1.Đặc điểm thuốc bảo vệ thực vật vô cơ 2.Đặc điểm thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp hữu cơ 3.Đặc điểm thuốc bảo vệ thực vật thảo mộc III.Phương thức tác dụng 1.Phương thức tác dụng của t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
BÁO CÁO ĐỊCH HẠI VÀ BỆNH DO
CÁC YẾU TỐ VÔ SINH
GVHD:Đặng Thị Đoan Trang
SVTH:Võ Thị Mỹ Dung
Nguyễn Khoa Trường Cang
Nguyễn Thị Thu Hà
Trang 31.Đặc điểm thuốc bảo vệ thực vật vô cơ
2.Đặc điểm thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp hữu cơ 3.Đặc điểm thuốc bảo vệ thực vật thảo mộc
III.Phương thức tác dụng
1.Phương thức tác dụng của thuốc diệt côn trùng 2.Phương thức tác dụng của thuốc trừ cỏ
3.Phương thức tác dụng của thuốc trừ nấm
IV.Hành trình thuốc bảo vệ thực vật trong môi trường
V.Tổng kết
Trang 4I.Khái ni m và phân lo i ệ ạ
1 Khái ni mệ
Chất bảo vệ thực vật bao gồm tất cả những hợp chất
tự nhiên hoặc hợp chất tổng hợp được sử dụng
trong nông nghiệp nhằm kiểm soát các loại gây hại cho cây trồng khác nhau.
Trang 5Chất Diệt cỏ (herbicide)
Nguồn gốc
Thuốc Vô cơ
Thuốc tổng hợp hữu cơ
Thuốc
thảo
mộc
2 Phân loại
Trang 6II.Đặc điểm
1.
Bền vững trong môi trường
Dễ gây cháy lá
Rất độc với động
vật máu
nóng
tích lũy trong đất
tích lũy trongchuỗi thức ăn
gây độc cho cây và quần thể sinh vật,
Thuốc bảo vệ thực vật vô cơ
Trang 7 Trong nhóm này gồm có:
+Các hợp chất chứa asen
+Các hợp chất chứa flo
+Các hợp chất chứa xianua,thủy ngân
+Các hợp chất chứa đồng và lưu huỳnh
Hiện nay nhóm này hầu hết các nước không sử dụng,trừ Nhật và Mỹ còn dùng một lượng nhỏ asen và flo.
Trang 8thuốc trừ sâu lân hữu cơ và carbamat , Pyrethroit phát triển mạnh,thuốc trừ sâu clo ít
‘thuốc trừ sâu tác dụng chậm’
ra đời
Trang 9Là các dẫn xuất clo của etan,cyclodien và của hexacyclohexan
a.Đặc điểm các hợp chất hữu cơ clo
Phổ tác
động
rộng
An toàn với cây ở liều thông dụng,một
số kích thích cây phát triển
Bền trong môi trường, gây
ô nhiễm
Dễ gây hiện tượng kháng thuốc
Tích lũy trong sinh vật gây trúng độc mãn tính
Trang 10DDT endosulfan
Trang 11Một số thuốc đã cấm ở Việt Nam :DDT, 666, lindan, pentaclocamphen…,chỉ còn một loại được sử dụng là endosulfan
Trang 12có tính chọn lọc
Một
số loại kích thích cây phát triển
Thời gian tồn tại trong môi trường không dài
Có
độ độc cao với mọi động vật, gây độc cấp tính,
an toàn Với thực vật
Không tích lũy trong
cơ thể sinh vật , Nếu không đủ liều gây độc
có thể bài tiết
Là este của axit phosphoric,axit thiophosphoric
b.Đặc điểm các hợp chất lân hữu cơ
Trang 13axit thiophosphoric
axit phosphoric
dichlorvos
parathion
Trang 14 Do có độ độc cao với động vật máu nóng nên một số thuốc đã bị cấm sử dụng,ở Việt Nam, các loại thuốc bị cấm như etylparathion (vophatoc), metafos… một số đang được sử dùng như dipterex , diazinon (basudin)….
Trang 15 Chất diệt trùng carbamat:là este của axit N-metyl carbamic
ít độc với
cá hơn các thuốc lân hữu cơ
Độ độc của các thuốc trong nhóm với động vật máu nóng khác nhau
Không tồn
dư lâu trong nông sản,môi trường sống
c.Đặc điểm của thuốc trừ sâu carbamat
Trang 16cacbaryl fenobucarb(bassa)
Trang 17• Một số thuốc đang dùng ở Việt Nam: cacbaryl(sevin), cacbofuran(furadan), fenobucarb(bassa),
isoprocarb(mipcin)…
Trang 18d Đặc điểm của thuốc trừ sâu pyrethroit
vị diên tích rất thấp
Tác dụng chọn lọc cao ít gây hại với thiên địch
Có khả năng xua đuổi côn trùng ,kích thích cây phát triển
Độ độc cấp tính với đông vật máu nóng thấp,an toàn với
cá ở liều
Phổ tác động rộng, sau khi phun quần thể phục hồi chậm
Thuốc bị phân hủy trong cơ thể sống và môi trường
Là loại thuốc được tổng hợp và phát triển trên các hợp chất tự nhiên pyrethrum
Trang 19pyrethroid
Trang 20(sherpa, wisher),
Deltamethrin
(decamethrin, deeis) Fenvalerat(sumicidin, vifenva), Cyhalothrin (karate),pynamin và pemethrin(thuốc diệt kiến,muỗi),
Fenpropathrin(Danitol )
Trang 213 thuốc bảo vệ thực vật thảo dược
an toàn cho môi trường
Ít độc với động vật máu nóng (trừ nicotin, ryania, sabadilla) nhưng độc với cá
Trang 22• Sau gần nửa thế kỉ hầu như bị lãng quên vì các loại thuốc trừ sâu tổng hợp, đến nay do nhu cầu bảo vệ môi trường được đưa lên hàng đầu nên được chú ý nghiên cứu sử dụng
Trang 23III.Ph ng th c tác d ng ươ ứ ụ
Các chất bảo vệ thực vật thường có bản chất
hóa học khác nhau do đó ngay trong một lớp sản phẩm có nhiều kiểu tác dụng khác nhau
Trang 24a.Chất diệt côn trùng cơ-clo
Đây là những chất độc đối với hệ thần kinh của côn trùng và của các loài có vú
Ví dụ:DDT tác dụng đến dây thần kinh vận động
và thần kinh cảm giác,phong bế sự tạo thành
ATP ở cơ
Các chất này thường gây ra chứng to gan, là
những chất cảm ứng của các enzym Các enzym này chuyển hóa chúng thành những dẫn xuất
epoxyd có khả năng phản ứng cao với các hợp
chất cao phân tử
1.Ph ng th c tác d ng c a ch t di t ươ ứ ụ ủ ấ ệ
côn trùng
Trang 26b.Ch t di t côn trùng c -phospho và carbamat ấ ệ ơ
Chất diệt trùng carbamat và dạng hoạt hóa của các chất cơ-phospho sẽ ức chế enzym
acetylcholinesterase (enzym xúc tác cho phản ứng thủy phân acetylcholin)
Trang 27
Thể kết hợp acetyl cholin + chE
Quá trình thủy phân
chE
cholin acetyl
Phản xạ kết thúc
Trang 28Melanthion Parathion Thiometon
Và các dẫn xuất thuộc kiểu này
ankyl hóa các hợp chất sinh học chứa
nhóm alcol(R-OH) nhóm amin(R3N) nhóm thiol(R-SH) nhóm mercaptiol(R-S) nhóm cacboxylat (R-COO) nhóm phosphat (R-PO3) nhóm pyrophosphat(R-P2O7)
Các sản phẩm có khả năng phản ứng với các cao phân tử sinh học như các protein
và các axit nucleic làm phát sinh đột biến
Trang 29Ngoài ra,các chất diệt côn trùng dù là phospho hoặc carbamat còn tác dụng lên các enzym như oxydase, phosphorylase,
cơ-clo,cơ-dehydrogenase… làm biến đổi quá trình trao đổi chất của tế bào
Trang 31d.Làm thay đổi sự phân bào
e.Phá hủy các chất hữu cơ và các cấu trúc chức
năng
Trang 32thể,gây thiếu năng
trao đổi chất tế bào
dinitronphenol
Trang 34c.Gây nhi u s t ng h p protein ễ ự ổ ợ
Các dẫn xuất clorophenoxy, các
carbamat(propham, clopropham)… gây nhiễu
quá trình truyền mã di truyền hoặc có thể ức chế các enzym tham gia vào sự tổng hợp các axit
amin vòng(như glyphosat) cũng như các axit
amin tham gia tổng hợp các axit béo(như
diallat,triallat)
Trang 35d.Thay đ i s phân bào ổ ự
Sự phân bào có thể bị phong tỏa (bởi hydrazid maleic) hoặc bị làm nhiễu ,làm xuất hiện sự phân bào nguyên nhiễm bất thường,sự đứt đoạn hay
sự phối hợp nhân,sự chèn các kỳ giữa hoặc sự lệch lạc các kỳ nhiễm sắc thể(bởi các carbamat).
Trang 36e.Phá h y các ch t h u c và ủ ấ ữ ơ
Các axit mạnh và các dầu mỏ làm biến tính màng sinh học ,tác dụng thiên về lý học hơn sinh hóa học
Trang 38 Các chất trừ nấm lưu huỳnh và trên cơ sở
lưu huỳnh:S có thể tạo ra cầu disulfua giữa
và trong phân tử,phản ứng với các vùng
nucleophyl hoặc tạo ra các gốc tự do
Trang 40b.Ph ng th c tác d ng c a các ươ ứ ụ ủ
ch t tr n m h th ng ấ ừ ấ ệ ố
của carbamat,các thiocarbamat,pyrimidin Các chất này đều là những chất trung gian của
carbendazim
Trang 41carbendazim
Trang 42 Chất carbendazim sẽ thay thế các base purin(do cấu trúc giống) trong axit nucleic do đó gây ra những dạng dị thường khi truyền thông tin di truyền
Các chất này gây tác dụng chủ yếu đến pha
phân bào nguyên nhiễm,ngăn cản sự phân chia
tế bào
Trang 43Người Động vật
Chất bảo vệ thực vật
Nước
Thực vật Không khí
Trang 44V.T ng k t ổ ế
Thuốc bảo vệ thực vật rất phong phú và đa
dạng.Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đã đem lại lợi ích nhất định cho con người,nhưng bên
cạnh đó cũng gây không ít tác hại đến môi
trường và con người.
Riêng trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản,thuốc bảo vệ thực vật có thể được dùng để tiêu diệt ký sinh trùng,diệt các địch hại trong ao nuôi,nhưng cũng có thể tích lũy gây độc mãn tính hoặc gây độc làm chết hàng loạt vật nuôi.
Trang 45 Ngày nay,xu hướng nghiên cứu thuốc trừ sâu trên thế giới là:
-Tổng hợp các hợp chất mới bắt chước các hợp chất tự nhiên đã có,khắc phục các nhược điểm của các hợp chất tự nhiên.
-Tổng hợp các hợp chất mới dựa trên các hợp
chất đã có,nhưng khắc phục những nhược điểm của các chất đã có.
-Nghiên cứu các thuốc trừ sâu có tác dụng chậm
Trang 46Bài báo cáo của chúng em còn nhiều thiếu sót mong cô ,các anh chị ,các bạn đóng góp ý kiến
để bài hoàn thiện hơn.
Chúng em xin chân thành cảm ơn!