thì đ p thêm, ch nào h h ng thì

ph i s a ch a l i” 30 n m đ u tri u Nguy n đã đ p 580km đê m i [8] H

th ng đê sông và đê bi n c a n c ta th c s đ c quan tâm hoàn ch nh thêm

k t ngày hòa bình l p l i đ n nay

1.3.2.2 Hi n tr ng h th ng đê đi u n c ta

Trong nh ng n m v a qua h th ng đê đi u đã đ c nhà n c quan tâm đ u t v i ngu n v n l n đ t p trung kiên c hóa, xây m i nhi u đo n

nh m ng phó v i bi n đ i khí h u Các h th ng đê đi u đang t ng b c

đ c kiên c hóa nh n m 2006 h th ng đê sông H ng đ c nâng c p t ng

đ i hoàn ch nh 37,709 km thu c đ a ph n Hà N i (đê c p đ c bi t) và m t

đo n ng n li n k v i t nh Hà Tây (đê c p 1) D án này th c hi n t n m

1996 k t thúc n m 2002 nh ngu n v n vay c a ngân hàng ADB M t s

đo n đê khác đã có đ ng hành lang hai bên thân đê, m t đê đ c c ng hóa

b ng nh a ho c bê tông

Hình 1.1: Tuy n đê Yên Ph t sông H ng

H th ng đê bi n c a Vi t Nam trong nh ng n m v a qua đã đ c quan tâm đ u t và c ng c , tuy nhiên nh ng tuy n đê m i ch ch ng đ c bão c p 9 và m c n c tri u t n su t 5% Hi n nay bão th ng là m nh

th ng là c p 12 đ b vào n c ta vì th Vi t Nam đã h t s c quan tâm đ u

t các d án nh d án đ u t nâng c p thông qua d án PAM 5325 và kinh phí tu b h ng n m c a Nhà n c đã b o đ m ch ng đ c gió bão c p 9 v i

m c tri u t n su t 5% nâng c p đê bi n các t nh mi n B c

Hi n chúng ta đã xây d ng và c ng c đ c 5.700 km đê sông, 3.000

km đê bi n, 23.000 km b bao và hàng ngàn c ng d i đê, hàng tr m km kè

H th ng đê bi n B c B và B c Trung B đã đ c nâng c p, ch ng đ bão

c p 9 ng v i m c tri u trung bình ã hình thành 3000km đê bi n ch ng

đ c thu tri u (3,5m) H th ng đê bao, b ng n l đ ng b ng sông C u Long ch y u b o v lúa hè thu, ch ng l đ u mùa tháng

Theo báo cáo c a B NN và PTNT, hi n tr ng H th ng đê c a các t nh

t Hà T nh tr ra có chi u dài 6.169km trong đó có 2.372km đê t c p III đ n

c p đ c bi t, 3.973km đê bi n và đê d i c p 3 ê đ c chi làm 4 h th ng chính:

Hình 1.2: Tuy n đê bi n đ c c ng hóa Qu ng Ninh

a H th ng đê sông H ng: Có t ng chi u dài là 1.314 km, trong đó:

d H th ng đê bi n c a các t nh B c B : Có t ng chi u dài là 312km, trong

đó H i Phòng là 49,4km; Thái Bình là 137,3km, Nam đ nh là 91,3km và

Qu ng Ninh là 34km

Ngoài ra có trên h th ng đê còn có g n 600 kè các lo i và g n 1.600

c ng d i đê

1.3.2.3 nh h ng phát tri n h th ng đê đi u n c ta

Hi n nay nhi u tuy n đê bi n ch a đ c nâng c p, nh t là các tuy n do

đ a ph ng qu n lý m i b o đ m ch ng đ đ c gió c p 8 khi tri u m c bình th ng Chính ph đã phê duy t hai Ch ng trình nâng c p đê bi n các

t nh ven bi n, bao g m Ch ng trình nâng c p đê bi n t Qu ng Ninh đ n

Qu ng Nam t n m 2006; Ch ng trình nâng c p đê bi n t Qu ng Ngãi đ n Kiên Giang t n m 2009 đ n n m 2020 v i t ng m c đ u t là 19.481 t

đ ng đ nâng c p đê bi n đi qua 15 t nh, thành t mi n Trung và đ ng b ng sông C u Long, g m có xây d ng b kè, m r ng tr i nh a m t đê k t h p

v i làm đ ng giao thông, tr ng r ng ch n sóng,…

Trong Chi n l c phát tri n th y l i Vi t Nam đ n n m 2020 đã ghi rõ

đ nh h ng xây d ng và c ng c h th ng đê đi u n c ta nh sau:

- C ng c các tuy n đê sông H ng thu c t nh Hoà Bình, Phú Th đ

ch ng đ c l có m c n c t ng ng +13,1 m t i Hà N i, các tuy n đê sông Thái Bình thu c các t nh Thái Nguyên, B c Giang ch ng đ c l có m c

n c t ng ng +7,20 mét t i Ph l i

- Th c hi n các ch ng trình c ng hoá m t đê b ng bêtông, tr ng tre

ch n sóng và c vetiver ch ng xói mòn, c i t o nâng c p và xây d ng m i

c ng d i đê, x lý n n đê y u, h tr c ng hoá m t đê b i, xây d ng tràn s

c đ phòng l c c h n,

- Th c hi n các ch ng trình nâng c p h th ng đê bi n, xây d ng công trình phòng ch ng xói l b sông b bi n, kh c ph c tình hình bi n ti n vùng H i H u (Nam nh), C ng c đê bi n Qu ng Ninh đ n Kiên Giang

ch ng đ c m c n c tri u t n su t 5% ng v i gió bão c p 9 (2010) và gió bão c p 10 (n m 2020) Hoàn ch nh và nâng c p h th ng đê bi n, đê c a sông, g m tôn cao đ nh, n đ nh mái và chân đê, tr ng cây ch ng sóng theo 2

ch ng trình: (l) đê bi n t Qu ng Ninh đ n Qu ng Nam; và (2) ê bi n Duyên h i Nam trung b và ng b ng sông C u Long

Theo s li u c a B NN và PTNT, K ho ch đ u t công trung h n v

đê đi u giai đo n 2016-2020 c a chúng ta nh sau:

1 i v i các Ch ng trình c ng c , nâng c p đê sông, đê bi n:

D ki n, b trí kinh phí cho k ho ch 5 n m 2016-2020 là 32.946 t

đ ng, trong đó Ch ng trình 58 là 6.088 t đ ng; Ch ng trình 667 là 26.856

t đ ng; Ch ng trình c ng c , nâng c p đê sông là 26.245 t đ ng

2 i v i công tác Tu b và Duy tu b o d ng đê đi u:

ch đ ng trong công tác tu b đê đi u th ng xuyên và duy tu b o

d ng đê đi u các n m 2016-2020 b trí kinh phí đ u t m i n m kho ng 550

t đ ng/n m

1.4 Tiêu chí đánh giá k t qu công tác qu n lý đê đi u

đánh giá ch t l ng và thành qu c a công tác qu n lý h th ng đê

đi u, chúng ta có th d a vào các tiêu chí sau

1 M c đ hoàn thi n v t ch c b máy qu n lý đê đi u

T ch c b máy qu n lý đê đi u đ c đánh giá là hoàn thi n, đáp ng yêu c u khi đ v s l ng đ i ng , h p lý v m t c c u nhân s và chuyên môn, ch t l ng đ i ng đ m b o theo yêu c u công vi c, phân công và ph i

h p công vi c trong t ch c h p lý, nh p nhàng Có k ho ch công tác c th ,

rõ ràng, có quy trình làm vi c ch t ch , có quy ch ho t đ ng rõ ràng

2 Có quy ho ch h th ng đê đi u đ c phê duy t và làm t t công tác qu n lý

đê đi u theo quy ho ch

ê đi u là công tình h t ng k thu t quan tr ng, có tính h th ng, là

lo i công trình có tính an ninh qu c gia đ c u tiên và coi tr ng, vì v y quy

ho ch đê đi u ph i luôn đ c coi tr ng và nghiêm ch nh th c hi n, vì v y m t trong nh ng tiêu chí đánh giá ch t l ng công tác qu n lý đê đi u c a m i đ a

ph ng chính là b n quy ho ch đ c phê duy t và qu n lý th c hi n t t

3 M c đ hoàn thi n c a k ho ch đ u t XD và c ng c nâng c p đê đi u

K ho ch đ u t , u tiên kinh phí cho vi c xây d ng, c ng c nâng c p, duy tu đê và các công trình trên h th ng đê đi u và vi c t ch c tri n khai

th c hi n t t k ho ch là m t trong nh ng tiêu chí quan tr ng, th hi n s quan tâm c a các c p các ngành và c quan qu n lý đ n s an toàn và b n

v ng c a h th ng đê đi u Các k ho ch nâng c p đê đi u c n ph i đ c hoàn thành tr c mùa m a bão, nh ng đ ng th i ch t l ng công trình c n

đ c đ c bi t coi tr ng vì hi n nay các hi n t ng th i ti t ngày càng khó

l ng vì v y ch t l ng c a công trình t t s gi m đ c các s c x y ra

4 S chu n b s n sàng v nhân v t l c và các ph ng án h đê

M a l , l báo và các y u t b t th ng c a thiên tai là nh ng y u t

b t th ng r t khó d đoán, vì v y vi c chu n b t t m i y u t nh “4 t i

ch ” và “3 s n sàng” và các ph ng án x lý tr c m i tình hu ng là cách t t

nh t trong vi c ng phó gi m nh nh ng t n th t và s c c a thiên tai đ i v i

c ng đ ng

5 Gi m thi u các s c v đê đi u trong mùa m a l

S l ng các s v đê đi u nh v đê, n c tràn đ nh đê, m i thân đê,

m ch đùn, m ch s i do th m qua thân, n n đê, lún, n c g y, tr t s t đê, h

h ng các công trình kè, c ng trong h th ng đê, là nh ng ch tiêu ph n ánh

ch t l ng công tác qu n lý đê đi u

6 Gi m thi u và x lý k p th i các vi ph m và khi u n i

S v vi ph m lu t đê đi u, nh ng khi u l i t cáo còn t n đ ng là

nh ng thông tin th hi n ch t l ng công tác qu n lý đê đi u c a đ n v qu n

V i ti n b khoa h c k thu t ngày càng phát tri n m nh m , thì vi c xây d ng, tu b s a ch a, nâng c p và qu n lý đê đi u ngày càng có nh ng

đ i m i theo h ng ti t ki m, hi u qu , hi n đ i và b n v ng vì h u h t các công trình v đê đi u có ngu n v n r t l n vi c áp d ng nh ng ti n b này s giúp ích r t nhi u không ch vi c ti t ki m v chi phí mà còn nâng cao

ch t l ng và hi u qu c a đ u t , ch t l ng c a công trình đê đi u Vì v y

m c đ nghiên c u, ng d ng các ti n b khoa h c vào l nh v c qu n lý đê

đi u là h t s c quan tr ng và đ c đánh giá cao

9 M c đ huy đ ng ngu n l c trong xây d ng qu n lý và b o v đê đi u

Huy đ ng các ngu n l c c a c ng đ ng trong xây d ng, s a ch a, b o

v và qu n lý đê đi u không ch làm t ng thêm s c m nh c a qu c gia, mà còn gi m nh gánh n ng đ u t cho Nhà n c vì hi n nay m c đ huy đ ng

t c ng đ ng các t ch c các nhân còn th p, hi n nay h u nh ngu n l c cho xây d ng qu n lý đê đi u là t ngu n v n nhà n c vì th vi c huy đ ng các ngu n t bên ngoài c n đ c đ y m nh Ngoài ra, thông qua vi c đ ng góp và tham gia, chúng ta đã nâng cao thêm nh n th c và tinh th n trách nhi m c a công đ ng trong xây d ng, b o v và qu n lý đê đi u

1.5 Công tác qu n lý đê đi u Vi t Nam đ n n m 2014

1.5.1 T ch c b máy qu n lý đê đi u Vi t Nam

H th ng sông ngòi, b bi n Vi t Nam tr i dài kh p c n c vì th h u

nh t nh thành ph nào c ng có h th ng đê đi u Vì th mà b máy t ch c

b máy qu n lý đê đi u đ c hình thành t ng đ i hoàn ch nh và đ ng b t

trung ng đ n đ a ph ng g m B NN và PTNT, t ng c c th y l i, các chi

c c các t nh v i nhi u phòng ban và h th ng các h t đ a ph ng t nhi u

n m qua v i h th ng t ch c b máy ngày càng đ y đ v nhân l c, hình thành nhi u phòng ch c n ng riêng theo mô hình nh hình d i đây

Hình 1.3: S đ t ch c b máy qu n lý đê đi u Vi t Nam

1.5.2 H th ng các chính sách v qu n lý đê đi u c a Vi t Nam

Ngay sau khi đ c thành l p n c Vi t Nam dân ch c ng hòa, ngày 22/5/1946, Ch t ch H Chí Minh đã ký s c l nh 70/SL thành l p y ban Trung ng h đê là ti n thân c a Ban ch đ o Phòng ch ng l t bão trung

ng hi n nay Trong giai đo n 1945 – 1954, nhân dân Vi t Nam v a ph i

đ u tranh ch ng gi c ngo i xâm, v a ph i phòng ch ng thiên tai

Th i k 1955 – 1975, công tác phòng ch ng l t bão đã có b c phát tri n m i v i s thành l p B Th y l i và ban hành i u l b o v đê đi u cùng nhi u ch th , ngh quy t nh m t ng c ng kh n ng ch ng bão l

Th i k t n m 1976 đ n nay công tác đê đi u và phòng ch ng l t bão

đã đ c coi là nhi m v đ c bi t quan tr ng đ phát tri n kinh t xã h i Chúng ta đã ban hành Pháp l n v đê đi u n m 1989, n m 2000 và đ c bi t là

lu t đê đi u n m 2006 N i dung khái quát c a các v n b n lu t này có th

đ c khái quát nh sau:

P CLB

VÀ GNTT

P K TOÁN TÀI

1.5.2.1 Pháp l nh v đê đi u s 26 – LTC/H NN8

Pháp l nh v đê đi u s 26 – LTC/H NN8 đã đ c H i đ ng Nhà

n c n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam ban hành ngày 9 tháng 11

n m 1989 n i dung g m có 7 ch ng và 34 đi u [2]

1.5.2.2 Pháp l nh v đê đi u s 26/2000/PL-UBTVQH10

Pháp l nh v đê đi u đã đ c y ban th ng v Qu c h i n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam ban hành ngày 24 tháng 8 n m 2000 và có

Lu t đê đi u đ c áp d ng đ i v i c quan, t ch c, cá nhân trong n c, t

ch c, cá nhân n c ngoài có ho t đ ng v đê đi u, các ho t đ ng có liên quan

đ n đê đi u trên lãnh th Vi t Nam V c u trúc n i dung Lu t g m 48 đi u

đ c trình bày trong 8 ch ng, c th : (1) Nh ng quy đ nh chung; (2) Quy

ho ch, đ u t xây d ng, tu b , nâng c p và kiên c hoá đê đi u; (3) B o v và

s d ng đê đi u; (4) H đê; (5) L c l ng tr c ti p qu n lý đê đi u; (6) Trách nhi m qu n lý Nhà n c v đê đi u (7) Thanh tra, khen th ng và x lý vi

c a tuy n sông có đê, quy ho ch đê đi u, đ u t xây d ng, tu b , nâng c p và kiên c hoá đê đi u, qu n lý b o v đê, h đê và s d ng đê Nh v y v i các tuy n sông ho c h th ng sông, nh ng đo n b bi n, đ o ch a có đê ho c không th đ p đê thì lu t này không đi u ch nh i v i nh ng đo n b sông,

bi n, đ o có công trình kè b o v ch ng s t l nh ng nh ng v trí đó không

có đê thì c ng không thu c đ i t ng đi u ch nh c a Lu t ê đi u [5]

1.5.3 Tình hình khi u ki n và vi ph m v đê đi u

Hi n nay tình hình vi ph m v đê đi u đê sông và đê bi n là r t nghiêm

tr ng c th t 1/7/2007 đ n 2014, th ng kê có 5934 v vi ph m 19 t nh thành ph có đê c p 3 Trong đó ch x lý đ c m t s l ng r t khiêm t n là

831 v , còn s còn l i 5103 v đ c bi t là hi n nay tình tr ng vi ph m hành lang an toàn đê đ xây d ng nhà x ng, đ tr m v t li u ph th i ra hành lang

đê, l p b n bãi t p k t kinh doanh VLXD trong ph m vi b o v đê, l n chi m lòng sông, bãi sông; n n khai thác cát, s i trái phép trên các tuy n sông, c a

bi n gây s t l nghiêm tr ng c a bi n b sông gây m t an toàn cho h th ng

đê đi u c bi t là hi n nay nhi u vi ph m ch a đ c x lý nh xây d ng nhà x ng, âu tàu, b n th y n i đ a, bãi t p k t v t li u xây d ng (VLXD), san l p m t b ng, khai thác cát trái phép Trong đó, tình tr ng l p các b n bãi

t p k t cát và các lo i VLXD trên bãi sông, hành lang b o v đê đi u ph n l n

đ u do t phát, d a trên c s h p đ ng cho thuê đ t c a chính quy n đ a

ph ng v i các hình th c s d ng đ t nông nghi p, t p k t VLXD t m th i

1.5.4 Các s c đê đi u x y ra

T n m 1905 đ n nay trên l u v c sông H ng và Thái Bình đã x y ra

v đê 21 l n H u h t các t nh vùng đ ng b ng đ u b v đê ng p t t nh Hà Tây 6 l n, B c Ninh 7 l n, V nh Phúc 5 l n, B c H ng H i 10 l n [4]

Các tr n l l n làm v đê gây ng p l t trên di n tích r ng l n i n hình là các n m v đê 1913, 1915, 1917, 1926,1945 và 1971 Sau n m 1971

tuy không x y ra l l n nh ng c ng gây v đê Vân C c Hà Tây n m 1986,

c ng N i Doi B c Ninh n m 1986, đê Bi u Th ng Nam nh n m 1985, đê Thanh H ng n m 1996 và đê sông B i Thanh Hoá [4] D i đây là m t s

n m v đê đi n hình

1.5.4.1 V đê n m 1913

Theo tài li u đ l i thì n m 1913 có l c mi n núi, Trung du và đ ng

b ng Khi m c n c Hà N i m i lên t i m c (+ 11.35) thì x y ra v đê sông H ng V nh Phúc 4 ch , Hà Tây 2 ch , Thái Bình 1 ch và trên sông

áy thu c Nam Hà 3 ch N c l đã làm ng p g n h t t nh V nh Phúc, m t

ph n t nh Hà Tây, Nam Hà, Thái Bình, B c Ninh, g m 307.670 ha ru ng trong đó m t tr ng 118.640 ha S c v đê đã gây ra t n th t nhi u tài s n, nhà c a H u h t các đ ng giao thông 1A, 2, 3, 10, 11A, 12, 13A, 18 và

đ ng s t Hà N i - H i Phòng b ng p đo n g n H i D ng [4]

Ngày 14 tháng 8, khi l Hà N i xu ng m c 10,69 m v n v đê L ng

C , t ng n sông áy thu c t nh Hà Nam Ngày 17 tháng 8, v đê Ph ng , S n Tây phía h u ng n sông H ng khi m c n c Hà N i là 11,11 m Ngày 18 tháng 8, v đê Ngh a L phía h u ng n thu c t nh Hà Nam, khi m c

n c Hà N i 11,03 m Ngày 19 tháng 8, v đê Quang Th a, L Xá sông áy phía h u ng n thu c t nh Hà Nam, khi m c n c Hà N i 10,99 m N c l làm ng p g n h t tnh V nh Phúc (c ), m t ph n Hà Tây, Nam nh, Hà Nam, Thái Bình và B c Ninh

1.5.4.2 V đê n m 1915

ây c ng là tr n l gây t n th t l n ê b v lúc m c n c Hà N i

m i đ t (+11.2) Nh ng n i v đê chính là Trung Hà, Liên M c, Xuân

D ng, Xâm th (h u sông H ng), Gia Qu t, L c Canh, Hoàng Xá (sông Phó áy), và m t s n i khác trên sông u ng, sông áy,… g m 24 ch Tr n l này đã làm ng p toàn b vùng h u ng n sông H ng k c Hà N i, Nam nh,

toàn b ph n B c Ninh, m t ph n t nh V nh Phúc và ph n B c H ng H i phía b c đ ng qu c l 5 T ng di n tích ng p l t t i 325.000 ha [4]

c bi t tr n l này đã uy hi p Hà N i, Nam nh làm cho đ ng xe

đi n Hà N i- Hà ông ng ng ch y, nhà máy D t Nam nh ph i ng ng ho t

đ ng Các đ ng qu c l 1A, 2, 3, 5, 6, 11A và các đ ng liên t nh đ u b

ng ng tr T ngày 11 đ n 20 tháng 8: ê b v liên ti p 42 ch v i t ng chi u dài 4180 m (t 11 - 20/7/1915 khi m c n c Hà N i dao đ ng t 11,55

- 11,64 m) Nh ng n i v chính nh : Xâm D ng, Xâm Th đê h u sông

H ng thu c tnh Hà ông Các ch v khác nh L c C nh, Hoàng Xá, Trung

Hà t nh Phúc Yên; Phi Li t, Thu M o t nh B c Ninh ê t sông H ng, v :

M Chân t nh H ng Yên; Gia Qu t, Gia Th ng, Phú Tòng, Yên Viên, ông

Th , Danh Nam t nh B c Ninh và m t s ch khác trên sông Phó áy, u ng

và sông áy [4]

1.5.4.3 V đê n m 1945

L n m 1945 là n m l n th hai sau n m 1971 trên sông H ng và sông Thái Bình M c n c th c đo l n nh t t i Hà N i là (+12.68), c đê sông chính và sông nhánh đã v 52 ch Tr n l t này làm ng p 11 t nh không k các t nh trung du và mi n núi

T ng di n tích ng p l t lên t i 312.000 ha và trên hai tri u ng i b nh

h ng ng p l t Tr n l t này gây t n th t r t n ng n mà t i nay v n ch a đánh giá h t Theo báo cáo n m 1946 đã c tính kho ng 2 t đ ng, t ng

(sông u ng)

N u không phân l vào sông áy kho ng 2.000 m3

/s, h Thác Bà không đi u ti t kho ng 1500 m3/s, không phân l vào các khu ch m l kho ng 2500- 3000 m3/s thì m c n c sông H ng t i Hà N i s lên đ n (+14,80)

t ng ng v i l u l ng 378000 m3

/s S n Tây L n đ u tiên trong l ch s

h th ng sông H ng ch u m c n c cao nh t [4]

V i m c n c l n nh v y h th ng đê ph i ch ng đ h t s c c ng

th ng nên đã x y ra khá nhi u s c nh s t tr t 648 đo n dài t ng c ng 74

km, tràn và s p tràn 307 đo n dài 415 km, gi ng phun 1628 ch , s p 265 t

m i, th m l u h u h t các tuy n đê [4]

Nh kinh nghi m ch ng đ c a các tr n l 1968, 1969 nh có t ch c

ch t ch và ý chí ch ng đ quy t li t nên đã gi v ng đ c tuy n đê chính

d c sông H ng Khi m c n c l t i (+14,00) Hà N i m i b t đ u v đê Khê Th ng (sông à), Nh t trai (sông Thái Bình) khi m c n c sông H ng rút đ c 26cm thì m i v đê C ng thôn (t sông u ng) Ba ch v trên đã gây ra ng p l t cho nhi u vùng r ng l n và đông dân c T ng di n tích ng p

đ n 250.139 ha trong đó m t tr ng 162.598 ha, dân s b nh h ng là 2,71 tri u ng i T n th t tr c ti p kho ng h n 1 t đ ng, t ng đ ng kho ng 7 tri u t n thóc, đó là ch a k đ n kinh phí h đê, t n th t gián ti p do s n xu t đình đ n giao thông ng ng tr các tuy n đ ng 1A, 2, 3, 5, 11A, 18 b ng p

và đình tr hàng tháng Các thành ph , khu công nghi p nh Vi t Trì, S n Tây, H i D ng, B c Ninh b ng p Toàn b B máy Nhà n c t Trung

ng đ n đ a ph ng ph i t p trung vào công tác ch ng l t T p trung h u

h t các ph ng tiên v n t i th y, huy đ ng hàng ch c v n nhân công k c l c

l ng v trang vào công tác h đê và c u tr

M a l n m 1971 đã gây v đê ba đ a đi m, làm ch t 100.000 ng i, úng ng p 250.000 ha và h n 2,7 tri u ng i ch u thi t h i [4]

1.5.4.5 V đê bi n n m 2005

C n bão s 7 n m 2005 đ b vào mi n B c gây thi t h i nghi m tr ng cho các t nh này Báo cáo c a Ban ch đ o phòng ch ng l t bão trung ng cho bi t bão s 7 làm v 275m đê g m 50m đê t i H i Phòng, 200m t i Nam

nh, 25m t i Thanh Hóa Bão c ng làm s t l 54.055m đê g m 1.250m đê

t i Nam nh, 3.500m t i Thái Bình, 725m t i Ninh Bình, 18.580m t i Thanh Hóa, 30.000m t i Ngh An [3]

1.5.5 Tình hình đ u t cho xây d ng và qu n lý đê đi u

Ngu n kinh phí b o đ m duy tu, b o d ng đê đi u hi n nay đ c l y

t 3 ngu n ch y u là: (1) Ngân sách trung ng b o đ m kinh phí duy tu,

b o d ng đê đi u đ i v i các tuy n đê t c p III đ n c p đ c bi t; h tr s a

ch a đ t xu t kh c ph c s c đê đi u đ i v i đê c p IV và c p V; (2) Ngân sách đ a ph ng b o đ m kinh phí duy tu, b o d ng đê đi u đ i v i đê d i

c p III và tham gia b o đ m duy tu, b o d ng đê đi u t c p III đ n c p đ c

bi t; (3) i v i đê chuyên dùng c a các ngành, các c s ; kinh phí duy tu,

b o d ng đê đi u do các ch công trình b o đ m

Theo s li u th ng kê c a B NN và PTNT, k t qu đã th c hi n và d

ki n đ n n m 2015 v đ u t xây d ng đê đi u c a n c ta trong 5 n m

2011-2015 nh sau:

1 i v i Ch ng trình c ng c , nâng c p đê bi n

Th c hi n các Ch ng trình c ng c , nâng c p đê bi n t Qu ng Ninh

đ n Qu ng Nam (Quy t đ nh s 58/2006/Q -TTg ngày 14/3/2006 - Ch ng trình 58) v i t ng kinh phí đ đ u t c ng c các khu v c tr ng đi m là 10.000 t đ ng (th i giá n m 2006) và Ch ng trình c ng c , nâng c p đê

bi n t Qu ng Ngãi đ n Kiên Giang (Quy t đ nh s 667/Q -TTg ngày 27/5/2009 - Ch ng trình 667) v i t ng kinh phí là 19.481 t đ ng (th i giá

n m 2009) Các t nh, thành ph đã ch đ ng l p k ho ch và t ch c tri n khai th c hi n vi c c ng c , nâng c p h th ng đê theo m c thi t k , trong đó

t p trung vào các khu v c tr ng đi m, xung y u: tr c di n bi n, không có cây

ch n sóng b o v , đê th p, bé, K t qu đ t đ c, giai đo n 2011÷2014 và d

ki n đ n n m 2015 nh sau:

a V kh i l ng

- Ch ng trình 58, t n m 2011-2014 đã hoàn thành 574,5km đê, kè;

241 c ng qua đê và 361,0 ha cây ch n sóng (t n m 2006 đ n nay hoàn thành:

846 km đê, kè/1693 km đ t x p x 50,0%; 303 c ng qua đê và 361 ha cây

b V hi u qu đ u t

- Các tuy n đê bi n sau khi đ c c ng c , nâng c p đã đ m b o theo

m c thi t k , th c t ch ng l , bão nh ng n m qua cho th y các tuy n đê bi n

n đ nh b o đ m an toàn cho vùng đ c b o v Ngoài ra, đã c i thi n đáng

k c s h t ng vùng ven bi n do vi c k t h p m t đê làm đ ng giao thông nông thôn, đ ng c u h , c u n n trong mùa m a bão ng th i, k t h p

v i đ ng đi u tra ven bi n, t ng c ng n đ nh an ninh, qu c phòng

- Vi c tr ng cây ch n sóng tr c đê ngoài ý ngh a gi m sóng b o v đê còn gây b i bãi tr c đê t ng c ng n đ nh đê đi u, c i thi n môi tr ng

sinh thái thích ng v i bi n đ i khí h u, t o đi u ki n phát tri n th y h i s n

2 i v i Ch ng trình c ng c nâng c p đê sông

Ch ng trình nâng c p h th ng đê sông đ n n m 2020 đ c Th

t ng Chính ph phê duy t t i Quy t đ nh s 2068/Q -TTg ngày 09/12/2009 (Ch ng trình 2068) v i m c tiêu c ng c , nâng c p các tuy n đê sông t i 19

t nh, thành ph là: Hòa Bình, Thái Nguyên, Phú Th , V nh Phúc, B c Giang,

B c Ninh, H ng Yên, H i D ng, Thái Bình, H i Phòng, Qu ng Ninh, Hà

N i, Hà Nam, Nam nh, Ninh Bình, Thanh Hóa, Ngh An, Hà T nh và t nh

ng Tháp nh m đ m b o an toàn ch ng l thi t k và ph n đ u ch ng đ c

l cao h n K t qu đ t đ c đ n nay và d ki n đ n h t n m 2015 nh sau:

n h t n m 2013 các đ a ph ng đã c ng c , nâng c p 1.164km đê, 332km kè, s a ch a xây m i 340 c ng qua đê và 484.309 mks khoan ph t

v a gia c thân đê, đ t kho ng 40% kh i l ng Kinh phí th c hi n đ n h t

2013 là 16.672 t đ ng, b ng 85,2% kinh phí Ch ng trình (19.559 t đ ng)

D ki n đ n h t n m 2015 k t qu đ t đ c 1.464km đê, 432km kè, 440 c ng

và 500.309mks khoan ph t v a gia c thân đê

3 i v i công tác tu b và duy tu b o d ng đê đi u

Công tác Tu b đê đi u th ng xuyên và Duy tu b o d ng đê đi u

đ c b trí đ u t kho ng 400 t đ ng/n m đ c ng c , s a ch a nh ng h

h ng c a đê đi u

K t qu đ t đ c: Cùng v i các gi i pháp phòng ch ng l khác, công tác c ng c , tu b và duy tu b o d ng đê đi u luôn đ c xác đ nh là gi i

pháp c b n và đ c các c p, các ngành t Trung ng đ n đ a ph ng t p trung ch đ o th c hi n S kinh phí đ u t tuy không l n, ch b ng kho ng 50% nhu c u theo đ ngh c a các đ a ph ng, song do đ c đ u t có tr ng tâm trên c s rà soát, s p x p th t u tiên nên t ng b c xóa b d n các

tr ng đi m ch ng l t bão, t ng c ng n đ nh h th ng đê đi u

1.5.6 ánh giá chung v công tác qu n lý đê đi u n c ta

Trong nh ng n m v a qua Vi t Nam công tác qu n lý đê đi u ngày càng đ c quan tâm, th hi n vi c các t nh, thành ph có h th ng đê đi u

đ c ch đ o hoàn thành vi c tu b th ng xuyên h th ng đê, kè, c ng tr c mùa l bão, ph i kiên quy t ch n đ ng và x lý nghiêm các hành vi vi ph m pháp l nh v đê đi u đ a ph ng mình, ph i c ng c l c l ng h đê và

ch ng l ; t ch c t p hu n, di n t p và t ng c ng tu n tra, phát hi n x lý ngay các s c c a đê, kè, c ng không đ phát sinh thành hi m h a vì th mà

m c dù tình hình th i ti t có di n bi n ph c t p nh ng các h th ng đê đi u

v n đ c đ m b o không x y ra v đê

Trong nh ng n m g n đây trong công tác qu n lý đê đi u c ng g p nhi u khó kh n do vi c quy đ nh x ph t còn mang tính hình th c, s ti n x

ph t còn ít khi n cho các t ch c và các nhân xem nh khi n vi ph m tái đi tái

l i nhi u l n Các h t qu n lý đê đi u không có th c quy n x lý vì th mà nhi u n i các hình th c x ph t còn mang tính hình th c, ch y u là nh c nh

v n đ ng tuyên truy n chính nh ng v n đ này làm công tác qu n lý đê đi u

b gi m hi u qu

Trong nh ng n m qua, chúng ta đã t p trung các ngu n l c đ nâng c p

và xây d ng m i 5.700 km đê sông, 3.000 km đê bi n, 23.000 km b bao, hàng nghìn c ng d i đê, hàng tr m cây s kè, c th :

- V đê sông:

mi n B c, nh s h tr đi u ti t c a h Hòa Bình, Thác Bà, h

th ng đê sông Hông và Thái Bình đã đ m b o ch ng đ c l Hà N i cao trình 13,40 m ng v i t n su t 125 n m/l n Khi h Tuyên Quang đi vào v n hành, t n su t đ c nâng lên 500 n m

B c Trung b : ê sông Mã, sông C ch ng đ c l l ch s chính v không b tràn

l ng công trình đê đi u luôn b bi n đ ng theo th i gian i v i các tuy n

đê sông, các đo n đê tu b th ng xuyên đã đ c thi t k theo ch tiêu hoàn thi n m t c t v i cao đ đ m b o yêu c u ch ng l thi t k , b r ng m t đê

ph thông 5m, đ d c mái m=2 và m t đê đ c gia c đá d m ho c bê tông đ

k t h p giao thông nên kh n ng phòng ch ng l bão thi t k Song do chi u dài đê l n, t c đ bào mòn xu ng c p nhanh trong khi kh n ng đ u t còn

h n ch nên v n còn nhi u đo n đê còn th p, nh so v i tiêu chu n đê thi t

k Theo báo cáo c a B NN và PTNT, k t qu phân tích ch t l ng hi n

tr ng đê c a Vi t Nam cho k t qu : 66,4% km đê n đ nh đ m b o an toàn; 28,0% km đê kém n đ nh ch a đ m b o an toàn; 5,6% km đê xung y u Do

đ c b i trúc qua nhi u n m nên nhìn chung ch t l ng thân các tuy n đê không đ ng đ u, trong thân đê ti m n nhi u khi m khuy t nh xói ng m, t

m i, hang đ ng v t, vì v y khi có bão, l m c n c sông dâng cao, đ chênh l ch v i m c n c trong đ ng l n, do đó nhi u đo n đê xu t hi n các

s c m ch đùn, s i, th m l u, s t tr t mái đê phía sông và phía đ ng N u không phát hi n và x lý k p th i ngay t gi đ u s gây ra h u qu nghiêm

tr ng t i an toàn c a đê S phát tri n kinh t xã h i nhanh chóng Viê Nam trong nh ng n m g n đây đã gián ti p làm cho tình tr ng s d ng đ t trong

ph m vi b o v đê, bãi sông và lòng sông ngày càng nghiêm tr ng, gây nh

h ng không nh đ n an toàn đê đi u và kh n ng thoát l c a các sông trên

đ a bàn t trung ng đ n đi ph ng Các lo i hình vi ph m Lu t đê đi u và Pháp l nh Phòng ch ng l t bão nh : xây d ng b t h p pháp các công trình,

t p k t v t li u xây d ng trong ph m vi b o v đê và bãi sông, san l p m

r ng m t b ng l n chi m dòng ch y, khai thác b t h p lý các bãi b i ven sông, ven bi n, ch t phá r ng cây ch n sóng,… gây nh h ng đ n ch t l ng

và n ng l c phòng ch ng l , bão c a đê đi u

1.6 Nh ng nhân t nh h ng đ n ch t l ng công tác qu n lý đê đi u 1.6.1 Nh ng nhân t khách quan

1.6.1.1 Nhóm nhân t đi u ki n t nhiên

Các nhân t v đi u ki n t nhiên bao g m các y u t nh v trí đ a lý,

đ a hình, đ a ch t, các y u t th y h i v n có nh h ng r t l n đ n ch t

l ng công tác qu n lý, khai thác v n hành, b o v , phòng h h th ng đê

đi u Trong th c t , do s khác nhau v khu v c đ a lý và đi u ki n đ a hình, nên công tác qu n lý đê đi u mi n B c và mi n Trung ph c t p và khó kh n

và t n kém h n r t nhi u so v i khu v c mi n Nam Y u t đ a ch t n n đê

c ng có nh h ng r t l n đ n công tác qu n lý đê đi u nh ng khu v c đ a

ch t n n đê y u luôn ti m n và x y ra các s c lún s t, th m và gây xói n n

đê Ngoài ra ch đ m c n c, v n t c dòng ch y, sóng trong sông, c a sông

và vùng ven bi n, tình tr ng th y tri u, t n xu t các tr n bão và n c dâng do

bão, có nh h ng r t m nh m đ n kh n ng làm vi c an toàn c a tuy n đê Ngoài các y u t nêu trên, ph i k đ n y u t bi n đ i khí h u và m c n c

bi n dâng hi n nay c ng gây r t nhi u khó kh n, thách th c cho công tác qu n

lý đê đi u

1.6.1.2 Nhóm nhân t đi u ki n kinh t xã h i

S hi u bi t v đê đi u và vai trò c a đê đi u, s quan tâm xây d ng,

b o v , c u h đê c a c ng đ ng có vai trò tích c c, quan tr ng và hi u qu trong công tác qu n lý đê đi u các đ a ph ng Ngoài ra các ho t đ ng kinh

t nh : giao thông trên đê quá m c và quá tr ng t i; xây d ng nhà c a, đ ng

xá, đ ph th i, ch t th i vi ph m hành lang b o v đê; các ho t đ ng kinh t

nh đào ao h , khai thác cát lòng sông, bãi b i ven sông làm nh h ng đ n chân đê; phá ho i r ng đ u ngu n làm gia t ng dòng ch y trong sông v mùa

l ; phá ho i r ng ng p m n, cây ch n sóng b o v đê; v n hành các công trình

h ch a, tr m b m, c ng, công trình phân l ch m l không đúng quy đ nh; luôn gây ra nh ng nh h ng tiêu c c đ n đê đi u và công tác qu n lý đê

đi u

1.6.1.3 Nhóm nhân t th ch và chính sách

H th ng th ch và chính sách nh các v n b n lu t, các quy trình, quy chu n, tiêu chu n, quy đ nh c a Trung ng và các đ a ph ng v quy ho ch xây d ng, khai thác, b o v , c u h đê đi u luôn là nh ng c n c và c s quan tr ng giúp cho công tác qu n lý đê đi u đ c t t h n Có th nói trong

th i gian qua, công tác nghiên c u, xây d ng và ban hành các h th ng v n

b n pháp lu t và quy đ nh k thu t trong l nh v c đê đi u c a n c ta đã đ c

đ c bi t quan tâm và có nhi u chuy n bi n t t

1.6.2 Nh ng nhân t ch quan

1.6.2.1 Công tác quy ho ch, đ u t xây d ng và tu b đê đi u

Công tác quy ho ch, đ u t xây d ng và tu b đê đi u hi n nay

m c dù đ c nhà n c quan tâm đ u t nh ng c ng b c l nhi u v n đ nh công tác quy ho ch t ng tnh có đê đi u và cho t ng tuy n đê đi u còn ch a

t t còn chung chung ch a đi vào c th , h u nh ch t p trung quy ho ch nâng

c p các tuy n đê hi n có, ch a quy ho ch các tuy n đê m i b o v các vùng

mà hi n nay dân c s ng ngoài đê c do nhi u tuy n đê c hi n nay đã sâu trong khu dân c do bi n thoái, ch a chú tr ng đ n đi u ch nh quy ho ch các tuy n đê cho sát v i th c t Trong công tác đ u t xây d ng ch a có s

th ng nh t và chu n hóa trong các tiêu chu n k thu t, c u ki n b o v mái,

k t c u chân đê, nhi u công trình tr c đây áp d ng nhi u lo i c u ki n và mái ch a phù h p

1.6.2.2 T ch c b máy và nhân l c qu n lý đê đi u

Công tác t ch c cán b còn ch a bám sát theo tình hình c th vi c đào t o đa ph n là lý thuy t thi u th c t vì th nên đ t hi u qu ch a cao, thi u các khóa đào t o t duy và k n ng lãnh đ o t ch c Vi c c p nh t các

ki n th c v chuyên môn và các k n ng v công ngh thông tin còn h n ch

đi u này nh h ng 1 ph n đ n ch t l ng qu n lý đê đi u

T ch c b máy qu n lý đê đi u ch a thu hút đ c các cán b có n ng

l c, tình tr ng là còn nhi u cán b ch a toàn tâm toàn ý cho công vi c, xao nhãng d n đ n ch a đáp ng đ c yêu c u và nhi m v qu n lý đê đi u trong

đi u ki n hi n nay có nhi u ph c t p

gi i quy t d t đi m, ch a đ ng viên đ c c p d i làm vi c hi u qu chính

đi u này c ng làm chõ hi u qu qu n lý đê đi u còn h n ch

1.6.2.3 Công tác t ch c s d ng và b o v đê đi u

S phát tri n nhanh chóng v kinh t xã h i n c ta trong nh ng n m

g n đây gây nhi u khó kh n cho công tác t ch c s d ng và b o v đê đi u

do nhu c u s d ng đ t ngày càng t ng khi n nh ng tình tr ng s d ng đ t trong ph m vi b o v đê, bãi sông, lòng sông ngày càng nghiêm tr ng gây nh

h ng l n đ n an toàn đê đi u và kh n ng thoát l c a các sông t trung

ng đ n đ a ph ng, h u nh hi n nay công tác đê đi u khu v c này ch là xem xét các vi ph m m i phát sinh khi n công tác đê đi u hi n nay g p nhi u khó kh n Ngoài ra còn do ý th c c a ng i dân ch a cao trong vi c ch p hành các quy đ nh v đ m b o hành lang an toàn đê đi u c ng gây khó kh n cho vi c b o vê đê Thêm vào đó là vi c x lý các vi ph m còn ch a tri t đ khi n tình tr ng vi ph m tái di n nhi u l n

1.6.2.4 Công tác x lý các vi ph m v đê đi u

1.6.2.5 T ch c công tác c u h đê đi u

Công tác c u h đê đi u còn g p nhi u khó kh n do ý th c ch p hành

Lu t ê đi u, Pháp l nh phòng ch ng l t bão và Pháp l nh khai thác và b o

v công trình th y l i c a m t b ph n dân c , doanh nghi p còn h n ch