Khảo sát sự phân bố,biến động sinh lượng và thành phần hóa học của rong bún (enteromorpha spp ) ở ĐBSCL

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA THỦY SẢN NGUYỄN VĂN LUẬN KHẢO SÁT SỰ PHÂN BỐ, BIẾN ĐỘNG SINH LƯỢNG VÀ THÀNH PHẦN SINH HÓA CỦA RONG BÚN ENTEROMORPHA SPP.. Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU... TRƯỜNG Đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA THỦY SẢN

NGUYỄN VĂN LUẬN

KHẢO SÁT SỰ PHÂN BỐ, BIẾN ĐỘNG SINH LƯỢNG

VÀ THÀNH PHẦN SINH HÓA CỦA RONG BÚN

ENTEROMORPHA SPP Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA THỦY SẢN

NGUYỄN VĂN LUẬN

KHẢO SÁT SỰ PHÂN BỐ, BIẾN ĐỘNG SINH LƯỢNG

VÀ THÀNH PHẦN SINH HÓA CỦA RONG BÚN

ENTEROMORPHA SPP Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU

LỜI CẢM TẠ

T g h h hi ghi i i h h h g

i h T Ng H i Ng Thị Th Th Ng ễ Thị Ng Anh g h i g i i h h h h T Ng ễ H i N

K h h h i g g ợ h

i g g h g g ặ 2-30‰ hi 15 5-30°C và pH 7,2-8 2; i g 90-252 g/L H ợ g i h g g NH4/NH3 g g h g 0 1-5,0mg/L, NO3 0,1-7,0mg/L và PO4 dao

g ừ 0 1-2 g/L Đặ i H h 7 g >25

N g g h g bún là 1,21kg/m2 ợ g g h 6.083kg/ha h 3 31 g/ 2 29 808 g/h he h T g

ó g g ỉ h e h M Li Q h i

gi h h h g hi hi h i i hi

ặ h í h i g ó g h h ụi hi hi ừ 33° h g g hi he ụ h ỳ h i

g ợ g h K ó h i hị ằ g g ó h ợ g

ụ g hi ĩ h h h h i hi i g h

h h ặ g i hi hi i i h h

MỤC LỤC

LỜI CẢM TẠ i

TÓM TẮT iv

MỤC LỤC v

DANH SÁCH BẢNG vii

DANH SÁCH HÌNH viii

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1 Gi i hi .1

1.2 Mụ i i 2

1.3 N i g i 2

PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Ng ợi g i h gi i 3

2.2 Ng ợi g i Vi N .3

2.3 V i g i .4

2.3.1 R g i g h .4

2.3.2 R g i g g h ợ hẩ .4

2.3.3 R g i g g g ghi .4

2.3.4 R g i g g g ghi .5

2.4 Ứ g ụ g i g i g i g h .5

2.5 Tổ g Enteromorpha 6

2.6 Ph i Enteromorpha 7

2.6.1 H h g hó .7

2.6.2 H h h i h Enteromorpha 7

2.6.3 V g i Enteromorpha 7

2.6.4 Ph Enteromorpha 8

2.7 Y i g Enteromorpha 8

2.8 Gi ị i h g Enteromorpha 9

2.9 Sử ụ g i h h i g i hi i i h h 10

PHẦN III VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 11

3.1 V i ghi 11

3.2 Ph g h ghi 11

3.2.1 Th i gi h hi 11

3.2.2 Đị i h 11

3.2.3 Th g M Li T e 12

3.2.4 Xử g sau khi thu 13

3.2.5 Phân tích sinh hóa rong bún (Enteromorpha spp) 13

3.2.6 Đ h gi g ợ g gi i h i g

13

3.2.7 hỉ i h ợ g 14

3.2.8 Ph g h ử i 15

PHẦN IV KẾT QUẢ 16

4.1 h g i g h h g 16

4.1.1 Nhi 16

4.1.2 Đ ặ 16

4.1.3 Đ g 16

4.1.4 pH 17

4.1.5 Đ i 18

4.1.6 H ợ g NH4/ NH3 18

4.1.7 H ợ g NO3 18

4.1.8 H ợ g PO4 18

4.2 N g ợ g g g h h 19

4.3 K ợ g g g h h 21

4.3 Ph i í h g h g h h 24

4.4 Tỉ h i h h i g hỗ hợ g 27

4.6 Th h h i h hó g g (Enteromorpha spp.) 30

4.7 Đ g í h g 34

PHẦN V THẢO LUẬN 35

5.1 i g 35

5.2 Ph i h ợ g g 36

5.3 Th h h i h hó 37

PHẦN VI KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 38

6.1 K 38

6.2 Đ 38

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39

DANH SÁCH HÌNH

H h 1: H h g rong bún 7 Hình 2: h h 12

M Li T e 22Hình 8: S ợ g g ợ h i h hi ỉ h

M Li T e 23 Hình 9: S ợ g g ợ h g h ỉ h

M Li T e 24 Hình 10: Ph i í h g h g h h i

M Li T e 30

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Giới thiệu

ợ g h h g i h Đ g ằ g g ử L g K

h h h g i i hí h hi i g

g i i i g h h ằ g g hi hi

ẽ gi i hi i g i h h i hi g tôm nuôi (Ng ễ V T 2011) T hi ó h g ghi h

h ụ ợ g gi g g Đ S L X h ừ

h i “Khảo sát sự phân bố,biến động sinh lƣợng và thành

phần hóa học của rong bún (Enteromorpha spp.) ở ĐBSCL” ợ

PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Nguồn lợi rong biển thế giới

T h gi i gh g g i h i h ừ h g h i 70 h g

g ừ h Phi N Mỹ The ổ h L g g Li Hi Q (FAO, 2009) ợ g g i 1960 hỉ 150.000 g 1 6

2.3 Vai trò của rong biển

2.3.1 Rong biển dùng làm thức ăn

2.3.4 Rong biển dùng trong công nghiệp

R g i ợ hi h i h N OH KOH I … Ag ợ dùng h h i e h g; A gi g g g gh h

hẩ ; gee g h g g ghi h The T

Đ h T i g (2009) h i - gee hi ừ g H g V

Eucheuma geletinae ó h g hụ gi h i h h ó

hi h g h i i h he g hẩ ừ i h ( )

2.4 Ứng dụng một số loài rong biển trong nuôi trồng thủy sản

The Ng ễ H Kh h Th i Ng hi (2005) khi nuôi ghép tôm hùm sao

(Panulirus ornatus) h (Perna viridis) g ụ (Kappaphycus alvarezii),

ị g h h ợ g NH3-N, NO3-N h h g i ghé (0 09

0 17 g/L) i i h g (0 14 0 2 g/L) h g i (0 17 0 22 g/L) Ở hỉ i PO4-P gi ị g h g i ghé (0 207 g/L) h g i (0 183 g/L) hi i g í

h (Th i Ng hi ctv, 2005)

Neori et al (1996) he õi h ợ g ừ hình i i (Sparus

aurata) h h hợ g g i (U lactuca) g h h g

T h gi i ó h 140 i Ulva và 135 loài Enteromorpha (Index Nominum Algarum, 2002), kh g 50 i Ulva và Enteromorpha ợ i

(Guiry và Nicdonncha, 2002) Ulva và Enteromorpha h i gi g h

h  ( w 1991) H Q (Ki et al 1991) Nh (Hi

et al 2003) Mỹ (K 1970) T g Q (Li et al., 2008)

2.6.4 Phân bố của Enteromorpha

h i g hỉ h ó g ĩ h

i g hỉ h h ó i h g g i Ulva

kylinii, Ulva intestinalis f., Ulva forme, Ulva sp

2.7 Yếu tố môi trường của Enteromorpha

Nhi ghi hỉ ằ g h i Enteromorpha ị h h g

i ei i i ei … Nhi ghi h h Ulva và Enteromorpha có

g i h g h h i gi i h i ụ g ị

(Fleurence et al., 1999; Haroon et al., 2000) và ị h h g i i

g g ( e e et al., 2003)

Nghi Ag i e - Morales et al (2005) h h h i h hó

h Enteromorpha ó h ợ g ei 9-14%, lipid 2-3.6%, tro 32-36%

2.9 Sử dụng sinh khối rong biển để sản xuất nhiên liệu sinh học

Theo Aresta et al (2003) h ằ g g g ợ g h g h gi ị

PHẦN III VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Vật liệu nghiên cứu

- Kh g PV h h g ó i í h 0.25 2 ĩ e hi ặ

hi PH í h hi i ó h e e

- Th gi i g h i ử h g

hụ h h

3.2 Phương pháp nghiên cứu

3.2.1 Thời gian thực hiện

2 1

T g ó i: Si h h i g/ h g i

i : S i h ỗi

S ợ g( g/h ) = 

221

A

Ai Si A S A S

 Gi i : ó h h h i h h thành phao

3.2.8 Phương pháp xử lý số liệu

Sử ụ g h e e í h gi ị g h h h ẩ h g í h

g Ng i i g i g ũ g ợ

e e ử

PHẦN IV KẾT QUẢ 4.1 Các thông số môi trường nước ở các thủy vực thu rong bún

Li M

4.1.3 Độ trong

Đ g g g h g (15-70 ) g h h M g

h i h g 11/2010 h M gi h g 12/2010 g g h g h i ũ g h g hi

T e gi h g 3/2011 Đ g g h g h g

g h g (37 253 0 ) h hi (4054 24 ) h h i (30,0 40,6 ) Đ g h h i g i h h i h hi

g h

18,1±9,5

(5-31)

41,5±11,9 (30-60)

30±2,2 (24,9-32,5)

8,1±0,3 (7,5-8,4)

124,2±21,6 (90-162)

0,3±0,2 (0,1-0,8)

1,1±1,6 (0,1-5)

0,6±0,6 (0,1-2)

Cà Mau

7,6±2,6

(3-10)

53±11,4 (35-70)

29,6±2,5 (24,7-33)

7,9±0,4 (7,1-8,6)

147,3±47,5 (90-234)

1±1,5 (0,1-5)

2,4±1,8 (0,5-5)

0,8±0,6 (0,1-2)

Bến Tre

6,4±5

(2-14)

37,2±9,1 (20-50)

29,4±2,1 (27,1-33,7)

7,7±0,3 (7,3-8,4)

88,9±15,9 (72-108)

0,2±0,1 (0,1-0,3)

0,6±0,7 (0,1-2)

0,3±0,2 (0,1-0,8)

Ao tự nhiên Bạc Liêu

13,3±11,3

(2-32)

40±9,4 (25-50)

29,6±2,4 (24,8-33)

8,3±0,4 (7,2-8,8)

134,2±28,3 (90-180)

0,7±1,4 (0,1-5)

0,7±0,6 (0,1-2)

0,3±0,2 (0,1-0,5)

Cà Mau

21±3,9

(17-26)

54,2±7,4 (45-65)

29,5±1,5 (27,9-32)

8,2±0,3 (8-8,7)

120±29,4 (90-162)

0,2±0,1 (0,1-0,4)

1,7±1,7 (0,4-5)

0,5±0,3 (0,1-0,7)

Bến Tre

8,9±4,7

(2-16)

51±14,3 (35-70)

27,6±1,5 (25,4-30)

7,9±0,3 (7,4-8,3)

106,2±21,5 (72-144)

0,3±0,1 (0,1-0,5)

1,7±2,1 (0,1-7)

0,2±0,1 (0,1-0,5)

28,6±2,4 (25,2-33)

8,2±0,4 (7,4-8,9)

160,72±59,3 (90-252)

0,4±0,2 (0,1-1)

1,3±1,2 (0,1-4)

0,6±0,5 (0,1-2)

Cà Mau

19,4±8,7

(7-32)

33,0±11,8 (15-50)

28,9±2,8 (24,1-32,5)

7,8±0,4 (7,0-8,4)

135,8±34,5 (90-180)

0,9±1,1 (0,1-3,0)

2,6±2,2 (0,2-7,0)

0,4±0,2 (0,2-0,7)

Bến Tre

8,1±4,3

(2-15)

30±2,5 (30-35)

28,3±1,3 (25,5-30,5)

7,8±0,4 (7,3-8,7)

106,4±18,2 (90-144)

0,4±0,3 (0,1-1,0)

1,7±1,5 (0,5-5,0)

0,4±0,2 (0,1-0,8)

Các số liệu trong ngoặc đơn biểu thị giá trị min và max

4.1.4 pH

H g h i h h ừ gi h g 10/2010 gi

h g 3/2011 ằ g h g (7 7±0 3) (8 3±0 4) H h ợ i

Li g h i h g 1/2011 i gi ị H ghi h ợ (8 9) h h M h g 3/2011 i gi ị H (7 0).Gi ị

H g h g g h ợ ghi h ừ 7 7-8 1 h h i ừ 7,8-8,2 h hi 7,9-8,3

4.1.6 Hàm lƣợng NH 4 / NH 3

H ợ g NH4/NH3 g ợ g h g i g ừ (0 1-5,0 g/L) g h h ó h ợ g h h i gi ị ghi h ợ (0 1 g/L) h ợ g h (5 mg/L) ợ i M

g h gi h g 10/2010 ũ g ghi h ợ i Li hi

h g 11/2010 H ợ g g h i g h ợ ghi

h g h g (0 2±0 1) (1 0±1 5 g/L) g h h i ừ (0,4±0 3) (0,9±1 1) g h hi ừ (0 2±0 1) (0 7±1 4)

4.2 Năng suất và sản lƣợng rong bún trong các thủy vực khảo sát

Hình 4: N g g ợ h i h h i ỉ h

M Li T e

Nh h g g g h i g g h ừ (0 3,18kg/m2) ụ h g g h i h h i M (0 06-1,83kg/m2) h h i Li (0 04-2,34kg/m2

04-) T e (0 3,18kg/m2) N g g h h g h h (H h 4)

ị h ừ 10/2010 h g 1/2011 h g gi h g 1/2011 i

g h g gi ỉ h

i ổ ị h h i h i ỉ h M Li Từ gi 2 gi 3/2011 ợ g g Li gi g h i gi ợ g

M g i h g ụ h ợ g g

ợ h hi (H h 7)

Hình 7: S ợ g g ợ h i h h i ỉ h

Ma Li T e

Ki h hi ợ g g h i i h h i ợ g

i h hi (88-29.808 g/h ) Li hi ợ g h h (88-3.040 kg/ha), Cà Mau (168-21.056 /h ) T e h i ợ g (1.256-29.808 kg/ha) Từ h g 10-12/2010 ợ g M h g ừ

h g 1/2011 T e h h ổ ị h Li gi i ợ h (H h 8)

Hình 9: S ợ g g ợ h g h ỉ h

M Li T e

4.3 Phần trăm diện tích rong bún phân bố trong các thủy vực khảo sát

Th h h h g h h i g ừ (1-90%).S i ghi h h h M h g 1/2011 h T e

g h i gi h g 12/2010 gi h g 2 gi h g 3/2011.T g ó

i i Li g ừ (4-80%) T e (15-90%) và Cà Mau là 70%) (h h 10) h h g h h i M ó

(1-xu h g gi ừ h g 1 gi h g 3/2011 Li g ừ gi 12/2010 h g 2/2011 ó gi T e í i g h

g h i gi h

Hình 10: Ph i í h g h g h h i à Mau,

Li T e

K h hi h h h h g h ặ h i h

h i i ghi h h h i h h i Li gi h g 3/2011 h h g 12/2010 i Li T e (H h 11) S i

i g he ừ g ị i h h : M (20-70%) Li 100%) T e (10-100%)

h g 3/2011 h h g i ừ 70% ó g i g

gi hỉ 30% gi h g 3/2011 T e g i ổ ị h h ừ 70% ó gi i g 80% hỉ ó 0% g h g 1 2/2011

h g 3 i g 70%

h g gi g g ừ 85 6% (12/2010) 0% (gi 3/2011) g hi

ó M i h h i i g gi h g 3/2011 (71 4%)

T e h ổ ị h h

g i g hi h ợ h h g ó i h h i g

i h h gi h g 1 h g 2/2011 é i gi h g 2/2011

T e (H h 15)

Lipid thô

PHẦN V THẢO LUẬN 5.1 Các yếu tố môi trường

T g ghi hi H ợ g h hí h

hợ h h i g (Enteromorpha .) Kh g hi g

h g g h hi h i i g g h g 27,6 30°C Nhi i g h h h i

h hỉ ằ g hi H i h h i i g

Enteromorpha clathrata g g h g 24-33 °C and pH: 7,5- 8,0 (Moll

and Deikman, 1995) Theo (Maith et al 1986) gi ị H hí h hợ h g

h i 8.2

V ặ i ị i h h ặ g g h g ừ 32‰, theo (Kirb 2001; M i M e 2002) h h g ặ