Xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan chương trình sinh học 11 phần thực vật

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu... Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu... Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và ng

PH N I T V N

Tr c ây, hình th c ki m tra ánh giá trong nhà tr ng ch y u là dùng câu h i t

lu n và ch ánh giá kh n ng bi t c a h c sinh Nh ng xu th hi n nay không ch òi h i

ng i h c s thông minh, sáng t o, nh i bén, linh ho t, tích c c…mà còn bi t, hi u và

v n d ng t t c nh ng gì h c c gi i thích, gi i quy t nh ng tình hu ng x y ra trong

th c t áp ng c nhu c u thi t th c c a ng i h c, c a xã h i thì n n giáo d c

ph i i m i không ch v n i dung sách giáo khoa, ph ng pháp d y h c mà i m i c

v hình th c ki m tra ánh giá Do ó, m t thách th c i v i ng i d y ch ng trìnhsinh h c hi n nay là ph i theo h ng i m i ph ng pháp d y h c: t thông báo tri th c

ã có n vi c s n sàng t ch c các ho t ng h c t p, h c sinh t phát huy n i l c t

h c chi m l nh ki n th c m i

n n a, i m i giáo d c chính là i m i ph ng pháp d y h c Ph ng pháp d y

h c l i g n li n v i n i dung sách giáo khoa và cách ánh giá Cho nên, m t khi i m i

n i dung sách giáo khoa và ph ng pháp d y h c thì t t y u ph i i m i cách ánh giá

i m i ph ng pháp ánh giá t hình th c t lu n sang hình th c tr c nghi m kháchquan, t cách ánh giá sau m i ch ng sang ánh giá sau m i bài và trong su t quá trình

d y h c, t khâu giáo viên ánh giá h c sinh sang khâu h c sinh ánh giá l n nhau và tánh giá b n thân, t ó ng i h c có th t u ch nh vi c h c c a mình c ng nh

ng i d y c ng có th t nh n ra m m nh, m y u trong ho t ng d y r i có s

i u ch nh, hoàn thi n cho phù h p nâng cao ch t l ng, hi u qu d y h c

V i yêu c u i m i giáo d c hi n nay, òi h i các hình th c ánh giá ph i phong phú

nh bài ki m tra u gi , phát v n trong gi , ki m tra bài vi t v i nhi u th i l ng khácnhau, th c hi n bài t p, ti u lu n và bài th c hành nhà Tránh các hình th c ki m tra

ki u tái hi n ki n th c, không òi h i h c sinh ph i t duy sáng t o Vì th , các hình th cánh giá hi n nay ph i m b o tính chính xác, có tin c y Khách quan và toàn di ntrong ki m tra ánh giá c n ph i s d ng ph i h p h p lí các lo i câu h i ki m tra khácnhau nh câu t lu n, tr c nghi m khách quan, câu h i ki m tra có s d ng s , hình

v …

Th c t , n m nay c ng là n m u tiên ch ng trình sinh h c 11 m i chính th c d y

i trà Tuy nhiên, ngân hàng câu h i tr c nghi m khách quan v n còn h n ch mà yêu

V i m c tiêu ra là t o c ngân hàng tr c nghi m khách quan m b o tính

khoa h c và ng d ng c trong th c ti n, tôi ã th c hi n tài lu n v n này v i m ttinh th n khoa h c th c s nghiêm túc v i mong mu n tài có th góp ph n nh vào

vi c hoàn ch nh b câu h i tr c nghi m cho sách Sinh h c l p 11

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

PH N II L C KH O TÀI LI U

t o c ngân hàng câu h i tr c nghi m khách quan nh m c tiêu ã ra là

m t vi c làm không ph i d Nh D ng Thi u t ng ã t ng vi t: So n m t bài tr cnghi m không ph i là công vi c l t nh ng trang sách giáo khoa r i l n l t bi n c i

nh ng ý t ng tình c b t g p trên trang gi y ra thành nh ng câu tr c nghi m V y có

th xây d ng c ngân hàng câu h i tr c nghi m mang tính khách quan, có tin c ycao, ánh giá úng th c l c c a h c sinh… ng i so n th o tr c h t c n ph i bi t c:

d y h c là gì, ánh giá trong quá trình d y h c là nh th nào, m c ích c a vi c ánhgiá, quá trình ánh giá c n ph i m b o c nh ng yêu c u nào m i th hi n úng vaitrò c a nó trong quá trình d y h c và r ng h n là trong giáo d c; Ti p theo là c n hi u rõ

s lí thuy t c a tr c nghi m khách quan là nh th nào

1.CÁC CÁCH ÁNH GIÁ TRONG QUÁ TRÌNH D Y H C

1.1 Khái ni m

- D y h c là ph ng ti n trí d c quan tr ng nh t, c tr ng c a nhà tr ng, là quátrình c a nh ng hành ng trí tu và th l c c n thi t th c hi n nhi m v trí d c

ki m soát quá trình d y h c hay ánh giá k t qu h c t p c a h c sinh có th thôngqua các bài ki m tra, thông qua quan sát hành ng c a chúng, c ng có th b ng con

ng ph ng v n trao i Trong ó, ph ng pháp ph bi n ánh giá trong d y h c

hi n nay là thông qua các bài ki m tra, bài thi (Khuê, 2005) V y ánh giá trong d y h c

là gì?

- ánh giá trong d y h c bao g m vi c thu th p thông tin v m t l nh v c nào ótrong d y h c; nh n xét và phán xét i t ng ó, trên c s i chi u thông tin thu nh n

c v i m c tiêu c xây d ng ban u (T ng, 1995)

Deketele (1980) ã a ra khái ni m chung v ánh giá nh sau: “ ánh giá làxem xét m c phù h p gi a m t t p h p thông tin có giá tr , thích h p và áng tin c y

và m t t p h p các tiêu chí có giá tr , thích h p áng tin c y phù h p m c tiêu ra sosánh ánh giá nh m a ra m t quy t nh.”

ánh giá k t qu nh m phát hi n k p th i nh ng sai sót u ch nh có hi u qu Xác nh k t qu h c t p trên c s i chi u v i yêu c u, m c ích ã ra cho ho t

ng nh ng th i m nh t nh, t o u ki n thúc y, hoàn thi n ho t ng m t cáchtích c c, dành k t qu t i u

Khi hòan t t quá trình d y h c, h c sinh s c ánh giá (hay o l ng) T i sao

c n ph i ánh giá? K t qu ánh giá nh m m c ích giúp giáo viên xác nh m c tiêunào ã t c, m c tiêu nào ph i làm thêm Trên c s ó giáo viên s có s u ch nh

c n thi t trong vi c d y và c bi t là ánh giá chính xác t ng h c sinh c a mình, thành

l p k ho ch cho quá trình d y h c ti p theo Bên c nh ó, thông qua k t qu ki m tracòn giúp h c sinh t ánh giá mình các em t u ch nh vi c h c cho phù h p

1.2 M c ích ánh giá

- Vi c ánh giá ( G) h c sinh nh m các m c ích sau ây:

* V phía h c sinh:

+ Làm sáng t m c t c và ch a t c i v i các m c tiêu d y h c

ng th i có th phát hi n nh ng nguyên nhân sai sót v ki n th c, k n ng, thái c a

h c sinh…, giúp h c sinh u ch nh các ho t ng h c

+ Công khai hóa các nh n nh v n ng l c và k t qu h c t p c a m i h c sinh và

c a t p th l p, t o c h i cho h c sinh phát tri n k n ng t ánh giá, giúp h c sinh nh n

ra s ti n b c a mình, t o ng l c m nh m thúc y vi c h c t p c a các em

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

* V phía giáo viên:

+ Giúp giáo viên n m c tình hình h c t p c a h c sinh

+ Giúp giáo viên có c s th c t nh n ra nh ng m m nh m y u c amình, t i u ch nh, t hoàn thi n ho t ng d y, ph n u không ng ng nâng cao ch t

ng và hi u qu d y h c (Hoành, 1996)

Nh v y, ngoài i u thông th ng mà ai c ng th y là G bi t k t qu , tác gi

ã c p n v n ng l c ph n u c a h c sinh và v n t u ch nh c a giáoviên và chính b n thân h c sinh u này c ng trùng h p v i s nhìn nh n ý ngh a c aG

- N u theo Nguy n ình Chính, vi c G h c sinh nh m nh ng m c ích:

+ Phân lo i h c sinh, sàng l c h c sinh

+ Có c n c quy t nh s thành công hay th t b i c a h c sinh

+ Giúp giáo viên bi t c k t qu d y h c c a mình

l c mà chúng ta ào t o ra s là nh ng con ng i làm ch t c XHCN, s là nh ng

ng i lao ng trí óc n ng ng, sáng t o, có o c, có lòng yêu ngh , bi t t h c, tnghiên c u Cho nên vi c G h c sinh có r t nhi u m c ích khác nhau, tùy theo tiêu chícông vi c c a nhà giáo d c Và ây tôi ch quan tâm n ch t l ng h c sinh cho nên

vi c G ch t p trung vào các y u t ch t l ng d y và h c

Vì v y, có th quan ni m m c ích G trong d y h c nh sau:

ánh giá h c sinh nh m bi t thái và m c hoàn thành nhi m v h c t p

c a h c sinh, phân lo i h c sinh, thông qua ó ng i th y có th u ch nh n i dung,

ph ng pháp d y c a mình cho phù h p v i t ng i t ng h c sinh, nh m t o ng l ccho h c sinh ph n u trong quá trình d y h c và h c sinh có th t u ch nh

+ Tiêu chu n, tiêu chí G

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

ch t, n ng l c nghi p v c a ng i G; ph thu c vào tính qui chu n c a vi c G và

ph thu c vào quan i m, ph ng pháp và ph ng ti n G

- Tính xác nh n và tính phát tri n:

Tính xác nh n là vi c G ph i kh ng nh c hi n tr ng c a n i dung c G

so v i m c tiêu G (v m t nh tính và nh l ng) và nguyên nhân c a hi n tr ng ó,

d a trên nh ng t li u khoa h c chính xác và các l p lu n xác áng Tuy nhiên G có

b n ch t nhân o và phát tri n nên vi c G c ng ph i mang b n ch t nhân o và pháttri n T c là ph i m b o ch c n ng phát tri n c a G giúp cho ng i c G không

ch nh n ra hi n tr ng cái mà mình t c mà còn có ni m tin vào kh n ng c a mìnhtrong vi c ti p t c phát tri n ho c kh c ph c nh ng m không phù h p Nói cách khác

G trong d y h c không n thu n là phán xét k t qu h c t p c a h c sinh mà th t s là

m t n i dung c a ho t ng d y h c (Ngo, 2005)

1.4 Ý ngh a c a vi c ánh giá

- i v i h c sinh: Ki m tra (KT) và G cung c p “m i liên h ngh ch trong” (t c là

vi c h c sinh t ánh giá mình thông qua k t qu ki m tra, t ki m tra u ch nh vi c

h c c a các em à h c sinh thu th p) giúp :

+ KT và G giúp các em t u ch nh ho t ng h c t p c a mình

+ Thông qua bài KT và G, h c sinh có c h i th hi n các ho t ng trí tu ã

c phát tri n trong quá trình d y h c m c cao: nh , khái quát ki n th c, v n d ng

Có nhi u cách G k t qu h c t p c a h c viên Tuy nhiên hi n nay ph bi n h n

c là cách phân lo i c a B.S.Bloom, m c dù cách phân lo i này ra i t n m 1956 M

Kh n ng nh n th c c a h c sinh c Bloom qui thành 6 m c:

- Thông hi u: chú tr ng h n t i các ho t ng trí tu : gi i thích, chuy n i v n

b ng cách khác, ngôn ng khác, di n t l i c u trúc tài li u b ng v t li u khác, di n ttheo m t quan m m i, cách hi u m i…, suy lu n t d ng này sang d ng khác

- Áp d ng: là s d ng các ki n th c, ph ng ti n ã có gi i quy t tình hu ngkhác

- Phân tích: Có kh n ng phân chia, xác l p logic các ph n t , b ph n; so sánh

L i phân lo i c a B.Loom ngày nay ã tr thành quen thu c v i các nhà giáo d c trên th

gi i và c ng là kim ch nam cho các nhà so n th o tr c nghi m trong l p h c Th c racác m c v m c tiêu nh n th c do B.Loom a ra th ng không có ranh gi i rõ ràng vàkhông hoàn toàn theo tr t t nh trên Vì v y gây khó kh n cho vi c ánh giá trên th c

t n gi n, ngày nay ng i ta th ng qui v ba m c nh n th c: Bi t- Hi u- V n

d ng

+ Bi t: Bao g m nh ng thông tin có tính ch t chuyên bi t mà m t h c sinh có th

nh hay nh n ra khi c a ra m t m t câu h i hay m t câu tr c nghi m thu c lo i

i n khuy t, úng- sai, hay nhi u l a ch n ây là m c thành qu th p nh t trong l nh

v c ki n th c, vì nó ch òi h i s v n d ng trí nh mà thôi Ví d : h c sinh ch c n l p

l i nh lu t 1 ( nh lu t ng tính ) mà ch a c n gi i thích hay s d ng nh lu t y

+ Hi u bao g m c “Bi t” nh ng m c cao h n Nó có liên quan n các ýngh a và các m i liên h c a nh ng gì h c sinh ã bi t, ã h c T c là khi m t h c sinh

l p l i úng m t khái ni m, m t nh lu t sinh h c ch ng h n thì h c sinh y ã bi t

nh ng khái ni m, nh lu t y nh ng ch ng t s thông hi u h c sinh ph i gi i thích

c chúng

M t bài tr c nghi m nh m o l ng s thông hi u khái ni m hay ý ngh a có th

g m có nh ng t , nh ng nhóm ch hay kí hi u mà h c sinh có th gi i thích b ng ‘‘ngôn

ng c a riêng mình” ch ng t s thông hi u N u là bài tr c nghi m khách quan thìcác khái ni m ý ngh a y ph i c di n t hay trình bày d i d ng khác v i nh ng gì ã

c vi t trong sách v bu c h c sinh ph i v n d ng s hi u bi t c a mình mà l a

ch n l i phát bi u nào là úng và l i phát bi u nào là sai Ngoài ra ng i h c c ng còn

ph i a ra nh ng thí d , nh ng l i minh h a ch ng t s thông hi u c a mình v khái

ni m

S thông hi u các ý t ng ph c t p bao g m các nguyên lí, các m i liên h , nh ng

i u khái quát hóa, tr u t ng hóa Nh ng m c tiêu lo i này òi h i quá trình suy lu n

ph c t p S thông hi u thu c lo i này có th c ch ng t b ng kh n ng gi i thích các

m i liên h gi a các y u t th i gian, a lí, toán h c…Nh ng câu tr c nghi m nh m

kh o sát m c tiêu lo i này òi h i h c sinh ph i gi i thích, phân bi t s ki n, l a ch nthông tin c n thi t gi i quy t m t v n suy di n các s ki n ã cho

+ V n d ng: kh n ng này òi h i ng i h c ph i bi t v n d ng ki n th c, bi t s

d ng ph ng pháp, nguyên lí hay ý t ng gi i quy t m t v n nào ó Kh n ng

ng d ng c o l ng khi m t tình hu ng m i c trình bày ra và ng i h c ph iTrung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

quy t nh nguyên lí này c n c áp d ng và áp d ng nh th nào trong tình hu ng nh

v y u này òi h i ng i h c ph i chuy n di ki n th c t b i c nh quen thu c sang

m t hoàn c nh m i Lo i m c tiêu này bao g m c k n ng có th o l ng c qua m tbài tr c nghi m (T ng, 1995)

1.6 Các b c ánh giá: có 5 b c

- B c 1 Xác nh quy t nh G

Nh ng câu h i c n ph i tr l i là: Có c n ph i G v n ó không?, khi ra quy t

nh tri n khai G c n m b o tính qui chu n c a vi c G

- B c 2 Xây d ng các tiêu chí G

Trong giai o n này c n ch rõ m c tiêu G, các tình hu ng c G và các bi n

s , các m c t c m c tiêu và m c dao ng c a các bi n s

- B c 3 Thu th p thông tin thích áng Tùy quy t nh a ra và nh ng tiêu chí

ã c công nh n xác nh nh ng thông tin c n thu th p, nh ng tình hu ng G và

nh ng công c c n thi t

- B c 4 i chi u các tiêu chí ã c th ng nh t v i các thông tin ã c thu

th p

- B c 5 Hình thành nh ng k t lu n cu i cùng m t cách th t chính xác tr c khiquy t nh công b k t lu n G.(Ngo, 2005)

1.7 Phân lo i

- N u c n c vào m c tiêu, G có hai lo i: G ch ng trình d y h c và G h c sinh

- N u c n c vào ngu n thông tin, G có hai lo i: G khách quan và G ch quan

n c vào ph ng pháp ki m tra có ba nhóm: nhóm ki m tra nói, nhóm ki m tra vi t,nhóm ki m tra b ng quan sát c a giáo viên và t ánh giá c a h c sinh.Trong nhóm ki mtra vi t có hai lo i: tr c nghi m t lu n (g i t t là t lu n) và tr c nghi m khách quan (g i

t t là tr c nghi m)

Trong quá trình d y h c ng i ta c n ph i s d ng lo i G khách quan Dù là t

lu n hay tr c nghi m u có nh ng u nh c m riêng c a nó Hình th c t lu n m

b o m t s ki n th c quan tr ng c a ch ng trình h c, G s hi u bi t, k n ng vi t,dùng t , l p lu n, chính t … nh ng d d n t i h c sinh h c t , tiêu c c trong thi c ,trong G…Còn hình th c tr c nghi m thì u i m h n, nó có kh n ng bao quát ch ngtrình n i dung môn h c, tính khách quan cao, d ch m bài, có th áp d ng ph ng ti n kthu t hi n i, G c k t qu h c t p c a h c sinh theo m c tiêu: Bi t- Hi u- V n

d ng…nh ng tr c nghi m khó G chi u sâu trong nh n th c c a h c sinh, vi c so n câu

h i và hình thành bài tr c nghi m khó, t n nhi u th i gian, nhi u kinh phí

- Tuy nói là G khách quan nh ng c ng ch a h n ã là khách quan Vi c G cókhách quan hay không còn tùy thu c r t nhi u vào ph m ch t, n ng l c c a nh ng ng itham gia vào quá trình G Tính khách quan c a ki u t lu n ph thu c r t nhi u vào

ph m ch t, n ng l c c a nh ng ng i ch m bài, còn tính khách quan c a ki u tr cnghi m thì l i ph thu c r t nhi u vào khâu làm và gác thi

- M t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a ng i so n tr c nghi m là G bài tr cnghi m c a mình v : tính khách quan, tính áng tin c y và giá tr c a d ng c o l ng quá trình ki m tra G th hi n c y ý ngh a và m c ích c a nó yêu c u utiên c n ph i t c là tính khách quan Có ngh a là chúng ta ph i h n ch t i a tính

ch quan trong quá trình KT và G

- Tính khách quan: M t tr c nghi m hay thang o l ng c g i là khách quan khi

i m s không thay i dù có nhi u ng i cùng ch m bài tr c nghi m hay thang y”

- Tính giá tr : M t bài tr c nghi m c coi là có giá tr n u nó o l ng úng cái mà

nó mu n o l ng M i d ng c o l ng u có m c ích riêng c a nó, m t bài tr cTrung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

nghi m có th r t có giá tr trong tr ng h p này nh ng l i vô giá tr trong tr ng h pkhác.(T ng, 2005)

- Tính tin c y: M t bài tr c nghi m c coi là áng tin c y n u nó a ra nh ng k t

qu gi ng nhau khi ta th c hi n nh ng cu c o l ng liên ti p v i cùng các ch th vàtrong nh ng u ki n gi ng nhau

Tính tin c y, m t khác, liên quan n tính v ng ch i, tính nh t quán c a m s

M c d u vi c s d ng thi chung, nh ng h i ng ch m thi và các giám kh o khôngchung thì i m s các bài thi làm sao t c tính nh t quán? V i thi theo l i t lu nthì làm sao t c tính v ng chãi c a m s , ngh a là i m s không thay i t giám

kh o này n giám kh o khác, dù h ch m r t nghiêm túc? Cho dù có thang i m i

ch ng n a, ng i ta c ng không th nào tránh sai s Ai c ng bi t r ng, trong m t k thituy n sinh, s sai l ch ch 0,50 m c ng có th quy t nh “ v n m nh” c a thí sinh

ki m ch ng u này chúng ta có th làm m t cu c thí nghi m nh v i m t s bài thi v

m t môn h c nào ó v i hai hay ba giám kh o cùng ch m c l p, r i tính h s tin c y

c a ng i ch m, ta s th y sai s c a nó nh th nào Hu ng chi trong các k thi tuy nsinh, nh ng c p giám kh o là ng u nhiên, thì h s tin c y c a nó t ph i th p h n và sai

s c a nó c ng s l n h n nhi u Nh v y, cho dù thi chung, tính may r i v n còn r t

h c sinh ào t o ra nh ng con ng i phù h p v i th i i B giáo d c thay i hình

th c KT và thi c theo ki u tr c nghi m khách quan là hoàn toàn phù h p v i xu th pháttri n c a xã h i hi n nay Nh ng làm th nào có c m t thi tr c nghi m kháchquan ch t l ng? ó là i u không d dàng i v i nh ng ng i th y giáo, nh ng ng ilàm công tác ra Tôi ngh r ng nh ng ng i làm công tác ra ph i có nh ng hi u bi t

nh t nh v tr c nghi m khách quan, ph i c t p hu n trong công tác ra và ph i t o

c m t ngân hàng ch t l ng Nh v y, tr c nghi m khách quan là gì? Nó ra i tkhi nào ?

2 C S LÍ THUY T C A TR C NGHI M KHÁCH QUAN

2.1 Khái ni m

Tr c nghi m khách quan (TNKQ), th ng c g i ng n là tr c nghi m, là d ng

KT trong ó m i câu h i có kèm theo nh ng câu tr l i s n Lo i câu h i này cung c pcho h c sinh m t ph n hay t t c nh ng thông tin c n thi t và òi h i h c sinh ph i ch n

m t câu tr l i ho c ch c n n thêm m t vài t G i là TNKQ vì vi c ch m m

m b o tính khách quan h n vi c cho m bài t lu n

* M c ích c a vi c thi t k câu h i tr c nghi m khách quan:

nghi m m i c s d ng KT ki n th c h c sinh và ng i u tiên áp d ng ph ngpháp này là E Thodaic , ng i M , trong b môn Toán.

- T n m 1960 - 1961, nhi u h th ng tr c nghi m s d ng ph thông c xu t

b n Hai n m sau, 1963, ông Gheberich ã s d ng máy tính i n t x lý k t qu tr cnghi m Trong giai n này, tr c nghi m h u nh r t ph bi n các n c ph ng Tây

nh Anh, Pháp, Nga,… tr c nghi m c xem là m t hình th c KT, G th t s

- Tuy nhiên, vi c s d ng tr c nghi m không n gi n, xây d ng bài KT tr cnghi m không d dàng, ng i s d ng tr c nghi m ph i bi t i sâu nghiên c u thì m i

t k t qu mong mu n B c u s d ng tr c nghi m, các nhà s ph m ã có cái nhìnquá n gi n nên ã m c ph i nhi u sai l m khuy t m nh ã sa vào quan i m hình

th c, máy móc,… chính nh ng sai l m này ã làm m t lòng tin vào ph ng pháp tr cnghi m, nhi u ng i lên ti ng ph n i, c th , ngày 04-09-1936 Ban ch p hành Trung

ng CSLX ã chính th c phê phán ph ng pháp tr c nghi m G n 30 n m nghiên

c u tìm tòi Liên Xô m i ph c h i c vi c s d ng tr c nghi m (Hoành, 1996)

- Tr c nghi m c a vào s d ng n c ta vào nh ng n m 70 c a th k 20,tuy nhiên vi c s d ng tr c nghi m không c ph bi n r ng rãi, do nh h ng b i

nh ng y u t ch quan và khách quan:

+ Ch quan: giáo viên quen v i hình th c ki m tra truy n th ng

+ Khách quan: Tài li u tham kh o v tr c nghi m còn r t ít, h u h t là ti ng

c ngoài Vi c phiên d ch t ti ng n c ngoài sang ti ng vi t g p nhi u khó kh n

Ch a có máy móc hi n i ph c v cho vi c in n và ch m m… và nhi u lý dokhác n a

- n n m 1994, n n giáo d c có nh ng b c chuy n bi n m nh m , v n Gtrong giáo d c, trong ó có tr c nghi m c quan tâm c bi t

- 1995, D ng Thi u T ng biên so n quy n: Tr c nghi m và o l ng thành qu

hi u rõ v n , nhìn nh n phân bi t c ki n th c nào úng sai, phát bi u nào chính xác

nh t, úng nh t, … và i u này c ng giúp cho ng i giáo viên hoàn thành c nhi m

v c a mình trong th i i ngày nay là ào t o nh ng con ng i n ng ng h n, tích c c

n, nh y bén h n, vì ph ng pháp tr c nghi m cho phép ki m tra c ki n th c baotrùm, gi m thi u nh ng tiêu c c trong quá trình thi, ch m thi, m b o t t m c tiêu tuy n

ch n thí sinh (Ph ng, 2007)

2.3 Các lo i câu tr c nghi m khách quan

Câu h i tr c nghi m (TN) có th t d i nhi u hình th c khác nhau Hình th cnào c ng có u và khuy t m c a nó, và v n quan tr ng i v i ng i so n th o là

bi t công d ng c a m i lo i l a ch n hình th c câu TN nào thích h p nh t cho vi c

kh o sát xây d ng m t bài TN t t, ng i làm c n ph i bi t c u nh c m

và nh ng yêu c u c a t ng lo i câu TNKQ ph i h p làm sao t o ra TN phù h p v i

m c ích ban u ra, t o ra nh ng câu TN phù h p v i n i dung và m c tiêu nh n

th c c n c KT, G

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

2 3 1 Lo i tr c nghi m úng - sai

ây là lo i câu kh ng nh ho c ph nh v m t v n nào ó H c sinh ph i

h c, suy ngh và nh n nh l i kh ng nh ho c ph nh ó là úng hay sai Lo i câu h inày r t thông d ng vì nó có v nh d s d ng, nh ng c ng là lo i có nhi u khuy t m

* u i m:

- D xây d ng

- ánh giá c s nh y bén c ng nh tính “ h p t p” c a h c sinh

- bao ph ki n th c cao cho m t bài KT vì có th s d ng nhi u câu /S trong

m t bài KT, dù th i gian không nhi u

- Có th s d ng t t cho G theo ki u các trò ch i, KT nhanh, vui

- Vi c G mang tính khách quan và tin c y cao.(T p th tác gi khoa s ph m,2005)

* Bên c nh ó lo i TN v i câu úng- sai c ng có nh ng khuy t m

- May r i 50% ch n câu úng theo l i oán mò

- Không thích h p v i vi c G các b c nh n th c c p cao

- Th ng b chê là t m th ng, sáo ng n u ng i so n trích nguyên v n nh ngcâu có s n trong sách giáo khoa làm câu TN

- Có nh ng câu phát bi u tho t tiên trông có v là úng ho c sai d i con m t c a

ng i so n nh ng khi em ra s d ng thì l i g p nh ng th c m c nhi u khi r t chínháng c a h c sinh v tính cách úng hay sai c a câu phát bi u y Nguyên nhân là do l i

n, l i dùng t không chính xác hay thi u m t s thông tin

- M t nhà giáo d c cho r ng vi c s d ng nh ng câu phát bi u sai, mà l i ctrình bày nh là úng có th gây hi u qu tiêu c c i v i h c sinh, khi n cho chúng cókhuynh h ng tin và nh nh ng câu phát bi u sai Tuy nhiên nhi u cu c nghiên c u th cnghi m ã bác b khuy t m này

* M t s yêu c u khi so n th o câu úng – sai:

- Ngôn ng rõ ràng, ng n g n, xúc tích

- Câu tr l i ph i là các s ki n, ch không ph i là ý ki n N u câu h i là quan hnhân qu thì nên ch n quan h có m t nguyên nhân rõ ràng

- Tránh dùng các câu ph nh nh “không”, “không ph i” ho c các t “ ôi khi”,

“luôn luôn”, có th , vài ba, th ng th ng Vì chúng d gây hi u l m cho h c sinh

- B trí các câu úng và câu sai có d ng ý, nh m tránh s trùng l p các câu úng

ho c sai theo quy lu t.(T ng, 1995)

2 3 2 Lo i tr c nghi m nhi u l a ch n (TNNLC)

Lo i câu TN này r ng rãi n so v i câu TN úng- sai, nó g m 2 ph n: ph n g c

và ph n tr l i Ph n g c là m t câu d n có th là câu h i hay m t câu b l ng (ch ahoàn t t), c ng có th là hình v th , t o c s cho s l a ch n Ph n tr l i là các

ph ng án cho s n, trong ó có m t ph ng án là úng nh t theo n i dung c a ph n d n,còn các ph ng án khác có tác d ng gây nhi u Trong m t câu h i l a ch n có t 3- 5

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

- Có th G h c sinh nhi u m c nh n th c khác nhau.

- tin c y khá cao (n u s l ng câu TN l n)

- th , bi u , hình v u có th s d ng ra lo i thi này

- H n ch t i a tiêu c c trong khi làm bài

- D ch m bài (b ng tay ho c máy)

* M t s yêu c u khi so n câu TNNLC

- Ch n các ý t ng và vi t các câu TN sao cho có th t i a hóa kh n ng phân

- Các câu l a ch n ph i h p lý, nhi u ph i nh nhau

- Ch nên có m t l a ch n úng i u này t o thu n l i cho vi c ch m m

- V trí c a ph ng án tr l i úng c n c t ng u nhiên trong các ph ng ánkhác Tránh c nh m t v trí (A, ho c C, ho c D ch ng h n) trong các câu h i l a

ch n.(T ng, 1995)

2 3 3 Lo i tr c nghi m i n khuy t (TN K)

ây là lo i câu h i trong ó có m t câu ho c m t n v n có nhi u ch tr ng,nhi m v c a h c viên là ph i b sung m t t , m t c m t , s li u hay kí hi u còn thi u hoàn thành câu ho c n v n ó

* u i m c a lo i TN K:

- Vi c xây d ng lo i câu h i này không quá khó kh n

- Gi m c xác su t h c sinh tr l i úng do oán mò hay g p may so v i d ngcâu úng – sai, câu nhi u l a ch n, b i vì t n khuy t là n nh t

- Gây h ng thú và kích thích c các ho t ng t duy c a h c sinh

- Có th s d ng lo i TN K h c sinh th o lu n nhóm

* Nh c m c a lo i TN K:

- Khó ki m tra các n ng l c nh n th c c p cao c a h c sinh

- Khó xây d ng c nh ng câu có t n khuy t tuy t i n nh t, do v y vi c

ch m bài khó h n và khách quan khi ch m gi m h n so v i các d ng câu khác.(T p

th tác gi khoa s ph m, 2005)

* M t s yêu c u khi so n lo i TN K:

- Nên h n ch s l ng ch tr ng trong câu (ch t i a 3- 4 ch ) Vì n u nhi u

ch tr ng d làm nh h ng t i n i dung c a câu g c, làm r i h c sinh và t o u ki ncho h oán mò

- o n bài c a các ph n tr ng nên b ng nhau, tránh s hi u l m cho h c sinh

- Ph n tr ng ch có m t l i gi i úng ây là yêu c u khó i v i vi c so n th o

lo i câu h i này Thông th ng các ph n tr ng có th có m t s câu tr l i có giá trTrung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

g n úng H c sinh có th ch n m t trong s ó, nh ng không phù h p v i áp án.

Nh ng tr ng h p nh v y, ng i ch m s g p khó kh n kh c ph c, nên ch n cáccâu có n i dung tri th c t ng i xác nh

- T ph i n th ng là danh t và nên là t có ngh a nh t trong câu.(T ng,1995)

- C n s d ng thông tin cùng lo i cho t ng c t, có m i quan h g n g i N ukhông, s khác bi t quá xa v ki n th c c a các câu h i s làm h c sinh d làm úng

ng u nhiên Khi ó, câu TN không có giá tr

- S l ng câu h i có th b ng ho c ít h n câu tr l i t ng s cân nh c khi l a

th c nào cho có hi u qu nh t? M c khó, d c a bài TN…So n m t bài TN không

ph i là công vi c l t nh ng trang sách giáo khoa r i l n l t bi n c i nh ng ý t ng tình

c b t g p trên trang gi y ra thành nh ng câu TN So n TN c ng không ph i là công vi cmoi trong ký c nh ng gì ã gi ng d y trong l p h c r i c nh th mà t thành câu h ikhông theo m t th t hay không nh m n m c ích nào rõ r t N u không có m t d

ki n v m c ích, n i dung, hình th c c a s kh o sát, ta có th t t m quan tr ng quááng v m t ph n nào ó c a ch ng trình trong khi coi nh nh ng ph n khác c ng quan

tr ng không kém Ta c ng có th có khuynh h ng kh o sát nh ng gì m i d y trong khi

ó lãng quên nh ng gì ã d y t lâu nh ng c ng không kém ph n quan tr ng T t c

nh ng khuy t m này s óng góp vào vi c làm h th p tính giá tr c a bài TN

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

- Xác nh m c ích c a bài TN: m t bài TN có th ph c v cho nhi u m c ích

nh ng bài TN ích l i và hi u qu nh t khi nó c so n th o nh m ph c v cho m t

m c ích chuyên bi t nào ó N u bài TN c a ta là m t bài thi cu i h c k , nh m cho

i m và x p h ng cho h c sinh thì các câu h i ph i c so n th o làm sao cho các

i m s c phân tán khá r ng, nh v y m i phát hi n ra c s khác bi t gi a các

h c sinh gi i và kém Ng c l i, n u bài TN c a ta ch là m t bài KT thông th ng,

nh m KT nh ng hi u bi t t i thi u v m t ph n nào ó c a giáo trình thì ta s so n

nh ng câu h i sao cho h u h t h c sinh t c i m t i a, n u chúng ã th c s ti pthu c bài h c, nh t là v c n b n, nh v y m i ch ng t s thành công c a ta trongcông vi c gi ng d y Ngoài ra, ta c ng có th so n TN nh m m c ích chu n oán, tìm ra

ch m nh ch y u c a h c sinh giúp ta quy ho ch vi c gi ng d y c n thi t sao cho

hi u qu h n V i lo i TN này, các câu TN ph i c so n th o làm sao t o c h icho h c sinh ph m t t c m i lo i sai l m có th có v môn h c, n u ch a h c k Bên

c nh các lo i tr c nghi m nói trên, ta c ng có th dùng tr c nghi m nh m m c ích luy n

t p, giúp cho h c sinh hi u thêm bài h c và c ng có th làm quen v i l i thi TN V i TN

lo i này, ta có th không c n ph i ghi m s c a h c sinh, nh v y s có hi u qu h n.Tóm l i, TN có th ph c v cho nhi u m c ích và ng i so n TN ph i bi t rõ m c ích

c a mình thì m i so n th o c bài TN giá tr , vì chính m c ích này chi ph i n i dung,hình th c bài TN mình d nh so n th o

- Phân tích n i dung môn h c: phân tích n i dung môn h c bao g m ch y ucông vi c xem xét và phân bi t b n lo i h c t p:

+ Nh ng thông tin mang tính ch t s ki n mà h c sinh ph i nh hay nh n ra + Nh ng khái ni m và ý t ng mà chúng ph i gi i thích hay minh h a

+ Nh ng ý t ng ph c t p c n c gi i thích hay gi i ngh a

+ Nh ng thông tin, ý t ng và k n ng c n c ng d ng hay chuy n d chsang m t tình hu ng hay hoàn c nh m i

Nh ng trong vi c phân tích n i dung m t ph n nào ó c a môn h c (ch ng h n

m t vài ch ng trong sách giáo khoa), ta có th o ng c l i th t các lo i h c t p nóitrên, ngh a là b t u b ng nh ng ý t ng ph c t p; tìm ra nh ng u khái quát hóa, các

m i liên h , các nguyên lý Nh ng câu phát bi u thu c lo i này th ng là ý t ng c t lõi

c a môn h c và bao g m nh ng câu trúc c a môn h c y, còn ph n l n n i dung còn l i

ch là minh ho hay gi i thích cho các ý t ng này

Phân tích n i dung môn h c g m b n b c:

+ B c th nh t c a vi c phân tích n i dung môn h c là tìm ra nh ng ý t ngchính y u c a môn h c y.C th h n là chúng ta ph i tìm c ý t ng chính y u c a

+ B c th ba là phân lo i hai d ng thông tin c trình bày trong môn h c(trong t ng ch ng, t ng bài): (1) nh ng thông tin nh m m c ích gi i ngh a hay minh

h a và (2) nh ng khái lu n quan tr ng c a môn h c Ng i so n th o TN c n ph i bi tphân bi t hai lo i thông tin y l a ch n nh ng u gì quan tr ng mà h c sinh c n ph i

nh

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

+ B c th t là l a ch n m t s thông tin và ý t ng òi h i h c sinh ph i có kh

ng ng d ng nh ng u ã bi t gi i quy t v n trong nh ng tình hu ng m i

Nh ng thông tin lo i này có th c kh o sát b ng nhi u cách, ch ng h n nh i chi u,nêu ra nh ng s t ng ng và d bi t, hay t ra nh ng bài toán, nh ng tình hu ng òi

h i h c sinh ph i ng d ng các thông tin ã bi t tìm ra cách gi i quy t

- Thi t l p dàn bài TN: Sau khi n m v ng m c ích và phân tích n i dung môn h c,

ng i so n th o ã có th s n sàng thi t l p m t dàn bài cho bài TN c a mình M t trong

nh ng ph ng pháp thông d ng là l p b ng c u trúc hai chi u v i m t chi u bi u th cho

n i dung và chi u kia bi u th cho quá trình t duy mà TN mu n kh o sát (T ng, 1995)

2.5 Cách ánh giá câu h i TN

Vi c G hi u qu c a các câu h i có th d a vào vi c phân tích các câu tr l i c a

h c sinh Vi c G câu h i nh m vào các i m chính sau:

+ Câu h i có “ho t ng” nh ã nh hay không

+ khó c a câu h i có phù h p không

+ Câu h i có sai sót gì làm h c sinh d dàng nh n ra câu tr l i không

+ Các câu nhi u có hoàn thành nhi m v không

2.5.1 ánh giá câu h i TNNLC

Gi s trong m t k thi có 30 h c sinh tham gia Sau khi ch m m các bài thixong, chúng ta có 30 bài làm v i m s toàn bài và các thông tin tr l i c a t ng h csinh cho t ng câu h i Ti n hành các b c sau:

+ S p x p th t bài làm c a h c sinh theo m s toàn bài t cao n th p

+ Ch n 10 bài có i m cao nh t g i là “nhóm i m cao” và 10 bài có i m th p

nh t g i là “nhóm i m th p”

u ý là t l trên tùy theo tình hình: n u s h c sinh ít có th ch n m t n a sbài làm cho t ng nhóm, n u s h c sinh nhi u thì t l có th là 25% u danh sáchthu c v “nhóm m cao” (N C) và 25% cu i danh sách thu c v “nhóm i m th p”(N T) Vi c G câu h i ch y u d a vào vi c phân tích câu tr l i c a h c sinh tronghai nhóm trên

i v i t ng câu h i, l p m t phi u câu h i trong ó m t m t ghi câu h i, m t còn l i mô

t câu tr l i c a h c sinh trong N C và N T c ng nh các ch s G (s nói n sau)Tính ch s khó c a câu h i: khó c a câu h i c xác nh b i t l h c sinh tr

l i úng câu h i ó (Theo cách này thì ch s ó ph i c g i là “ d ” m i úng)

Công th c tính khó K nh sau:

%100xT

T là t ng s h c sinh trong hai nhóm khó K có giá tr t 0% (quá khó vì không h c sinh nào làm c) n 100% (quá d

1D2D

P= −Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Trong ó D2 là s h c sinh trong N C tr l i úng.

D1 là s h c sinh trong N T tr l i úng

T là t ng s h c sinh trong hai nhóm

phân bi t P có giá tr t -1 n 1 Giá tr P = 0 ng v i tr ng h p câu h ikhông th phân bi t c h c sinh gi i và h c sinh kém

Nh ng câu h i có phân bi t âm th ng là câu h i có v n làm cho h c sinh

hi u l m và tr l i sai gi ng nhau ôi khi do sai sót trong tài li u ho c trong bài gi ng

nh ng ch a c phát hi n và i u ch nh

Nh ng câu h i có phân bi t b ng 0 là nh ng câu h i quá d (t t c h c sinh ulàm c) ho c quá khó (không h c sinh nào làm c), tr ng h p này c n ki m tra,

s a i ho c thay th b ng câu h i khác

Nh ng câu h i có phân bi t t t là nh ng câu h i có khó 50%

ánh giá câu nhi u : m t câu nhi u c xem là t t n u nó " h p d n " c nhi u

h c sinh t N T h n là t N C.(T p th tác gi khoa s ph m, 2005)

2 5 2 ánh giá toàn bài ki m tra

Khi ti n hành xác nh giá tr c a m t bài KT, hai v n ch y u c n c chú ýlà:

- m c nào k t qu KT thu c th hi n m c nh n th c, n ng l c c a h csinh mà bài ki m tra h ng t i

- m c nào k t qu KT thu c không b nh h ng do sai s

* giá tr : xác nh xem bài KT th c hi n c m c tiêu ki n th c m c nào

Th c ch t G giá tr chính là xác nh xem li u nh ng câu h i c s d ng trong bài

KT có i di n c cho nh ng câu h i có th c h i hay không

* tin c y: xác nh bài KT b nh h ng do sai s m c nào

Có r t nhi u cách G tin c y c a m t bài KT tu theo cách G cách G theo

ph ng pháp xác nh s nh t quán n i t i t c là ch s d ng m t l n KT Có nhi u cáchtính tin c y theo ph ng pháp này ây chúng ta s d ng công th c KuderRichandson:

K R

σ

Trong ó: K là s câu h i trong toàn bài KT

M là trung bình c a m toàn bài c a h c sinh

2

là ph ng sai c a m toàn bài

R có giá tr t 0 (không có tin c y) n 1 ( tin c y hoàn h o) M t bài KT có R t0.6 n 0.8 có th c xem là có tin c y ch p nh n c.(T ng, 1995)

là t bào s ng, m nh n nhi m v h p thu n c và mu i khoáng cho cây, ng hoá các

ch t mà chúng h p thu; ngoài ra nh có lông hút mà di n tích b m t h p thu trên r cgia t ng r t l n (Ánh, 2005)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

- Hi n t ng r nh a, gi t: N u c t ngang thân c a 1 cây non ph n g c còn l i

th ng ti t m t ch t nh a trong nhi u gi Nguyên nhân là do áp su t r (áp su t thu

t nh d ng trong m ch g ) R h p thu nh ng ion t dung d ch t loãng và v n chuy nchúng vào m ch g à gi m th n ng th m th u c a g à gi m th n ng n c trong g

Vi c làm th p h n th n ng n c trong g t o nên 1 l c u khi n cho s h p thu n c

à 1 áp su t thu t nh d ng trong g Th c v t phát tri n áp su t r th ng bi u hi n s

ti t d ch l ng lá, 1 hi n t ng c bi t nh là s gi t Áp su t d ng trong g gây ra

s r nh a g thông qua các thu kh ng (Hoà, 2006)

- Các d ng n c trong t: có hai d ng n c trong t là n c t do (n c mao

d n, n c ng m) và n c liên k t (n c ng m trên b m t keo t và n c t m trong keot) R cây h p th c d ng n c t do và m t ph n d ng n c liên k t (n c liên k tkhông ch t) th l ng (V , 2006)

- Dòng m ch g và dòng m ch rây: m ch g , c quan v n chuy n ng c chi u

tr ng l c, ph i có l c c n th p ( ng m ch g r ng) m ch rây, s v n chuy n xuôidòng theo chi u tr ng l c và thành ph n m ch rây không ch h ng xu ng r mà còn i

n các c quan d tr phía trên nh h t, qu … Dòng m ch rây không di chuy n nhanh

nh dòng n c và các ion khoáng t r lên lá i u ó không òi h i m ch rây ph i là

ng r ng, t bào ch t nh tr ng h p c a m ch g M ch rây g m các t bào s ng là nghình rây và t bào kèm ( t, 2006)

- Thoát h i n c: V t li u xây d ng h p th nhi t làm cho nhi t t ng cao còn lácây thoát h i n c là h nhi t môi tr ng xung quanh lá Nh v y không khí d ibóng cây vào nh ng ngày hè nóng b c mát h n so v i không khí d i máy che b ng v t

li u xây d ng ( t, 2006)

- Quá trình thoát h i n c là “tai ho ” nh ng “c n thi t” “Tai h a” là mu n nói

n h n 99% l ng n c cây l y vào t t ph i thoát ra ngoài không khí qua lá “C nthi t” là mu n nói n ý ngh a c a quá trình thoát h i n c Thoát h i n c là ng l ctrên c a quá trình v n chuy n n c, thoát h i n c làm gi m nhi t c a b m t lá, khithoát h i n c qua khí kh ng thì ng th i v i h i n c i ra, khí CO2 s i t không khívào lá qua khí kh ng n l c l p, m b o cho quá trình quang h p x y ra m t cách bình

th ng (V , 2006)

3.1.2 Bài 3, 4, 5 Trao i khoáng và nit th c v t

- Gi i thích thí nghi m ch ng minh quá tình hút bám trao i c a r : Khi ta ngâm

b r vào dung d ch xanh mêtilen, các phân t xanh mêtilen hút bám trên b m t r và ch

d ng l i ó, không i c vào trong t bào, vì xanh mêtilen không c n thi t i v i tbào.Tính th m ch n l c c a màng sinh ch t không cho xanh mêtilen i qua Khi ta nhúng

b r vào dung d ch CaCl2 thì các ion Ca2+ và Cl- s b hút vào r và y các phân t xanhmêtilen hút bám trên b m t r vào dung d ch, làm cho dung d ch có màu xanh Màuxanh ó chính là màu c a xanh mêtilen (V , 2006)

- m là c c u c a protein Trong t nhiên m 2 d ng: th khí t do trong khíquy n chi m kho ng 78% D ng này cây không th h p th c Cây có th s d ng

c nh ng d ng m h u c và vô c trong t Các d ng m này có ngu n g c r tkhác nhau nh t xác b ng v t và th c v t ch t, t n c m a, t các vi sinh v t t Ngu n m ch y u cung c p cho cây v n là m vô c m vô c th ng 2 d ng :

NH4+ và NO3- Hai d ng này có th bi n i l n nhau NH4+ có th c cây h p thnhanh vào trong t bào nên t ng làm cho pH trong t bào t ng nhanh, trong khi t bào

s d ng ch m, l ng th a NH4+ tích lu trong cây có th gây c Tuy nhiên s h p thu

NH4+ c ng thay i tu theo loài th c v t Vi c cung c p NH4+ cho cây c ng c n l u ý

n tính ch t c a phân Ví d khi bón (NH4)2SO4 cây h p th NH4+ r t nhanh, còn SO4Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

2-không vào trong t bào nên môi tr ng tr nên axit h n Tri u ch ng thi u m : ssinh tr ng c a cây b ch m l i, di p l c t khó thành l p nên lá th ng b vàng úa, câycòi c c, lùn, lá h p, trí mau chín, n ng su t kém ; th ng xu t hi n lá già, các lá nàychuy n sang màu vàng, trong khi các lá non bên trên v n còn xanh Lân trong t hi n

di n 2 d ng : vô c và h u c Tri u ch ng thi u P m t s cây tr ng : lá có màu nâu

s m, xu t hi n lá già Kali là m t ch t ho t hoá c a nhi u enzim c n thi t cho s quang

t ng h p và hô h p, và nó c ng ho t hoá các enzim c n t o ra tinh b t và protein Kali

th ng tích t các lá non h n là cu ng lá Tri u ch ng thi u Kali : xu t hi n tr ctiên các lá già, ph n chu vi c a lá có nhi u m tr ng sau ó lan d n vào bên trong,

cu i cùng lá b khô r i ch t ; các nhóm cây cho c thì r không thành c c ; các nhómcây h u, cà, thân có lóng ng n, ng kính thân r ng Tri u ch ng thi u Magiê : lávàng úa, quang h p x y ra r t kém Magiê còn giúp ch t lân di ng d dàng (Hoà,2004)

- Quá trình kh nitrat : D ng nit cây h p th t môi tr ng vào g m 2 d ng :

NH4+ và NO3- Trong ó nit trong NO3- d ng oxi hoá Nit trong các h p ch t h u ctrong c th th c v t t n t i d ng kh nh NH, NH2 Do v y, c n ph i có quá trìnhchuy n nit d ng oxi hoá thành d ng kh , ngh a là ph i có quá trình kh nitrat ( t,2006)

3.1.3 Bài 7 Quang h p

- Quang h p là m t quá trình mà s c t th c v t h p th và bi n i quang n ng vùng b c x nhìn th y (400- 700nm) thành d ng hoá n ng tích lu trong các liên k t hoá

h c c a các h p ch t t ng h p c t các nguyên li u vô c C quan quang h p th c

hi n t t c các ph n xanh c a cây, nh ng c quan ch a nhi u di p l c t nh t chính là

lá Do ó, lá là c quan quang h p, lá có c u t o g m phi n lá và gân lá (Hoa, 2004)

- C u t o c a phi n lá c t ngang g m có: l p t bào bi u bì trên, bao ph trên cùng

là l p cutin m ng và trong su t, k n là l p mô hàng rào (mô gi u) dày ch á nhi u l c

l p x p khít nhau thành l p nh m h p thu c nhi u n ng l ng ánh sáng, bên d i mô

gi u là l p mô x p có các kho ng gian bào l n, là n i ch a CO2 cung c p cho quang h p,

ti p n là h th ng m ch dày c và cu i cùng là l p bi u bì d i v i nhi u khí kh u(kh ng) hi n di n (Hoà, 2004)

- i m n i b c nh t v c u trúc c a l c l p là h th ng m r ng c a các màng n ibào g i là thylakoid T t c di p l c t c ch a ng trong h th ng màng này, là v trí

c a các ph n ng ánh sáng c a s quang h p Các ph n ng cacbon, mà chúng c xúctác b i các enzim tan trong n c, di n ra trong stroma, là vùng l c l p bên ngoàithylakoid H u h t thylakoid d ng nh c liên k t r t ch t ch v i nhau Các màng

c x p ch ng lên nhau này g i là grana lamellae, trong khi các màng ph i ra mà ókhông có các ch ng c g i là stroma lamellae (Hoà, 2004)

- Ta bi t r ng trong dãy b c x m t tr i ch có 1 vùng ánh sáng t 400- 700nmchúng ta có th nhìn th y c g i là ánh sáng tr ng và ch có vùng ánh sáng này m i cótác d ng quang h p Khi ánh sáng tr ng chi u qua lá, cây h p th vùng và vùng xanhtím, l i hoàn toàn vùng l c và vì v y khi nhìn vào lá cây, chúng ta th y lá cây có màu

l c (V , 2006)

3.1.4 Bài 8 Quang h p các nhóm th c v t

- Nhóm th c v t C3 quang h p trong u ki n ánh sáng, nhi t , n ng CO2,

O2 bình th ng Nhóm th c v t C4 quang h p trong u ki n ánh sáng cao, nhi t cao,

n ng O2 cao, trong khi ó n ng CO2 l i th p vùng nhi t i nóng m kéo dài, nên

ph i có quá trình c nh CO2 2 l n Nhóm th c v t CAM s ng trong u ki n sa m cTrung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

ho c bán sa m c, ph i ti t ki m n c n m c t i a b ng cách óng khí kh ng vào banngày Vì v y nhóm th c v t này nh n và c nh CO2 vào ban êm (V , 2006)

- Chu i d n truy n n t th c ch t là chu i ph n ng oxi hoá kh (Hoa, 2004)

- Ngày nay chúng ta bi t r ng trong vùng c a quang ph , m t trong nh ng

ph n ng quang, g i là h th ng quang I (PS I), h p thu u tiên ánh sáng xa c a các

c sóng l n h n 680nm, trong khi ph n ng th hai g i là h th ng quang II (PS II),

h p thu ánh sáng c a 680nm và c v n hành r t y u b i ánh sáng xa S phthu c b c sóng này gi i thích cho hi u ng khu ch i M t s khác nhau n a gi a 2 h

th ng quang là h th ng quang I t o ra m t ch t kh m nh và m t ch t oxi hoá y u H

th ng quang hai hình thành m t ch t oxi hoá r t m nh và m t ch t kh y u h n c a h

th ng quang I Ch t kh này kh ch t oxi hoá do h th ng quang I t o ra, mà nó gi ithích cho hi u ng i kháng (Hoà, 2004)

- S quang hô h p c kích thích b i ba nhân t ngoài m c ánh sáng cao: m c

O2 cao, m c CO2 th p và nhi t cao… S quang hô h p gián ti p làm ch m quá trìnhsinh tr ng cây C3 nh ng không làm ch m cây C4 (Hoà, 2004)

3.1.4 Bài 10 Quang h p và n ng su t cây tr ng

- N ng su t sinh h c là t ng l ng ch t khô tích lu c trong m i ngày trên 1hecta gieo tr ng trong su t th i gian sinh tr ng

- N ng su t kinh t ch là m t ph n c a n ng su t sinh h c ch a trong các c quan

có giá tr kinh t nh h t, c , qu , lá… tu vào m c ích i v i t ng lo i cây tr ng.( t,2006)

3.1.5 Bài 11 Hô h p th c v t

- S hô h p hi u khí là quá trình sinh h c mà qua ó các h p ch t h u c b kh

c huy ng và sau ó b oxi hoá trong m t ph ng cách có ki m soát

- S ng phân (có ngh a là s phân hoá ng) là m t lo t các ph n ng c

th c hi n b i m t nhóm các enzim hoà tan nh v trong t bào ch t (Hoà, 2004)

- Khi thi u oxi, r không hô h p c nên không cung c p n ng l ng cho quátrình sinh tr ng c a r d n n lông hút ch t nên cây m t cân b ng n c và b ch t Ví

d khi cây b ng p úng ( t, 2006)

- M i quan h gi a quang h p và hô h p: Quang h p là quá trình t o v t ch t h u

kh i nguyên cho m i quá trình d hoá gi i phóng và tái tích lu n ng l ng c n cho

m i ho t ng s ng k c quá trình ng hoá th c p x y ra trong m i c th Quá trìnhquang h p x y ra c ph i có b máy quang h p V t ch t c u thành b máy quang h p

c t ng h p nên t các s n ph m tr c ti p xu t phát t hô h p Ngu n n ng l ng c ncho các quá trình t ng h p v t ch t ó chính là do hô h p cung c p Nh ng ch t tr c ti ptham gia vào các ph n ng sáng và ph n ng t i trong quang h p là s n ph m c a hô

h p ( t, 2006)

3.1.6 Bài 12 nh h ng c a các nhân t môi tr ng n hô h p

- S hô h p gây ra m t ch t khô và tr ng l ng, t ng ng v i m t ti n, vì v y

gi cho c ng hô h p th p sau thu ho ch là m i quan tâm chính c a các nhà sinh lísau thu ho ch (Hoà, 2004)

- Không rau, qu ng n á t l nh vì nhi t d i 0oC s làm n c trong quông l i thành á, phá v h t các t bào c a rau, qu (V , 2006)

- B o qu n nông s n v i m c ích là gi ch t l ng và kh i l ng nông ph m

b ng cách ng n ch n nh ng nhân t có l i cho ho t ng hô h p, c th : làm gi m hàm

ng n c (ph i khô, s y khô), gi m nhi t ( nông ph m trong mát, b o qu n trong

t l nh), t ng hàm l ng CO2 (b m CO2 vào bu ng b o qu n) ( t, 2006)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

t i phía không b kích thích có n ng auxin cao h n nên kích thích t bào sinh tr ngnhanh h n.

- H ng sáng: t bào r phía không c kích thích b auxin c ch , sinh tr ng

ch m h n so v i t bào phía c kích thích và r u n cong theo h ng tránh xa ngu nkích thích

- H ng tr ng l c: trong thân hay bao lá m m v trí n m ngang, hàm l ngauxin phía d i cao h n so v i phía trên ( t, 2006)

- Gi i thích tính h ng t, do s phân b n tích không ng u: m t d i c a

r mang n tích d ng còn m t trên mang i n tích âm, t o s sai bi t v hi u n thlàm r quay xu ng ch i có s phân b auxin m t d i nhi u h n nên ch i quay lên.Tính h ng t còn c gi i thích b ng vai trò c a h t tinh b t luôn d n v phía áy

m i t bào, s c tr ng n c l n khi n kh i l ng m t d i m i t bào n ng h n làm r

âm th ng xu ng (V , 2006)

- a h ng ng: N u t m t cây n m ngang th ng góc v i tr c trái t Sau

m t th i gian th y cây s h ng lên trên và r m c xu ng d i Hi n t ng mà r luôncong xu ng d i g i là a h ng ng S u n cong c a r và thân là do s phát tri n

c a hai nhóm t bào thân và r n i u n cong không gi ng nhau ph n u n cong các tbào dãn dài nhi u làm cho m t cân i v m t c u t o d n n thân u n cong lên và r

u n cong xu ng gi i thích hi n t ng này có nhi u gi thuy t khác nhau Gi thuy t

d a trên c s auxin cho r ng khi t cây n m ngang l ng auxin n m tích phía d inhi u h n phía trên s kích thích ho c c ch pha dãn dài t bào thân, l ng auxin kích thích cho t bào bên d i dãn dài trong khi r l ng auxin c ch s phát tri n

c a các t bào bên d i nh ng l i kích thích s phát tri n c a các t bào bên trên N ng kích thích ho c c ch cuae auxin thây i tu theo t ng c quan (Hoà, 2004)

- Ánh sáng có c ng chi u sáng khác nhau, nhi t sai khác nhau làm cho hoa

n T ó ch n các loài hoa n vào các gi khác nhau ó l p m t ng h hoa (V ,2006)

- S miên tr ng c a h t là c p n các y u t ng n c n s n y m m Trong th c

t r t khó xác nh s miên tr ng c a h t là do i u ki n nào quy t nh S miên tr ng

c a h t là k t qu c a nhi u y u t khác nhau: v h t không th m n c, v h t quá c ng

ch c, v h t không cho oxi i qua, phôi ch a phát tri n, các ch t c ch n y m m

- Trong th i gian n y m m, h t hô h p r t nhi u, quá trình này òi h i nhi u oxi

H t t sâu d i t r t khó n y m m vì oxi khu ch tán ch m n h t

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

3.3 Ch ng 3 Sinh tr ng và phát tri n

3.3.1 Bài 34 Sinh tr ng th c v t

- Sinh tr ng th c p: Quan sát hình 34.4 sách giáo khoa ta th y: Cây thân g hai

m tu i và già h n t trong l p t bào nhu mô t o nên v c a thân cây m t n m tu i (tsinh tr ng s c p) và xu t hi n t ng phát sinh b n Ho t ng nguyên phân c a t ngphát sinh b n t o ra b n (l p ngoài cùng c a thân cây), l p này s bong ra kh i thân theo

m c l n lên c a thân Nh v y, v c a cây hai lá m m, c bi t v trong thân cây g ,

g m m ch rây th c p áp sát bên ngoài c a t ng sinh m ch, t ng sinh b n bao quanh bênngoài c a l p m ch rây th c p và b n (l p ngoài cùng nh t c a thân do t ng sinh b n t onên) Vì v y, v c a cây lâu n m không nh n Các nhà phân lo i g d a vào vòng n m phân lo i g ( i v i g khô không còn lá và r )

- Cây trong t i th ng m c v ng lên, nguyên nhân là do trong t i l ng ch tkích thích sinh tr ng (auxin) nhi u h n ch t c ch sinh tr ng (axit abxixic) nên câytrong t i sinh tr ng m nh h n H n n a, trong t i cây ít b m t n c h n ( t, 2006)

- H u h t thân n t di p không có c c u th c p và không bao gi có t ng

t ng libe g trong thân, nh ng thân n t di p c ng to ra và s t ng d y này x y ra b ngnhi u cách:

+ Các t bào nhu mô phù to ra nh ng s t bào không t ng, tr ng h p này g p cau b ng

+ Nhi u cây h D a, thân lúc còn non thì nh , sau ó thân to ra và n m c nào

ó thì ng kính thân không t ng n a S gia t ng này là do các lá cho vào thân các bó

m ch g và chính s gia t ng các bó m ch g làm cho thân to ra (Ánh, 2005)

v n chuy n theo chi u t d i lên và theo chi u ngang mà ch di chuy n t trên xu ng

- N i t ng h p giberelin (GA) là r , lá và h t non Ch c n ng c a GA: kích thích

s phân chia và kéo dài t bào, hình thành m m non c a nh ng cây ngày dài tr ng trong

i u ki n ngày ng n, có tác d ng lên aloron c a phôi nh kích thích s t o ra enzimamylase c n thi t cho s n y m m c a h t

- V trí sinh t ng h p c a cytokinin th ng trong các mô có ho t ng phân sinh

m nh, nh t ng t ng mô g , nh sinh tr ng dinh d ng và lá non Ch c n ng chính

c a cytokinin là kích thích s phân bào Ngoài ra, cytokinin còn kích thích pha dãn dài

l n pha chuy n hóa Khi có tác d ng c a auxin các m c khác nhau, i v i các t bàotách r i (nuôi c y mô) s cân i gi a auxin và cytokinin s kích thích s thành l pCallus, r , ch i Cytokinin còn có tác d ng làm lá tr lâu (trì hoãn s già c i) Cytokinin

là ch m quá trình phân hu di p l c t (Hoà, 2004)

- 2, 4- D là m t ch t g n gi ng auxin, c t ng h p và s d ng r ng rãi di t

c lá r ng trong các ng c Cây song t di p th ng nh y c m v i ch t này h n nh ngcây n t di p, do ó v i m t n ng tháp c a 2, 4- D có th di t c d i song t di p

mà không nh h ng n cây n t di p (Ánh, 1999)

- Các t bi n lùn u, ngô… có chi u cao ch b ng 20% chi u cao cây bình

th ng, là các t bi n do thi u m t vài gen ch u trách nhi m t ng h p giberelin, do ó các loài cây này hàm l ng giberelin r t ít hay không có B sung l ng Giberelin c nthi t làm cho cây phát tri n có cao bình th ng (V , 2006)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

- Auxin kích thích sinh tr ng dãn dài c a t bào (tác ng sinh lí m c t bào)

nh ó làm t ng kích th c c a qu dâu tây (tác ng sinh lí m c c th )

- Khi qu cà chua chín vào khai có ch a qu cà chua xanh có tác d ng: etilen

do qu cà chua chín gi i phóng ra kích thích t ng quá trình chín c a các qu cà chua xanh

c x p chung v i nó ( t, 2006)

3.3.3 Bài 36 Phát tri n th c v t có hoa

- Quá trình phát tri n là s bi u hi n v m t c u trúc, hình thái, ch t l ng Sinh

tr ng và phát tri n là hai quá trình có liên h v i nhau r t m t thi t N u không có s

bi u hi n v m t hình thái thì không có s sinh tr ng và ng c l i s gia t ng v m tkích th c và tr ng l ng c ng d n n s bi n i v hình thái và c u trúc

- M i quan h sinh tr ng và phát tri n: Theo nh ngh a v sinh tr ng, lá càchua ã sinh tr ng ( ã t ng kích th c) t 9 lá thành cây cao l n 14 lá ng th i theo

nh ngh a v phát tri n thì i v i cây cà chua v a xét, quá trình sinh tr ng c a cây càchua (qua s t ng kích th c) cùng v i s hình thành các lá m i và hoa (do k t qu c a

s phân hoá t bào và phát sinh hình thái) là thu c khái ni m phát tri n ( t, 2006)

- Cây ngày dài là nh ng cây mà th i gian chi u sáng trong ngày dài h n dài t i

h n cây ra hoa Cây ngày ng n là nh ng cây mà th i gian chi u sáng trong ngày ng n

n dài t i h n cây ra hoa Cây trung tính là nh ng cây ra hoa không nh h ng

b i quang kì (Hoà, 2004)

- P h p thu tia (660nm) thành P660 và P háp thu tia cu i (730nm) thành P730.Khi P660 c chi u sáng b i tia 660nm thì P660 t t bi n i thành P730 và khi P730 cchi u sáng b i tia 730nm thì P730 t t bi n i thành P660 P730 là d ng có ho t tính kíchthích s ra hoa c a cây ngày dài và ki m hãm s ra hoa c a cây ngày ng n (Hoà, 2004)

3.4 Ch ng 4 Sinh s n

3.4.1 Bài 41 Sinh s n vô tính th c v t

- C s sinh h c và l i th c a nhân gi ng sinh d ng so v i cây m c t h t là:

+ Gi nguyên c tính tr ng di truy n mà con ng i mong mu n nh c chnguyên phân

+ Rút ng n c r t nhi u th i gian phát tri n c a cây, s m cho thu ho ch nông

ph m

- Khi ghép cành ph i c t b h t lá cành ghép là gi m m t n c qua con

ng thoát h i n c nh m t p trung n c nuôi các t bào cành ghép, nh t là các t bào

mô phân sinh c b o m L u ý, khi ghép cành ph i bu c ch t m t ghép c ng nhcành ghép vào g c ghép mô d n (m ch g ) nhanh ch ng n i li n nhau m b o thông

su t cho dòng n c và các ch t dinh d ng t g c ghép n c các t bào c a cànhghép ho c m t ghép c d dàng

- So v i cây m c t h t, cành chi t và cành giâm có nh ng u i m sau:

+ Gi nguyên c tính tr ng t t mà ta mong mu n

+ Th i gian cho thu ho ch s n ph m ng n vì cây t cành chi t và cành giâm s m

ra hoa, k t trái

- B ng ph ng pháp nuôi c y mô và t bào th c v t, ng i ta có th s n xu t

gi ng cây s ch b nh b ng nuôi c y các t bào phân sinh nh thân, cành; ph c ch gi ngcây quí, h giá thành cây con nh gi m m t b ng s n xu t… ( t, 2006)

- Cu i cùng, m t cây hình th c sinh s n vô tính có th t n d ng và ph kín di ntích tr ng tr t, nh t là tr ng b ng n c th (gi m cành, m t ph n c , r ), di n tích cây

tr ng nhanh c t n d ng h n nhi u cây khác Các n c th , c bi t khi ang ti pxúc v i cây m chúng d ng thân bò hay thân r , không ch bao ph nhanh t tr ng màcòn m p, s ng kho h n Tuy nhiên, xét v ph ng di n ti n hoá sinh s n vô tính ch làTrung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

phiên b n, t o các cá th gi ng h t nhau không có tính a d ng nên không thích nghi v i

i u ki n môi tr ng thay i hay t khó ch ng l i b nh t t, nên có nguy c tuy t ch ng.(V , 2006)

- Thí d m ng c u ghép lên g c bình bát thì l i d ng kh n ng s ng c c a bìnhbát môi tr ng t phèn Hay d a h u ghép lên g c b u là vì b u t ng tr ng nhanh…

Ch t l ng c a qu c xác nh b i ki u gen c a cành ghép, không b ki u gen c a g cghép làm gi m i Tuy nhiên trong nhi u tr ng h p c a g c ghép có th làmbi n i c

i m c a cành ghép, nh d a h u ghép lên g c b u cho qu to nh ng th ng khôngngon (Ánh, 1999)

3.4.2 Bài 42 Sinh s n h u tính th c v t

- S phát sinh giao t c: Khi h t ph n r i trên n m nhu cái do hi n t ng th

ph n, ng ph n m c dài ra do nhân sinh d ng u khi n, nhân sinh d c s phân chianguyên nhi m t o hai tinh trùng hay giao t c (n)

- S th ph n: Màu s c, hình d ng c a hoa, th i gian n hoa, mùi th m hay hôi

c a hoa… c tr ng cho t ng ki u th ph n Ví d th ph n nh gí là hoa phong môi,hoa này có nh ng c tính sau: hoa th ng nh , t p h p thành phát hoa rát nhi u hoa, ch

ti u nh dài lung lay trong gió, h t ph n hoa th ng c t o thành r t nhi u, m i h t

ph n th ng nh , nh , láng và khô gió mang i xa, n m th ng to hay có ch t tr nhhay có nhi u long giúp cho n m d h ng l y h t ph n Thông th ng, các b ph n tronghoa không tr ng thành và chín cùng m t lúc nên hi n t ng t th ph n trong hoa b

ng n c n, và s th ph n chéo là hi n t ng ph bi n có ngh a là h t ph n t hoa này s

i trên n m nhu cái c a hoa khác trong cùng m t loài (Ánh, 1999)

- S hình thành h t ph n: T m t t bào m (2n) trong bao ph n c a nh hoa qua

gi m phân hình thành 4 t bào con Các t bào con này ch a ph i là giao t c mà là các

ti u bào t n b i (bào t c) Ti p theo, m i t bào (n) là ti u bào t n b i ti n hành

1 l n nguyên phân hình thành nên c u t o a bào n b i g i là h t ph n (th giao tc)

- S hình thành túi phôi: T m t t bào m (2n) c a noãn trong b u nhu qua gi mphân hình thành nên 4 t bào con (n) x p ch ng lên nhau Các t bào con này ch a ph i làgiao t cái mà là các bào t n b i cái (còn g i là i bào t n b i) Trong 4 i bào

t n b ó, 3 t bào x p phía d i tiêu bi n, ch còn 1 t bào s ng sót T bào s ng sótnày sinh tr ng dài ra thành hình qu tr ng, th c hi n 3 l n nhuyên phân t o nên c u trúc

g m 8 t bào v i 8 nhân g i là túi phôi (th giao t cái) ( t, 2006)

TH O TR C NGHI M

4.1 Ph n m m tr c nghi m c a Ph m V n Trung

* Tr c nghi m tr c ti p trên máy vi tính

+ o ng u nhiên ngân hàng câu h i

+ S d ng cho các môn k c các môn khoa h c

+ Cho s d ng t i a n sáu câu tr l i

+ Giao di n hoàn toàn b ng ti ng Vi t

+ Có th s d ng máy tính trong quá trình tr c nghi m

* So n th o ngân hàng câu h i

+ H tr so n ngân hàng câu h i tr c nghi m thi tr c nghi m

+ H tr chèn công th c toán, V t lý, Hóa h c

+ Tùy ch n hai (2) n sáu (6) ch n l a

+ Xem và ch nh s a các n i dung tr l i m t cách d dàng

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

+ Có th so n tr c ti p n i dung câu h i( úng quy nh) trong các trình so n th o

n b n khác : Ms.Word, WordPad chèn vào

+ L y câu h i trong ngân hàng câu h i tr c nghi m so n thi tr c nghi m trên

gi y v i u m có th o và cho ra các b khác nhau

Chú ý: Tuy t i khi so n th o không c s d ng các nhóm ký t "**", "##", "*#*"hay "8##8#" b i h th ng ã dùng quy c h th ng phân cách câu h i

* So n th o theo m c

+ Ti n ích này thu n ti n cho các môn ngo i ng , V n h c

+ M i m c có th là m t bài v n, bài c hi u hay m t n n t hay m t ph n

tr c nghi m thông th ng

+ H tr so n ngân hàng câu h i tr c nghi m theo m c t o tr c nghi m trên

gi y

+ H tr chèn công th c toán, V t lý, Hóa h c

+ Tùy ch n o câu trong m c hay không o câu, dùng trong t o tr c nghi m

i n t và phân hóa ki n th c theo m c h c sinh

+ Ch ng trình cho phân hóa d a trên 5 m c

+ ánh giá bài ki m tra theo t l m c c a

+ H tr so n ngân hàng nh trên

* So n b n in-Thi tr c nghi m trên gi y

+ N u có ngân hàng câu h i, b n có th s d ng biên so n in trên gi y

N u quá kh i t o b n in b l i th ng do quá trình so n th o không úng quy c

c a h th ng (Các c p d u **, ## sau ó ph i có xu ng dòng) ho c do t c máy không

nh n h t c t t c ngân hàng Do ó khi tr i khi kh i t o b n in c n ki m tra filengu n b ng cách :

+ M file ngu n trong ch ng trình so n th o, ki m tra l i thông qua các phím t t:

+ N u do t c máy thì b n ph i so n ít câu h i và ít b n in.(Trung, 2006)

4.2 Ph n m m tr c nghi m c a Nguy n Tâm Ph c

Th i gian th c t p s ph m quá g p rút nên tôi ch a tìm c ph n m m tr cnghi m m i nào ngoài ph n m m tr c nghi m c a ông Ph m V n Trung Ph n m m này

m i th nghi m m i l n ch ti n hành tr n c 20 câu h i nhi u l a ch n, nên sau nàykhi có th i gian tôi ã lên internet và tìm c ph n m m tr c nghi m m i c a Nguy nTâm Ph c i v i ph n m m m i này có u i m n i tr i h n ph n m m tr c nghi mTrung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

c a Ph m V n Trung là s l ng câu h i c tr n lên n 100 câu, có th tr n c câuúng – sai, ghép c t và nhi u l a ch n C th nh sau:

S câu ghép ôi: 10 câu, m i câu t i a 6 áp án

S câu a tuy n 50 ( câu úng sai, ghép ôi, a tuy n)

S áp án câu a tuy n: T 2 n 6 áp án úng là A

So n phân hóa ki n th c: 5 m c

thông th ng, hình h c - i s , câu úng sai - ghép ôi - a tuy n

Không phân bi t th t câu, áp án (t B n E) khi so n , ch ánh th t

d dàng khi so n

* So n g m toàn câu a tuy n

- M c nh TN100 luôn c p nh p th t các m c sau khi nh n phím Enter

chuy n sang câu khác ho c áp án khác B n c vi c nh p theo th t nó là c

- L u ý: TN100 không phân bi t s th t câu ây ch là hình th c d dàng

trong vi c so n th o Do ó, b n hoàn toàn có th s d ng v n b n ã so n tr c ây

- i v i tiêu M c nh khi b n thay i thì TN100 s t ng l u l i

- M c nh TN100 không h tr so n phân hóa h c sinh: Y u, gi i, TB, Khá,…

- B n có th s d ng ch c n ng phân hóa b ng cách ch n các ch s m c m c T ng ng t d n khó

- Xóa c m t [CAU1] Nh n F3: chèn m c và b t u so n n i dung t ngng

- N u ch c n ng t ng ánh th t c m Thì sau khi nh n Enter TN100 s

ánh th t cho m c ang so n chèn m c m i Không nh n Enter khi k t thúc mà

- M c nh l n u tiên so n b t u so n câu úng sai tr c

+B n không c n ghi l i gi i thích cho lo i câu này TN100 s a ra l i yêu

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

c u.

+ so n câu úng nh n Enter, so n câu sai nh n F3

u ý: TN100 không phân bi t s th t câu h i Do ó b n có quy n s d ng

nh ng câu h i c a ã so n tr c

- so n câu ghép ôi B n kích h at vào c m t câu ghép ôi trên thanh công

c B n s c c a s tr ng i v i m c này TN100 không ghi l i gi i thích, b n ph i

t ghi l y

+ i v i câu ghép ôi b n ch c phép s d ng 2 câu và m i câu 6 áp án

u ý: TN100 không phân bi t th t câu và các áp án Ch s d ng d so n

TN100 cho phép b n s d ng tài nguyên tr c nghi m c a Ph m V n Trung - Bình

ng T c là ngoài cách tr n theo h ng d n trên ta còn có th so n, tr n t ng

t nh ph n m m tr c nghi m c a Ph m V n Trung (Ph c,2007)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

PH N III PH NG PHÁP VÀ PH NG TI N

- T ng h p lí thuy t v c s thi t k câu h i C s lí thuy t sinh h c 11- ph n

th c v t

- Xác nh m c tiêu cho t ng bài

- Tìm và tham kh o tài li u có liên quan n lí thuy t sinh h c 11- ph n th c

v t

- Thi t k ngân hàng câu h i: so n câu h i và câu tr l i

- Thi t l p n i dung các ki m tra

- Sách giáo khoa sinh h c l p 11 chu n và nâng cao

- Sách giáo viên sinh h c l p 11 chu n và nâng cao

- T ng h p sách v c s lí thuy t tr c nghi m khách quan

PH N IV K T QU VÀ TH O LU N

1 M C TIÊU

A.CHUY N HOÁ V T CH T VÀ N NG L NG TH C V T BÀI 1 TRAO I N C TH C V T

- Bi t c c m c a b r thích nghi v i vi c h p thu n c c bi t là lông hút

- Mô t c c u t o lá thích nghi v i ch c n ng thoát h i n c

- Bi t c hai con ng thoát h i n c qua khí kh ng và qua b m t lá - qua cutin

- Gi i thích c s óng m khí kh ng

- Bi t c nh h ng c a môi tr ng n quá trình trao i n c

- Hi u c t i n c h p lí là nh th nào và t i sao ph i t i n c h p lí

BÀI 3: TRAO I KHOÁNG VÀ NIT TH C V T

- Bi t c các nguyên t dinh d ng khoáng: a l ng, vi l ng

- Hi u c s h p th th ng và ch ng các nguyên t dinh d ng khoáng r vàphân bi t c chúng

- Bi t c vai trò c a các nguyên t khoáng i v i th c v t

- Bi t c ngu n cung c p nguyên t dinh d ng cho cây

BÀI 4 TRAO I KHOÁNG VÀ NITO TH C V T

- Bi t c vai trò c a nit i v i th c v t và ngu n cung c p nit cho lá cây

- Hi u c quá trình bi n i nit trong cây

BÀI 5 TRAO I KHOÁNG VÀ NIT TH C V T (ti p theo )

- Bi t c s nh h ng c a các nhân t môi tr ng n quá trình trao i khoáng và

- Bi t c khái ni m 2 pha c a quang h p

- Hi u c các quá trình trong 2 pha c a quang h p

- Phân bi t c chu trình c nh CO2 C3, C4, CAM

- Bi t c s thích nghi c a th c v t i v i môi tr ng

BÀI 9 NH H NG C A CÁC NHÂN T NGO I C NH N QUANG H P

- Xác nh c m bù CO2 , i m b o hòa CO2, i m bù ánh sáng, i m b o hòa ánhsáng

- Bi t c c ng và thành ph n quang ph ánh sáng nh h ng n quang h p

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu