Sau chiến tranh lạnh, bất cứ một xung đột nào trên thế giới cũng đợc Mỹ tạo thành cái cớ cho sự hiện diện của mình, nhằm thực hiện mục tiêu v ơnlên thành siêu cờng duy nhất, vì vậy trong
Trang 3rong quá trình học tập và hoàn thành Luận văn, tôi đã nhận đợc sự giúp
đỡ và góp ý chân thành từ quý thầy cô trong Khoa đào tạo Sau đại học và Khoa Lịch sử - Trờng Đại học Vinh, đặc biệt là sự giúp đỡ chỉ bảo tận tình của Thầy giáo hớng dẫn - GS Phan Văn Ban Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sự giúp đỡ quý báu của Thầy.
T
Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhng do thời gian và năng lực có hạn nên luận văn không tránh khỏi khiếm khuyết, kính mong thầy cô và các bạn chân thành góp ý để tác giả rút kinh nghiệm cho các công trình nghiên cứu khoa học lần sau.
Xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 12 năm 2007.
Tác giả
Phạm Thị Bình
Trang 4EU Liên minh châu Âu
G8 Nhóm 8 nớc công nghiệp phát triểnGDP Tổng sản phẩm quốc nội
NATO Tổ chức hiệp ớc Bắc Đại Tây DơngNGO Tổ chức phi chính phủ
OSCE Tổ chức an ninh và hợp tác châu ÂuSCO Tổ chức hợp tác Thợng Hải
SNG Cộng đồng các quốc gia độc lậpUES Công ty điện độc quyền của Nga
Trang 5Mở đầu 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử vấn đề 3
3 Nhiệm vụ, phơng pháp, đóng góp của luận văn 4
4 Bố cục của luận văn 6
Nội dung 7
Chơng 1 Nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến các cuộc cách mạng sắc màu ở Grudia, Ucraina, C” ở Grudia, Ucraina, C rơgxtan 7
1.1 Cuộc cách mạng Hoa Hồng ở Grudia 7
1.1.1 Nguyên nhân chủ quan 7
1.1.2 Nguyên nhân khách quan 11
1.2 Cuộc cách mạng màu Cam ở Ucraina 12
1.2.1 Nguyên nhân chủ quan 12
1.2.2 Nguyên nhân khách quan 17
1.3 Cuộc cách mạng Hoa Tuy Líp ở Crơgxtan 19
1.3.1 Nguyên nhân chủ quan 19
1.3.2 Nguyên nhân khách quan 22
Tiểu kết chơng 1 24
Chơng 2 Diễn biến của các cuộc cách mạng Sắc màu ở Grudia,“cách mạng Sắc màu” ở Grudia, ” ở Grudia, Ucraina, C Ucraina, Crơgxtan 27
2.1 Cuộc cách mạng Hoa Hồng ở Grudia 27
2.2 Cuộc cách mạng màu Cam ở Ucraina 38
2.3 Cuộc cách mạng Hoa Tuy Líp ở Crơgxtan 46
Tiểu kết chơng 2 53
Trang 63.1 HÖ qu¶ cña c¸c cuéc c¸ch m¹ng 66
TiÓu kÕt ch¬ng 3 71
KÕt luËn 77
Tµi liÖu tham kh¶o 80
Phô lôc 85
Trang 7Mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Cách mạng sắc màu (colour revolution) hay còn gọi là cách mạng hoa(flower revolution) là tên chỉ các cuộc chính biến không bạo lực ở các nớcTrung và Đông Âu sau sự kiện Đông Âu và Liên Xô sụp đổ Nhìn rộng ra,cách mạng màu có thể dùng để chỉ những sự kiện tơng tự xảy ra ở bất kỳ nơinào trên thế giới Thực chất đây là một cuộc chính biến không bạo lực, nhữngngời tham gia cuộc cách mạng này thông qua hoạt động biểu tình và d luận đểchống lại chính quyền Những ngời biểu tình thờng sử dụng một màu sắc haymột loài hoa để làm biểu tợng cho mình
Năm 1566, cuộc Cách mạng Hà Lan bùng nổ, do Quận Công Vin -hemOran(Winhelm Orange), đại diện cho tầng lớp quý tộc mới, ở nớc ngoài, về
Hà Lan lên nắm quyền khởi xớng Bắt đầu từ đây, trong lịch sử xuất hiện kháiniệm về “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,màu sắc về một cuộc cách mạng” ở Grudia, Ucraina, C Sau này ngời ta lấy tên ông để goị
nó là cách mạng Cam (Orange - theo tiếng Anh có nghĩa là màu Cam)
Chiến tranh lạnh đã kết thúc, vào cuối thế kỷ XX, nhng dờng nh cáibóng của nó vẫn còn ám ảnh ở một số nớc thuộc Liên Xô cũ nh: Grudia,Ucraina, Crơgxtan
Bớc sang những năm đầu thế kỷ XXI, một hiện tợng diễn ra liên tiếp ởmột số nớc thuộc SNG đợc cộng đồng quốc tế chú ý Đó là cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cách mạngsắc màu” ở Grudia, Ucraina, C, nổ ra ở các nớc nh: Cách mạng Hoa Hồng ở Grudia (2003), Cáchmạng màu Cam ở Ucraina (2004), Cách mạng Hoa Tuy líp (2005) ở Crơg-xtan
Đây là các cuộc cách mạng do các phe nhóm đối lập phát động, nhằmlôi kéo các lực lợng khác nhau trong xã hội tham gia để tranh giành quyền lựcvới các chính phủ, các lực lợng cầm quyền
Sau chiến tranh lạnh, bất cứ một xung đột nào trên thế giới cũng đợc
Mỹ tạo thành cái cớ cho sự hiện diện của mình, nhằm thực hiện mục tiêu v ơnlên thành siêu cờng duy nhất, vì vậy trong cuộc cách mạng sắc màu ở các nớcnày, phe đối lập tại các nớc SNG đã nhận đựơc sự hậu thuẫn giúp đỡ công khai
về vật chất và tinh thần của Mỹ và các nớc phơng Tây để tiến hành các hoạt
động bạo loạn, lật đổ chính quyền, dựng lên các thể chế thân Mỹ và phơngTây, để thực hiện mục đích làm thay đổi tơng quan lực lợng trong từng nớc và
Trang 8toàn bộ khu vực SNG, xoay chuyển tình hình các nớc này theo hớng có lợi cho
Mỹ và phơng Tây, đồng thời để kiềm chế ảnh hởng của Nga tại khu vực này
Tìm hiểu về các “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cuộc cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở Grudia, Ucraina, xtan sẽ góp phần cho chúng ta có cái nhìn khách quan hơn về sự can thiệp và
Crơg-ảnh hởng to lớn của Mỹ và các nớc phơng Tây, đối với mối quan hệ nội bộcủa các nớc thuộc Liên xô cũ, là một việc làm cần thiết về mặt nhận thức khoahọc
Sự phát triển vợt bậc cùng với những thành tựu kỳ diệu của cách mạngkhoa học - công nghệ đã góp phần làm cho quá trình toàn cầu hoá trở thành xuthế vận động khách quan của thời đại Trong quá trình ấy sự ổn định về chínhtrị của một quốc gia đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của đất nớc.Bởi vậy, nghiên cứu đề tài này, giúp chúng ta nhận thức rõ hơn tình hình chínhtrị ba nớc Grudia, Ucraina, Crơgxtan, trong quá trình xây dựng và phát triển
đất nớc Để rút ra những bài học kinh nghiệm cho mối quan hệ Việt -Mỹ cũng
nh có cái nhìn cảnh giác đối với các hoàt động diễn biến hoà bình của các thếlực thù địch chống đối nớc CHXHCN Việt Nam
Lựa chọn đề tài luận văn Tốt nghiệp khi cuộc cách mạng màu Cam ởUcraina và cách mạng hoa hồng ở Grudia, đã và đang diễn ra cũng là mộtthuận lợi khi đợc cấp thêm những t liệu cho luận văn của mình nhng cũng làmột khó khăn khi đa ra những kết luận đánh giá riêng
2 Lịch sử vấn đề
Các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở Grudia, Ucraina và Crơgxtan (nhữngnăm đầu thế kỷ XXI) là một đề tài mới, trong một thời gian nó đã trở thànhvấn đề thời sự nóng bỏng đối với d luận thế giới quan tâm Đã có rất nhiều bàiviết, bài nghiên cứu đề cập đến vấn đề này, nhng tất cả những tài liệu ấy đềucha đi sâu vào đề tài chúng tôi nghiên cứu
Tuy nhiên, để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã kế thừa một số kết quảnghiên cứu dới những góc độ khác nhau của các công trình sau
Cuốn “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Trật tự thế giới sau chiến tranh lạnh, phân tích và dự báo” ở Grudia, Ucraina, C, tập 1
do Viện Thông tin Khoa học Xã hội - Chuyên đề, Hà Nội, 2001, đề cập đếnnhững thay đổi của tình hình thế giới sau chiến tranh lạnh, mối quan tâm đến
vị thế địa - chính trị của các nớc lớn và xu hớng hình thành trật tự thế giớimới Tác phẩm đã đề cập đến vị thế, ảnh hởng của hai cờng quốc Nga - Mỹtrong cuộc trật thế giới sau chiến tranh lạnh Tác phẩm này giúp chúng tôi
Trang 9nhận thức đợc sự chi phối cũng nh sự can thiệp của hai quốc gia này đến mốiquan hệ nội bộ của các nớc cộng hoà thuộc Liên Xô cũ.
Cuốn “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Nớc Mỹ năm đầu thế kỷ XXI” ở Grudia, Ucraina, C, do Nguyễn Thiết Sơn chủ biên Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2002 Cuốn sách này đã trình bàyquan điểm bá quyền của Mỹ trong chính sách đối ngoại đối với các nớc trênthế giới, Trong đó Mỹ đợc coi là siêu cờng chi phối mọi hoạt động của quan
-hệ quốc tế, nớc Mỹ đã dành nhiều thời gian cũng nh tiền bạc vào các mốiquan hệ đối ngoại với các nớc cộng hoà thuộc Liên Xô cũ, trong đó có Grudia
- Ucraina, Crơgxtan
Hai cuốn sách trên chủ yếu đi sâu vào đề cập đến chính sách ngoạigiao của Nga - Mỹ sau chiến tranh lạnh, nhng đã cung cấp cho chúng tôinhững hiểu biết thêm về những nguyên nhân khách quan dẫn đến hàng loạtcác cuộc cách mạng sắc màu ở Grudia, Ucraina, Crơgxtan những năm đầuthế kỷ XXI
Các bài viết trên tạp chí: Tài liệu tham khảo đặc biệt do Thông tấn xãViệt Nam cung cấp, đã đề cập đến những vấn đề trong đề tài của chúng tôi nh:
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng đờng phố” ở Grudia, Ucraina, C, “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,ở sân sau” ở Grudia, Ucraina, C của Nga tài liệu tham khảo số 4, năm
2005 Đã khái quát đợc nội dung của các cuộc cách mạng nh: “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạngHoa Hồng ở Grudia” ở Grudia, Ucraina, C với những diễn biến của cuộc bầu cử và kịch bản của phe
đối lập, “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cuộc cách mạng màu Cam ở Ucraina “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cũng đã nêu ra đợc diễn biếncủa cuộc khủng hoảng sau bầu cử và bài học rút ra từ cuộc khủng hoảng
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Hoa Tuy Líp ở Crơgxtan” ở Grudia, Ucraina, C, một kịch bản đợc lập lại sau cáchmạng Grudia, và Ucraina Mặc dù đã đề cập đến đề tài nghiên cứu của chúngtôi nhng chủ yếu những nội dung ấy mang tính chất giới thiệu cha đi sâu vào
đề tài chúng tôi nghiên cứu
Cuốn tạp chí: Hồ sơ sự kiện, ra ngày25/05/2007, số 12, Hà Nội với nộidung “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C cũng đã giới thiệu qua về đất nớc Grudia,Ucraina, Crơgxtan và các cuộc cách mạng sắc màu ở đây về nguyên nhânchung dẫn đến các cuộc khủng hoảng chính trị và động cơ can thiệp của cácnớc phơng Tây nhng cũng chỉ mang tính chất khái quát
Ngoài ra, chúng tôi còn tham khảo nhiều công trình nghiên cứukhác,đăng tải trong Tạp chí cộng sản,Nghiên cứu Châu Âu, Thông tin lý luận,song tất cả những t liệu ấy cũng chỉ mang tính chất tham khảo
Trang 10Nhng cho đến nay vẫn cha có một công trình chuyên khảo nào đi sâuvào nghiên cứu đề tài của chúng tôi một cách đầy đủ Tuy nhiên những tài liệutrên đây sẽ là cơ sở, là nguồn t liệu quan trọng để chúng tôi tiến hành luận văncủa mình.
3.Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
3.1.Đối tợng nghiên cứu.
Với đề tài trên, chúng tối sẽ phác hoạ những nét cơ bản của cuộc cáchmạng sắc màu Phân tích nguyên nhân (chủ quan, khách quan), diễn biến vàbớc đầu đánh giá kết quả của các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở ba nớcGrudia, Ucraina, Crơgxtan
Qua đó để thấy rõ sự can thiệp và ảnh hởng to lớn của Mỹ và các nớcphơng Tây đến các cuộc cách mạng này
3.2 phạm vi nghiên cứu.
Luận văn tập trung vào nghiên cứu các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Cách mạng sắc maù’’ ởGrudia, Ucraina, Crơgxtan từ khi bắt đầu diễn ra cuộc Cách mạng đến khi kếtthúc, tức là đến khi lãnh tụ phe đối lập lên nắm quyền Cuộc Cách mạng hoaHồng ở Grudia năm 2003, Cách mạng màu Cam ở Ucraina năm 2004, Cáchmạng hoa Tuylíp ở Crơgxtan năm 2005
4 Nguồn t liệu sử dụng trong luận văn.
Luận văn đợc tiến hành chủ yếu trên cơ sở nguồn t liệu tại Thông tấn xã Việt Nam.
Các tài liệu, sách báo, tạp chí, ấn phẩm nghiên cứu sâu hoặc mang tính chất tổng hợp về các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở Grudia, Ucraina, Crơgxtan.
Luận văn dựa vào chủ nghĩa duy vật lịch sử, t tởng Hồ Chí Minh vàquan điểm đờng lối của Đảng ta làm cơ sở phơng pháp luận cho việc nghiêncứu
Là một đề tài thuộc chuyên ngành lịch sử, nên nội dung đợc thể hiệntheo trình tự thời gian cụ thể, chúng tôi sử dụng các phơng pháp sau:
- Phơng pháp lịch sử;
Trang 11- Phơng pháp logic kết hợp phân tích, tổng hợp, so sánh để làm rõ vấn
đề nghiên cứu
6 Đóng góp của luận văn
- Luận văn sẽ cung cấp những hiểu biết về cuộc khủng hoảng chính trị ởcác nớc Grudia, Ucraina, Crơgxtan, trên cơ sở khái quát lại nguyên nhân, diễnbiến, kết quả của các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở ba nớc này (những năm
động diễn biến hoà bình của Mỹ tại Việt nam
7 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3chơng:
Chơng 1 Nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến các “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cuộc
Cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C Grudia, Ucraina, Crơgxtan (nhữngnăm đầu thế kỷ XXI)
Chơng 2 Diễn biến của các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở Grudia,
Ucraina, Crơgxtan
Chơng 3 Một số nhận xét về “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,các cuộc cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở
Grudia, Ucraina, Crơgxtan
Trang 12Nội Dung
Chơng 1 Nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến các “Cuộc Cách mạng Sắc màu” Grudia, Ucraina, Crơg-
xtan (những năm đầu thế kỷ XXI)
Hơn 15 năm qua kể từ khi Liên Xô tan rã, tình hình chính trị, kinh tế,xã hội của nhiều nớc thuộc SNG đã diễn ra vô cùng phức tạp, nhất là sau khitại một số nớc trong khu vực này đã diễn ra các sự kiện mà ngời ta gọi là cuộc
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C
Vậy điều kiện nào làm nảy sinh các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cách mạng Sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C này ởcác nớc Grudia, Ucraina, Crơgxtan?
1.1 Cuộc cách mạng Hoa Hồng ở Grudia
1.1.1 Nguyên nhân chủ quan
Nớc cộng hoà Grudia, là một nớc có truyền thống văn hoá và lịch sử lâu
đời Là một quốc gia nhỏ với dân số hiện nay không đầy 5 triệu ngời, các dântộc ở Grudia đã từng phải chiến đấu ngoan cờng chống các cuộc xâm lợc củacác đế chế Bi -dăng tin, Ba t, ốttôman, Tacta để bảo vệ lãnh thổ và chủ quyềnquốc gia Tổ tiên ngời Grudia xa xa, trớc và sau công nguyên là ngời Cantê,Xphan, Min -gê -ri -ê, quần c ở vùng núi phía Nam dãy Cápcadơ Từ thế kỷ IV
đến thế kỷ VI ở đây thành lập quốc gia phong kiến, hình thành nên dân tộcGrudia Từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII, thành lập quốc gia tập quyền trung ơngthống nhất; từ thế kỷ XIII đến thế kỷ XIV, lần lợt chịu sự xâm lợc của ngờiTác -ta và Tê -mun; về sau ngời I -ran và Thổ Nhĩ Kỳ thống trị ; từ thế kỷXVđến thế kỷ XVIII, Grudia xuất hiện nhiều công quốc và vơng quốc nhỏ.Năm 1801 đến năm 1804, các công quốc này lần lợt sáp nhập vào đế quốcNga
Đầu thế kỷ 19, Grudia sáp nhập vào Nga, là thành viên của Nga, dớithời đế chế Pi-e đệ nhất và phát triển liên tục đến cuộc cách mạng tháng MờiNga 1917
Ngày 25 tháng 2 năm 1921, thành lập nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩaXô viết Grudia Ngày 25 tháng 3 năm 1922 gia nhập nớc Cộng hoà Liên BangXô Viết ngoại Cápcadơ Ngày 5 tháng 12 năm 1936, là một nớc cộng hoàLiên Bang Xô viết
Trang 13Đầu thế kỷ 19, Grudia sáp nhập vào Nga, là thành viên của Nga, dớithời đế chế Pi-e đệ nhất và phát triển liên tục đến cuộc cách mạng tháng MờiNga 1917.
Năm 1990, giữa lúc cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng ở LiênXô gần đi đến hồi kết thúc, những nhà lãnh đạo Grudia ở Mátxcơva đã trở vềquê hơng phát động cuộc đấu tranh giành độc lập Ngày 9 tháng 4 năm 1991,thông qua toàn dân bỏ phiếu, tuyên cáo độc lập, trở thành “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,nớc cộng hoàGrudia” ở Grudia, Ucraina, C Năm 1992, Grudia tuyên bố nền độc lập, Ông Shêvardnadze, cựu Uỷviên bộ chính trị Đảng cộng sản Liên Xô, cựu Bộ trởng ngoại giao Liên Xô trởthành ngời đứng đầu nớc Grudia mới tách ra từ Liên Xô
Sau khi Liên Xô thành lập suốt gần 70 năm, Grudia đã có những đónggóp quan trọng vào sự phát triển của Liên Xô về các mặt chính trị, an ninh,kinh tế
Nằm ở vị trí giao điểm giữa Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung á,đất nớcGrudia cũng là nơi có các đờng ống dẫn dầu nối nguồn năng lợng dồi dào củavùng Caxpi tới Thổ Nhĩ Kỳ, và Tây Âu chạy qua Chính vì vị trí chiến lợc nàynên cả Nga và Mỹ đều xem Grudia nh một sự quan tâm hàng đầu trong chínhsách phát triển của mình
Sau khi lên cầm quyền ông Shêvardnadze, thực hiện đờng lối đối ngoạithân phơng Tây, mà trớc hết là Mỹ, với đờng lối này Grudia ngày càng xa rờiNga và các nớc cộng hoà tách ra từ Liên Xô cũ
+ Về kinh tế:
Sau nhiều năm là thành viên của Nga, nền kinh tế của Grudia hầu nh lệthuộc vào Nga, nhng sau khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ ở Grudia đã xuấthiện các dấu hiệu về suy thoái kinh tế, thâm hụt ngân sách, rạn nứt xã hội, nềnkinh tế thấp kém, lạc hậu, đặc biệt trong những năm gần đây nền kinh tế củaGrudia ngày càng suy sụp, hàng hoá không xuất khẩu đợc sản xuất trong nớcngừng trệ, làm cho đời sống nhân dân ở đây gặp nhiều khó khăn, nhân dânphải đối mặt với sự “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,sụp đổ về kinh tế” ở Grudia, Ucraina, C nợ nớc ngoài ngày càng tăng, tính đếnnăm 2004, Grudia nợ nớc ngoài lên đến 1,7 tỷ USD [20;15 ] chủ yếu là nợNga và Thổ Nhĩ Kỳ
+ Về thể chế chính trị:
Là một trong những nớc thuộc Liên Xô (cũ) và nằm trong khối SNG,trong nhiều năm dới thời Liên Xô, nền chính trị ở Grudia vẫn duy trì theo lối
Trang 14cũ đó là tình trạng độc tài, quan liêu, bảo thủ và nạn tham nhũng tràn lan,những khó khăn cuả nềm kinh tế đã làm cho đời sống nhân dân khổ cực, gâynên sự bất ổn của nền chính trị, xã hội.
Với dân số hiện nay vẻn vẹn 5 triệu ngời, nhng Grudia lại là nơi diễn racuộc đọ sức quyết liệt giữa hai cờng quốc Nga, Mỹ Sự chú ý đặc biệt này doGrudia có vị trí chiến lợc trên đờng biên giới đầy bất trắc của Nga ở vùngCápcadơ và án ngữ tuyến đờng xuất khẩu dầu lửa quan trọng từ biển Caxpi tớicác thị trờng thế giới, là khu vực đệm của Nga với khối NATO
Đây là những nhân tố thuận lợi cho sự phát triển đất nớc của Grudia,nhng đồng thời những yếu tố thuận lợi trên của Grudia cũng đã khiến cho nớccộng hoà Grudia trở thành một nơi khó khăn nhất trên thế giới khi quyết địnhcác chính khách thân Nga hay thân phơng Tây Vì vị trí đặc biệt quan trọngcủa mình nên đất nớc Grudia trở thành nơi tranh giành của các nớc lớn
Đứng trớc những khó khăn về kinh tế những rối ren về trật tự xã hộitrong nớc thì cựu Tổng thống Shevardnadze, ngời một thời làm ngoại trởngLiên Xô cũ lại quyết tâm đa đất nớc Grudia theo phơng Tây Trớc một nhânvật đầy thiện ý với Mỹ nh Shevardnadze, Washingtơn ầm ầm đổ tiền vàoGrudia, với hơn 1 tỷ USD, biến đất nớc Grudia trở thành nơi nhận viện trợ lớnthứ hai tính theo đầu ngời của Mỹ sau Isaraen
Tuy nhiên những chính sách đối ngoại thân phơng Tây củaShevardnadze, sau 10 năm cải cách vẫn không mang lại cho đất nớc Grudianhững gì mà nhân dân mong đợi, ngợc lại đờng lối của Shevardnadze đã biếnGrudia thành đất nớc với nạn tham nhũng tràn lan Nền chính trị quan liêu độctài ở Grudia đã tạo điều kiện cho giới xã hội đen làm ăn trở nên giàu có nhờcác vụ buôn lậu các vụ t nhân hoá theo kiểu lợi ích nằm trong tay quan chức,các vụ ăn cắp, đục khoét doanh nghiệp nhà nớc ngày càng nhiều, những tiêucực và nạn tham nhũng tràn lan trong nớc đã làm cho ngời dân Grudia mệtmỏi và bất mãn Những cục diện xáo động ở Grudia, sẽ kích thích nhân tố mất
ổn định ở khu vực này Đây chính là một trong những điều kiện thuận lợi cho
Trang 15Trong khi đó trong nớc phong trào ly khai lại liên tục đe doạ, với các nớc cộnghoà nhỏ từ thời Liên Xô cũ Bên bờ Biển Đen, Abkhadia một thành phố biểndới thời Liên Xô cũ, đã giành độc lập thực sự sau một cuộc Chiến tranh chốngchính phủ trung ơng trong những năm 1992 -1993., hàng trăm nghìn ngờiGrudia sống ở đây bị chính quyền Abkhadia xua đuổi và phải sống cuộc đờicủa những ngời tỵ nạn Nam Ossetie, một vùng lãnh thổ rừng núi ở Cápcadơ,cũng đã giành đợc độc lập thực sự trong cuộc chiến tranh khác ở phía TâyNam, nớc Cộng hoà Adjare trở thành một tỉnh thuộc quyền kiểm soát củaAslan Abachize, một ngời làm giàu nhờ buôn lậu Không một nớc nào trong
số các nớc nói trên muốn có một chính quyền mạnh ở thủ đô Tbilixi
Từ khi Grudia giành độc lập đến nay, mâu thuẫn nội bộ tích luỹ đã lâu,vấn đề chính trị phức tạp Abkhadia, là vùng lãnh thổ thuộc chủ quyền Grudia
đơn phơng tuyên bố độc lập từ năm 1992, nhng không đợc cộng đồng quốc tếcông nhận, cuộc xung đột vũ trang giữa hai bên kéo dài gần 2 năm đã khiến
17 nghìn ngời thiệt mạng và gần 300 nghìn ngời (chiếm khoảng 60% dân sốApkhadia), phải rời bỏ quê hơng Những khó khăn về kinh tế, cùng với nhữngphức tạp về vấn đề chính trị, xã hội, cơ chế cũ cha mất hẳn thì cơ chế quản lýmới đã hình thành đã làm cho xã hội thêm khó khăn khi phát triển kinh tế và
đây chính là cơ sở cho sự can thiệp của các thế lực bên ngoài
1.1.2 Nguyên nhân khách quan:
- Đối với nớc Nga
Grudia là một tiền đồn quân sự chiến lợc - vì giáp với biên giới NATO
ở Thổ Nhĩ Kỳ và là khu nghỉ mát cho ngời Nga Grudia có vị trí chiến lợc trên
đờng biên giới đầy bất trắc của Nga ở vùng Cápcadơ và là án ngữ tuyến đờngxuất khẩu dầu lửa quan trọng từ biển Caxpi tới thị trờng thế giới Vì vậy một
đất nớc hoà bình, ổn định ở Grudia liên quan mật thiết đến quá trình phát triểncủa Nga Nga đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích hai tỉnh củaGrudia là Apkhadia và Nam Ossetie ly khai vào đầu những năm 1990 và duytrì quyền tự trị ở hai tỉnh này
Về kinh tế, Nga đã và đang tăng cờng quyền kiểm soát đối với ngànhnăng lợng của Grudia thông qua UES (công ty điện độc quyền Nga) Với vị trí
đặc biệt quan trọng này nên với Nga nếu để mất Grudia là mất bậc thềm tiến
ra vùng Capcadơ Bởi vậy với hai yếu tố chính trị -kinh tế quan trọng này nên
Trang 16Nga đã làm mọi cách để duy trì ảnh hởng của mình đồng thời thao túng cácphong trào ly khai ở nớc này.
- Đối với Mỹ:
Grudia là một mắt xích chủ chốt trong chuỗi các nớc đầy bất ổn ởCápcadơ và Trung á Mỹ khuyến khích nền độc lập của nớc Grudia Nhằmthực hiện hai mục đích, một phần để kiềm chế Nga và một phần để tăng cờngtiếp cận các nguồn trữ lợng dầu mỏ ở Caxpi, Mỹ đã đổ hơn một tỷ USD đểviện trợ cho Grudia trong thập niên qua, mặc dù số lợng đã giảm sút trong thờigian gần đây do lo ngại về nạn tham nhũng Với những căng thẳng ở Trung
Đông, cả Mỹ lẫn EU đều đặt u tiên cao vào cuộc khủng hoảng chính trị tạiGrudia Sự tồn tại và ảnh hởng của Mỹ ở khu vực ngoại Cápcadơ ngày càng đ-
ợc mở rộng, và đây chính là cái “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,bàn đạp” ở Grudia, Ucraina, C để Mỹ tìm cách thâm nhập và kiểmsoát hơn nữa các khu vực khác
Với vị trí và tầm quan trọng của Grudia đối với cả Nga và Mỹ, nên sẽtạo ra sự cạnh tranh gay gắt giữa hai quốc gia tại khu vực này bởi vậy cả hai n-
ớc đều ráo riết lập căn cứ quân sự và dùng hình thức viện trợ kinh tế để thâutóm, chi phối đất nớc Grudia theo hớng mình
Những khó khăn về tình hình kinh tế trong nớc, cộng với những bất
ổn về tình hình chính trị, sự mâu thuẫn sâu sắc trong lòng xã hội, cùng với
sự can thiệp của thế lực bên ngoài, đã đa Grudia đến bên bờ của một cuộccách mạng
Nguyên cớ châm ngòi nổ cho cuộc cách mạng Hoa Hồng ở Grudia để
đa đến một cuộc khủng hoảng chính trị ở đây là phe đối lập không chấp nhậnkết quả bầu cử ngày 2/11/2003, và tuyên bố có gian lận trong bầu cử
Từ đây đất nớc Grudia đứng giữa hai dòng xoáy giữa đông và tây các ờng quốc này đều muốn kéo Grudia theo luồng chảy của nó
c-1.2 Cuộc cách mạng màu Cam ở Ucraina
Trang 17Đơnhép, lấy Kiép, Pôntava và Checnhicốp làm trung tâm “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Ucraina cónghĩa là vùng biên cơng” ở Grudia, Ucraina, C.
Giữa thế kỷ XVIII, Tây Ucraina bị Nga sa hoàng thống trị Ngày 1tháng 12 năm1917, thành lập nớc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viếtUcraina” ở Grudia, Ucraina, C, ngày 30 tháng 12 năm 1922 gia nhập Liên Bang Xô Viết
Trong vòng xoáy của Liên Xô tan rã, ngày 16/07/1990 Hội đồng tối caoUcraina đã thông qua “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Tuyên ngôn chủ quyền Ucraina” ở Grudia, Ucraina, C, chủ quyền này đợckhẳng định bằng một cuộc trng cầu dân ý tổ chức ngày 01/12/1997 Ngày 24tháng 8 năm 1991, Ucraina tuyên bố độc lập và đổi tên nớc nh hiện nay
Là giao điểm của hành lang giao thông (chủ yếu là năng lợng) giữa
Đông và Tây, Ucraina đóng vai trò là nhân tố quan trọng trong các chính sáchhợp tác kinh tế và quân sự trong một khu vực trải dài từ biển Ban tích đến HắcHải Giống nh Grudia, ra khỏi Liên Xô cũ năm 1991 và giành độc lập Ucrainaluôn chuyển động giữa hai thái cực: giữa mối quan hệ truyền thống với Nga vàthân phơng Tây Ucraina là một nớc có nền kinh tế lớn thứ hai trong số 15 nớccộng hoà thuộc Liên Xô(cũ) chỉ đứng sau Nga, sau năm 1991 kinh tế Ucrainasuy thoái nhanh chóng, năm 1995 sản lợng kinh tế của Ucraina chỉ còn 60%
so với thời điểm phát triển thịnh vợng nhất Là một nớc có dân số đông, năm
1995 là 48 triệu dân, đến năm 2001 dân số tăng lên 51,8 triệu dân, với diệntích 603,700 km2 Thủ đô hiện nay là Kiép
Sự phát triển chậm chạp của nền kinh tế Ucraina trong những năm gần
đây, làm cho Kiép hoàn toàn phụ thuộc vào Mátxcơva về khí đốt, năng lợng xã hội Ucraina phân hoá ngày càng sâu sắc Tổng thống Kuchma một mặtmuốn củng cố mối quan hệ giữa Kiép và Mátxcơva, nhng vẫn muốn tận dụngcác nguồn viện trợ của phơng Tây để củng cố đất nớc, đặc biệt là Mỹ Chỉtrong 10 năm gần đây, Kiép đã nhận viện trợ của Mỹ lên đến 800 triệu USD.Mặc dù vậy, về cơ bản ông Kuchma vẫn giữ đợc mối quan hệ chặt chẽ vớiKremli Trong khi đó một số chính trị gia đối lập, mà đứng đầu là cựu thủ t -ớng - Ông Yuschenko bị cắt chức năm 2002 lại liên tục cổ suý cho các giá trịdân chủ phơng Tây Ông Yuschenko muốn phát triển đất nớc theo kiểu Mỹ
Nh vậy, ngay từ đầu trớc khi cuộc bầu cử Tổng thống Ucraina diễn ra,tình hình nớc này đã có nhiều dấu hiệu căng thẳng và bất ổn Trong lòng quốcgia Ucraina đã phân chia đôi ngã miền đông Ucraina với thế mạnh giàu tài
Trang 18nguyên đứng nghiêng về phơng Tây Thủ đô Kiép và vùng phụ cận đứngnghiêng về phơng Đông.
Cũng giống nh Grudia, nhiều năm là thành viên của Liên Xô, sau khigiành độc lập, bắt tay xây dựng đất nớc, Ucraina cha quen với chế độ dân chủ,
từ khi giành độc lập đến nay trong quá trình xây dựng phát triển đất nớc Nga
là đối tác buôn bán lớn nhất của Ucraina và là nguồn đầu t chủ yếu vàoUcraina là nớc cung cấp nguồn nhiên liệu và khí đốt lớn nhất cho Ucraina
Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu đã làm cho quá trình giao thơng củaNga vào Ucraina giảm sút, nên đời sống nhân dân ở đây có mức sống thấp
Khi tách ra khỏi Liên Xô năm 1991, Ucraina đứng thứ 2 sau Nga vềtiềm lực công nghiệp, nông nghiệp và khoa học - công nghệ Tại đây tập trungkhoảng 70% trữ lợng măng -gan, 30% than đá, 40% luyện kim, 21% sản lợngngũ cốc của toàn Liên Xô [22;15 ] Nền khoa học Ucraina có uy tín trong chếtạo tên lửa đẩy, đóng góp 10% vào các chuyến bay vũ trụ của cả thế giới Bêncạnh đó, nớc này đi tiên phong trong các lĩnh vực chế tạo máy, năng lợng
Cho đến nay, Ucraina với di sản của Liên Xô để lại, vẫn đợc coi là đầutàu của nền công nghiệp năng lợng, khai khoáng, công nghiệp quốc phòng vớinhiều nhà máy sản xuất và xuất khẩu xe tăng, vũ khí, máy bay, máy nôngnghiệp và máy xây dựng Tiềm năng là vậy, nhng kể từ khi tuyên bố độc lậpnăm 1991, cuộc sống của ngời dân lại suy giảm, tỷ lệ thất nghiệp tăng (trên10%), lạm phát tăng nhanh, lơng và trợ cấp xã hội giảm
Từ năm 2001 đến trớc khi diễn ra Cách mạng Cam cuối năm 2004,GDP nớc này tăng trởng ở mức khá cao, năm 2003 trên 9%, 2004 tăng 12,5%nhng có tới 14% dân số Ucraina sống dới mức nghèo khổ; mức lơng trungbình của ngời lao động chỉ 60 USD/tháng, bằng khoảng 1/10 của Ba Lan
Nguyên nhân dẫn đến sự xuống dốc của nền kinh tế Ucraina là: sau khitách ra khỏi Liên Xô cũ, Ucraina đã dần “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,lảng tránh” ở Grudia, Ucraina, C các mối quan hệ kinh tế
đối với các nớc Cộng hoà Xô viết cũ, nhất là với Liên Bang Nga Trongkhông gian SNG, phần lớn các nớc đều tham gia 2 trong 4 liên minh khu vực(gồm: Liên minh Nga - Bêlarút, liên minh Hải quan, cộng đồng kinh tếTrung á, liên minh GUUAM(đây là một tổ chức gồm nớc Grudia, Ucraina,Udơbêkittan, Mônđôva,Adecbaidan)) thì Ucraina chỉ tham gia vào GUUAMsuốt từ 1991 đến 1998 cũng chỉ ở mức dới 10%, so với 25% đến 68% của 3liên minh còn lại
Trang 19Với Liên Bang Nga, nớc mà Ucraina có chung đờng biên giới lớn nhất,
số ngời Nga ở Ucraina lớn thứ 2, thì quan hệ ngoại thơng giữa hai bên giai
đoạn 1991 -2000 đạt khoảng 11 tỷ USD/năm, trong khi tiềm năng có thể đạt
50 tỷ USD
Vì vậy, trong một thời gian dài, tăng trởng kinh tế của Ucraina đạt rấtthấp Việc quan hệ lỏng lẻo với các thị trởng thuộc SNG làm Ucraina sử dụngkhông hiệu quả các cơ sở hạ tầng nh giao thông, điện, năng lợng đã có từthời xô viết Hơn nữa sau khi tách ra khỏi Liên Xô, Ucraina tiến hành quátrình t nhân hoá (TNH), nhng quá trình t nhân hóa ở đây không đợc kiểm soátchặt chẽ, nên đã làm cho những món lợi khổng lồ chui vào túi t nhân, làmphân hoá giàu nghèo càng sâu sắc, gây nên sự bất ổn cho xã hội, tỷ lệ ngờigiàu có tăng lên (tầng lớp này luôn muốn quyền lực chính trị bảo vệ vị trí củahọ) và tỷ lệ ngời nghèo (tầng lớp mong muốn lật đổ chính quyền sở tại) Nếu
nh quá trình t nhân hóa ở Ucraina đi kèm với bảo vệ quyền lợi ngời lao độngthì sẽ hình thành một tầng lớp trung lu đông đảo và sự tồn tại của những ngời
có tài sản trung bình, làm cho xã hội ổn định hơn do họ không có quyền lựcchính trị để lạm dụng, đồng thời cũng không bức xúc với cuộc sống đến mứcphải theo đuổi các biện pháp bạo lực (biểu tình, bạo động ) để giành giậtchính quyền
ảo tởng về sự hậu thuẫn của phơng Tây cũng là một trong nhữngnguyên nhân quan trọng làm cho đời sống kinh tế ở Ucraina giảm sút Bởi cái
mà Mỹ và các nớc phơng Tây cần ở Ucraina không phải với t cách là một đốitác, mà là “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,sự cách ly” ở Grudia, Ucraina, C với nớc Nga, làm suy yếu nớc Nga Vì vậy, họ khôngsẵn sàng đầu t vào khoa học - công nghệ ở Ucraina, họ từ chối tham gia vàoliên doanh thiết kế mô hình mới cho máy bay vận tải, trong khi đó họ sẵn sàng
đầu t tiền của vào việc xây dựng đờng phân chia và cột biên giới giữa Nga vàUcraina Quan hệ gần gũi giữa Nga - Ucraina luôn làm cho Mỹ và các nớc ph-
ơng Tây lo ngại Mỹ đã sử dụng tất cả các loại đòn bẩy nh (tài chính, ngoạigiao ) để cản trở hai nớc Nga- Ucraina xích lại gần nhau Mặc dù hết sức cổ
vũ cho Ucraina nhng quan hệ giữa các nớc phơng Tây với Ucraina cha manglại lợi ích cụ thể nào, ngoài những lời tán dơng về tính “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,dân chủ” ở Grudia, Ucraina, C và những
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,giá trị phơng Tây” ở Grudia, Ucraina, C của chúng
Các nguyên nhân trên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, trong đó, việc tnhân hoá chệch hớng làm cho nền kinh tế của đất nớc Ucraina phần lớn gồm
Trang 20các ông chủ và ngời làm công, thiếu hụt tầng lớp trung lu, đã gây nên mất ổn
định xã hội Chính những nguyên nhân trên đã biến một đất nớc đợc coi là
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,vựa lúa mì” ở Grudia, Ucraina, C, đi tiên phong trong công nghệ vũ trụ, năng lợng, nguyên tử, chếtạo máy , lại đợc thừa hởng một cơ sở vật chất kỹ thuật hùng hậu của LiênXô (cũ) để lại, trở thành một đất nớc lạc hậu với nềm kinh tế thấp kém, dophạm một số sai lầm trong cải cách kinh tế, trong đánh giá đồng minh chiếnlựơc đã làm cho đất nớc lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị, với những cuộctranh giành quyền lực gay gắt
Trớc khi cuộc cách mạng Cam nổ ra, Ucraina đã có dấu hiệu rối loạn
về tài chính Tổng dự trữ ngoại hối giảm 120 triệu USD, phải ngừng giaodịch cổ phiếu trong một số ngày do khả năng thanh toán thấp và giá cảkhông ổn định
Nhng, sự rối loạn tài chính chỉ là “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,giọt nớc tràn ly” ở Grudia, Ucraina, C, còn nguyên nhâncơ bản vẫn là chính sách cải cách kinh tế không đảm bảo quyền lợi cho ngờilao động đã diễn ra hàng chục năm trớc khi cuộc Cách mạng Cam bùng phát
1.2.2 Nguyên nhân khách quan
Lịch sử phát triển của Ucraina cho thấy, trên thực tế Kiép và Mátxcơva
đều có mối quan hệ qua lại với nhau về lợi ích mà cả hai bên không muốn vàkhông thể từ bỏ, phần lớn các ngành công nghiệp quốc phòng Nga, bao gồmcác tổ hợp chế tạo thế hệ máy bay chiến đấu và hàng không, đều cần tới sựhợp tác của Ucraina, đồng thời Ucraina là một căn cứ quan trọng mà Nga cóthể trông cậy để kiểm soát đờng vào Hắc Hải, hơn nữa, 96% khí đốt tự nhiên
và một khối lợng lớn dầu lửa đợc vận chuyển từ Nga sang Trung và Đông Âu
đều phải thông qua các đờng ống dẫn nằm trên lãnh thổ Ucraina
Sau việc 7 nớc Đông Âu ra nhập NATO năm 2004 đã đẩy biên giớiNATO giáp với Nga, thì việc chính quyền mới ở Ucraina cửa ngõ phía TâyNam của Nga có đờng lối thân Nga hay thân phơng Tây có ý nghĩa quan trọngvới Nga
Với sự mở rộng EU, Ucraina nằm giữa Nga và EU, với Nga chỉ xétriêng về góc độ kinh tế, Ucraina có ý nghĩa cực kỳ quan trọng Tại vùng Biển
Đen, Adecbaizan ngả hẳn theo Mỹ còn Grudia tách biệt với Nga thì Mátxcơvakhông thể không coi trọng Ucraina, lối ra cho dầu mỏ Caxpi của mình
Chính vì vậy việc xác định Ucraina nghiêng về đâu, về bên muốn mởrộng lãnh thổ biên giới hay về bên muốn bảo vệ không gian tồn tại của mình,
Trang 21có ý nghĩa quan trọng đối với hai cờng quốc Nga- Mỹ điều này giải thích vìsao cả Nga và Mỹ, EU đều vào cuộc với những kịch bản khác nhau ở Ucraina,nhằm duy trì và thiết lập ảnh hởng của mình ở khu vực này,Wasingtơn ra sức
cố gắng phá vỡ độc quyền của Nga trên lĩnh vực dầu lửa ở Ucraina, và cuộcxung đột giữa Nga và phơng Tây tại Ucraina đã ngày càng trở nên căng thẳng
Bán đảo Crm thuộc Ucraina hiện đang là căn cứ hạm đội Biển Đen củaNga, dới thời Liên Bang Xô Viết Ucraina là một trung tâm công nghiệp lớn,trong đó có tổ hợp công nghiệp quân sự chế tạo máy bay, hiện vẫn đang kýnhững hợp đồng chế tạo máy bay cho Nga Đặc biệt sau cuộc Cách mạng HoaHồng ở Grudia năm 2003, nếu thực hiện thành công cuộc Cách mạng màuCam ở Ucraina thì ảnh hởng của Nga trong không gian hậu Xô Viết sẽ bị thuhẹp và làm suy giảm vị thế của Nga tron khu vực và trên thế giới
Đối với NATO và Mỹ, Ucraina có vị trí hết sức quan trọng, đặc biệt saukhi Liên Xô tan rã, các nớc phơng Tây lợi dụng sự suy giảm kinh tế của Nga,
để lôi kéo một loạt các nớc thuộc cộng đồng các quốc gia độc lập đi theo quỹ
đạo của họ Ucraina đợc các nớc phơng Tây đặc biệt quan tâm Bởi đây là mộtnớc có vị trí địa chính trị cực kỳ quan trọng để gây ảnh hởng với Nga
Nắm đợc chính quyền ở Ucraina sẽ là điều kiện chiến lợc thuận lợi cho
âm mu Đông tiến của NATO và chiến lợc bá chủ thế giới của Mỹ
Bởi vậy, Mỹ và các nớc phơng Tây hết sức đổ tiền của vào đây thôngqua các quỹ đầu t giúp Ucraina có bớc phát triển ngoạn mục trong những nămgần đây, hơn nữa với dân số hơn 50 triệu dân, đây thực sự là một thị trờng đầytiềm năng với giá trị nhân công rẻ Chỉ với chừng nấy lý do trên cũng đủ để
Mỹ và các nớc phơng Tây, gây ra cuộc khủng hoảng chính trị nhằm làm biếnmàu chính trị ở đây
Nh vậy ta thấy khi cải cách kinh tế không bảo đảm quyền lợi của ngờilao động, chơng trình t nhân hoá đợc tiến hành trong khi cha thiết lập đợc cơchế bảo vệ quyền lợi ngời lao động khiến cho Ucraina lâm vào cuộc khủnghoảng kinh tế, chính trị sâu sắc, cộng hởng với những lời đờng mật khoác lác
về giá trị dân chủ phơng Tây, đã làm bùng phát cuộc cách mạng Cam cuốinăm 2004 ở Ucraina
1.3 Cuộc cách mạng Hoa Tuy líp ở Crơgxtan
1.3.1 Nguyên nhân chủ quan
Trang 22Tên Crơgxtan có ý nghĩa là dân du mục trên thảo nguyên, tên gọi bắtnguồn từ tên dân tộc, tên gọi đầy đủ là “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Nớc cộng hoà Crơgxtan” ở Grudia, Ucraina, C.
Nằm ở khu vực Trung á, quốc gia trên núi cao thuộc phần nhánh hớngTây hệ thống Thiên Sơn Trong giai đoạn đầu nớc Cộng hoà Crơgxtan có mốiliên hệ với các dân tộc du mục Trung Quốc nh Hung nô, Đinh linh, Ôtôn Sau ngời Mông cổ xâm nhập vào Trung á, bộ phận dân Tchuch dần dần đến
di c về phía Tây, và mở rộng về Nam đến hệ thống núi Pa-mia Năm 1876, rơgxtan bị sáp nhập vào Nga Năm 1917, thành lập chính quyền Xô Viết, năm
C-1924 thành lập châu tự trị Cala - Crơgxtan, thuộc Liên bang Nga Tháng 2năm 1926, đổi thành nớc Cộng hoà tự trị xã hội chủ nghĩa Xô viết Crơgxtan.Ngày 5 tháng 12 năm 1936, là nớc cộng hoà trong liên bang Xô Viết Ngày 12tháng 12 năm 1990, tuyên bố độc lập, trở thành “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Nớc cộng hoà Crơgxtan” ở Grudia, Ucraina, C.Với diện tích 191.300 km2, dân số năm 2003 khoảng 5 triệu ngời Thủ đô làBiskết, trớc đó gọi là thành phố Frunze
Mặc dù nhỏ bé và ít ngời, nhng đất nớc Crơgxtan có tới 80 dân tộc, sắctộc chung sống với nhau, trong đó ngời Kyrgyzđông nhất, chiếm tới 60%,tiếptheo là ngời Uzbek 14%, ngời Nga chiếm 12,5%, ngời Ucraina 2,5%, ngời
Đức 2,4%, còn lại là 11,8% là dân tộc khác Trong đó 34,4% dân số sống ởthành thị và 48,6% dân số sống ở nông thôn Hơn 70% dân số theo đạo Hồi,20% ngời theo đạo thiên chúa chính thống của Nga [ 22;45 ]
Dân số ít nhng chính đảng nhiều, hiện nay có tới hơn 30 chính đảng
đăng ký hoạt động, trong đó đảng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Phong trào nhân dân Crơgxtan” ở Grudia, Ucraina, C doK.Bakiyev đứng đầu là đảng đối lập lớn nhất
Nền kinh tế của Crơgxtan chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, côngnghiệp chủ yếu là sản xuất hàng tiêu dùng, dệt và gia công GDP bình quân
đầu ngời năm 2004 là 326 USD tỷ lệ tăng trởng kinh tế mấy năm qua tơng
đối chậm, chỉ đạt khoảng 1,5% [22;46 ] Nền kinh tế lạc hậu, mức sống thấp
Sau khi tuyên bố độc lập, Crơgxtan gia nhập tổ chức (SNG) năm 1991với 12 thành viên do Nga đứng đầu đồng thời năm 1992 tham gia Tổ chức hợptác Thợng Hải (SCO) Nga và Trung Quốc chủ trì Sau khi cuộc chiến chốngkhủng bố do Mỹ khởi xớng, Crơgxtan đã ủng hộ Mỹ và ký hiệp định cho Mỹ
sử dụng sân bay tại nớc này Hiện nay có khoảng gần 1000 quân Mỹ đóng tạicăn cứ không quân Manas
Là một quốc gia nhỏ, với diện tích cha đầy 200 ngàn cây số, Crơgxtan
có biên giới chung với Trung Quốc ở phía Đông Nam, phía Nam giáp
Trang 23Tácgikixtan, phía Tây giáp Udơbêkixtan và Cadắctan ở phía Bắc Crơgxtannằm giữa ba thế lực lớn mạnh nh Mỹ, Nga, Trung Quốc.
- Về kinh tế:
Nền kinh tế của Crơgxtan từ trớc tới nay lạc hậu và có mức sống thấp.Sau khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, nguồn cung cấp kinh tế của Crơgxtan lạicàng giảm sút Trong 14 năm qua, Tổng thống Akayev tuy có đa ra đợc một
số cải cách nhất định, nhng nhìn chung hầu nh tình hình cha có chuyển biến gìlớn Thu nhập bình quân đầu ngời chỉ 30 USD/tháng, thấp hơn nhiều so vớicác nớc cộng hoà khác Đây là nguyên nhân quan trọng đầu tiên
- Về thể chế chính trị:
Trong nhiều năm dới thời Liên Xô và trong khối SNG, thể chế chính trịvẫn duy trì theo lối cũ, đó là tình trạng độc tài và nạn tham nhũng nghiêmtrọng của quan chức nhà nớc, Tổng thống Akayev giữ chức đã hai nhiệm kỳ,
lẽ ra phải từ chức, nhng ông lại cố ý đa con trai mình lên làm chủ tịch Quốchội để sửa lại hiến pháp, cho phép ông tiếp tục giữ chức Tổng thống theo kiểugia đình trị, vì vậy làm dân chúng chán ghét, phản cảm Những mâu thuẫntrong lòng xã hội ở Crơgxtan âm ỉ nh một thùng thuốc súng, nên chỉ cần cóngòi nổ kích động là bùng lên
Trong khi đó Akayev lại chủ quan trong việc nhận định đánh giá tìnhhình Một nguyên nhân không kém phần quan trọng là ngày 22/3 Tổng thốngAkayev vẫn quá chủ quan và tự tin đa ra những tuyên bố quá mạnh mẽ đối vớiphe đối lập Tiếp đó ngày 23/03/2005, ông đã tiến hành điều chỉnh nhân sựlớn không đúng lúc trong chính phủ, nhất là nhân sự của các bộ và các cơquan sức mạnh nh Bộ Nội vụ, Viện Kiểm sát Việc điều chỉnh nhân sự không
đúng lúc đã gây cho ông nhiều bất lợi trong tình hình chính trị đất nớc cha ổn
định Chính sự điều chỉnh này đã làm cho ông không thể kiểm soát nổi tìnhhình ở phía Nam đất nớc
Chính những nguyên nhân trên đã gây nên một làn sóng Cách mạng ởthủ đô Biskếch của Crơgxtan và những sự kiện diễn ra sau đó nh những cuộcmít tinh, biểu tình rầm rộ của quần chúng Đợc gọi là cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng HoaTuylíp” ở Grudia, Ucraina, C, bởi phe đối lập hy vọng lật đổ Tổng thống A.Akayev vào đúng thời
điểm hoa Tuy líp nở rộ
Vậy nguyên nhân của làn sóng phản kháng ở Crơgxtan, cũng giống nh
ở Grudia và Ucraina trớc đó, đã đợc tích tụ nhiều năm, xuất phát từ sự côngphẫn trớc tệ nạn tham nhũng và sự phất lên nhanh chóng của tầng lớp cầm
Trang 24quyền Tổng thống Crơgxtan A.Akayev đã nắm quyền 15 năm nay và ít nhất
là trong nhiệm kỳ 2 ở cơng vị ngời đứng đầu nhà nớc, ông Akayev đã tận dụng
vị thế của mình một cách triệt để nhằm mục đích tích luỹ ngày càng nhiều vốn
và tạo điều kiện cho tài sản của những ngời thân cận của ông ngày càng giatăng Những giọt nớc cuối cùng đã làm tràn cốc nớc, sức chịu đựng của dânchúng đã tới giới hạn khi các quan sát viên quốc tế phát hiện thấy có sự viphạm luật bầu cử tại nớc này Đây chính là một đặc điểm chung giống với đặc
điểm của phong trào Cách mạng ở Grudia, Ucraina
1.3.2 Nguyên nhân khách quan
- Sự can thiệp của Mỹ và các nớc phơng Tây
Tác động lớn nhất trong cuộc cách mạng hoa Tuy líp ở Crơgxtan là sựcan thiệp của Mỹ và các nớc phơng Tây, nhất là khi Mỹ tiến hành lập căn cứkhông quân tại nớc này Kể từ khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, Mỹ và phơngTây bắt đầu ráo riết tiến hành “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,diễn biến hoà bình” ở Grudia, Ucraina, C, dùng viện trợ kinh tế kèmtheo giá trị dân chủ phơng Tây đa vào các nứơc này Đồng thời Mỹ và các nớcphơng Tây đã chú trọng nuôi dỡng các phe đối lập thân Mỹ để lật đổ chínhquyền thân Nga ở các nớc cộng hoà Xô viết cũ, thu hẹp ảnh hởng của Nga.Mặc dù Tổng thống Akayev trong đờng lối đối ngoại có tỏ ra thân Mỹ và tiếnhành một số cải cách dân chủ, nhng bản thân đợc đào tạo ở Liên Xô và Nga,
có cảm tình với Nga nên Mỹ và các nớc phơng Tây không thể tin tởng chínhquyền này
Hơn nữa sự thành công của phe đối lập ở Grudia và Ucraina trong cuộc
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Hoa Hồng” ở Grudia, Ucraina, C và “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng màu Cam” ở Grudia, Ucraina, C là tấm gơng cổ vũ lớn chophe đối lập trong cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Hoa Tuy líp” ở Grudia, Ucraina, C ở Crơgxtan Qua hai cuộccách mạng trên, Mỹ và phơng Tây có bài học kinh nghiệm tiến hành “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Diễn
biến hoà bình” ở Grudia, Ucraina, C tốt hơn ở các nớc khác Đối với Nga:
Nền độc lập của Crơgxtan liên quan mật thiết đến Nga, vì nếu Crơgxtanngả hẳn theo Mỹ và phơng Tây thì biên giới Nga sẽ bị thu hẹp Bởi vậy, mặc
dù lúc đầu Tổng thống Putin lên án hành động của phe đối lập là phi pháp,
nh-ng tronh-ng quá trình diễn biến tình hình, Tổnh-ng thốnh-ng V Putin đã khônh-ng lên ánphe đối lập nh trớc đây mà ngợc lại khi phe đối lập lên nắm quyền, ông đãngầm thừa nhận, bởi ông phải thừa nhận sự thật này từ năm 2004, khi cuộc
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C diễn ra ở Grudia và Ucraina năm 2003- 2004 Trongbài phát biểu công khai giữa năm 2004, Tổng thống Putin đã chủ động nêu ra
Trang 25kiến nghị SNG cần phải cải cách và ông thừa nhận rằng tình hình cứ diễn biếntheo đà này thì sớm muộn SNG cũng sẽ lặp lại vết xe đổ của Liên Xô trớc đây
và SNG thực sự đang đứng trớc nguy cơ tan rã
- Đối với Trung Quốc:
Crơgxtan, có biên giới chung với Đông Nam Trung Quốc ở phía Đôngnên Trung Quốc thực sự lo ngại về cuộc cách mạng sẽ nổ ra ở đây mà ngời tagọi là “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng hoa Tuylíp” ở Grudia, Ucraina, C hay còn gọi là “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Vàng Chanh” ở Grudia, Ucraina, C, cóthể lan ra tới khu tự trị Tân Cơng và làm cho tổ chức hợp tác Thợng Hải (SCO)
sẽ không còn tác dụng Lấy lý do tình hình ở Crơgxtan không ổn định, TrungQuốc đã ra lệnh đóng cửa khẩu biên giới Irkeshtam ở Tân cơng với Crơgxtan
kể từ ngày 23/03/2005
Nh vậy một nền chính trị biến chất hủ bại, chủ nghĩa quan liêu trầmtrọng, kinh tế lạc hậu, khoảng cách chênh lệch giàu nghèo lớn, dân chúngngày càng bất mãn trong khi những ngời lãnh đạo trớc đó không tìm đợc ph-
ơng hớng giải quyết vấn đề nên quần chúng dễ bị nớc ngoài thao túng và mêhoặc nổi lên lật đổ chính phủ Đồng thời với chính sách ngoại giao của các n-
ớc Grudia, Ucraina, Crơgxtan không hoàn toàn dựa vào Nga, nhng cũngkhông hoàn toàn dựa vào Mỹ và các nớc phơng Tây, tạo cơ hội thuận lợi chocác nớc phơng Tây và các thế lực cực đoan thâm nhập
Khu vực phía Nam nổ ra “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cách mạng” ở Grudia, Ucraina, C đầu tiên ở Crơgxtan, là nơi cách
xa trung tâm công nghiệp và thơng mại quốc gia, kinh tế phát triển chậm,trong khi bị phe đối lập kích động, tình trạng chống chính phủ ngày càng dângcao Hơn nữa, tại Crơgxtan với diện tích cha đầy 200.000 km2, dân số chỉ 5triệu ngời, nhng số đảng đối lập và các đài truyền hình ủng hộ phe đối lậplại nhiều nhất khu vực Trung á Sự phối hợp giữa bên trong và bên ngoàitất yếu sẽ làm bùng lên “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,ngọn lửa cách mạng” ở Grudia, Ucraina, C ở đây
Tiểu kết chơng 1:
Sau chiến tranh lạnh, thế giới chuyển biến từng ngày, đòi hỏi tất cả cácnớc trong cộng đồng quốc tế tham gia vào quá trình hình thành nên một trật tựthế giới mới với những đặc thù riêng, quá trình ấy tác động lớn vào chính sách
đối ngoại của các quốc gia trên thế giới Trong bối cảnh chung ấy Mỹ vẫn tiếptục thực hiện tham vọng bá quyền của mình là bá chủ toàn thế giới, lãnh đạoquá trình kiến tạo một trật tự thế giới mới
Trang 26Giữa thập niên 90 của thế kỷ XX, Liên bang Nga phải đối mặt với haivấn đề đối ngoại hết sức nan giải: Việc NATO mở rộng sang phía Đông vàcuộc khủng hoảng ở Nam T Nó đã phản ánh một thực trạng chính trị mới sauchiến tranh lạnh và Liên bang Nga đang là mối quan tâm hàng đầu của Mỹtrong chính sách đối ngoại của nớc này Sau nhiều năm, kể từ khi LiênBang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết tan vỡ, thế giới đợc coi nh là đã b-
ớc vào thời kỳ “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,hậu chiến tranh lạnh” ở Grudia, Ucraina, C, Mátxcơva vẫn ch a tìm lại tiếng nói
đầy đủ sức mạnh của một cờng quốc thực sự từng có dới thời xã hội chủnghĩa
Thế yếu của Nga đã đợc bộc lộ rõ ràng khi các nớc phơng Tây, đứng
đầu là Mỹ, đạo diễn và dàn dựng kịch bản trong các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng sắcmàu” ở Grudia, Ucraina, C những năm đầu thế kỷ XXI, nhằm thu hẹp ảnh hởng của Nga và thựchiện âm mu bá chủ của mình Và vì mục đích đó nên Mỹ ra sức “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,thò tay” ở Grudia, Ucraina, C vàocông việc chính trị của các nớc trong cộng đồng Liên Xô cũ
Sau khi Liên Xô và các nớc Đông Âu sụp đổ, một loạt các nớc cộng hoàLiên Xô cũ, trong đó có Grudia, Ucraina và Crơgxtan, tuyên bố tách ra vàgiành độc lập, tiến lên xây dựng đất nớc, nhng chỉ vài năm sau đó hàng loạtcác cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C đã diễn ra ở đây, gây lên sự khủng hoảngchính trị - xã hội ở các nớc này
Mặc dù diễn ra trong không gian và thời gian khác nhau Nhng cáccuộc cách mạng trên đều có đợc sự chuẩn bị chu đáo và quá trình dàn dựngkịch bản một cách công phu của Mỹ và các nớc phơng Tây
Vậy đâu là nguyên nhân chung dẫn đến các cuộc cách mạng khi mà nềnkinh tế của các nớc cha đủ mạnh để tiến hành các cuộc cách mạng đó
Điều kiện nảy sinh của các cuộc cách mạng này đều đợc xuất phát từ
điều kiện chủ quan và điều kiện khách quan
Điều kiện chủ quan:
Nguyên nhân đầu tiên và quan trọng nhất làm nảy sinh “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạngmàu sắc” ở Grudia, Ucraina, C là sự sai lầm của đảng cầm quyền và những ngời đứng đầu nhà nớc,chính quyền, trong quá trình điều hành đất nớc, với chính sách kinh tế, xã hộikhông hợp lý, thiếu tính nhất quán và sự cân đối giữa các vùng các miền; nềnchính trị biến chất hủ bại, chủ nghĩa quan liêu trầm trọng, kinh tế lạc hậu,khoảng cách chênh lệch giàu nghèo lớn, dân chúng ngày càng bất mãn, đờisống của đông đảo quần chúng xuống cấp do tình trạng khan hiếm thực phẩm
Trang 27và hàng hoá, do nền kinh tế với những cải cách đang đợc bắt đầu tiến hành,những kết quả cha đợc khẳng định, lạm phát tăng nhanh Đây chính là cơ sởtốt để các phe đối lập lợi dụng lôi kéo, tập trung lực lợng
Tình trạng tản quyền làm chính quyền Trung ơng suy yếu, lực lợng vũtrang bị vô hiệu hoá, tạo nên tình trạng bất lực của nhà nớc trong lĩnh vực anninh
Kinh tế - chính trị, là hai mặt nhng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,tuy hai mà một” ở Grudia, Ucraina, C, hai mặt này, cóliên quan và hỗ trợ mật thiết với nhau, tác động qua lại với nhau Sự ổn định
và phát triển của một đất nớc chỉ có thế đợc đảm bảo khi có nền kinh tế pháttriển và nền chính trị ổn định Tuy nhiên ở đây cả hai mặt ấy đều cha phát huy
đợc tác dụng: vì vậy đây chính là nguyên nhân quan trọng tạo điều kiện chocác yếu tố khách quan xuất hiện Sở dĩ thời gian Mỹ và các nớc phơng Tâykhông thành công trong việc tiến hành cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng nhung” ở Grudia, Ucraina, C ở Bêlarút vàTuốcmênixtan là do chính quyền của hai nớc này vững chắc, các thế lực bênngoài không có lý do để can thiệp vào công việc nội bộ của các nớc Trong khitình hình diễn biến ở Crơgxtan diễn ra nhanh chóng, nên ngay từ đầu Mỹmuốn kìm chế Nga để ứng phó với các lực lợng của phe đối lập
Điều kiện khách quan:
Đó là sự can thiệp và hỗ trợ đắc lực của Mỹ và các nớc phơng Tây từbên ngoài, hỗ trợ về mặt tài chính, nh cung cấp kinh tế cho phe đối lập trên haiphơng diện trực tiếp và gán tiếp qua các tổ chức phi chính phủ; Tài trợ xâydựng mạng lới thông tin, tuyên truyền các giá trị phơng tây, chi tiền cho cáccuộc biểu tình
Ngoài ra còn xây dựng và tổ chức các trại huấn luyện, đào tạo thủ lĩnhnhân sự nòng cốt chuẩn bị cho các cuộc cách mạng, tạo một hành lang hoạt
động hợp pháp cho các phe đối lập, bằng cách biến chính quyền hiện hữuthành chính quyền “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,bù nhìn” ở Grudia, Ucraina, C thông qua các viện trợ, hợp tác kinh tế và các dự
án có liên quan đến hệ thống t pháp Bên cạnh đấy Mỹ còn đa ra những lờihứa hẹn viện trợ mị dân để góp phần lôi kéo quần chúng ủng hộ phe đối lập,chống lại chính quyền
Những điều kiện chủ quan và khách quan trên đã trở thành nhữngnguyên nhân bùng nổ các cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng sắc màu” ở Grudia, Ucraina, C ở 3 nớc Grudia, Ucraina
và Crơgxtan Trong những năm đầu thế kỷ XXI, và với vị trí địa chính trị quan
Trang 28trọng, các nớc này đã và đang nằm trong chiến lợc của các nớc lớn phơng Tây
mà đặc biệt là 3 nớc lớn nh: Mỹ, Nga, Trung Quốc
Song nguyên nhân khách quan đóng vai trò quan trọng gây nên cáccuộc Cách mạng sắc màu ở ba nớc Grudia, Ucraina, Crơgxtan chính là chiến l-
ợc, âm mu diễn biến hoà bình của Mỹ sau chiến tranh lạnh.Đây cũng chính lànguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu ở cuối thế kỷ XX
Chiến tranh lạnh đã kết thúc, nhng cuộc chạy đua vũ trang trong thời kỳhậu chiến vẫn đợc duy trì dới nhiều hình thức khác nhau, giữa một bên là Nga
và một bên là Mỹ và các nớc phơng Tây, ngày càng can thiệp sâu vào các nớcthuộc Liên Xô và Đông Âu cũ, nhằm kéo dài biên giới thu hẹp ảnh hởng củaNga trong không gian hậu Xô Viết
Trang 29Chơng 2
Diễn biến của các cuộc “Cách mạng sắc màu”
ở Grudia, Ucraina và Crơgxtan
2.1 Cuộc cách mạng Hoa Hồng ở Grudia
2.1.1 Diễn biến của cuộc cách mạng
Vào những tháng cuối cùng của năm 2003, đất nớc Gudia rung chuyểnbởi các cuộc biểu tình rầm rộ ở thủ đô Tbilixi và một số địa ph ơng khác, mộtbầu không khí căng thẳng, ngột ngạt bao trùm đất nớc Cuộc đối đầu giữa lựclợng tổng thống đơng nhiệm Shevardnaze và phe đối lập lúc bùng phát dữ dội,lúc lắng dịu đến mức khó hiểu, nh báo hiệu những thay đổi chính trị sắp xảy
ra ở đất nớc phía Tây Nam lục địa á -Âu, một địa bàn chiến lợc trọng yếunằm trên các trục đờng bộ, đờng biển và đờng hàng không từ Bắc sang Nam từ
Đông sang Tây
Theo kế hoạch vạch sẵn, Grudia tiến hành bầu cử Quốc hội vào ngày2/11/2003, nhng ngay từ đầu cuộc bầu cử Quốc hội đã có những dấu hiệu bấtthờng Từ các hòm phiếu ở thủ đô, các thành phố đến xóm làng đều đợc canhphòng cẩn mật bằng lực lợng cảnh sát đông đảo Chính quyền của TổngThống Shevardnadze muốn cuộc bầu cử diễn ra trong trật tự, bảo đảm tínhnghiêm minh, công bằng và dân chủ
Cuộc bầu cử Quốc hội ở Grudia lần này có nhiều đảng phái ra tranh
cử, nhng tập trung vào hai phe chủ yếu: Khối thân Tổng thống “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Vì một nớcGrudia mới” ở Grudia, Ucraina, C và khối đối lập “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Phong trào dân chủ” ở Grudia, Ucraina, C do ông M.Saakashvili
đứng đầu
Theo luật bầu cử Quốc hội ở Grudia, sau một tuần kết quả bầu cửphải đợc công bố, nhng uỷ ban bầu cử Trung ơng đã kéo dài thời gian kiểmphiếu
Ngay sau đó các tin tức lọt ra ngoài cho thấy, phe thân Tổng thống đãgiành đợc đa số phiếu áp đảo Biết rõ kết cục bất lợi cho mình, phong trào dânchủ liền ra tay trớc, phát động cuộc xuống đờng phản đối Tổng thốngShevardnadze, cho rằng có sự gian lận trong bầu cử, gạt phe đối lập ra khỏichính trờng Grudia
Tình hình diễn ra trong ngày 4/11/2003 cho thấy càng tiếp tục kiểmphiếu, kết quả thu đợc càng nghiêng về phía có lợi cho Tổng thống đơng
Trang 30nhiệm Shevardnadze Điều này khiến cho phe đối lập vô cùng thất vọng và họquyết tìm những chứng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,gian lận” ở Grudia, Ucraina, C và “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,không minh bạch” ở Grudia, Ucraina, C, trong quá trình bỏphiếu và kiểm phiếu Hãng Griobal Strategy Group đã phối hợp với hãng IBMcủa Grudia tiến hành thăm dò d luận đúng vào ngày bầu cử tại các điểm cử tri
đi bầu Kết quả là những số liệu thu đợc không khớp với kết quả mà Uỷ banbẩu cử TW công bố: theo thông tin chính thức, khối thân Tổng thống “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,vì mộtnớc Grudia mới” ở Grudia, Ucraina, C đợc nhiều phiếu hơn Ngoài ra các quan sát viên nớc ngoài
đã ghi nhận những hành động phạm luật trong quá trình bỏ phiếu nh có nhữngcá nhân không đợc uỷ quyền cũng can thiệp vào quá trình bầu cử, hoặc tạinhững điểm bỏ phiếu có quân lính của Bộ Nội vụ canh giữ
Việc càng kéo dài thời gian kiểm phiếu cũng là một hành vi nghi ngờ.Ngày 5/11, có tin ba quan sát viên quốc tế đã trực hai ngày liền ngay bên cửa
Uỷ ban bầu cử tại thành phố Rustavi, nơi cất giữ kết quả kiểm phiếu vì lo ngại
có sự gian lận Ngay cả Ngoại trởng Mỹ cũng bày tỏ lo ngại về việc kéo dàithời gian kiểm phiếu công bố kết quả bỏ phiếu ở Grudia
Do vậy, khi phe đối lập biết đợc kết quả bỏ phiếu nghiêng về phía Tổngthống, các thu lĩnh đối lập gồm ông M.Saakashvili - ngời đứng đầu phe đối lập
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phong trào dân chủ” ở Grudia, Ucraina, C (đứng thứ hai theo kết quả kiểm phiếu thu đợc), chủ tịchQuốc hội Grudia Nino Burdjanadze và cựu Chủ tịch Quốc hội Zurab Jrania, đãkêu gọi những ngời ủng hộ mình xuống đờng biểu tình
Tại đại lộ Rustaveli đã có cuộc diễu hành hàng nghìn ngời tham gia.Những ngời biểu tình yêu cầu ngừng ngay trò gian lận trong việc kiểm phiếu
và doạ sẽ có những hành động phản đối ngay tại trung tâm thủ đô Tbilixi.Bính lính của Bộ Nội vụ do chính quyền phái đến gần toà nhà Uỷ ban bầuTrung ơng đã không hề có hành động can thiệp nào
Bắt đầu từ giây phút này tại quảng trờng Tự do - nơi có dinh Tổngthống, hàng nghìn ngời biểu tình gơng cao biểu ngữ hô vang khẩu hiệu đòiTổng thống Shevardnadze từ chức, và bầu thủ lĩnh của “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phong trào dân tộc” ở Grudia, Ucraina, CM.Saakachvili làm Tổng thống trong cuộc bầu cử sau đó
Cuộc bầu cử Quốc hội Grudia, ngày 2/11/2003 với kết quả gây nhiềutranh cãi dẫn đến cuộc chính biến lật đổ Tổng thống E Shevardnadze
Toà án tối cao Grudia đã công nhận 75 đại biểu đợc bầu theo khu vựcbầu cử một đại biểu tại cuộc bầu cử ngày 2/11/2003 và bảo lu 10 đại biểu đợcbầu năm 1992 của cộng hòa tự trị Apkhadia Ra tranh cử lần này có 14 chính
Trang 31đảng và 5 khối, nhng vào phút chót, 3 chính đảng, trong đó có Đảng cộng sảnthống nhất Grudia và Đảng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,công bằng” ở Grudia, Ucraina, C đã rút lui các cử tri, Grudia sẽ đi bầu
cử lại 150 đại biểu trong tổng số 235 ghế của Quốc hội này Theo dõi cuộcbầu cử Quốc hội Grudia có gần 600 quan sát viên quốc tế và hơn 100 nhà báocác nớc đã tới Grudia theo dõi cuộc bầu cử
Ngày 5/11/2003, tại Grudia làn sóng biểu tình vẫn tiếp tục dâng cao,những ngời ủng hộ phe đối lập cho rằng chính quyền Grudia, đứng đầu làTổng thống E.Shevardnadze đã gian lận trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày2/11/2003 Phe đối lập đã gửi tối hậu th buộc Tổng thống E.Shevardnadze từchức và công nhận thắng lợi của họ Ông E.Shevardnadze tuyên bố không từchức, nhng sẵn sàng nhợng bộ Trớc tình hình này phe đối lập doạ sẽ khơi dậymột cuộc Cách mạng Nhng những lời doạ dẫm của phe đối lập không làm cho
ông E.Shevardnadze sợ hãi; trớc làn sóng phản đối này Tổng thốngE.Shevardnadze đã nhận đợc sự ủng hộ nhiệt tình của nớc cộng hoà tự trịAdjaria Quan điểm của ngời đứng đầu nớc cộng hoà tự trị Adjaria đóng vaitrò quan trọng trong quá trình phát triển của các sự kiện Abashidze ngời đứng
đầu nớc cộng hào tự trị Adjaria là chính trị gia có uy tín và chính ông là ng ờikiểm soát các đơn vị lực lợng vũ trang có khả năng chiến đấu cao Bộ nội vụcủa nớc cộng hoà và Bộ nội vụ của Grudia bảo trợ Sự ủng hộ của Abashidzecho phép củng cố thêm vị thế của Tổng thống Shevardnadze trong cuộc đấutranh với phe đối lập
Ngày 6/11, tại văn phòng quốc gia đã diễn ra một phiên họp kín củaHội đồng an ninh quốc gia Trên thực tế cho thấy Tổng thống Shevardnadzekhông có ý định thực hiện yêu cầu của tối hậu th do phe đối lập gửi tới, nhng
ông sẵn sàng có những bớc nhợng bộ Cùng thời điểm này, Uỷ ban bầu cửTrung ơng tuyên bố khối “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Burdjanadze - những ngời dân chủ” ở Grudia, Ucraina, C đã vợt qua ng-ỡng 7% và đã vào Quốc hội, tuy nhiên ông Shevardnadze không muốn nhờng
vị trí đầu tiên cho “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phong trào, dân tộc thống nhất.” ở Grudia, Ucraina, C Theo số liệu của Uỷ banbầu cử trung ơng, sau khi kiểm phiếu, liên minh thân Tổng thống “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,vì một nớcGrudia mới” ở Grudia, Ucraina, C sẽ chiếm 70% số phiếu bầu
Chiều 5/11/2003, tình hình ở thủ đô Tbilixi có phần dịu xuống, mặc dù
đại diện của các cơ cấu sức mạnh Grudia đã tuyên bố trớc rằng có thể trongthành phố sẽ diễn ra các cuộc khiêu khích vũ trang Dân chúng Grudia phản
Trang 32ứng có phần thận trọng trớc những lời kêu gọi của phe đối lập Tại Grudia mâuthuẫn giữa phe đối lập và chính quyền vẫn tiếp diễn.
Ngày 10/11/2003, diễn ra cuộc hội đàm kín giữa Tổng thống Grudia,E.Shevardnadze và các thủ lĩnh đối lập do Mỹ và Nga đứng ra tổ chức, tại dinhthự của Tổng thống Grudia ở ngoại ô thành phố
Mặc dù vậy nhng các cuộc đàm phán vẫn không cải thiện đợc tình hình
ở Grudia Thủ lĩnh đảng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phong trào thống nhất” ở Grudia, Ucraina, C M.Saakashvili đòi phải huỷ
bỏ kết quả kiểm phiếu Đáp lại, Tổng thống Shevardnadze khẳng định rằng
ông Saakashvili không có quyền chấp nhận hay huỷ bỏ kết quả bầu cử và theohiến pháp Grudia, chỉ có Uỷ ban bầu cử trung ơng mới có quyền làm việc đó
Ông M Saakashvili đã bỏ về và tỏ ý phản đối, ông tuyên bố sẽ tăng cờng hoạt
động chống đối cho đến khi họ giành đợc thắng lợi hoàn toàn, có nghĩa là đếnkhi Tổng thống E Shevardnadze từ chức
Cùng ngày 10/11, ông Saakashvili đã tuyên bố kêu gọi những ngời ủng
hộ, lấy quyền công dân bày tỏ thái độ công khai chống đối trong cả nớc bằngcác phơng thức nh: chặn các tuyên đờng xe lửa, bao vây trụ sở các cơ quannhà nớc Cùng ngày hôm đó, Tổng thống Shevardnadze tiến hành chuyến đithăm khắp đất nớc, để cố gắng có đợc sự ủng hộ của giới thợng lu khu vực, và
điểm đầu tiên ông đặt chân tới là nớc cộng hoà tự trị Abjara
Tình hình kiểm phiếu ở Grudia diễn biến rất chậm chạp và kết quả vẫncha đợc công bố Theo số liệu bớc đầu, khối chính phủ của ông Shevardnadzechiếm 21,5% số phiếu bầu, đứng thứ hai là đảng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phục hng” ở Grudia, Ucraina, C của ôngA.Abashidze với 20,3%, đứng thứ ba là “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phong trào dân tộc” ở Grudia, Ucraina, C của ôngSaakashvili 18,6%
Nh vậy, chính phủ có đợc 30% số phiếu bầu, còn lại là các lực lợng đốilập Mặc dù các lực lợng đối lập cha bao giờ gặt hái đợc kết quả bội thu nhvậy trong các cuộc bầu cử trớc, nhng họ vẫn không thấy hài lòng bởi khốichính phủ đang có đợc những kết quả không tồi và theo họ, khối này đang “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,đa
đất nớc lâm vào tình trạng khủng hoảng kinh tế xã hội sâu sắc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,và đó chính lànguyên nhân dẫn tới việc các lực lợng đối lập tổ chức “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,các cuộc nổi dậy củacông dân” ở Grudia, Ucraina, C
Lúc này, tình hình ở Thủ đô Tbilixi vẫn đang căng thẳng toà nhà củavăn phòng nhà nớc, trong đó có phòng làm việc của Tổng thống E.Shevardnadze, vẫn đợc các lực lợng cảnh sát và lực lợng Bộ nội vụ canh giữ
Trang 33Để chống chọi với phe đối lập, Tổng thống Grudia E Shevardnadze vẫn luôn
tỏ rõ lập trờng của mình Mặc dù tình hình vẫn diễn biến phức tạp, nhng Tổngthống Shevardnadze không hề tỏ ra lúng túng
Trớc thái độ cứng rắn của Tổng thống Shevardnadze Tra ngày 11/11 sốlợng ngời tham gia cuộc biểu tình tại đại lộ Rustavili giảm rõ rệt Với ý đồ kéodài tình hình căng thẳng tại đây, những đại diện tích cực của phe đối lập đãtuyên bố sẽ: “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Tuyệt thực vô thời hạn” ở Grudia, Ucraina, C tại lối vào nhà Quốc hội để Tổng thốngphải từ chức
Ngày 12/11/2003, ngời đứng đầu nớc cộng hòa tự trị Abjaria ôngAbashidze đã lên đờng tới ácmênia và Adắcbaidan Tin này đã gây một cơnbão táp thực sự ở Tbilixi Những ngời biểu tình cho rằng chính quyền đang có
âm mu dựa vào sự ủng hộ về quân sự của nớc ngoài để đàn áp cuộc đấu tranhcủa phe đối lập Tuy nhiên đúng lúc này, sự nhợng bộ của Tổng thốngShevardnadze đã làm cho tình hình dịu đi Ông đồng ý xem xét lại kết quả bầu
cử tại các khu vực mà ở đó, phần lớn đại diện các dân tộc thiểu số Grudia ủng
hộ đảng của Tổng thống
Ngày 16/11, tại Grudia đã tiến hành bầu cử lại tại 5 điểm trong số 2800
điểm bầu cử trong cả nớc, nơi mà kết quả bầu cử lần đầu tiên đợc coi là khônghợp lệ do có những vi phạm trong luật bầu cử Lúc này tình hình đất nớc đangtạm yên ắng, phe đối lập đang chuẩn bị cho những hoạt động liên quan đếnchiến dịch “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Toàn dân bất tuân lệnh” ở Grudia, Ucraina, C, còn chính quyền đang có những cuộc
đàm phán tích cực với Mátxcơva Các chuyên gia cho rằng tổ chức bầu cử lại
5 điểm ở Grudia hoàn toàn không ảnh hởng tới kết quả của đợt bầu cử lần này
Do vậy các quan chức chính quyền và các thủ lĩnh đối lập đều không quantâm tới sự kiện đó
Vào các ngày 15,16/11, tình hình thủ đô Tbilixi có phần dịu xuống.Chiều 14/11, thủ lĩnh đối lập M Saakashvili kêu gọi những ngời ủng hộ tạmthời giải tán cho tới ngày 17/11 Đại lộ Rustaveli vốn chật ních ngời biểu tìnhtrong nhiều ngày qua cũng đã trở lại bình thờng Phe đối lập đã chuẩn bị chomột đợt tấn công mới tại nhiều khu vực trên lãnh thổ Grudia Các uỷ ban
“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Toàn dân bất tuân lệnh” ở Grudia, Ucraina, C đã đợc thành lập để lãnh đạo những hoạt động cụthể, trớc tiên là bao vây các toà nhà của các cơ quan chính quyền địa phơng
Trên thực tế, một số thủ lĩnh đối lập không chờ đến ngày 17/11 nh lờikêu gọi của ông Saakashvili, họ đã bắt đầu đấu tranh tại các thành phố này,
Trang 34những ngời biểu tình đã bao vây trụ sở các chính quyền và họ có ý định không
để các quan chức địa phơng có cơ hội tới nơi làm việc
Trong thời gian này, Tbilixi đang tích cực đàm phán với Mátxcơva.Ngày 15/11, Tổng thống E Shevardnadze có cuộc diện đàm với Tổng thốngNga.V.Putin Theo thông báo của cơ quan báo chí phủ Tổng thống Grudia,
ông Putin đã tỏ ra yên tâm khi các cuộc biểu tình của phe đối lập không dẫntới đổ máu
Trong cuộc khủng hoảng chính trị này ở Grudia, chính quyền Grudiacũng nhận thấy có bàn tay của nớc ngoài trong mọi hoạt động chống đối củaphe đối lập Những ngời xuống đờng biểu tình nh đã đợc đào tạo qua nhữngkhoá huấn luyện đặc biệt, họ đợc hớng dẫn rõ ràng khi nào làm gì và ở mớc độnào, có thể gọi nh một “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,công nghệ biểu tình” ở Grudia, Ucraina, C Ngời xuống đờng biểu tìnhkhông phài lo cơm nớc, hay gọi điện thoại về cho ngời thân, mà tất cả nhữngviệc ấy đã đợc chuẩn bị sẵn sàng Thậm chí sau những giờ biểu tình, họ cònnhận đợc 30 USD/lần
Tình hình ở Grudia ngày càng căng thẳng, những ngời xuống đờng biểutình, ngày càng đông với nhiều “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,kỹ nghệ” ở Grudia, Ucraina, C biểu tình phong phú Ngày 21/11,phe đối lập đổ về thủ đô Tbilixi, tạo thành một làn sóng biểu tình ở đây
Ngày 22/11, phe đối lập tấn công toà nhà Quốc hội Tổng thốngShevardnadze tuyên bố đã có đảo chính nhà nớc Các binh lính không hề có
động thái gì để đè bẹp những ngời biểu tình tràn vào Quốc hội
Ngày 23/11, ba tuần sau khi các cuộc biểu tình lớn bùng nổ do sự gianlận trong bầu cử, Tổng thống E Shevardnadze tuyên bố từ chức Tin này đãkhiến khoảng 50.000 ngời biểu tình vui mừng bên ngoài nhà Quốc hội củaGrudia, họ reo hò, ca hát nhảy múa tới tận đêm giá lạnh
Việc Shevardnadze tuyên bố từ chức cho biết việc duy trì trật tự có tầmquan trọng tối cao trong quyết định của ông
Ngày 29/11, bà NicôBuagianatze, Tổng thống tạm quyền Grudia nói:cần phải tổ chức cuộc bầu cử mới càng sớm càng tốt ở Grudia, Bà đã đề cập
đến những khó khăn hiện tại của Grudia
Ngày 25/11, Toà án tối cao Grudia tuyên bố huỷ bỏ kết quả cuộc bầu cửQuốc hội ngày 2/11 vừa qua ở Grudia
Ngày 26/11, phát biểu tại một cuộc họp báo tại thủ đô Tbilixi Tổngthống tạm quyền của Grudia, Bà NicôBuagianatze tuyên bố thủ lĩnh đảng
Trang 35“cách mạng Sắc màu” ở Grudia,phong trào dân tộc” ở Grudia, Ucraina, C M Saakashvili, 35 tuổi sẽ ra tranh cử tại cuộc bầu cửTổng thống trớc kỳ hạn tổ chức vào ngày 4/1/2004.
Sau những diễn biến chính trị phức tạp ở Grudia mà đợc lịch sử gọi làcuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Cách mạng Hoa Hồng” ở Grudia, Ucraina, C, Tổng thống Shevardnadze nguyên Bộ trởng nội
vụ, Bí th thứ nhất Trung ơng Đảng cộng sản nớc cộng hoà Grudia thuộc LiênXô cũ buộc phải từ chức.Và cuộc bầu cử Quốc hội Grudia đợc ấn định vàongày 4/1/2004
2.1.2 Sự can thiệp của Mỹ và các nớc phơng Tây
Dõi theo diễn biến của cuộc khủng hoảng chính trị ở Grudia, ta thấymột trong những nguyên nhân của tình hình căng thẳng diễn ra ở nớc này là
do quan hệ hợp tác Nga - Grudia Trong lĩnh vực năng lợng ngày càng pháttriển và hiệu quả Hãng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Gazprom” ở Grudia, Ucraina, C của Nga đã ký hiệp định hợp tác chiến lợcvới Grudia trong vòng 25 năm Hiệp định này rất không có lợi cho Mỹ bởi nó
sẽ gây thiệt hại cho dự án xây dựng đờng ống dẫn khí đốt Bacu Tbilixi Erzurum Khi ký kết hiệp định này với phía Nga, Tổng thống Shevardnadze đãchứng tỏ mình không phải là chính trị gia mà Mỹ có thể dự đoán và điều khiển
-đợc
Mặc dù dân số chỉ 5 triệu ngời, nhng Grudia lại là nơi đọ sức quyết liệtcủa hai cờng quốc Nga - Mỹ
Bazan, một chuyên gia nghiên cứu về Grudia của Mỹ cho rằng:
Tầm quan trọng của Grudia là ở chỗ quốc gia này nằm giữa Thổ Nhĩ Kỳ
và Nga, là khu vực đệm của Nga với khối NATO, một nguyên nhân khác là
n-ớc này nằm ở vị trí quan trọng mà tuyến đờng ống dẫn từ biển Caxpi phải điqua để tới cảng của Thổ Nhĩ Kỳ, vì vậy nó trở thành nơi tranh giành của các n-
ớc lớn
đang giữ quan điểm của một nhà quan sát rất quan tâm đến vấn đề Grudia,
nh-ng Nga khônh-ng phải là một nhân vật tham gia vào cuộc khủnh-ng hoảnh-ng này Ngaquan tâm đến một nớc Grudia ổn định nh lời Bộ trởng Quốc phòng S.Ivannovnói: “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Chúng tôi không muốn có những vấn đề phức tạp nảy sinh ở nớc Grudialáng giềng” ở Grudia, Ucraina, C
Trang 36Nga có ảnh hởng lớn ở Grudia, có quân đội đóng ở Miền Nam và MiềnTây của nớc này Nga cung cấp hầu hết năng lợng mà Grudia cần thiết, việntrợ cho các phần tử chia rẽ Grudia ở nớc này.
Sau khi lên cầm quyền, Tổng thống Shevardnadze có khuynh hớng xarời nớc Nga, thân Mỹ, nên Mỹ đã cung cấp nhiều viện trợ quân sự cho đất nớcnày, ủng hộ chính phủ Grudia, tặng cho Grudia 6 máy bay trực thăng tiên tiến
Nhng từ năm 2003 đến nay, Shevardnadze có khuynh hớng ngả theoNga và xa rời Mỹ nên tất cả những viện trợ của Mỹ ở Grudia đã giảm rõ rệt
Mặc dù Mỹ - Nga có những lợi ích khác nhau trong cuộc khủng hoảng
ở Grudia trong cuộc cách mạng hoa Hồng 2003 Nhng cả hai nớc đều mongmuốn tình hình ở Grudia ổn định, Tuy nhiên con đờng mà Nga theo đuổi khácvới Mỹ
- Phía Mỹ: Mỹ mong muốn Shevardnadze nhợng bộ phe đối lập để làm
dịu tình hình, từ đó giúp thế lực thân phơng Tây ở quốc gia này có thể giành
đợc thắng lợi trong cuộc bầu cử Tổng thống Grudia vào năm 2004 Để nhằmthực hiện âm mu lôi kéo Grudia về phía mình thu hẹp ảnh hởng của Nga ở khuvực này Mỹ tăng cờng ủng hộ về kinh tế, kích động và đứng đằng sau nhữngcuộc biểu tình ở Grudia
Ngoài ra đối với Mỹ, Grudia là một mắt xích then chốt trên tuyến đờngvận chuyển dầu lửa chiến lợc mà Mỹ đang ra sức xây dựng, ngời Mỹ muốnphá thế cô lập mà nớc Nga tạo dựng xung quanh khu vực biển Caxpi và tìmkiếm thêm nguồn dầu lửa có trữ lợng lớn ở khu vực này Vì vậy Mỹ đã đổ hơn
1 tỷ USD để viện trợ cho Grudia trong thập niên qua
Tháng 4/2002, đại sứ Mỹ R.Mailz đã xuất hiện ở thủ đô Tbilixi, với ý
đồ tổ chức một cuộc đảo chính nớc này, sự xuất hiện này đã khiến cho cácquan chức chính quyền nớc này cảm thấy bất ổn và họ nhiều lần buộc tội Đại
sứ can thiệp vào công việc nội bộ của Grudia Lời buộc tội này có “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,nguồngốc” ở Grudia, Ucraina, C bởi khi Đại sứ Mailz xuất hiện ở đâu trên cơng vị Đại sứ, thì ở đó có sựthay đổi chính quyền
Trớc khi tới Grudia, ông Mailz từng làm đại sứ ở Nam t, Adecbaidan vàBungari Trong thời gian giữ cơng vị đại sứ ở những nớc trên Ông R.Mailz đãtích cực tham gia đạo diễn các vở kịch khủng hoảng chính trị thông qua việctung tin đồn có gian lận trong bầu cử Nếu chỉ đánh giá trên phơng diện bề
Trang 37ngoài, thì ông Mailz đã tích cực tham gia thực hiện một dự án lớn đợc khởi
đầu từ 11 năm trớc
Mùa hè năm 1992, R.Mailz làm đại sứ Mỹ đầu tiên ở Adecbaidan.Ngày 4/6/1992, tại Adecbaidan đã nổ ra một cuộc bạo động chính phủ củaMặt trận Dân tộc thân phơng tây bị lật đổ, ông G Aliev lên lãnh đạo đất nớc.Nhng Mailz tỏ ra là ngời biết nhìn xa trông rộng, ông đã xắp đặt đợc các cuộctiếp xúc với G Aliev khi ông này vẫn còn ở cơng vị đứng đầu nớc cộng hoàNakhicheva Ông Mailz đã chuyển cho Aliev bức th của Tổng thống B.Clintonnhân dịp nớc cộng hoà Nakhicheva nhận viện trợ nhân đạo của Mỹ Do vậyviệc thay đổ việc chính quyền không hề ảnh hởng tới việc ký kết "hợp đồngthế kỷ" về khai thác dầu ở biển Caxpi, hợp đồng chỉ ký kết muộn hơn so với
dự định vào tháng 9/1999 khi Mailz đã rời khỏi Bacu
Năm 1996, Mailz lãnh trách nhiệm đại sứ ở Nam T Việc bổ nhiệm ôngtrùng hợp với thời điểm thay đổi đờng lối đối ngoại của Mỹ với Bêôgrat Ông
đã xắp xếp các cuộc tiếp xúc với phe đối lập, trong đó có cả các tổ chức sinhviên “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Otpor” ở Grudia, Ucraina, C - Tổ chức sau này đóng vai trò quan trọng trong cuộc bãi chứcTổng thống S.Milôxêvích
Trong những cuộc đảo chính gây khủng hoảng chính trị, ngời Mỹkhông chỉ tài trợ cho sinh viên, mà còn cho các phơng tiện thông tin đại chúngcủa phe đối lập bao gồm cả đài truyền thanh B -92, còn ông Mailz giữ vai tròtrung gian cho các hoạt động này Nơi làm việc tiếp theo của Mailz là thủ đôXôphia Bungari ông tới đây vào năm 1999, trong thời gian Mailz làm đại sứ ởBungari đã diễn ra chiến dịch “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Kvasneski theo kiểu Bungari” ở Grudia, Ucraina, C: Ngay sau khitới Tblixi và năm 2002, ông Mailz đã làm cho mọi ngời nhận ra ngay Mộttrong những nhiệm vụ đầu tiên của ông là hỗ trợ chính quyền dân chủ ở nớcnày Ông đã thiết lập mối quan hệ khăng khít với phe đối lập thân phơng Tâycũng nh ở Nam T Một năm sau khi ông đặt chân tới Grudia, ở đây đã xảy racuộc khủng hoảng chính trị dới cái cớ gian lận trong bầu cử
Nh vậy ngoài viện trợ cho Grudia về kinh tế, quân sự Mỹ còn cử đại sứMailz tới để giàn dựng và đạo diễn các vở kịch ở đây, với sự viện trợ về mọimặt và chuẩn bị chu đáo của Mỹ, những cuộc biểu tình vũ trang ở thủ đôTbilxi nổ ra đông đảo và mạnh mẽ
2.2 Cuộc cách mạng màu Cam ở Ucraina
Trang 382.2.1 Diễn biến của cuộc cách mạng
Sau khi đạo diễn thành công cuộc Cách mạng Nhung ở Nam t năm
2000 và “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cuộc cách mạng Hoa Hồng” ở Grudia, Ucraina, C ở Grudia năm 2003 Mỹ lại tiếp tụcdiễn lại vở kịch này tại Ucraina
Một tuần trớc khi diễn ra cuộc bầu cử tổng thống Ucraina đợc ấn địnhvào ngày 31/10/2004, sự đối đầu giữa chính quỳên và phe đối lập ngày càngcăng thẳng hơn
Ngày 23/10, tại thủ đô Kiép, phe đối lập đã tổ chức mít tinh với sự thamgia của hàng trăm nghìn ngời phản đối khả năng có sự gian lận trong bầu cử.Cuộc mít tinh đã kết thúc bằng một vụ ẩu đả ngay trớc toà nhà Uỷ ban bầu cửtrung ơng có sự tham gia của các nghị sĩ Quốc hội, lính đặc nhiệm và cảnhững kẻ “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,lang thang không rõ nguồn gốc” ở Grudia, Ucraina, C tình hình Ucraina trong thời giancuối năm 2003 khiến ngời ta liên tởng tới những gì đã diễn ra ở Nam T mùathu năm 2000 Đại đa số ngời Ucraina không tin chính quyền có thể tổ chức đ-
ợc một cuộc bầu cử trong sạch Dân chúng Ucraina không chuẩn bị ủng hộV.Yushchenko hay một ứng cử viên nào khác, mà họ chuẩn bị cho lá phiếucủa mình khỏi bị “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,ăn cắp” ở Grudia, Ucraina, C
Các thủ lĩnh đối lập chính thức hứa hẹn rằng họ không có ý định tiếnhành bất cứ cuộc cách mạng nào, mà đơn giản là muốn “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,song hành cùng nhândân” ở Grudia, Ucraina, C chính cuộc “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,cách mạng Nhung” ở Grudia, Ucraina, C ở Nam T năm 2000 cũng bùng nổ từtầng lớp dân chúng “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,từ dới lên” ở Grudia, Ucraina, C cũng giống nh ông Slobodan Milosevic ở Nam
T trớc đây, ông L.Kuchma và V.Yanukovích buộc phe đối lập bán mình chophơng Tây, cảnh báo dân chúng rằng, sẽ có đổ máu và sẽ xảy ra nội chiến dophe đối lập gây ra
Ngày 21/11/2004, cuộc bầu cử Quốc hội vòng 2 đợc tiến hành theo cácbáo “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Tin tức” ở Grudia, Ucraina, C và “cách mạng Sắc màu” ở Grudia,Độc lập” ở Grudia, Ucraina, C (Nga), vào lúc 21h (giờ Mátxcơva), ngày01/11/2004, ứng cử viên Victor Yanukovích - đơng kim thủ tớng Ucraina,
đang ở thế thua với tỷ lệ phiếu bầu là 42% so với 54% của thủ lĩnh đối lậpVictor Yushchenko Trong khi đó, các cuộc trng cầu dân ý đợc tiến hành ngaytrớc khi diễn ra vòng 2 cuộc bầu cử, cho thấy khả năng ông yanukovích giànhchiến thắng nhiều hơn Nhng qua kinh nghiệm của vòng đầu cuộc bầu cử,chứng tỏ rằng không phải lúc nào cũng có thể tin tởng tuyệt đối vào kết quả tr-
ng cầu dân ý