- Công tác Hội và phong trào sinh viên của tổ chức Hội Sinh viên đợcquy định rõ trong Điều lệ Hội: Điều 1: Mục đích tổ chức và hoạt động của Hội Hội Sinh viên Việt Nam đoàn kết, tập hợp
Trang 1bộ giáo dục và đào tạo
Trờng Đại học Vinh
-Nguyễn Quốc Dũng
một số mô hình Hoạt động Đoàn, Hội trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ
ở Trờng Đại học Vinh
luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục
Vinh, năm 2007
Trang 2bộ giáo dục và đào tạo
Trờng Đại học Vinh
-Nguyễn Quốc Dũng
một số mô hình Hoạt động Đoàn, Hội trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ
ở Trờng Đại học Vinh
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60 14 05
luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục
Ngời hớng dẫn khoa học: PGS.TS Đinh Xuân Khoa
Trang 3trong trờng đại học
1.3 Giới thiệu về đào tạo theo hệ thống tín chỉ 16
Chơng II: Thực trạng công tác Đoàn, Hội ở Trờng Đại học Vinh
trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ
242.1 Lịch sử phong trào Đoàn, Hội Trờng Đại học Vinh 242.2 Đào tạo theo hệ thống tín chỉ với công tác Đoàn, Hội 562.3 Một số mô hình hoạt động Đoàn, Hội ở các trờng đại học đã áp
Chơng III: Một số mô hình hoạt động Đoàn, Hội trong đào tạo
3.3 Một số mô hình và giải pháp công tác Đoàn, Hội Trờng Đại học
Vinh khi chuyển sang đào tạo theo học chế tín chỉ
đặt vấn đề
1 Lý do chọn đề tài
Đào tạo theo học chế tín chỉ là một trong bảy bớc đi quan trọng trong
lộ trình đổi mới giáo dục đại học giai đoạn 2006 - 2020 (Nghị quyết số14/2005/NQ-CP, ngày 02/11/2005 của Chính phủ về đổi mới cơ bản và toàndiện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020) Bộ trởng Bộ Giáodục & Đào tạo đã có Quyết định số 31/2001/QĐ-BGD&ĐT, ngày 30/7/2001
về việc thí điểm tổ chức đào tạo, kiểm tra, thi và công nhận tốt nghiệp đạihọc, cao đẳng hệ chính quy theo học chế tín chỉ Theo đó, các trờng đại họcphải tập trung triển khai đào tạo học chế tín chỉ và phải hoàn thành vào năm
2010 Thực hiện Quyết định của Bộ Giáo dục & Đào tạo, Đảng uỷ Trờng Đạihọc Vinh đã có Nghị quyết số 234-NQ/ĐU, ngày 23/5/2006 về đào tạo theohọc chế tín chỉ Theo đó, Trờng Đại học Vinh sẽ triển khai đào tạo theo họcchế tín chỉ từ khoá tuyển sinh năm 2007
Trang 4Từ khi thành lập (năm 1959) đến nay, Trờng Đại học Vinh cũng nh tấtcả các trờng đại học khác đều triển khai hình thức đào tạo "truyền thống"niên chế học phần Việc chuyển sang đào tạo theo học chế tín chỉ là một tấtyếu để giáo dục đại học Việt Nam bắt nhịp đợc với giáo dục đại học thế giớikhi đất nớc ta đang tiến nhanh trên con đờng hội nhập Tuy nhiên, khi chuyểnsang đào tạo theo học chế tín chỉ, sẽ có hàng loạt vấn đề nảy sinh, trong đó
có việc tổ chức các hoạt động Đoàn, Hội trong nhà trờng Các vấn đề cụ thểnh: sẽ không còn tổ chức lớp theo năm học, khóa học mà chỉ có lớp họcphần; sự cố kết của sinh viên thông qua các lớp học phần, mỗi sinh viên có cơhội tham gia nhiều nhóm khác nhau; không có thời khóa biểu cố định cho cảkhóa học mà chỉ có lịch trình học tập cho các học phần; sinh viên phải chủ
động cao trong việc lựa chọn học phần phù hợp; tự xây dựng cho mình chiếnlợc và lịch trình học tập Các khái niệm truyền thống nh lớp sinh viên, nămhọc thứ nhất, thứ hai, khoá học này, khoá học kia sẽ trở nên mờ nhạt Sự cáthể hoá cao độ quá trình học tập sẽ dẫn đến những khó khăn trong tổ chứccác hoạt động tập thể và các phong trào chung ý thức tập thể, ý thức cộng
đồng sẽ giảm sút đáng kể Do đó, hoạt động Đoàn, Hội cũng phải có nhữngthay đổi để đáp ứng tình hình mới, làm sao vừa quản lý đợc đoàn viên, hộiviên, vừa linh động, hiệu quả trong việc triển khai các hoạt động chung
Từ trớc đến nay, cha có công trình nghiên cứu khoa học nào nghiêncứu về vấn đề tổ chức hoạt động Đoàn, Hội khi chuyển sang đào tạo theo học
chế tín chỉ Vì vậy, chúng tôi lựa chọn đề tài "Một số mô hình hoạt động
Đoàn, Hội trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trờng Đại học Vinh" làm
luận văn tốt nghiệp cao học thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục
Mục đích của đề tài là tìm ra các mô hình hoạt động Đoàn, Hội phùhợp và áp dụng cho hoạt động của Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên của Nhàtrờng trong thời gian tới
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đa ra đợc những mô hình hoạt động Đoàn, Hội của Trờng Đại họcVinh khi chuyển sang đào tạo theo học chế tín chỉ
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Vai trò của công tác Đoàn, Hội trong hoạt động của các trờng đạihọc
3.2 Tìm hiểu hoạt động Đoàn, Hội của Trờng Đại học Vinh
Trang 53.3 Tìm hiểu những vấn đề của đào tạo theo học chế tín chỉ có liênquan đến ngời học và hoạt động Đoàn, Hội.
3.4 Tìm hiểu các mô hình hoạt động Đoàn, Hội của các trờng đại học
đã áp dụng mô hình đào tạo theo học chế tín chỉ
3.5 Xây dựng mô hình hoạt động Đoàn, Hội của Trờng Đại học Vinhkhi chuyển sang mô hình đào tạo theo học chế tín chỉ
4 Phạm vi nghiên cứu
4.1 Các văn bản, chủ trơng, chính sách của Đảng, Nhà nớc, của ngànhGiáo dục & Đào tạo, của Trung ơng Đoàn, Trung ơng Hội, Tỉnh Đoàn, HộiSinh viên tỉnh Nghệ An, các trờng đại học đã áp dụng mô hình đào tạo theohọc chế tín chỉ
4.2 Thực tiễn hoạt động Đoàn, Hội tại Trờng Đại học Vinh
Trang 6Chơng I cơ sở lý luận của đề tài
"Công tác Hội và phong trào sinh viên" Bao gồm những công tác, nhữnghoạt động, những phong trào của tổ chức Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viêndành cho đối tợng đoàn viên, thanh niên và hội viên, sinh viên
- Công tác Đoàn và phong trào thanh niên của tổ chức Đoàn Thanhniên đợc quy định rõ trong Điều lệ Đoàn:
+ Điều 16: Nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Đoàn
1 Đại diện, chăm lo và bảo vệ lợi ích chính đáng của cán bộ, đoànviên, thanh thiếu nhi
2 Tổ chức các hoạt động, tạo môi trờng giáo dục, rèn luyện đoàn viên,thanh thiếu nhi nhằm góp phần thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, vănhóa - xã hội, quốc phòng, an ninh của địa phơng, đơn vị
3 Phối hợp với chính quyền, các đoàn thể và các tổ chức kinh tế, xãhội làm tốt công tác thanh niên, chăm lo xây dựng Đoàn, tích cực xây dựngcơ sở Đoàn, Hội, Đội ở địa bàn dân c, tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng vàchính quyền
+ Điều 17: Quyền hạn của tổ chức cơ sở Đoàn
1 Kết nạp đoàn viên mới, quản lý đoàn viên, tiếp nhận, chuyển sinhhoạt Đoàn; giới thiệu đoàn viên u tú cho Đảng bồi dỡng, kết nạp; giới thiệucán bộ, đoàn viên vào quy hoạch đào tạo, sử dụng cán bộ của Đảng, Nhà nớc,các đoàn thể và tổ chức kinh tế, xã hội
2 Tổ chức các hoạt động, các phong trào, nhằm đoàn kết, tập hợpthanh niên, đáp ứng nhu cầu, lợi ích chính đáng, hợp pháp của tuổi trẻ; liênkết, phối hợp với các ngành, các đoàn thể, các tổ chức kinh tế - xã hội tạo sứcmạnh đồng bộ trong công tác thanh niên
Trang 73 Tổ chức các hoạt động tạo thêm việc làm và thu nhập cho cán bộ
đoàn viên, thanh niên, tạo nguồn kinh phí cho hoạt động của Đoàn; đợc sửdụng con dấu hợp pháp [4]
- Công tác Hội và phong trào sinh viên của tổ chức Hội Sinh viên đợcquy định rõ trong Điều lệ Hội:
Điều 1: Mục đích tổ chức và hoạt động của Hội
Hội Sinh viên Việt Nam đoàn kết, tập hợp rộng rãi mọi sinh viên ViệtNam cùng phấn đấu học tập, rèn luyện vì mục tiêu, lý tởng của Đảng Cộngsản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, góp phần xây dựng nớc Việt Namhoà bình, độc lập, giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh theo định hớngxã hội chủ nghĩa, vì quyền lợi hợp pháp, chính đáng của sinh viên; đoàn kết
và hợp tác bình đẳng với các tổ chức sinh viên, thanh niên tiến bộ và nhândân các nớc trên thế giới vì mục tiêu hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ vàtiến bộ xã hội
Hội Sinh viên Việt Nam hoạt động trong phạm vi cả nớc, đợc phép hoạt
động ở nớc ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật của nớc
sở tại
Điều 2: Nhiệm vụ của Hội Sinh viên Việt Nam
1 Đoàn kết, khuyến khích, giúp đỡ hội viên, sinh viên trong học tập vàrèn luyện, hoàn thành nhiệm vụ của ngời sinh viên, góp phần xây dựng nhàtrờng vững mạnh
2 Giáo dục lý tởng, truyền thống đạo đức, lối sống và ý thức pháp luậtcho hội viên, sinh viên
3 Phản ánh nhu cầu, nguyện vọng của sinh viên; tham gia đề xuất cácchủ trơng, chính sách liên quan đến sinh viên Tổ chức các hoạt động thiếtthực chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ các quyền lợi hợp pháp,chính đáng của hội viên, sinh viên và tổ chức Hội
4 Đoàn kết, phát triển quan hệ hữu nghị hợp tác với các tổ chức sinhviên, thanh niên tiến bộ và nhân dân các nớc trên thế giới vì hoà bình, độc lậpdân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội [5]
Về mối quan hệ giữ tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
và Hội Sinh viên Việt Nam, Điều lệ Đoàn quy định rõ:
Trang 8Điều 32: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh giữ vai trò nòng cốtchính trị trong việc xây dựng tổ chức và hoạt động của Hội Liên hiệp Thanhniên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và các thành viên khác của Hội
Điều 33: Ban chấp hành Đoàn các cấp có trách nhiệm tạo điều kiện đểHội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và các thànhviên khác của Hội thực hiện đúng mục đích, tôn chỉ theo Điều lệ Hội [4]
Đoàn viên: Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đại hội
Đại biểu Đoàn toàn quốc lần thứ VIII thông qua ngày 8/12/2002) quy định:
"Đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thanh niên Việt Namtiên tiến, phấn đấu vì lý tởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch HồChí Minh; có tinh thần yêu nớc, tự cờng dân tộc, có lối sống lành mạnh, cầnkiệm, trung thực; gơng mẫu trong học tập, lao động, hoạt động xã hội và bảo
vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên; chấp hành nghiêm chỉnh phápluật của Nhà nớc, qui ớc của cộng đồng và Điều lệ Đoàn" [4]
Hội viên: Điều lệ Hội Sinh viên Việt Nam (Đại hội đại biểu toàn quốcHội Sinh viên Việt Nam lần thứ VII thông qua ngày 31/12/2003) quy định:
"Sinh viên là công dân Việt Nam đang học bậc đại học, cao đẳng ở trong vàngoài nớc tán thành điều lệ Hội, tự nguyện gia nhập Hội thì đợc kết nạp vàoHội Sinh viên Việt Nam" [5]
1.2 Một số chủ trơng, chính sách cơ bản về hoạt động Đoàn, Hội trong trờng đại học
Hiện nay, nớc ta có hơn 1,3 triệu sinh viên đang theo học tại các trờng
đại học, cao đẳng Đây là đội ngũ thanh niên u tú, có kiến thức, có tri thức và
là nguồn nhân lực chất lợng cao cho xã hội trong tơng lai, phần lớn đang sinhhoạt tại các tổ chức Đoàn, Hội Trong những năm qua, công tác Đoàn, Hội vàphong trào thanh niên, sinh viên trong các trờng đại học, cao đẳng đã cónhững chuyển biến tích cực và đạt đợc những kết quả tốt, góp phần đáng kểvào việc thực hiện nhiệm vụ của các nhà trờng cũng nh công tác Đoàn, Hội
và phong trào thanh niên, sinh viên tại các địa phơng và của cả nớc Có đợcnhững kết quả này, ngoài sự nỗ lực vơn lên bằng nội lực của chính bản thânmình, các tổ chức Đoàn, Hội trong trờng đại học, cao đẳng còn đợc thụ hởngcác chủ trơng, chính sách cũng nh việc triển khai tổ chức thực hiện các chủtrơng, chính sách của Đảng, Nhà nớc, của Bộ Giáo dục & Đào tạo, của Đoàn
- Hội các cấp
Trang 91.2.1 Quan điểm của Đảng về công tác thanh niên
Nói tới quan điểm là nói tới nhận thức khái quát thành lý luận mang tầmchiến lợc trong sự nghiệp cách mạng của Đảng Quan điểm là kết quả quátrình nhận thức và chỉ đạo hành động thực tiễn Chính vì vậy quan điểm đợchình thành và bổ sung hoàn thiện trong quá trình đấu tranh cách mạng lâu dàicủa Đảng
Hơn 77 năm hoạt động, đấu tranh cách mạng của Đảng, Đảng vừa pháttriển, cụ thể hóa những quan điểm về cách mạng dân chủ, về cách mạng xãhội chủ nghĩa nớc ta, vừa hoàn thiện từng bớc lý luận về công tác thanh niên.Theo thời gian, Đảng ta đã xây dựng đợc hệ thống quan điểm về công tácthanh niên thông qua nội dung các kỳ Đại hội toàn quốc và các Hội nghị Banchấp hành Trung ơng
Sau khi tổ chức Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (ngày3/2/1930), chỉ một thời gian ngắn sau, trong Hội nghị lần thứ 2 Ban chấphành Trung ơng Đảng (từ ngày 20 đến ngày 26/3/1931), Hội nghị đã chỉ rõ:
"Tổ chức ra Cộng sản Thanh niên Đoàn là một nhiệm vụ thâu phục một bộphận quan trọng của vô sản giai cấp là một vấn đề cần kíp mà Đảng phải giảiquyết" [18] Từ đây, Hội nghị đã xác định một trong những "nhiệm vụ cầnkíp" của tổ chức Đảng là phải tổ chức ra Cộng sản Thanh niên Đoàn Vàtrong ngày làm việc cuối cùng của Hội nghị (ngày 26/3/1931), Ban chấphành Trung ơng Đảng đã quyết định thành lập ra Cộng sản Thanh niên Đoàn
- tổ chức đầu tiên của thanh niên Việt Nam, dới sự lãnh đạo trực tiếp của
Đảng
Tại Hội nghị lần 3, Hội nghị Ban chỉ huy ở ngoài của Đảng Cộng sản
Đông Dơng và đại diện các tổ chức Đảng ở trong nớc (từ ngày 16 đến ngày21/6/1934), Hội nghị đã thông qua Nghị quyết Chính trị chỉ rõ những nhiệm
vụ của Đảng, trong đó có "Công tác Thanh niên Cộng sản Đoàn" Đại hội đạibiểu lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dơng (từ ngày 27 đến ngày31/3/1935) đã thông qua Điều lệ của Thanh niên Cộng sản Đoàn Đông Dơng
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV Đảng Cộng sản Việt Nam (từ ngày 14
đến ngày 20/12/1976), trong văn kiện Đại hội Đảng, phần "Tăng cờng Nhà
n-ớc xã hội chủ nghĩa, phát huy vai trò các đoàn thể, làm tốt công tác quầnchúng" có nêu rõ nhiệm vụ phải "Củng cố và phát triển Đoàn Thanh niênCộng sản Hồ Chí Minh"
Trang 10Đến Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ơng Đảng khoá VI (từngày 12 đến ngày 27/3/1990), Hội nghị đã thảo luận và ra Nghị quyết Đổimới công tác quần chúng của Đảng, tăng cờng mối quan hệ giữa Đảng vànhân dân Hội nghị nêu rõ: Các đoàn thể quần chúng bị quan liêu hoá, hànhchính hoá, không đổi mới nội dung, hình thức và phơng pháp tập hợp cáctầng lớp nhân dân, không ít tổ chức cơ sở hoạt động thất thờng hoặc khônghoạt động, nhiều đoàn viên, hội viên không tha thiết gắn bó với đoàn thể củamình [18] Hội nghị đã đề ra các nhiệm vụ cụ thể để đổi mới công tác quầnchúng của các đoàn thể, Nhà nớc và của Đảng Trong đó có việc đổi mới tổchức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, của các tổ chức đoàn thể và tổ chứcquần chúng Các đoàn thể và các tổ chức quần chúng bao gồm: Tổng liên
đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộngsản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, các hội nghề nghiệp
Đảng cần hớng dẫn sự đổi mới nội dung hoạt động của các đoàn thể và tổchức quần chúng vào việc đoàn kết đoàn viên, hội viên cùng nhau chăm lo lợiích thiết thực của mình và góp phần vào sự nghiệp chung của đất nớc, xâydựng và bảo vệ chính quyền cách mạng Các đoàn thể đổi mới xây dựng tổchức theo hớng coi trọng chất lợng, không chạy theo số lợng, tích cực xâydựng cơ sở vững mạnh, thu hẹp diện yếu kém Đổi mới và tăng cờng sự lãnh
đạo của Đảng đối với công tác quần chúng, giữ vững mối liên hệ mật thiếtgiữa Đảng và nhân dân là nhân tố quyết định thắng lợi công cuộc đổi mới vàtoàn bộ sự nghiệp cách mạng Hội nghị cho rằng, cần phải tăng cờng sự lãnh
đạo đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh [18]
Đến Hội nghị lần thứ 4, Ban chấp hành Trung ơng Đảng khoá VII (từngày 04 đến ngày 14/01/1993), Hội nghị đã thảo luận và ra nhiều Nghị quyết,trong đó có Nghị quyết về công tác thanh niên trong tình hình mới Nghịquyết nêu rõ: Vì tầm quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cho nên vấn đề thanh niên phải đặt ở
vị trí trung tâm trong chiến lợc phát huy nhân tố và nguồn lực con ngời Phảinâng cao công tác đào tạo, giáo dục, bồi dỡng, tạo điều kiện cho thanh niênphấn đấu Phát huy lực lợng và tiềm năng của thế hệ trẻ, trớc mắt giải quyếtviệc làm, đáp ứng nhu cầu về học tập, lao động, văn hoá, du lịch, thể dục, thểthao và xây dựng hạnh phúc gia đình Xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niênCộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh thực sự là đội dự bị của Đảng Hội nghị
Trang 11nhấn mạnh: Xây dựng môi trờng xã hội lành mạnh vừa là điều kiện pháttriển, vừa là nhiệm vụ của chính thanh niên [18].
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII khẳng định: "Các cấp ủy
và tổ chức Đảng cần tăng cờng lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ ChíMinh nâng cao chất lợng đoàn viên và cán bộ Đoàn, phát huy vai trò Đoàn lànòng cốt trong phong trào thanh niên, xứng đáng là đội dự bị tin cậy của
lo tạo nguồn cán bộ trong phong trào thực tiễn, và ngay từ trong các trờng đạihọc, cao đẳng và dạy nghề, coi trọng bồi dỡng lý tởng Chủ nghĩa Mác - Lênin
và t tởng Hồ Chí Minh cho thế hệ trẻ"
Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX (tháng 1/2001)nêu rõ: "Đối với thế hệ trẻ, chăm lo giáo dục, bồi dỡng, đào tạo phát triểntoàn diện về chính trị, t tởng, đạo đức, lối sống, văn hoá, sức khoẻ, nghềnghiệp; giải quyết việc làm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vaitrò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"
Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X (tháng 4/2006)nêu rõ: "Đối với thế hệ trẻ, thờng xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý t-ởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triểnthể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Khuyến khích thanhniên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm Chú trọng bồi dỡng nguồncán bộ, đào tạo thanh niên trong lực lợng vũ trang đảm bảo có nghề khi hết
Trang 12thời hạn nghĩa vụ quân sự Tạo cơ hội cho thanh niên có tài năng đi học ở nớcngoài về phục vụ đất nớc Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồngvào các tổ chức do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt vàphụ trách".
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ngời đã cùng với Đảng Cộng sản Việt Namsáng lập và rèn luyện tổ chức Đoàn, đã căn dặn trong Di chúc thiêng liêngcủa Ngời: "Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hănghái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm logiáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những ngời thừa kếxây dựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên"
Bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng
và rất cần thiết"
Các chủ trơng, Nghị quyết Trung ơng đã đánh giá một cách kháchquan tình hình công tác thanh niên và xác lập hệ thống quan điểm về côngtác thanh niên, mà các nội dung chính có thể khái quát nh sau:
1 Thanh niên là lực lợng hùng hậu và xung kích trong sự nghiệp xâydựng và bảo vệ tổ quốc Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không? Đất n -
ớc bớc vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới haykhông? Phần lớn tùy thuộc vào lực lợng thanh niên, vào việc bồi dỡng rènluyện thế hệ thanh niên Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc,
là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng
2 Đào tạo, giáo dục, bồi dỡng và tạo mọi điều kiện cho thanh niênphấn đấu để hình thành một thế hệ con ngời mới, có lý tởng cao đẹp, có ýthức trách nhiệm đúng đắn, có tri thức, có sức khỏe và lao động giỏi, sống cóvăn hóa và tình nghĩa, giàu lòng yêu nớc và tinh thần quốc tế chân chính Cổ
vũ thanh niên Việt Nam nuôi dỡng hoài bão lớn, tự cờng, sánh vai cùng thanhniên các nớc trên thế giới Hình thành một lớp thanh niên nam, nữ u tú, vữngvàng về chính trị, kiên định con đờng xã hội chủ nghĩa tiêu biểu cho thế hệtrẻ, trở thành những nhà lãnh đạo, quản lý, kinh doanh giỏi, những chuyêngia xuất sắc trên mọi hoạt động xã hội, những trí thức uyên bác chiếm lĩnhcác đỉnh cao khoa học, những văn nghệ sĩ có tài năng, những ngời lao động
có tay nghề cao
3 Phát huy lực lợng và tiềm năng của thế hệ trẻ, tạo mọi điều kiện đểcho thanh niên cống hiến sức trẻ của mình
Trang 134 Xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh vềchính trị, t tởng và tổ chức, thực sự là đội dự bị của Đảng Củng cố tổ chức vànâng cao chất lợng hoạt động của Đoàn, nhất là Đoàn cơ sở Đào tạo cán bộ
Đoàn, nhất là cán bộ Đoàn cơ sở Đoàn kết tập hợp rộng rãi các tầng lớpthanh niên trong các tổ chức của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam do
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt Chăm lo xây dựng
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và các hình thức tập hợp giáo dụcnhi đồng
5 Xây dựng môi trờng xã hội lành mạnh là điều kiện phát triển của thế
hệ trẻ và cũng chính là nhiệm vụ của chính bản thân thanh niên Môi trờng xãhội tốt, lành mạnh, văn minh là điều kiện cho thanh niên vun đắp lý tởng, ớcmơ, hoài bão tốt đẹp Vì vậy, cùng với quá trình chống những mặt tiêu cựcnảy sinh, phải gắn chặt với quá trình xây dựng một xã hội tốt đẹp [6]
1.2.2 Luật Giáo dục
Luật Giáo dục năm 2005 đợc Quốc hội Nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005 gồm 9chơng và 120 điều Trong đó có những quy định về quyền lợi, nghĩa vụ củangời học, trách nhiệm của tổ chức đoàn thể trong nhà trờng làm cơ sở pháp lý
để xây dựng các mô hình hoạt động Đoàn, Hội phù hợp, góp phần thực hiệnmục tiêu giáo dục
Mục tiêu giáo dục của Giáo dục Việt Nam là: " đào tạo con ngời ViệtNam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghềnghiệp, trung thành với lý tởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hìnhthành và bồi dỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứngyêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Điều 2)" [7]
Mục tiêu của giáo dục đại học Việt Nam là: " là đào tạo ngời học cóphẩm chất chính trị, đạo đức, có ý thức phục vụ nhân dân, có kiến thức vànăng lực thực hành nghề nghiệp tơng xứng với trình độ đào tạo, có sức khoẻ,
đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Điều 39)" [7]
Đoàn thể, tổ chức xã hội trong nhà trờng đợc Luật Giáo dục quy định:
"Đoàn thể, tổ chức xã hội trong nhà trờng hoạt động theo quy định của phápluật và có trách nhiệm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục theo quy địnhcủa Luật này (Điều 57)" [7]
Trang 14Điều 85 Luật Giáo dục quy định nhiệm vụ của ngời học là: "Thực hiệnnhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chơng trình, kế hoạch giáo dục của nhà tr-ờng, cơ sở giáo dục khác Tôn trọng nhà giáo, cán bộ và nhân viên của nhà tr-ờng, cơ sở giáo dục khác; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, rènluyện; thực hiện nội quy, điều lệ nhà trờng; chấp hành phát luật của Nhà nớc.Tham gia lao động và hoạt động xã hội, hoạt động bảo vệ môi trờng phù hợpvới lứa tuổi, sức khoẻ và năng lực Giữ gìn, bảo vệ tài sản của nhà trờng, cơ
sở giáo dục khác Góp phần xây dựng, bảo vệ và phát huy truyền thống củanhà trờng, cơ sở giáo dục khác" [7]
Điều 86 quy định quyền của ngời học: "Đợc nhà trờng, cơ sở giáo dụckhác tôn trọng và đối xử bình đẳng, đợc cung cấp đầy đủ thông tin về việchọc tập, rèn luyện của mình Đợc học trớc tuổi, học vợt lớp, học rút ngắn thờigian thực hiện chơng trình, học ở tuổi cao hơn tuổi quy định, học kéo dài thờigian, học lu ban Đợc cấp văn bằng, chứng chỉ sau khi tốt nghiệp cấp học,trình độ đào tạo theo quy định Đợc tham gia hoạt động của các đoàn thể, tổchức xã hội trong nhà trờng, cơ sở giáo dục khác theo quy định của pháp luật
Đợc sử dụng trang thiết bị, phơng tiện phục vụ các hoạt động học tập, vănhoá, thể dục, thể thao của nhà trờng, cơ sở giáo dục khác Đợc trực tiếp hoặcthông qua đại diện hợp pháp của mình kiến nghị với nhà trờng, cơ sở giáodục khác các giải pháp góp phần xây dựng nhà trờng, bảo vệ quyền, lợi chính
đáng của ngời học Đợc hởng chính sách u tiên của Nhà nớc trong tuyểndụng vào các cơ quan nhà nớc nếu tốt nghiệp loại giỏi và có đạo đức tốt" [7]
1.2.3 Luật Thanh niên
Luật Thanh niên năm 2005 đợc Quốc hội Nớc Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam khoá X, kỳ họp thứ nhất thông qua ngày 29 tháng 11 năm
2005 gồm 6 chơng và 36 điều Đây là cơ sở pháp lý cơ bản để xây dựng chínhsách, triển khai các chủ trơng, đờng lối liên quan đến công tác thanh niên.Theo Luật này, "Thanh niên có các quyền, nghĩa vụ của công dân theo quy
định của Hiến pháp, pháp luật " (Điều 3); "Đợc học tập và bình đẳng về cơhội học tập ; tham gia xây dựng môi trờng văn hóa học đờng; trung thựctrong học tập Xung kích tham gia xây dựng xã hội học tập" (Điều 9); "Chủ
động tiếp cận thông tin thị trờng lao động; lựa chọn việc làm và nơi làm việcphù hợp với khả năng của bản thân và nhu cầu của xã hội Rèn luyện tácphong công nghiệp, năng lực quản lý, kinh doanh, tuân thủ kỷ luật lao động;
Trang 15phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; nâng cao trình độ nghề nghiệp đáp ứngyêu cầu phát triển khoa học và công nghệ Xung kích thực hiện các chơngtrình phát triển kinh tế - xã hội ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn,vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn" (Điều 10); " Tham giaxây dựng nền quốc phòng toàn dân, giữ gìn bí mật quốc gia, xung kích đấutranh chống mọi hành vi xâm hại đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xãhội" (Điều 11); "Đợc nghiên cứu khoa học và công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹthuật vào sản xuất và đời sống Tham gia các hoạt động bảo vệ môi trờng"(Điều 12); "Đợc tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, vui chơi, giải trílành mạnh Thờng xuyên rèn luyện đạo đức, tác phong, hành vi ứng xử vănhóa; thực hiện nếp sống văn minh Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dântộc, bảo vệ di sản văn hóa; tích cực tham gia xây dựng đời sống văn hóa cộng
đồng Đợc bảo vệ, chăm sóc, hớng dẫn nâng cao sức khỏe, kỹ năng sống lànhmạnh, phòng ngừa bệnh tật, tham gia các hoạt động thể dục, thể thao, rènluyện thân thể" (Điều 13, 14) Thanh niên không phân biệt dân tộc, nam nữ,thành phần xã hội, tín ngỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp đều đợctôn trọng và bình đẳng về quyền và nghĩa vụ
Điều 4 của Luật này ghi rõ: "Thanh niên là tơng lai của đất nớc, là lựclợng xã hội hùng hậu, có tiềm năng to lớn, xung kích trong công cuộc xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Đào tạo, bồi dỡng và phát huy thanh niên là tráchnhiệm của Nhà nớc, gia đình và xã hội Nhà nớc có chính sách tạo điều kiệncho thanh niên học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, bồi dỡng
về đạo đức, truyền thống dân tộc, ý thức công dân, ý chí vơn lên phấn đấu vìmục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Cơ quan,
tổ chức, gia đình, cá nhân có trách nhiệm góp phần tích cực vào việc chăm lo,
đào tạo, bồi dỡng và phát huy vai trò của thanh niên" [8]
1.2.4 Ngày 24 tháng 03 năm 2005, Thủ tớng Chính phủ đã có Quyết định số: 61/2005/QĐ-TTg, ban hành chế độ chính sách đối với cán
bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trong các trờng đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề và trung học phổ thông Quyết định
này quy định thời gian làm công tác Đoàn, Hội theo định mức giờ chuẩn; Phụcấp cho cán bộ Đoàn, Hội trong trờng học; Quy định về cán bộ chuyên tráchlàm công tác Đoàn đối với cán bộ Đoàn, Hội là giảng viên, giáo viên, cán bộ
Trang 16không trực tiếp giảng dạy; Quy định về chế độ chính sách đối với cán bộ
Đoàn, Hội là sinh viên, học sinh, trong các trờng ngoài công lập [16]
1.2.5 Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đợc Đại hội
đại biểu Đoàn toàn quốc lần thứ VIII thông qua ngày 08/01/2002, gồm 11
ch-ơng và 38 điều
1.2.6 Điều lệ Hội Sinh viên Việt Nam đợc Đại hội đại biểu toàn quốc
Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ VII thông qua ngày 31/12/2003, gồm 7
kỷ XIX và trở thành hiện thực ở Hoa Kỳ vào giữa thế kỷ XX Trong một nềngiáo dục đại học cho số đông ngời nh vậy phải đảm bảo cá nhân hoá đợc việchọc tập của từng sinh viên Với mục tiêu đó, vào năm 1872, Charle Eliot -Viện trởng Viện Đại học Harvard đã đề xuất một quy trình đào tạo mới gọi làgiải pháp mô đun hoá các môn học (học chế tín chỉ) đợc cung cấp trong trờng
đại học để sinh viên có thể lựa chọn một tổ hợp môn học thích hợp nhằm cấuthành một chơng trình đào tạo để có thể nhận đợc văn bằng tốt nghiệp
Vào đầu thế kỷ XX, học chế tín chỉ đợc áp dụng rộng rãi hầu nh trongmọi trờng đại học ở Hoa Kỳ Tiếp đó, nó đợc lan toả ra nhiều nớc nh:Canađa, Nhật Bản, Philippin, Hàn Quốc, Thái Lan, Malaixia, Inđônêxia, ấn
Độ, Sênêgan, Môzămbích, Nigêria, Uganđa, Camơrun Tại Trung Quốc, từcuối thập niên 80 (thế kỷ XX) đến nay, hệ thống học chế tín chỉ cũng lần lợt
đợc áp dụng ở nhiều trờng đại học ở Châu Âu, Tuyên ngôn Boglona đợc đềxớng (năm 1999) đến nay đã đợc ký bởi Bộ trởng của 45 nền giáo dục đạihọc (mà một trong các nội dung quan trọng là triển khai áp dụng học chế tínchỉ trong toàn hệ thống giáo dục đại học) nhằm tạo thuận lợi cho việc cơ
động, liên thông hoạt động học tập của sinh viên trong khu vực Châu Âu vàtrên thế giới
Trớc 1975, một số trờng đại học ở miền Nam đã áp dụng học chế tínchỉ nh: Viện Đại học Cần Thơ (nay là Đại học Cần Thơ), Viện đại học Thủ
Trang 17Đức Vào năm 1987, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trơng triển khai trong cáctrờng đại học quy trình đào tạo 2 giai đoạn và mô đun hoá kiến thức Theo
đó, học chế học phần ra đời và chính thức đợc triển khai trong toàn bộ hệthống các trờng đại học và cao đẳng nớc ta từ năm 1988 đến nay Học chếhọc phần có các đặc điểm cơ bản là tích luỹ dần kiến thức Mô đun hoá kiếnthức thành các học phần một cách khá trọn vẹn và không quá lớn để có thểlắp ghép với nhau, tạo nên một chơng trình đào tạo dẫn đến một văn bằng màngời học có thể tích luỹ dần trong quá trình học tập Để đo lờng kiến thứctheo khối lợng lao động học tập của ngời học, khái niệm đơn vị học trình đợc
đa vào Nhằm làm cho các chơng trình đào tạo mềm dẻo, có 3 loại học phần
đợc quy định: học phần bắt buộc phải học, học phần lựa chọn theo hớng dẫncủa nhà trờng và học phần tự chọn Mỗi học phần đợc đánh giá bằng một con
điểm (tổng hợp của các đánh giá bộ phận và một kỳ thi kết thúc) Kết quảhọc tập chung của học kỳ, năm học (hoặc khoá học) đợc đánh giá bằng điểmtrung bình chung; đó là điểm trung bình của các học phần đã tích luỹ [19]
Từ năm 1993, học chế tín chỉ đã đợc thực hiện ở Trờng Đại học Báchkhoa Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó là các trờng Đại học Khoa học Tựnhiên Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Xây dựng Hà Nội, Đại học Báchkhoa Đà Nẵng, Đại học S phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Đại họcThăng Long Hà Nội, Đại học Đà Lạt, Đại học Thủy sản Nha Trang, Đại họcCần Thơ
1.3.2 Đặc điểm của học chế tín chỉ
Tín chỉ là khối lợng học tập gồm 1 tiết học lý thuyết (50 phút) trong 1tuần và kéo dài 1 học kỳ (15 - 18 tuần) Thông thờng, các tiết học loại khácnh: Thực tập thí nghiệm, đi thực địa, vẽ, nhạc, thực hành nghệ thuật, thểdục , cứ 3 tiết trong 1 tuần (kéo dài 1 học kỳ) đợc tính một tín chỉ Ngoài ra,còn có quy định: Để chuẩn bị cho 1 tiết lên lớp, sinh viên phải bỏ ra ít nhất 2giờ làm việc ở ngoài lớp Nh vậy, lao động học tập của sinh viên có một phần
“nổi” tính theo tiết học ở lớp và một phần “chìm” là thời gian tự học
Để đạt bằng cử nhân, sinh viên thờng phải tích lũy 120 - 136 tín chỉ(Hoa Kỳ), 120 - 135 tín chỉ (Nhật Bản), 120 - 150 tín chỉ (Thái Lan) Đốivới bằng thạc sỹ, học viên phải tích luỹ 30 - 36 tín chỉ (Hoa Kỳ), 30 tín chỉ(Nhật Bản), 36 tín chỉ (Thái Lan) Theo quy ớc của hệ thống tín chỉ Châu
Âu, khối lợng lao động học tập của một sinh viên chính quy trung bình đợc
Trang 18tính bằng 60 tín chỉ /1 năm học Khi tổ chức giảng dạy theo tín chỉ, đầu mỗihọc kỳ, sinh viên đợc đăng ký các môn học thích hợp với năng lực và hoàncảnh của họ, đồng thời phù hợp với quy định chung nhằm đạt đợc kiến thứctheo một ngành đào tạo nào đó Sự lựa chọn các môn học rất rộng rãi, sinhviên có thể ghi tên học các môn liên ngành nếu họ thích Sinh viên không chỉgiới hạn học các môn chuyên môn của mình mà còn cần học các môn họckhác lĩnh vực Ví dụ: sinh viên ngành khoa học tự nhiên và kỹ thuật vẫn cầnphải học một số môn khoa học xã hội, nhân văn và ngợc lại Về kết quả họctập đại học, hệ thống tín chỉ dùng cách đánh giá thờng xuyên và đối với cácchơng trình đào tạo sau đại học còn có thêm các kỳ thi tổng hợp và các luậnvăn.
có thể nói, học chế tín chỉ là một trong những công cụ quan trọng để chuyển
từ nền đại học mang tính tinh hoa thành nền đại học mang tính đại chúng
+ Có tính mềm dẻo và khả năng thích ứng cao: Với học chế tín chỉ,sinh viên có thể chủ động ghi tên học các học phần khác nhau dựa theonhững quy định chung về cơ cấu và khối lợng của từng lĩnh vực kiến thức Nócho phép sinh viên dễ dàng thay đổi ngành chuyên môn trong tiến trình họctập khi thấy cần thiết mà không phải học lại từ đầu Cũng do vậy, với học chếtín chỉ, các trờng đại học có thể mở thêm ngành học mới một cách dễ dàngkhi nhận đợc tín hiệu về nhu cầu của thị trờng lao động và tình hình lựa chọnngành nghề của sinh viên Học chế tín chỉ còn cung cấp cho các trờng một
Trang 19ngôn ngữ chung, tạo thuận lợi cho sinh viên khi cần chuyển trờng cả trong
n-ớc cũng nh ngoài nn-ớc
+ Đạt hiệu quả cao về mặt quản lý và giảm giá thành đào tạo: Với họcchế tín chỉ, kết quả học tập của sinh viên đợc tính theo từng học phần chứkhông phải theo năm học, do đó, việc hỏng một học phần nào đó không cảntrở quá trình học tiếp tục, sinh viên không bị buộc phải quay lại học từ đầu.Chính vì vậy, giá thành đào tạo theo học chế tín chỉ thấp hơn so với đào tạotheo niên chế
Nếu triển khai học chế tín chỉ, các trờng đại học lớn đa lĩnh vực có thể
tổ chức những môn học chung cho sinh viên nhiều trờng, nhiều khoa, tránhcác môn học trùng lặp ở nhiều nơi; ngoài ra, sinh viên có thể học những mônhọc lựa chọn ở các khoa khác nhau Cách tổ chức trên cho phép sử dụng đợc
đội ngũ giảng viên giỏi nhất và phơng tiện tốt nhất cho từng môn học Kếthợp với học chế tín chỉ, nếu trờng đại học tổ chức thêm những kỳ thi đánh giákiến thức và kỹ năng của ngời học tích luỹ đợc bên ngoài nhà trờng hoặcbằng con đờng tự học để cấp cho họ một tín chỉ tơng đơng, thì sẽ tạo thêm cơhội cho họ đạt văn bằng đại học ở Hoa Kỳ, trên 1.000 trờng đại học chấpnhận cung cấp tín chỉ cho những kiến thức và kỹ năng mà ngời học đã tíchluỹ đợc ngoài nhà trờng
1.3.4 Nhợc điểm của học chế tín chỉ và cách khắc phục
+ Học chế tín chỉ cắt vụn kiến thức: Phần lớn các mô đun trong họcchế tín chỉ đợc quy định tơng đối nhỏ, 3 hoặc 4 tín chỉ Do vậy, sẽ không đủthời gian để trình bày kiến thức thực sự có đầu, đuôi theo một trình tự diễnbiến liên tục Từ đó, gây cảm giác kiến thức bị cắt vụn Ngời ta khắc phục nh-
ợc điểm này bằng cách không thiết kế các mô đun quá nhỏ dới 3 tín chỉ vàtrong những năm cuối, thờng thiết kế các môn học /tổ chức các kỳ thi có tínhtổng hợp để sinh viên có cơ hội liên kết, tổng hợp các kiến thức đã học
+ Khó tạo nên sự gắn kết trong sinh viên: Vì các lớp học theo mô đunkhông ổn định nên khó xây dựng các tập thể gắn kết chặt chẽ nh các lớp theokhóa học, việc tổ chức sinh hoạt đoàn thể của sinh viên cũng khó khăn (cóngời nói: Học chế tín chỉ “khuyến khích chủ nghĩa cá nhân, không coi trọngtính cộng đồng”) Tuy nhiên, bằng cách xây dựng các tập thể tơng đối ổn
định qua các lớp, khoá học trong năm thứ nhất (khi sinh viên học chung phầnlớn các mô đun kiến thức), sắp xếp một số buổi xác định không bố trí thời
Trang 20khóa biểu để họ có thể cùng tham gia các sinh hoạt đoàn thể chung thì sẽkhắc phục đợc nhợc điểm này" [19].
1.3.5 Chủ trơng của Đảng và Nhà nớc về đào tạo theo hệ thống tín chỉ
- Luật Giáo dục năm 2005, "Điều 6, mục 4: Chơng trình giáo dục đợc
tổ chức thực hiện theo năm học đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổthông; theo năm học hoặc theo hình thức tích luỹ tín chỉ đối với giáo dụcnghề nghiệp, giáo dục đại học" [7]
- Ngày 02/11/2005, Chính phủ đã ra Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP về
đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006
-2020 Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, với những giải pháp nhằm đổi mớimạnh mẽ giáo dục đại học: Cơ cấu, hệ thống về mạng lới cơ sở giáo dục đạihọc, quy trình về nội dung, phơng pháp đào tạo, xây dựng đội ngũ giảng viên
và cán bộ quản lý, hoạt động nghiên cứu và triển khai ứng dụng của các cơ sở
đào tạo đại học, cơ chế tài chính nhằm đa dạng hoá nguồn lực và nâng caohiệu quả đầu t của giáo dục đại học, đổi mới quản lý giáo dục đại học theo h-ớng tăng quyền tự chủ, nâng cao trách nhiệm xã hội và thúc đẩy năng lựccạnh tranh của các trờng đại học, nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống giáodục đại học trong quá trình hội nhập quốc tế Trong đó, Nghị quyết có nêurõ: "Xây dựng và thực hiện lộ trình chuyển sang chế độ đào tạo theo hệ thốngtín chỉ, tạo điều kiện thuận lợi để ngời học tích lũy kiến thức, chuyển đổingành nghề, liên thông, chuyển tiếp tới các cấp học tiếp theo ở trong nớc và ởnớc ngoài" [9]
- Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Quyết định số BGDĐT ngày 30/7/2001 về việc thí điểm tổ chức đào tạo, kiểm tra, thi vàcông nhận tốt nghiệp đại học, cao đẳng hệ chính quy theo học chế tín chỉ
31/2001/QĐ Quy định tạm thời về kiểm định chất lợng trờng đại học (ban hànhtheo Quyết định số 38/2004/QĐ-BGDĐT ngày 2/12/2004 của Bộ trởng BộGiáo dục và Đào tạo): Tiêu chuẩn 4, tiêu chí 2: "Thực hiện chế độ công nhậnkết quả học tập của ngời học (tích luỹ theo học phần); chuyển quy trình tổchức đào tạo theo niên chế sang học chế tín chỉ"
Mức 1: Thực hiện chế độ tích luỹ kết quả học tập theo từng học phần
Có kế hoạch tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ
Mức 2: Tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ đi vào ổn định [14]
Trang 21- Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tínchỉ (ban hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BGDĐT, ngày 15 tháng
8 năm 2007 của Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) [15]
- Ngày 19 tháng 05 năm 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công văn
số 7552/BGDĐT đồng ý để Trờng Đại học Vinh tổ chức đào tạo theo học chếtín chỉ từ khoá tuyển sinh năm 2007 [2]
1.3.6 Chủ trơng của Trờng Đại học Vinh
- Ngày 23/5/2006, Ban chấp hành Đảng bộ trờng khoá XXIX đã banhành Nghị quyết số: 234/NQ-ĐU về đào tạo theo học chế tín chỉ Nghị quyếtnêu rõ: "Để nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của đất nớc trong giai đoạn mới,thực hiện nghiêm túc chủ trơng, đờng lối của Đảng và Nhà nớc, nhằm khôngngừng nâng cao chất lợng đào tạo, Đảng uỷ chủ trơng triển khai đào tạo theohọc chế tín chỉ đối với tất cả các ngành đào tạo của trờng", với mục tiêu:
"Thực hiện chuyển quy trình đào tạo của trờng từ đào tạo theo niên chế sang
đào tạo theo học chế tín chỉ từ khoá tuyển sinh năm 2007" [10]
- Ngày 09 tháng 05 năm 2007, Hiệu trởng Nhà trờng đã có Công văn
số 979/ĐT về việc đào tạo theo học chế tín chỉ, trong đó chỉ đạo Đoàn Thanhniên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Sinh viên "Tìm hiểu, tham khảo kinhnghiệm các trờng để soạn thảo nội dung và lập kế hoạch tổ chức các hoạt
động xã hội và hoạt động ngoài lớp của sinh viên" [3]
- Ngày 02 tháng 11 năm 2007, Hiệu trởng Nhà trờng ban hành Quy
định số 2294/ĐT về cụ thể hoá một số điều của Quy chế đào tạo đại học vàcao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ [12]
Trang 22Chơng ii thực trạng công tác Đoàn, Hội ở Trờng Đại học Vinh
trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ
2.1 Lịch sử phong trào Đoàn, Hội Trờng Đại học Vinh
Trờng Đại học Vinh với tên gọi ban đầu là Phân hiệu Đại học S phạmVinh đợc thành lập ngày 16 tháng 7 năm 1959, theo Nghị định số 375/NĐcủa Bộ trởng Bộ Giáo dục Ngày 28/8/1962, Bộ trởng Bộ Giáo dục ký quyết
định số 637/ QĐ đổi tên Phân hiệu Đại học S phạm Vinh thành Trờng Đạihọc S phạm Vinh Ngày 25/4/2001, Thủ tớng Chính phủ ký quyết định số62/2001/QĐ - TTg đổi tên Trờng Đại học S phạm Vinh thành Trờng Đại họcVinh Lịch sử công tác Đoàn, Hội và phong trào sinh viên Trờng Đại họcVinh gắn liền với từng giai đoạn phát triển của Nhà trờng Trong gần nửa thế
kỷ xây dựng và phát triển, Trờng Đại học Vinh đã trải qua 5 chặng đờng cơbản:
- 5 năm đầu ở Vinh (1959 - 1964)
- Những năm sơ tán do đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc(1964 - 1973)
- Trở về Vinh đến trớc thời kỳ có chủ trơng đổi mới (1973 - 1985)
- Từ thời kỳ có chủ trơng đổi mới đến khi đổi tên thành Trờng Dại họcVinh (1986 - 2001)
- Trờng Đại học Vinh từ 2001 đến nay
Lịch sử xây dựng và phát triển của Trờng Đại học Vinh trong nửa thế
kỷ qua là dòng chảy liên tục, sự phân chia thành các giai đoạn trong quá trìnhphát triển chỉ mang ý nghĩa tơng đối, nhằm khắc hoạ trong mỗi chúng tanhững sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong suốt chiều dài lịch sử của Trờng
* Giai đoạn Trờng trong 5 năm đầu ở Vinh (1959 - 1964)
Cùng với sự thành lập Phân hiệu Đại học S phạm Vinh, tổ chức ĐoànThanh niên và Hội Sinh viên của Nhà trờng cũng đợc thành lập từ nhữngngày đầu 5 năm đầu của Nhà trờng là thời kỳ đặt nền móng xây dựng Nhà tr-ờng trong điều kiện đất nớc có chiến tranh, là một quá trình phấn đấu liêntục, nhằm xác định mục tiêu đào tạo, xây dựng và cải tiến chơng trình, nộidung, phơng pháp giảng dạy và học tập Từ những ngày đầu mới thành lập,Trờng chỉ có 17 cán bộ giảng dạy, khoá sinh viên đầu tiên có 158 ngời Trong
Trang 23các năm học tiếp theo, số lợng sinh viên tăng lên 513 (năm học 1960 - 1961),
769 ngời (năm học 1961 - 1962), 1.589 ngời (năm học 1962 - 1963) Cùngvới sự lớn mạnh của Nhà trờng, số lợng đoàn viên thanh niên, hội viên đãtăng lên không ngừng Dới sự trực tiếp chỉ đạo của Đảng uỷ và Ban giám hiệuNhà trờng cũng nh của Tỉnh Đoàn Nghệ An, các mặt hoạt động của ĐoànThanh niên và Hội Sinh viên Nhà trờng đã góp phần đắc lực trong nhữngngày đầu xây dựng Trờng Thời gian này, tất cả sinh viên đều ở trong ký túcxá Công tác giáo dục, rèn luyện sinh viên về mặt t tởng, đạo đức, tác phong
là một trong những nội dung hoạt động quan trọng đã đợc Đoàn Thanh niên,Hội Sinh viên trờng đề cao và đợc xem là công tác hàng đầu Phong trào rènluyện t tởng, phẩm chất của ngời đoàn viên đợc tiến hành rất chặt chẽ Yêucầu đối với mỗi đoàn viên từ lúc vào trờng cho đến khi tốt nghiệp là xây dựng
đợc lòng say mê nghề nghiệp, đạo đức tác phong của ngời thầy giáo xã hộichủ nghĩa Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên đã triển khai nhiều nội dung giáodục nhấn mạnh các quan điểm cơ bản về đờng lối cách mạng của Đảng, đờnglối, phơng châm giáo dục xã hội chủ nghĩa Đoàn Thanh niên đã mở nhiềucuộc vận động có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, bồi dỡng tình cảm cách mạng chosinh viên nh: "Yêu ngành nh yêu quê hơng", "3 sẵn sàng", tổ chức cho đoànviên tham quan học tập các di tích lịch sử (Nghĩa trang Thái Lão, quê Bác,Bảo tàng Xô-Viết Nghệ - Tĩnh) Các hoạt động đó có tác dụng giáo dục t t-ởng sâu sắc Thực hiện phong trào thi đua "Hai tốt" của ngành Giáo dục,
Đoàn đã vận động trong cán bộ trẻ và sinh viên phong trào hăng hái thi đuagiảng dạy và học tập, coi đây là trận địa chính của mình Các tập thể chi
đoàn, lớp dới sự hớng dẫn, nòng cốt của các chi đoàn giáo viên, chia tổ,nhóm học tập, phân công kèm cặp nhau, hăng say học tập, rèn luyện, phấn
đấu, vợt lên mọi khó khăn, quyết tâm thực hiện nguyên lý, phơng châm giáodục của Đảng Đảng uỷ Nhà trờng cũng rất quan tâm đến vấn đề này, thầyNguyễn Chí Linh - Bí th Đảng uỷ thờng xuyên xuống tận các khu nhà ở đểkiểm tra giờ tự học của sinh viên Trong phong trào xây dựng chơng trình, cảitiến nội dung, phơng pháp giảng dạy và học tập, Đoàn Thanh niên, Hội Sinhviên Nhà trờng đã có những đóng góp tích cực để hoàn thiện chơng trình đàotạo hệ 2 năm, chơng trình 2+1, chơng trình hệ 3 năm theo phơng châm "Cơbản, hiện đại, Việt Nam", đẩy mạnh việc nâng cao chất lợng giảng dạy, họctập, nghiên cứu Để bổ sung, hỗ trợ kiến thức toàn diện cho sinh viên, Đoàn
Trang 24Thanh niên, Hội Sinh viên đã tổ chức nhiều hình thức hoạt động ngoại khoá:
Tổ chức cho đoàn viên thanh niên học tập các bài nói chuyện về giáo dục củacác đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nớc, tổ chức các hoạt động kỷ niệm ngàyQuốc tế hiến chơng các nhà giáo 20/11, phối hợp với Nhà trờng tổ chức chosinh viên tham quan các trờng tiên tiến, kết nghĩa với một số trờng phổthông, Hội Sinh viên trờng tổ chức liên hệ cho sinh viên đi dạy thêm ở cáclớp bổ túc văn hoá ban đêm để rèn luyện tay nghề,v.v Những hoạt động này
đã có tác dụng hỗ trợ tích cực cho công tác rèn luyện nghiệp vụ của sinh viên
và hoạt động đào tạo của Nhà trờng Trong thời kỳ này, hoạt động nghiên cứukhoa học của sinh viên còn nhiều hạn chế nhng nhiều cán bộ trẻ của Nhà tr-ờng đã tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học với 148 đề tài đợc đăng ký,triển khai, trong đó có 26 đề tài phục vụ sản xuất, 24 đề tài phục vụ giáo dụcphổ thông, 129 đề tài phục vụ giảng dạy Đoàn Thanh niên đã tổ chức cácbuổi chuyên đề, câu lạc bộ khoa học hỗ trợ cho đoàn viên thanh niên tronghọc tập và nghiên cứu Phong trào văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao đợcquan tâm và có nhiều hoạt động tốt Đoàn trờng tổ chức đội văn nghệ đi biểudiễn phục vụ cho nhân dân thành phố Vinh Trong phong trào hành độngcách mạng, khẩu hiệu "Đâu cần thanh niên có" đợc thể hiện rất sâu sắc Vì
đây là thời kỳ đầu xây dựng Trờng nên các hoạt động lao động cộng sản của
đoàn viên thanh niên đã góp phần tích cực trong việc xây dựng nhà ở, giảng
đờng, nơi làm việc, nhà ăn và khuôn viên của trờng Đội thanh niên cờ đỏlàm việc rất hiệu quả, giúp Nhà trờng bảo vệ tài sản, an ninh nên tình hình anninh trật tự của Trờng đợc đảm bảo Ngoài ra, Đoàn Thanh niên, Hội Sinhviên Nhà trờng còn tổ chức các buổi học và lao động ở xởng trờng, ở Nhàmáy điện Vinh, Nhà máy gỗ, Nhà máy sửa chữa ô tô, tổ chức cho đoàn viênthanh niên lao động tập trung tại các hợp tác xã nông nghiệp, các nông trờng,tích cực tham gia phòng chống bão lụt, sẵn sàng có mặt trên các đoạn đêxung yếu, đa hết sức mình dũng cảm hộ đê Hng Hoà Hàng năm trớc kỳ nghỉ
hè, sinh viên về địa phơng tham gia sản xuất với dân Thời kỳ này, công cuộcxây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc thu đợc nhiều thành tựu rực rỡ, ý thứctập thể, ý thức tổ chức kỷ luật rất cao, Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên thực
sự là chỗ dựa của Đảng bộ Nhà trờng trong công tác giáo dục chính trị, t tởng
và tổ chức các hoạt động khác Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên trờng đã đợc
Trang 25tặng nhiều Bằng khen của Uỷ ban hành chính tỉnh Nghệ An, Tỉnh Đoàn Nghệ
An và nhiều năm đạt danh hiệu đơn vị xuất sắc
* Giai đoạn Trờng trong những năm sơ tán (1965 - 1973)
Trong giai đoạn 1965 - 1973, thực hiện Nghị quyết của Đại hội đạibiểu Đảng bộ Trờng lần thứ VI: "Phải cải tiến tổ chức, lề lối làm việc, quân
sự hoá nhà trờng, làm cho mọi thành viên trong Nhà trờng có tinh thần, có tổchức, có tác phong vừa học tập, vừa sẵn sàng chiến đấu, đối phó với mọi tìnhthế", do chiến tranh leo thang ngày càng ác liệt, để đảm bảo tính mạng, tàisản và tạo điều kiện tiếp tục sự nghiệp đào tạo, Đảng ủy, Ban Giám hiệu chủtrơng từng bớc sơ tán Trờng đến địa điểm an toàn Chặng đờng sơ tán suốttrên 8 năm của Trờng đợc đợc bắt đầu từ tháng 4/1965 với các địa điểm làNghi Lộc (từ tháng 4/1965 đến tháng 8/1965), Thanh Chơng (từ tháng 8/1965
đến tháng 11/1965), Hà Trung, Thanh Hoá (tháng 11/1965 đến 6/1966),Thạch Thành (từ tháng 6/1966 đến tháng 9/1969), Quỳnh Lu (từ tháng9/1969 đến tháng 4/1972), Yên Thành (từ tháng 5/1972 đến tháng 5/1973) vàtrở lại Vinh vào năm 1973
Đây là thời kỳ khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc
và cũng là thời kỳ gian khổ nhất của Nhà trờng để vừa đảm bảo an toàn, vừatriển khai đợc công tác đào tạo Đồng thời đây cũng là thời kỳ Nhà trờngphân tán trên nhiều địa điểm, trên một địa bàn rộng Vì vậy công tác ĐoànThanh niên, Hội Sinh viên của Nhà trờng cũng đợc tổ chức phù hợp trong
điều kiện thời chiến
Giai đoạn này, công tác giáo dục chính trị t tởng, tinh thần yêu nớc,sẵn sàng chiến đấu hy sinh cho cuộc kháng chiến, say mê học tập, rèn luyệnsẵn sàng xây dựng và kiến thiết Tổ quốc là nhiệm vụ quan trọng hàng đầucủa Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên Nhà trờng Từ năm học 1966 - 1967,sau khi có Chỉ thị 102 của Ban Bí th Trung ơng về giáo dục chính trị t tởngthì hoạt động này càng đợc Nhà trờng, Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên đẩymạnh Thời gian này, Đoàn Thanh niên đã phối hợp với Nhà trờng tổ chứcmời các anh hùng, dũng sỹ diệt Mỹ, các vị lão thành cách mạng, thân nhâncác anh hùng liệt sỹ đến thăm và nói chuyện với cán bộ và sinh viên, nh mờimá nuôi của anh hùng liệt sỹ Lê Thị Hồng Gấm, thân sinh anh hùng liệt sỹ
Lý Tự Trọng, đồng chí Võ Mai - ngời từng bị toà án địch tuyên án tử hìnhcùng với đồng chí Nguyễn ái Quốc vào tháng 11 năm 1929,v.v Các buổi
Trang 26nói chuyện có tác dụng mạnh mẽ trong việc bồi dỡng tình cảm cách mạng, ýchí phấn đấu cho cán bộ, sinh viên toàn trờng
Trong điều kiện chiến tranh ác liệt, việc tổ chức giảng dạy và học tậpgặp rất nhiều khó khăn Đoàn trờng đã vận động đoàn viên thanh niên khắcphục mọi khó khăn, tự lực, tự cờng để học tập tốt: Thiếu giấy thì dùng giấy
cũ, sinh hoạt ngoại khoá dới trăng, chia nhau chép tay tài liệu học tập Đẩymạnh phong trào thực hiện học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn.Trong cán bộ giảng dạy trẻ, phong trào cải tiến phơng pháp giảng dạy vớinhiều hình thức hoạt động phong phú nh: Tổ chức hội nghị chuyên đề, thôngqua bài giảng tập thể, dự giờ rút kinh nghiệm từng bài, từng chơng; đăng kýgiờ dạy tốt, viết lại giáo trình, soạn thêm tài liệu tham khảo Trong sinh viên,tăng cờng việc hớng dẫn sinh viên tự học, tổ chức thi sinh viên giỏi, giúp đỡsinh viên kém Hởng ứng chủ trơng của Nhà trờng "Toàn trờng làm công tácnghiệp vụ", cán bộ trẻ đã tổ chức hớng dẫn sinh viên quán triệt chơng trình vàsách giáo khoa phổ thông, rèn luyện nghiệp vụ qua các bài tập giảng, thựchành Trong hoạt động nghiên cứu khoa học, ngoài hoạt động nghiên cứukhoa học của cán bộ với các đề tài phục vụ chiến đấu và sản xuất, phong tràosinh viên nghiên cứu khoa học đã đợc Đoàn trờng và Nhà trờng khuyếnkhích Năm 1969, lần đầu tiên Trờng đã tổ chức Hội nghị khoa học của sinhviên với nhiều đề tài nghiên cứu có giá trị thực tiễn trong cuộc sống, phục vụcho công tác đào tạo nghề có giá trị
Cùng với việc không ngừng học tập và rèn luyện, qua mỗi lần sơ tán,
Đoàn Thanh niên đã vận động để sinh viên toàn trờng xung kích, vận chuyển,
di chuyển Nhà trờng từ địa điểm này sang địa điểm khác Tổ chức phong tràolao động cộng sản, vào rừng đẵn gỗ, chặt luồng, nứa về xây dựng nhà ở và lánhọc, tổ chức đào hầm tránh đạn, tích cực tham gia lao động, tăng gia sản xuấtlơng thực, thực phẩm
Thời gian này, các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao cũng
đã đợc Đoàn trờng chú trọng triển khai Các hội diễn văn nghệ, các giải thểthao trong điều kiện Nhà trờng sơ tán đợc tổ chức trong rừng, trong các dãynhà tranh tre nứa lá, đã tăng cờng sự giao lu đoàn kết của sinh viên trong toàntrờng, tạo động lực tinh thần mạnh mẽ, cổ vũ sinh viên tích cực, phấn khởi,học tập và rèn luyện
Trang 27Trong giai đoạn này, một trong những nhiệm vụ đặc biệt mà Đoàn ờng đã triển khai là thực hiện chủ trơng của Đảng vận động sinh viên tuyểnquân, tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc Từ năm 1970 đến năm 1973, Đoàntrờng đã phối hợp với Nhà trờng tuyên truyền, vận động, 6 lần đa tiễn cán bộ,sinh viên lên đờng làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc với tổng số 1.012 đồng chí.Trong đó có 60 ngời đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
tr-Năm 1966, Thủ tớng Phạm Văn Đồng ký quyết định thành lập lớpToán đặc biệt của Trờng Đại học S phạm Vinh (tiền thân của Khối THPTChuyên sau này) Đối tợng tuyển sinh đào tạo là những học sinh có năngkhiếu về Toán thuộc địa bàn từ Hà Nam Ninh trở vào Góp phần tăng cờng sốlợng đoàn viên thanh niên cũng nh đa dạng hoá các hoạt động Đoàn của Nhàtrờng
Trong điều kiện Nhà trờng phân tán khắp nơi, với số lợng đoàn viênthanh niên đông so với những năm trớc đây (4.327 đoàn viên), song công tác
tổ chức của Đoàn luôn đợc coi trọng Các hoạt động sinh hoạt chi đoàn đợcduy trì đều đặn và chặt chẽ Đội ngũ cán bộ Đoàn, đặc biệt là Bí th chi đoàn
đều rất nhiệt tình và vững vàng về nghiệp vụ
* Giai đoạn Trờng trở về Vinh đến trớc đổi mới (tháng 5/1973 1985)
-Tháng 4/1973, Đại hội Đại biểu Đảng bộ Trờng lần thứ XII họp tại xãDiễn Lâm (Diễn Châu) đã quyết định động viên toàn Đảng bộ cùng tất cả cán
bộ công nhân viên và học sinh, sinh viên phấn đấu đa Trờng trở về Vinhtrong năm 1973 Với truyền thống đoàn kết và lòng mong ớc trở về thànhphố, từ tháng 5/1973, toàn Trờng đã quyết tâm vợt qua mọi khó khăn, vừaphấn đấu đảm bảo kế hoạch đào tạo, vừa chuyển Trờng về cơ sở mới đúng kếhoạch Bên cạnh điều kiện thuận lợi là sự giúp đỡ to lớn của lãnh đạo và nhândân Nghệ An trong không khí nô nức đón hòa bình, mấy năm đầu trở vềVinh, Trờng gặp vô vàn khó khăn Cơ sở cũ của Trờng tại thành phố Vinh đã
h hỏng nặng, khuôn viên Trờng bị phá hoại hoàn toàn Về Vinh nhng khôngphải là về nơi cũ của Trờng Thầy trò phải bắt tay xây dựng cơ sở mới Khu
đất trờng đợc chia là một vùng trống chỉ có cát trắng, mồ mả, phi lao, cỏ dại
và bom đạt còn sót lại Cả thành phố thi đua tái thiết, nên việc xây dựng cáclớp học, nhà ở, nhà ăn, khu làm việc hết sức khó khăn, vật t thiết bị phục vụcho việc dạy và học quá thiếu thốn, nhiệm vụ đào tạo Bộ Giáo dục giao nặng
Trang 28nề hơn trớc Cũng từ đây, Trờng bắt đầu đào tạo theo hệ chính quy 4 nămhoàn chỉnh.
Trong thời kỳ này, đối với lịch sử đất nớc có nhiều mốc có ý nghĩaquan trọng Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh đại thắng, miền Namhoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối Năm 1976, Đại hội Đảngtoàn quốc lần thứ IV là đại hội đầu tiên của nớc Việt Nam thống nhất Trongbối cảnh đó, cùng với phong trào của thanh niên cả nớc, tuổi trẻ Trờng Đạihọc Vinh đã vợt qua mọi khó khăn, giành đợc nhiều thành tích xuất sắc trongcác lĩnh vực hoạt động Trong công tác giáo dục chính trị t tởng, nhiệm vụtập trung của tuổi trẻ vẫn là giáo dục truyền thống yêu nớc, sẵn sàng chiến
đấu hy sinh vì sự nghiệp thống nhất đất nớc, đồng thời ra sức học tập, rènluyện để chuẩn bị tăng cờng chi viện cho miền Nam khi nớc nhà thống nhất.Trong thời kỳ này, Đoàn Thanh niên Nhà trờng đã hởng ứng nhiều phongtrào hành động cách mạng có tính giáo dục sâu sắc do Trung ơng ĐoànThanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát động, trong đó nổi bật là phong trào
"Xây dựng tập thể học sinh xã hội chủ nghĩa", "Biến quá trình đào tạo thànhquá trình tự đào tạo", "Tăng cờng giáo dục đạo đức cách mạng trong trờnghọc", đồng thời hởng ứng thực hiện Nghị quyết 14 của Bộ Chính trị về cảicách giáo dục với phơng châm: "S phạm phải đi trớc một bớc" Đây cũng làthời kỳ Trờng kỷ niệm 15 năm, 20 năm, 25 năm thành lập Để chào mừng các
sự kiện quan trọng này, các chi đoàn cán bộ trong toàn trờng đã nêu cao khẩuhiệu "Mỗi thầy giáo, cô giáo, mỗi cán bộ công nhân viên là một tấm gơngsáng cho học sinh sinh viên noi theo" Trong học sinh sinh viên thực hiệnkhẩu hiệu "Học 10 giờ một ngày có chất lợng" Giai đoạn này, Đoàn Thanhniên và Nhà trờng cũng đã tổ chức những đợt học tập chính trị tập trung,nhằm chấn chỉnh công tác t tởng, chính trị trong cán bộ và sinh viên, để khắcphục những biểu hiện của t tởng "Hoà bình xả hơi" Những năm này, côngtác giáo dục truyền thống cũng đã đợc Đoàn trờng coi trọng Thông qua các
sự kiện lịch sử quan trọng và diễn biến lịch sử của giai đoạn này, Đoàn đãphát động và hởng ứng nhiều chơng trình lớn nh: Đón hơn 500 sinh viên cũ,những đứa con đã làm vẻ vang cho Nhà trờng, từ quân ngũ trở về tiếp tục họctập Với tinh thần "Vì miền Nam ruột thịt" và với t thế một Trờng Đại học Sphạm lớn mạnh của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, Trờng đã hết lòng chi viện
Trang 29cho miền Nam Những năm này đã có hàng trăm cán bộ và sinh viên tốtnghiệp lần lợt vào miền Nam công tác.
Trong phong trào giảng dạy và học tập, bằng nhiều hình thức hoạt
động, Đoàn Thanh niên đã góp phần quan trọng nâng cao chất lợng học tập,rèn luyện của đoàn viên thanh niên Thời kỳ này, đoàn viên thanh niên phầnlớn ở nội trú, do vậy các hoạt động tự quản, kiểm tra giờ tự học của học sinh,sinh viên đợc triển khai nghiêm túc Các chi đoàn, lớp đã tổ chức giờ tự học ởlớp, th viện, tổ chức các nhóm thảo luận, trao đổi, tạo không khí sôi nổi trongviệc học tập Các chi đoàn cán bộ đã tích cực tham gia việc biên soạn giáotrình, bài giảng phục vụ cho công tác đào tạo, tổ chức thao giảng, đánh giácác tiết giảng thử, trực tiếp tham gia rèn luyện nghiệp vụ s phạm cho sinhviên Giai đoạn này đã có nhiều học sinh, sinh viên đạt giải cao trong các kỳthi quốc gia và quốc tế Thời kỳ này, phong trào nghiên cứu khoa học trongsinh viên đợc coi trọng hơn trớc và thu đợc những kết quả khả quan Trên cơ
sở hoàn thành những luận văn tốt nghiệp, một số công trình có chất lợng củasinh viên đã xuất hiện
Trong phong trào lao động sản xuất, đây là giai đoạn mà các hoạt độnglao động cộng sản trong đoàn viên thanh niên đợc tổ chức mạnh mẽ Trở vềVinh, Trờng đứng trên một vùng đất trống chỉ có cát, phi lao, cỏ dại và bom
đạn còn sót lại Phát huy tinh thần khắc phục khó khăn trong những năm sơtán, thực hiện chủ trơng của Nhà trờng, Đoàn Thanh niên đã góp phần quantrọng trong việc tổ chức cho học sinh, sinh viên tự lao động xây dựng lớphọc, nhà ăn, phòng ở, bố trí sinh viên lên rừng khai thác nứa, giang, lá cọ
đóng bè chở về Vinh để dựng trờng Nhiều lớp sinh viên đã tự nguyện tổ chứcxây các nhà cấp bốn để làm nhà cho khu nội trú và giảng đờng Tham gia đắp
đê, đào hồ cá, bồi trúc công trình thuỷ lợi, tu sửa đờng giao thông, trồng 750nghìn cây thông trên núi Hồng Lĩnh, huy động hàng trăm nghìn ngày công
Đoàn viên thanh niên của Nhà trờng đã tích cực tham gia sản xuất trên tạiTrại sản xuất Xuân Lĩnh (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) để tự túc một phần lơng thực
Trong giai đoạn từ 1975 đến 1983, Trờng tiếp tục 7 lần đa tiễn 32 cán
Trang 30nghĩa Đây cũng là thời kỳ sinh viên toàn trờng học tập trung nên công tác tổchức của Đoàn trờng, Liên chi đoàn và các chi đoàn đợc tổ chức chặt chẽ.
Đoàn trờng nhiều năm liền đợc công nhân là đơn vị xuất sắc của Tỉnh ĐoànNghệ Tĩnh Giai đoạn này, Trờng đợc giao nhiệm vụ đào tạo sau đại học, mở
ra nhiều hoạt động và phong trào trong học viên cao học cho Đoàn trờng
* Giai đoạn từ lúc có chủ trơng đổi mới đến khi đổi tên Trờng thành Trờng Đại học Vinh (1986 - 2001)
Nhờ có chủ trơng đổi mới của Đảng, Trờng Đại học S phạm Vinh cóthêm luông sinh khí mới, sự nghiệp xây dựng và phát triển Nhà trờng từ đâychuyển sang một trang mới
Các năm học 1986 - 1987, 1987 - 1988, 1988 - 1989, tuy diễn ra trongbối cảnh của đất nớc đã có chủ trơng đổi mới, song nhìn chung từ 1986 đếncuối 1988, cơ chế quản lý xã hội, quản lý kinh tế, quản lý hành chính sựnghiệp vẫn theo nếp bao cấp, nền kinh tế rơi vào khủng hoảng trầm trọng Cóthể nói, thời kỳ này là thời kỳ quá độ chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chếvận hành theo nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc, theo định h-ớng xã hội chủ nghĩa Đứng trớc những khó khăn của thời kỳ chuyển đổi,việc đảm bảo dạy và học bình thờng là sự cố gắng rất lớn Đảng ủy và Bangiám hiệu đã xác định chủ trơng quyết tâm: Duy trì dạy và học, giữ vững sựtồn tại của Trờng trong mọi thử thách
Ngày 06/05/1990, Đại tớng Võ Nguyên Giáp, nguyên Phó Chủ tịchHội đồng Bộ trởng về thăm trờng Nhân dịp này, Đại tớng gợi ý: nhu cầu họctập của con em các tỉnh Bắc miền Trung rất đa dạng, ngoài s phạm còn cầnnhững ngành khác Trờng cần phấn đấu đáp ứng những yêu cầu ấy, góp phầnphát triển kinh tế - xã hội của địa bàn có gần 10 triệu c dân này Ngày25/05/1990, đồng chí Nguyễn Văn Linh, Tổng Bí th Ban chấp hành Trung -
ơng Đảng về thăm Trờng nhằm động viên, khích lệ toàn thể cán bộ, côngchức và học sinh, sinh viên nỗ lực thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới
Từ những gợi ý quan trọng của Đại tớng Võ Nguyễn Giáp, những huấnthị của đồng chí Tổng Bí th Nguyễn Văn Linh, Đại hội đại biểu Đảng bộ Tr-ờng khoá XXII (1992) đã khẳng định quyết tâm phấn đấu đa Trờng trở thànhmột trung tâm đào tạo đa ngành, trong đó S phạm là ngành chính Đại hội đạibiểu khoá XXII của Đảng bộ Trờng là Đại hội đặt nền móng cho quá trình
đào tạo đa ngành của Trờng, quá trình chuyển từ Trờng Đại học S phạm Vinh
Trang 31thành Trờng Đại học Vinh Quyết tâm của Đảng bộ xây dựng Trờng thành
Đại học đa ngành là kết quả của một quá trình chuyển biến nhận thức tíchcực về nhu cầu cung cấp nguồn lực cho xã hội mà trực tiếp là khu vực Bắcmiền Trung trong thời kỳ mới, về khả năng, hớng đi và tiền đồ phát triểntrong tơng lai của Trờng Từ sau Đại hội, ý tởng đào tạo đa ngành đã chuyểnthành các hoạt động của tập thể cán bộ, công chức Nhà trờng đã tích cựcchuẩn bị những điều kiện cần thiết để triển khai thực hiện chủ trơng đa ngành
mà Đại hội Đảng bộ khoá XXII đã khẳng định
Năm 1990, chủ trơng đào tạo đa ngành theo nghị quyết Đại hội Đảng
bộ lần thứ XXII từng bớc đợc triển khai Lần lợt các ngành đào tạo Kỹ s nuôitrồng thủy sản, Cử nhân Luật, Cử nhân cao đẳng Điện tử - Viễn thông, Cửnhân cao đẳng Tin học, Cử nhân Hoá công nghệ thực phẩm, đào tạo Cao họccấp bằng Thạc sĩ, Kỹ s Xây dựng dân dụng và công nghiệp, Tin học, tiếngPháp, Giáo dục Mầm non đợc mở Đặc biệt, đến năm 1998, Bộ Giáo dục và
Đào tạo cho phép Trờng đào tạo hệ Cử nhân khoa học các ngành Toán học,Vật lý, Hoá học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Tin học và sau đó là các ngành
Địa lý,
Cũng trong thời gian này, đã có nhiều khoa mới đợc thành lập: Ngoạingữ, Thể dục và Đào tạo sau đại học (1994), Đại học đại cơng, Giáo dục Tiểuhọc (1995), Công nghệ thông tin (1998)
Ngày 04/04/2000, Thủ tớng Chính phủ Phan Văn Khải đã về thăm vàlàm việc với tỉnh Nghệ An Tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh, Thủ tớng đãkết luận: "Đồng ý chuyển Trờng Đại học S phạm Vinh thành trờng Đại học
S phạm - Kỹ thuật đa ngành Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu để tiến tớihình thành tại Nghệ An một trờng Đại học khu vực nhằm đào tạo con em cáctỉnh Bắc khu 4 (cũ) và góp phần giảm sức ép sinh viên về học tại Hà Nội"
Ngày 25/04/2001, Thủ tớng Chính phủ đã ký quyết định số62/2001/QĐ -TTg đổi tên Trờng Đại học S phạm Vinh thành Trờng Đại họcVinh Việc đổi tên Trờng là một sự kiện chính trị quan trọng đối với cán bộ,công chức và học sinh, sinh viên Trờng Đại học Vinh Hơn 40 năm xây dựng
và phát triển, từ Phân hiệu Đại học S phạm Vinh, đến Trờng Đại học S phạmVinh và nay là Trờng Đại học Vinh là một quá trình kiên trì phấn đấu tự vợtmình, nắm bắt điều kiện và thời cơ của đất nớc, bám sát tình hình thực tiễn