Một số giải pháp đổi mới công tác thanh tra giáo dục trường trung cấp chuyên nghiệp tại thành phố hồ chí minh luận văn

Mục đích nghiên cứuĐề xuất một số giải pháp đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanhtra các trường trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó gópphần nâng cao hiệu lực

Thanh tra với vai trò là một chức năng trong quản lý giáo dục, giúp chủthể quản lý kiểm soát và đảm bảo cho các đối tượng quản lý chấp hành đúngchính sách, pháp luật; kết quả hoạt động thanh tra sẽ mang lại và cung cấp nhữngyếu tố cần thiết cho việc bổ sung, điều chỉnh trong quá trình đổi mới quản lýgiáo dục với tư tưởng “Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới” đãđược cụ thể hóa trong Luật Thanh tra năm 2010, phù hợp với xu hướng chungcủa hoạt động thanh tra trên thế giới hiện nay Do đó, đổi mới hoạt động thanhtra trong quá trình đổi mới quản lý giáo dục là một tất yếu về mặt lý luận và thựctiễn Trong những năm gần đây, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chọn đổimới công tác thanh tra làm khâu đột phá trong đổi mới quản lý giáo dục.

Thực tế cho thấy việc đổi mới hoạt động thanh tra là vấn đề cần thiết vàcấp bách nhằm thích ứng với việc thực hiện chức năng quản lý giáo dục trongtình hình cơ sở giáo dục phát triển nhanh chóng về số lượng, đa dạng về loạihình hoạt động, trong đó trường tư thục, trường đào tạo có yếu tố nước ngoàităng lên đáng kể và đặc biệt với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo

đáp ứng nhu cầu xã hội thì công tác thanh tra, kiểm tra cần phải thay đổi để đảmbảo hiệu lực quản lý nhà nước trên từng địa bàn

Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh có 35 trường trung cấp chuyên nghiệp

và 15 trường cao đẳng công lập, ngoài công lập thuộc địa phương có đào tạo hệtrung cấp chuyên nghiệp, số lượng trường tăng nhanh trong những năm qua, vớiquy mô trên 100.000 học sinh, trong đó có trên 75.000 học sinh trung cấp chuyênnghiệp và theo định hướng phát triển của Thành phố đến năm 2020 các cơ sởgiáo dục chuyên nghiệp phải có đủ khả năng, điều kiện tiếp nhận 30% số họcsinh tốt nghiệp trung học cơ sở vào học trung cấp chuyên nghiệp theo phânluồng Công tác thanh tra tuy đã được tăng cường, hiệu quả được nâng lên trongnhững năm gần đây, nhưng so với yêu cầu quản lý thì công tác thanh tra giáo dụccủa Thành phố Hồ Chí Minh chưa được đổi mới căn bản, chưa đáp ứng được yêucầu khách quan của công tác quản lý giáo dục

Ngoài ra, chỉ tiêu về công tác thanh tra của Sở Giáo dục và Đào tạo Thànhphố Hồ Chí Minh khó đạt được yêu cầu theo đánh giá hàng năm của Bộ Giáodục và Đào tạo do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc chưa kịp thời đổi mớihoạt động để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nhất là chưa đổi mới nhận thức về tráchnhiệm cá nhân, mục đích hoạt động thanh tra theo tinh thần Luật Thanh tra 2010

và vai trò, vị trí công tác thanh tra trong quản lý giáo dục

Với những lý do nêu trên và để thiết thực góp phần nâng cao hiệu quảcông tác thanh tra phù hợp với chính sách và thực tiễn phát triển mạnh mẽ về

giáo dục chuyên nghiệp của địa phương, tôi chọn đề tài: Một số giải pháp đổi mới công tác thanh tra giáo dục trường trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh để viết luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành

Quản lý giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanhtra các trường trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó gópphần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về giáo dục - đào tạo trên địa bàn trongbối cảnh nền giáo dục đang hội nhập mạnh mẽ về nhiều mặt với khu vực và thếgiới; việc tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát đào tạo nguồn nhân lực theophân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục của Chính phủ trở nên hếtsức bức thiết Ngoài ra, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo còn nhiều bất cập, cầnthay đổi để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và khối lượng công việc gia tăng nhanhchóng trong những năm gần đây

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác thanh tra giáo dục các trường trungcấp chuyên nghiệp

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp đổi mới công tác thanh tra giáo dụccác trường trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh

4 Phạm vi nghiên cứu

- Quản lý công tác thanh tra giáo dục đối với các trường trung cấp chuyênnghiệp của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm trườngcông lập và ngoài công lập

- Thời gian từ năm 2008 - 2013

- Các giải pháp được đề xuất áp dụng cho giai đoạn 2013- 2016

5 Giả thuyết khoa học

Nếu có các giải pháp đổi mới mang tính khoa học, khả thi thì có thể nângcao hiệu quả công tác thanh tra các trường trung cấp chuyên nghiệp tại Thànhphố Hồ Chí Minh

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác thanh tra các trường trung cấpchuyên nghiệp

- Nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra các trường trung cấp chuyênnghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất một số giải pháp đổi mới công tác thanh tra giáo dục các trườngtrung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh

- Thăm dò tính khả thi của các giải pháp đề xuất

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

Sử dụng các phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu, khái quát hóa nhậnđịnh độc lập

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

- Phương pháp phỏng vấn

7.3 Phương pháp thống kê toán học

8 Những đóng góp của luận văn

Về lý luận: Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý giáo dục, thanhtra giáo dục, thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp, mục đích ý nghĩa thanhtra, nhiệm vụ và nội dung thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp Luận văncũng góp phần làm sáng tỏ cơ sở pháp lý của hoạt động thanh tra giáo dục đốivới trường trung cấp chuyên nghiệp, mối liên hệ giữa ý thức trách nhiệm của cán

bộ thanh tra và hiệu quả, chất lượng hoạt động thanh tra, đổi mới hoạt độngthanh tra, những yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công tác thanh tra

Về thực tiễn: Từ kết quả khảo sát về thực trạng và phân tích, đánh giáthuận lợi, các yếu tố ảnh hưởng công tác thanh tra trường trung cấp chuyênnghiệp, tác giả đã đề xuất những giải pháp cần thiết và khả thi cho việc đổi mớithanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

9 Cấu trúc của luận văn

Cấu trúc của luận văn gồm phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và 3chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác thanh tra giáo dục các trường trungcấp chuyên nghiệp

- Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra giáo dục trường trung cấpchuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh

- Chương 3: Một số giải pháp đổi mới công tác thanh tra giáo dục trườngtrung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THANH TRA GIÁO DỤC CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề

- Lịch sử ban hành các văn bản chủ yếu về hoạt động thanh tra, thanh tra giáo dục:

Ngày 23 tháng 11 năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số

64-SL thành lập Ban thanh tra đặc biệt là tiền thân của thanh tra Việt Nam ngàynay;

Ngày 29 tháng 10 năm 1988 Bộ Giáo dục đã có Quyết định số 1019/QĐban hành quy định về tổ chức và hoạt động của hệ thống Thanh tra giáo dục;

Ngày 28 tháng 9 năm 1992 Hội đồng Bộ trưởng ban hành Nghị định số358/HĐBT về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục;

Ngày 10 tháng 12 năm 2002 Chính phủ ban hành Nghị định số 101/2002/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục;

Ngày 18 tháng 8 năm 2006 Chính phủ ban hành Nghị định số85/2006/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục;

Ngày 20 tháng 10 năm 2006 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư

số 43/2006/TT-BGD&ĐT hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáodục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo

- Lịch sử các công trình nghiên cứu liên quan về thanh tra giáo dục:

Đã có một số công trình nghiên cứu về thanh tra giáo dục, chủ yếu là ởngành học phổ thông; đã có những nghiên cứu, bài viết về giáo dục nghề nghiệp,

dạy nghề, nhưng chưa có những công trình nghiên cứu sâu về thanh tra giáo dụctrong lĩnh vực thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố

Đổi mới (Tiếng Anh: Innovation) là thay cái cũ bằng cái mới, làm nảysinh sự vật mới, còn được hiểu là cách tân, là sự thay đổi về bản chất của sự vật.Đổi mới được đề cập trong đề tài này có nội dung chủ yếu là sự thay đổi về chấtcủa sự vật Thể hiện qua việc làm rõ mục đích xuyên suốt của quá trình hoạtđộng thanh tra là gì, đổi mới ý thức trách nhiệm có tác động tích cực và quyếtđịnh hiệu quả của chủ đề đổi mới, để hiểu và làm cho đúng

Qua nhiều tài liệu nghiên cứu cho thấy quản lý là sự tác động có địnhhướng, có kế hoạch, có hệ thống và mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng

quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra Quản lý là hoạt động thực hiện các chứcnăng chủ yếu: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra

- Chức năng kế hoạch: xác định kế hoạch sát hợp và có tính khả thi so vớiyêu cầu thực tiễn của từng thời điểm phát triển

- Chức năng tổ chức: thực hiện các quyết định, chủ trương bằng cách xâydựng cấu trúc tổ chức của đối tượng quản lý, tạo dựng mạng lưới quan hệ tổchức tuyển lựa sắp xếp bồi dưỡng cán bộ, làm cho mục tiêu trở nên có ý nghĩa,tăng tính hiệu quả về mặt tổ chức

- Chức năng chỉ đạo là chức năng điều hành, chỉ dẫn, điều chỉnh và phốihợp các lực lượng theo kế hoạch

- Chức năng kiểm tra đánh giá là chức năng của quản lý để đánh giá kếtquả hoạt động của hệ thống trong quá trình thực hiện các kế hoạch Nó thực hiệnviệc xem xét, đánh giá trên cơ sở đối chiếu việc thực hiện nhiệm vụ, công việccủa các thành viên, tổ chức với yêu cầu, kế hoạch đã đề ra

1.2.4 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là bộ phận của hệ thống quản lý xã hội

Từ những khái niệm quản lý nói chung, cùng với nghiên cứu thực tế hoạtđộng giáo dục, chúng ta có thể hiểu quản lý giáo dục là hệ thống tác động cómục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý giáo dục nhằm tổ chức,điều khiển hoạt động của khách thể quản lý giáo dục, thực hiện mục tiêu giáodục đề ra

Công tác thanh tra giáo dục là một trong những nội dung quản lý nhà nước

về giáo dục và công tác thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp là một trongnhững nội dung quản lý nhà nước về hoạt động giáo dục chuyên nghiệp

Theo tiếng Anh là inspect, xuất phát từ gốc La tinh inspectare, có nghĩa lànhìn vào bên trong, chỉ một sự xem xét từ bên ngoài vào một đối tượng nhấtđịnh.

Bất kỳ hoạt động quản lý nào để đảm bảo đạt được mục tiêu đã đề ra đòihỏi phải tiến hành thanh tra, kiểm tra Thanh tra là một chức năng thiết yếu củamột cơ quan quản lý nhà nước, là phương thức được đảm bảo bằng pháp chế,nhằm tăng cường kỷ luật trong quản lý nhà nước Trong phạm vi chức năng, cơquan nhà nước có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các quyết định của mình,thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch của các tổchức, cá nhân thuộc quyền quản lý để phòng ngừa, phát hiện, xử lý các vi phạmnhằm đảm bảo hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ lợi ích tổ chức và công dân

Theo Luật Thanh tra năm 2010: “Thanh tra nhà nước là hoạt động xemxét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhànước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ,

quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh trahành chính và thanh tra chuyên ngành”.

Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩmquyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chínhsách, pháp luật, nhiệm vụ quyền hạn được giao

Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước cóthẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việcchấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn, kỹ thuật, quy tắcquản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó

Thanh tra nhân dân là hình thức giám sát của nhân dân thông qua Banthanh tra nhân dân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, việc giải quyếtkhiếu nại, tố cáo, việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở của cơ quan, tổchức, cá nhân có trách nhiệm ở xã, phường, thị trấn, cơ quan nhà nước, đơn vị sựnghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước

Cơ quan thanh tra nhà nước bao gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra bộ,

cơ quan ngang bộ; Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Thanh trasở; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; Cơ quan được giao thựchiện chức năng thanh tra chuyên ngành

1.2.5.2 Phân biệt thanh tra và kiểm tra

Thanh tra: Thanh tra là chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà

nước, là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý nhà nước đối với việcthực hiện chính sách pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lýtheo thẩm quyền, trình tự thủ tục được pháp luật quy định - Luật Thanh tra

Thanh tra nhà nước gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành.Trong đó, thanh tra hành chính là thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật,nhiệm vụ; thanh tra chuyên ngành là thanh tra việc chấp hành pháp luật, chuyênmôn kỹ thuật, quy tắc quản lý theo ngành, lĩnh vực

Kiểm tra: Xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét.

- Sự giống nhau giữa thanh tra và kiểm tra:

Giống nhau ở mục đích: Giống nhau ở việc phát hiện, phân tích đánh giámột cách khách quan, trung thực, làm rõ đúng sai, nguyên nhân, từ đó xử lý, kiếnnghị Thông qua thanh tra, kiểm tra nhằm phát huy những nhân tố tích cực, pháthiện phòng ngừa những vi phạm, góp phần thúc đẩy và hoàn thành nhiệm vụtrong hoạt động quản lý nhà nước

- Sự khác nhau: Khác nhau về nội dung, chủ thể, trình độ nghiệp vụ, phạm

vi hoạt động, thời gian tiến hành Cụ thể:

Về nội dung: kiểm tra thường đơn giản

Về chủ thể: chủ thể kiểm tra rộng hơn, đa dạng

Về trình độ nghiệp vụ: thanh tra đòi hỏi thanh tra viên phải có nghiệp vụ,

am hiểu kinh tế - xã hội, pháp luật, có khả năng chuyên sâu lĩnh vực thanh trahướng tới

Về phạm vi hoạt động: Kiểm tra theo bề rộng, diễn ra liên tục; thanh trahẹp hơn, hoạt động thường có chọn lọc

Về thời gian tiến hành: thanh tra dài hơn

Mối quan hệ: Khi tiến hành cuộc thanh tra phải thực hiện nhiều thao tác

nghiệp vụ, thao tác nghiệp vụ đó chính là kiểm tra Thường gọi thanh tra, kiểm

tra Để tránh sự trùng lắp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, phải thực hiện phốihợp hoạt động trong và ngoài cơ quan, thể hiện qua:

- Công tác lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra: Hàng năm, thủ trưởng cơ quanchủ trì, xác định các đơn vị và các nội dung sẽ được thanh tra, kiểm tra, trọngtâm công tác thanh tra, có sự góp ý của phòng, ban

- Công khai kế hoạch, công khai kết luận theo Luật Thanh tra

- Phối hợp với các phòng chuyên môn, cơ quan chức năng trong từng cuộcthanh tra, kiểm tra

1.2.5.3 Mục đích, vai trò của thanh tra

Mục đích của thanh tra là gì Mục đích thanh tra có tầm ảnh hưởng và địnhhướng xuyên suốt các quá trình hoạt động thanh tra Tuy vậy, không phải ai cũnghiểu rõ mục đích của hoạt động thanh tra, ngay cả không ít người có thâm niênlàm công tác thanh tra nhiều năm vẫn không hiếu đúng mục đích của hoạt độngthanh tra Thậm chí hiểu theo hai thái cực: thanh tra như một sự ban bố, giúp đỡcho đối tượng được thanh tra; có khi là phương tiện để thể hiện quyền lực Cảhai đều làm cho hoạt động thanh tra bị lệch mất đi ý nghĩa vốn có của nó Đểhiếu rõ mục đích thực sự, trước hết chúng ta ghi nhận vai trò của thanh tra là mộtchức năng thiết yếu của quản lý nhà nước Thanh tra, kiểm tra là một trong bốnchức năng chủ yếu của hoạt động quản lý nói chung

Mục đích có ý nghĩa lớn nhất của thanh tra là để giúp chủ thể quản lý nhànước kiểm soát được đối tượng quản lý và đảm bảo cho đối tượng quản lý chấphành đúng chính sách pháp luật Đây cũng là một xu hướng chung của hoạt độngthanh tra trên thế giới hiện nay, mục đích này có ý nghĩa định hướng xuyên suốt

cho mọi hoạt động đúng đắn của thanh tra Luật Thanh tra năm 2010 có quy định

cụ thể - Điều 2:

Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý,chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biệnpháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp

cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân

tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước;bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cánhân

1.2.5.4 Nguyên tắc hoạt động thanh tra

- Hoạt động thanh tra phải tuân theo pháp luật, bảo đảm chính xác, kháchquan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời

- Không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữacác cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không làm cản trở đến hoạt độngbình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra

- Kết hợp giữa thanh tra nhà nước, thanh tra nội bộ của cơ sở giáo dục vàthanh tra nhân dân theo quy định của pháp luật

- Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cánhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại,

tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước

có thẩm quyền giao

- Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụcủa cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành

1.2.5.6 Kế hoạch thanh tra

Kế hoạch thanh tra là văn bản xác định nhiệm vụ chủ yếu về thanh tra của

cơ quan thực hiện chức năng thanh tra trong một năm do Thủ trưởng cơ quanthực hiện chức năng thanh tra xây dựng để thực hiện định hướng chương trìnhthanh tra và các yêu cầu quản lý của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùngcấp Kế hoạch thanh tra hàng năm phải được Thủ trưởng cơ quan quản lý cùngcấp phê duyệt

1.2.5.7 Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thanh tra

Các hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Thanh tra 2010:

- Thanh tra không đúng thẩm quyền, phạm vi, nội dung được giao

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn thanh tra để thực hiện hành vi trái phápluật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đối tượng thanh tra

- Cố ý không ra quyết định thanh tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạmpháp luật, kết luận sai sự thật, quyết định, xử lý trái pháp luật, bao che cho cơquan, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật

- Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra, lợi dụng ảnh hưởng đểtác động đến người làm nhiệm vụ Đưa, nhận, môi giới hối lộ

- Cung cấp thông tin, tài liệu không chính xác, thiếu trung thực, chiếmđoạt, tiêu hủy tài liệu, vật chứng liên quan đến nội dung thanh tra.

- Chống đối, cản trở, mua chuộc, đe dọa, trả thù, trù dập người làm nhiệm

vụ thanh tra, người cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan thanh tra nhà nước,gây khó khăn cho hoạt động thanh tra

- Tiết lộ thông tin, tài liệu về nội dung thanh tra trong quá trình thanh trakhi chưa có kết luận chính thức

1.3 Thanh tra chuyên ngành giáo dục

1.3.1 Cơ sở pháp lý về thẩm quyền và nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành giáo dục đối với trường trung cấp chuyên nghiệp

Thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp là hoạt động thanh tra chuyênngành giáo dục đào tạo nhằm xem xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ vàquyền hạn của trường trung cấp chuyên nghiệp theo quy định của Luật giáo dục,theo Điều lệ, quy chế tổ chức và hoạt động trường trung cấp chuyên nghiệp, cácquy chế chuyên môn, các quy định khác có liên quan do cơ quan thẩm quyền banhành Hoạt động thanh tra giáo dục hoàn toàn phải tuân thủ pháp luật chuyênngành giáo dục đồng thời tuân thủ pháp luật về thanh tra và pháp luật liên quan

về lao động, hành chính, tài chính, ngân sách, dân sự, kinh tế Các văn bản phápluật chủ yếu gồm:

- Luật Giáo dục 2005 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Giáodục năm 2009 quy định tại Điều 111 về Thanh tra giáo dục

- Luật Thanh tra 2010, Luật Lao động, Luật Ngân sách

- Nghị định số 85/2006/NĐ-CP ngày 18 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ

về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục

- Thông tư 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20/10/2006 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanhtra hoạt động sư phạm của nhà giáo quy định như sau: Cơ quan quản lý nhà nước

về giáo dục có thẩm quyền thành lập hoặc cho phép thành lập, đình chỉ hoạtđộng, sáp nhập, chia, tách, giải thể nhà trường theo quy định tại Điều 51 Luậtgiáo dục có trách nhiệm thanh tra cơ sở giáo dục Căn cứ vào kế hoạch thanh trahàng năm đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, thủ trưởng cơ quan thanh trathuộc tỉnh ra quyết định thanh tra và thành lập đoàn thanh tra cơ sở giáo dục.Hoặc khi xét thấy cần thiết thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước ra quyết địnhthanh tra và thành lập đoàn thanh tra để tiến hành thanh tra

- Nghị định số 115/2010/NĐ-CP ngày 24 tháng 12 năm 2010 của Chínhphủ quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục, theo đó trường trungcấp chuyên nghiệp (trừ các cơ sở thuộc bộ, ngành trung ương) là cơ sở giáo dụcthuộc trách nhiệm quản lý trực tiếp của sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ương và theo quy định của Thông tư số 47/2011/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 19 tháng 10 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội

vụ hướng dẫn thực hiện Nghị định 115/2010/NĐ-CP ngày 24 tháng 12 năm 2010của Chính phủ tại điểm c, khoản 2, Điều 3 quy định như sau: “Cơ sở giáo dụctrực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo, gồm trường cao đẳng, trường trung cấpchuyên nghiệp (không bao gồm các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệpcông lập của các bộ đóng trên địa bàn); trường trung học phổ thông; trường phổthông có nhiều cấp học, trong đó có cấp học trung học phổ thông; trường phổthông dân tộc nội trú; trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp; trung tâmgiáo dục thường xuyên; trung tâm ngoại ngữ, tin học; trường, lớp dành cho

người khuyết tật; trường, cơ sở thực hành sư phạm và các cơ sở giáo dục trựcthuộc khác thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh”.

- Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 04 năm 2013 của Chínhphủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục, có hiệu lực từ ngày 01tháng 7 năm 2013 thay thế Nghị định số 85/2006/NĐ-CP ngày 18 tháng 8 năm

2006, quy định Thanh tra giáo dục thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản

lý nhà nước về giáo dục nhằm bảo đảm việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tốtích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền vàlợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục

1.3.2 Thanh tra giáo dục

Thanh tra giáo dục là thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục.Thanh tra giáo dục là một trong bốn chức năng quan trọng của quản lý giáo dục

là kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra thanh tra

Thanh tra giáo dục là một chức năng quan trọng của các cấp quản lý giáodục và đào tạo, thực hiện quyền kiểm tra, kiểm soát của cấp trên đối với cơ quan

tổ chức, cá nhân cấp dưới có hoạt động liên quan đến lĩnh vực giáo dục để đánhgiá việc thực hiện mục đích, nhiệm vụ nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòngngừa và xử lý vi phạm, bảo đảm pháp chế, nâng cao chất lượng hoạt động, hoànthiện cơ chế quản lý, bảo vệ lợi ích của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục

1.3.3 Nhiệm vụ của Thanh tra giáo dục

Các nhiệm vụ chủ yếu theo Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 04năm 2013 về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục:

Theo quy định Luật Giáo dục 2005, các Nghị định của Chính phủ vềThanh tra Giáo dục nhằm đảm bảo hoạt động phát triển hệ thống giáo dục đúng

định hướng, đúng mục tiêu, thanh tra chuyên ngành giáo dục có những nhiệm vụ

cụ thể sau đây:

- Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục; thực hiệnmục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục; quy chếchuyên môn, quy chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ; thực hiện các quy định vềđiều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo dục ở cơ sở giáo dục

- Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực giáo dụctheo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

- Thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng tronglĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật về chống tham nhũng

- Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục, đề nghịsửa đổi, bổ sung các chính sách và quy định của nhà nước về giáo dục Thựchiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

- Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục theo quy định củapháp luật về xử lý vi phạm hành chính

1.3.4 Thẩm quyền cơ quan thanh tra chuyên ngành giáo dục

Theo Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 04 năm 2013 củaChính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục, có hiệu lực từ ngày

01 tháng 7 năm 2013:

- Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo: Thanh tra hành chính đối với đại họcquốc gia; đại học vùng; học viện, trường đại học, viện, trường cao đẳng, trườngtrung cấp chuyên nghiệp, cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của BộGiáo dục và Đào tạo; doanh nghiệp nhà nước do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo quyết định thành lập Thanh tra chuyên ngành đối với các Sở Giáo dục và

Đào tạo, các đại học, học viện, trường đại học, viện, trường cao đẳng, trườngtrung cấp chuyên nghiệp, cơ sở giáo dục khác; cơ quan, tổ chức, cá nhân thamgia hoạt động giáo dục.

- Thanh tra Bộ, cơ quan ngang Bộ: Thanh tra hành chính đối với trường đạihọc, học viện, viện, trường cao đẳng, trường trung cấp chuyên nghiệp, cơ quan,

tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Bộ, cơ quan ngang Bộ

- Thanh tra tỉnh: Thanh tra hành chính đối với trường đại học, học viện,viện, trường cao đẳng (không bao gồm các trường đại học, học viện, viện, trườngcao đẳng công lập của các Bộ, cơ quan ngang Bộ đóng trên địa bàn), cơ quan, tổchức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo phân cấp

- Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo: Thanh tra hành chính đối với trườngtrung cấp chuyên nghiệp (không bao gồm các trường trung cấp chuyên nghiệpcông lập của các Bộ, cơ quan ngang Bộ đóng trên địa bàn); trường bồi dưỡngcán bộ quản lý giáo dục tỉnh; trường trung học phổ thông, trường phổ thông cónhiều cấp học trong đó có cấp trung học phổ thông; trung tâm giáo dục thườngxuyên; cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Sở Giáo dục và Đàotạo Thanh tra chuyên ngành đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dụcmầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, trường chuyên biệt;trường đại học, học viện, viện, trường cao đẳng, trường trung cấp chuyên nghiệp(không bao gồm các cơ sở giáo dục đại học, trường trung cấp chuyên nghiệpcông lập của các Bộ đóng trên địa bàn) theo phân cấp quản lý nhà nước về giáodục; cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động giáo dục tại địa phương

- Thanh tra huyện: Thanh tra hành chính đối với cơ sở giáo dục mầm non;trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường phổ thông có nhiều cấp học trong

đó có cấp trung học cơ sở; tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của Ủy bannhân dân cấp huyện theo phân cấp.

1.3.5 Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo

Thanh tra Sở là tổ chức thanh tra nhà nước về giáo dục và đào tạo ở tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương, thuộc quyền quản lý trực tiếp của Giám đốc

Sở, chịu sự chỉ đạo về công tác, nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành của Thanh tra

Bộ, Thanh tra Sở chịu sự chỉ đạo của Thanh tra Tỉnh Thanh tra Sở là cơ quancủa sở, giúp Giám đốc Sở tiến hành thanh tra hành chính và thanh tra chuyênngành, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng theo quy định củapháp luật

Thanh tra sở được thành lập ở những sở thực hiện nhiệm vụ quản lý nhànước theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân cùng cấp hoặc theo quy định của phápluật Thanh tra Sở có Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra và Thanh tra viên.Chánh Thanh tra Sở do Giám đốc sở bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khithống nhất với Chánh Thanh tra tỉnh Phó Chánh Thanh tra Sở giúp ChánhThanh tra sở thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Chánh Thanh tra sở

Thanh tra Sở chịu sự chỉ đạo, điều hành của Giám đốc Sở; chịu sự chỉ đạo

về công tác thanh tra và hướng dẫn về nghiệp vụ thanh tra hành chính của Thanhtra Tỉnh, về nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành của Thanh tra Bộ

1.3.6 Nội dung thanh tra chuyên ngành giáo dục

Thanh tra theo kế hoạch: Căn cứ vào kế hoạch thanh tra hàng năm đã đượcGiám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, được thông báo trước cho đốitượng thanh tra, các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan Thủ trưởng cơ quan

thanh tra hoặc thủ trưởng cơ quan quản lý cùng cấp ra quyết định thanh tra vàthành lập đoàn thanh tra để thực hiện kế hoạch Nội dung thanh tra gồm:

Thanh tra hành chính: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật vềgiáo dục; chính sách, pháp luật khác có liên quan và nhiệm vụ, quyền hạn đượcgiao đối với cơ sở giáo dục

Thanh tra chuyên ngành: Thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể cơ sởgiáo dục; tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục; hoạt động chuyên ngành giáodục của cơ quan quản lý giáo dục Xây dựng và thực hiện chương trình giáo dục;biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình, tài liệu; sản xuất, quản lý, sử dụngthiết bị giáo dục Thực hiện quy chế chuyên môn; mở ngành đào tạo; quy chếđào tạo; quy chế thi cử; thực hiện nội dung, phương pháp giáo dục; in, quản lý,cấp phát văn bằng, chứng chỉ Thực hiện quy chế tuyển sinh, quản lý, giáo dụcngười học và các chế độ chính sách đối với người học Thực hiện quy định vềthu, quản lý, sử dụng học phí, các nguồn lực tài chính khác Tổ chức quản lý,nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học công nghệ Các điều kiện bảo đảmchất lượng giáo dục; kiểm định chất lượng giáo dục; thực hiện phổ cập giáo dục

Tổ chức, quản lý công tác hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục Thực hiện cácquy định khác của pháp luật về giáo dục

1.4 Trường trung cấp chuyên nghiệp

Theo Luật Giáo dục 2005 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều Luật Giáodục năm 2009 trường trung cấp chuyên nghiệp là cơ sở giáo dục thuộc hệ thốnggiáo dục quốc dân Trường trung cấp chuyên nghiệp được tổ chức theo các loạihình công lập và tư thục Trường trung cấp chuyên nghiệp thuộc địa phương doChủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập hoặc cho phép thànhlập, sáp nhập, chia, tách, giải thể và thành lập phân hiệu đối với trường thuộc

tỉnh Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo quyết định cho phép hoạt động giáo dục,đình chỉ hoạt động giáo dục đối với trường thuộc tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương.

Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp trình độ trung cấp chuyên nghiệp làđào tạo người lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khácnhau, có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp,

có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho người lao động có khả năng tìm việc làm, tựtạo việc làm hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đápứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh Giáo dụcnghề nghiệp trình độ trung cấp chuyên nghiệp nhằm đào tạo người lao động cókiến thức, kỹ năng thực hành cơ bản của một nghề, có khả năng làm việc độc lập

và có tính sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào công việc Giáo dục nghề nghiệptrình độ trung cấp chuyên nghiệp được thực hiện từ ba đến bốn năm học đối vớingười có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, từ một đến hai năm học đối với người

có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông

Học sinh tốt nghiệp được Hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệptrung cấp chuyên nghiệp

Trường trung cấp chuyên nghiệp hoạt động theo các Điều lệ và Quy chế

do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành gồm: Thông tư số 54/2011/TT-BGDĐTngày 15 tháng 11 năm 2011 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ trườngtrung cấp chuyên nghiệp, áp dụng cho tất cả các trường trung cấp chuyên nghiệpcông lập và ngoài công lập; Thông tư số 39/2012/TT-BGDĐT ngày 05 tháng 11năm 2012 ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung cấp chuyênnghiệp tư thục, có hiệu lực từ ngày 20 tháng 12 năm 2012, thay thế Thông tư số

35/2009/TT-BGDĐT ngày 03 tháng 12 năm 2009 Bộ Giáo dục và Đào tạo vềquy chế tổ chức và hoạt động của trường trung cấp chuyên nghiệp tư thục

Như vậy đối với trường trung cấp chuyên nghiệp tư thục ngoài việc tổchức và hoạt động theo quy chế chung như đối với trường trung cấp chuyênnghiệp công lập, còn tuân thủ theo quy chế tổ chức và hoạt động của trường trungcấp chuyên nghiệp tư thục

1.5 Nhiệm vụ công tác thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp

Thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp là xem xét, đánh giá việc thựchiện nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường trên cơ sở kiểm tra, đối chiếu vớiquy chế, điều lệ, các văn bản quy phạm pháp luật về mục tiêu, kế hoạch, chươngtrình, nội dung, phương pháp giáo dục, quy chế chuyên môn, quy chế thi cử, xéttốt nghiệp, cấp phát văn bằng chứng chỉ, quy chế đánh giá, xếp loại học sinh vànhững quy định về điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo Cụ thể:

- Đánh giá đúng thực trạng tình hình cơ sở giáo dục trong mối quan hệchung và có sự so sánh với mặt bằng của địa phương, khu vực vùng miền và tiêuchuẩn quốc gia theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Khẳng định những mặt đã làm được, những ưu điểm của nhà trường,khuyến khích nhà trường đi lên, thực hiện tốt hơn các yêu cầu, mục tiêu, nhiệm

vụ

- Kiến nghị với các cấp quản lý điều chỉnh, bổ sung các chính sách, quyđịnh cần thiết phù hợp với thực tế tư vấn những biện pháp khắc phục những hạnchế, yếu kém

Một cuộc thanh tra đúng mục đích, có tác dụng thực sự phải thực hiện đầy

đủ các nhiệm vụ chủ yếu là kiểm tra, nhận xét đánh giá, kiến nghị Cụ thể nhưsau đây:

- Nhiệm vụ kiểm tra: Kiểm tra, phản ánh thực tế việc thực hiện các nhiệm

vụ, quyền hạn, mục tiêu kế hoạch giáo dục của nhà trường và công tác quản lýcủa hiệu trưởng, việc tuân thủ điều lệ, quy chế, quy định Việc kiểm tra sẽ đượcghi nhận lại như một sự mô tả hiện trạng trên thực tế tại cơ sở và trên hồ sơ lưutrữ, có thể là cả thông tin từ người có trách nhiệm cấp trưởng hoặc cấp phó đốivới những nhiệm vụ được giao, ghi nhận cả những việc không thực hiện hoặcthực hiện sai các quy định Thanh tra viên phải căn cứ theo trọng tâm của kếhoạch thanh tra để không thực hiện các nội dung xa rời trọng tâm, không vượtphạm vi thanh tra Việc kiểm tra thực tế là cơ sở, căn cứ để thực hiện việc đánhgiá, tư vấn, kiến nghị Nhiệm vụ này đòi hỏi thanh tra viên phải có kỹ năng,nghiệp vụ, kiến thức pháp luật, vì một hoạt động cụ thể thường liên quan đếnnhiều lĩnh vực, có mối liên hệ qua lại Chất lượng thực hiện nhiệm vụ này mangtính quyết định chất lượng, tác dụng của một cuộc thanh tra

Thông qua việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, lãnh đạo cấp quản lý nhậnthấy được nguyên trạng hoạt động của cơ sở thuộc quyền quản lý của mình

- Nhiệm vụ nhận xét, đánh giá: Đánh giá nhằm xác định mức độ kết quảđạt được và những vấn đề còn tồn tại trong việc thực hiện các nhiệm vụ của nhàtrường đặt trong bối cảnh của địa phương và điều kiện thực tế của nhà trường.Những ưu điểm luôn luôn được ghi nhận trước, những nhược điểm, tồn tại thiếusót phải được kèm theo những kiến nghị cụ thể, khả thi để nhà trường khắc phụctrong một thời gian nhất định Trong thanh tra đột xuất khi có các dấu hiệu viphạm hoặc để giải quyết khiếu nại, tố cáo phải có nhận xét đúng, sai và căn cứ

để xác định đúng sai Nguyên tắc bao trùm, xuyên suốt của hoạt động thanh tra

là tuân thủ pháp luật Ngoài ra, để thực hiện nhiệm vụ này yêu cầu quan trọngkhác là người đánh giá phải thực sự khách quan, có tinh thần trách nhiệm Mọinhận xét của thanh tra viên, đoàn thanh tra đưa ra đều phải có căn cứ rõ ràng,chắc chắn thì nhận xét đó mới có giá trị thuyết phục

- Nhiệm vụ tư vấn, thúc đẩy sự tiến bộ của nhà trường: Đưa ra những gợi

ý, nhận xét và kiến nghị xác thực trong khuôn khổ quy định của nhà nước để nhàtrường tham khảo, chọn lựa nội dung phù hợp trong điều kiện cụ thể nhằm đạtđược các mục tiêu giáo dục và đào tạo Khuyến thích, phổ biến kinh nghiệm pháttriển nhà trường, kinh nghiệm thành công về giáo dục đào tạo, cũng như kinhnghiệm giải quyết khó khăn khi gặp phải

- Nhiệm vụ kiến nghị: Là để thực hiện mục đích quan trọng nhất của hoạtđộng thanh tra là phát hiện các sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật

để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục, sửachữa, bổ sung các quy định, quy chế, phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi viphạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định củapháp luật, phát huy nhân tố tích cực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạtđộng quản lý nhà nước, bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp phápcủa cơ quan, tổ chức, cá nhân

Tóm lại, thanh tra trường trung cấp chuyên nghiệp là việc cụ thể hóa cácmục đích thanh tra, nhiệm vụ thanh tra, nó thể hiện chức năng quản lý của nhànước trong lĩnh vực giáo dục chuyên nghiệp và được thực hiện theo quy định củapháp luật

1.6 Công tác quản lý hoạt động thanh tra giáo dục các trường trung cấp chuyên nghiệp

Công tác quản lý thanh tra giáo dục các trường trung cấp chuyên nghiệpthuộc quyền quản lý của Sở Giáo dục và Đào tạo theo phân cấp thông qua việcthực hiện bốn chức năng:

- Công tác lập kế hoạch thanh tra hàng năm đối với các trường trung cấpchuyên nghiệp, phân công cán bộ chịu trách nhiệm thanh tra giáo dục từng ngànhhọc, bậc học đối với công việc theo kế hoạch, thường xuyên, công việc đột xuất

- Tổ chức thực hiện thanh tra theo kế hoạch, thanh tra đột xuất theo yêucầu quản lý, thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo theo Luật Khiếu nại, Luật Tốcáo Công việc quan trọng của tổ chức thực hiện là xác định nội dung trọng tâm,thực hiện phối hợp các phòng ban, cơ quan liên quan để thực hiện

- Chỉ đạo quá trình thực hiện thanh tra, giải quyết các vấn đề phát sinh, xử

lý các vấn đề sau thanh tra Đây là nhiệm vụ thường xuyên mà lãnh đạo Sở, lãnhđạo Thanh tra Sở thực hiện nhằm đạt được đồng thời hai mục tiêu thực hiệnđúng trọng tâm công tác thanh tra trong năm học và giải quyết đúng đắn, kịp thờicác vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

- Kiểm tra, đánh giá hàng năm công tác thanh tra đối với các trường trungcấp chuyên nghiệp Việc tổng kết đánh giá được thực hiện vào cuối năm học,nhằn xem xét, đánh giá lại toàn bộ công tác thực hiện kế hoạch và các vấn đềphát sinh trong thực hiện nhiệm vụ thanh tra với tư cách là một chức năng trongcông tác quản lý giáo dục, từ việc đánh giá, tổng kết rút ra kinh nghiệm, điềuchỉnh kế hoạch cho năm sau Việc này được thực hiện từ cán bộ thanh tra, lãnhđạo thanh tra, có sự tham gia đóng góp ý kiến của các phòng ban trong sở vàlãnh đạo sở

1.7 Sự cần thiết phải đổi mới công tác thanh tra giáo dục đối với các trường trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh

1.7.1 Cơ sở thực tiễn thực hiện đổi mới công tác thanh tra giáo dục

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là một yêu cầu khách quan

và cấp bách của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhậpquốc tế, trong giai đoạn hiện nay

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo bao gồm đổi mới tư duygiáo dục, đổi mới mục tiêu đào tạo, hệ thống tổ chức, cơ chế quản lý; xây dựngđội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý; cơ sở vật chất và nguồn lực

Từ yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, đảm bảo thực hiện tính phápchế trong điều kiện đào đạo trung cấp chuyên nghiệp phát triển nhanh chóng vềquy mô đào tạo, hình thức tổ chức đào tạo, hình thức sở hữu, về số lượng và chấtlượng do yêu cầu bức thiết về cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng phục vụphát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quyền lợi của người học Nhu cầu đổi mới đặt

ra ngay trong thực tế cuộc sống Trong tình hình đó cần có những giải pháp khảthi để đáp ứng những yêu cầu tất yếu của phát triển Đối với Thành phố Hồ ChíMinh, nhu cầu đổi mới công tác quản lý, đổi mới thanh tra giáo dục là hết sứccấp bách, là nội dung quan trọng trong các cuộc hội thảo, sơ kết, tổng kết, thảoluận chuyên đề về giáo dục trong những năm qua

1.7.2 Cơ sở pháp lý cho việc đổi mới công tác thanh tra giáo dục

- Văn kiện Đại hội XI của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: “ Đổi mớicăn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa,

xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lýgiáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt ”

- Thông báo 242-TB/TW ngày 15 tháng 4 năm 2009 của Ban chấp hànhTrung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về phương hướng phát triển giáo dục vàđào tạo đến năm 2020, trong đó chủ trương thực hiện đổi mới mạnh mẽ quản lýnhà nước đối với giáo dục và đào tạo, đổi mới căn bản chính sách sử dụng cán

bộ theo hướng coi trọng phẩm chất và năng lực thực tế Tăng cường thanh tra,kiểm tra, kiểm định chất lượng và giám sát các hoạt động giáo dục, xây dựng độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chấtlượng Ðể đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước trong bối cảnh hội nhập quốc tế, sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước ta phảiđổi mới căn bản, toàn diện, mạnh mẽ

- Kết luận số 51-KL/TW ngày 29/10/2012 Hội nghị lần thứ sáu khóa XI về

Đề án “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa và hội nhập quốc tế”

- Nghị định số: 115/2010/NĐ-CP ngày 24 tháng 12 năm 2010 quy địnhtrách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục

- Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 04 năm 2013 về tổ chức vàhoạt động của Thanh tra giáo dục, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2013, thaythế Nghị định số 85/2006/NĐ-CP ngày 18 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ

- Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm 2012 của Thủ tướngChính phủ về phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020, trong đóquan điểm chỉ đạo đổi mới quản lý giáo dục là thực hiện đồng bộ phân cấp quản

lý, hoàn thiện và triển khai cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phươngtrong quản lý nhà nước về giáo dục theo hướng phân định rõ chức năng, nhiệm

vụ, thẩm quyền gắn với trách nhiệm và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra

- Chỉ thị 02/CT-TTg ngày 22 tháng 01 năm 2013 của Thủ tướng Chínhphủ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa và hội nhập quốc tế

- Quyết định 1215/QĐ-BGDĐT ngày 04 tháng 4 năm 2013 của Bộ Giáodục và Đào tạo về ban hành chương trình hành động của ngành giáo dục thựchiện Chiến lược phát triển giáo dục việt Nam 2011-2020

1.8 Những yếu tố ảnh hưởng đến đổi mới công tác thanh tra

Muốn đổi mới thành công, cần có những điều kiện nhất định, ngoài cácđiều kiện cần thiết phải tính đến những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đổi mớinhất là những trở lực từ phía con người vốn là nguyên nhân làm thất bại củanhiều cuộc đổi mới, hoặc làm triệt tiêu động lực đổi mới Phải xác định, phântích, đánh giá được những yếu tố tác động kế cả thuận lợi và bất lợi tác động vàảnh hướng trực tiếp tới hoạt động thanh tra để có giải pháp phát huy những yếu

tố tích cực, hạn chế các yếu tố tiêu cực

Yêu cầu của chiến lược phát triển giáo dục và hội nhập hiện nay đòi hỏicông tác quản lý giáo dục phải thay đổi, trong đó thanh tra với tư cách là mộtchức năng quan trọng của nhà nước về quản lý giáo dục phải có những giải phápđổi mới Qua nghiên cứu thực tế cho thấy những yếu tố cơ bản sau đây tác độngtới chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra:

1.8.1 Những yếu tố chủ quan

- Ý thức trách nhiệm và năng lực của cán bộ thanh tra

Ý thức trách nhiệm của cán bộ làm công tác thanh tra có vai trò vô cùngquan trọng trong việc hình thành lập trường tư tưởng của thanh tra viên, tư tưởng

vững vàng sẽ là tiền đề bảo đảm cho hoạt động thanh tra đúng với đường lối,chính sách pháp luật Ý thức trách nhiệm tốt sẽ giữ cho thanh tra viên khôngthực hiện công việc một cách máy móc hoặc tách rời quy định pháp luật với yêucầu và lợi ích chung của ngành, của toàn xã hội Ý thức trách nhiệm ảnh hưởng

có tính quyết định đối với kết quả hoạt động thanh tra

Khi thanh tra viên có ý thức trách nhiệm sẽ ý thức được mình là ngườiđược giao nhiệm vụ đại diện, nhân danh nhà nước để thực thi công vụ, sẽ luônhướng đến mục tiêu cao nhất là việc thực thi pháp luật, định hướng phát triển củangành, đảm bảo sự phát triển đúng đắn, bền vững, nhất là đảm bảo công bằng,minh bạch Với ý thức như vậy và để làm được điều này thanh tra viên phải luôncập nhật kiến thức pháp luật nhiều ngành liên quan để hiểu biết và nắm vữngđịnh hướng, chính sách của ngành Đặc biệt là phải rèn luyện thái độ khách quan,trách nhiệm khi thi hành nhiệm vụ Ý thức trách nhiệm là nhân tố đảm bảo phápluật được thực thi, áp dụng đúng đắn, công bằng Ngoài ra, còn giúp cho thanhtra viên có được bản lĩnh để xử lý những tình huống phức tạp trong thực tế mộtcách đúng đắn, tránh được các sai lầm, thiếu sót khi thực hiện pháp luật trongđiều kiện nền kinh tế thị trường cùng với những mặt trái của nó như hiện nay Vìvậy, rèn luyện, nâng cao ý thức trách nhiệm sẽ giúp cho thanh tra viên có đượcnhững quyết định thấu tình đạt lý, khách quan, thuyết phục

Năng lực trình độ của người cán bộ thanh tra cũng đóng vai trò quan trọngvới kết quả của hoạt động thanh tra Thanh tra viên, ngoài những yêu cầu theoluật định phải là người có phẩm chất tốt về đạo đức, có ý thức trách nhiệm, trungthực, công minh, khách quan; tiêu chuẩn tối thiểu theo quy định của Luật Thanhtra là phải tốt nghiệp đại học, có kiến thức quản lý nhà nước và am hiểu phápluật, có văn bằng hoặc chứng chỉ về nghiệp vụ thanh tra, có ít nhất hai năm làm

công tác thanh tra Đối với Thanh tra viên chuyên ngành còn phải có kiến thứcchuyên môn về chuyên ngành Phải có sự am hiểu về đời sống xã hội giúp chothanh tra viên thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

Nâng cao ý thức trách nhiệm và năng lực trình độ của cán bộ làm công tácthanh tra của ngành cần chú trọng đổi mới quy trình và phương pháp tuyển chọn,bồi dưỡng cán bộ nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức và trình độchuyên môn nghiệp vụ cán bộ thanh tra, bảo đảm xây dựng được đội ngũ mạnh

về chất lượng, vững vàng về chính trị, có bản lĩnh trong hoạt động thực tiễn vàkiên định, đủ về số lượng Lãnh đạo phải luôn khuyến khích thanh tra viênkhông ngừng rèn luyện năng lực phẩm chất, tinh thần trách nhiệm Nâng cao ýthức trách nhiệm của cán bộ thanh tra để trước hết có tác dụng nâng cao hiệu quảtrong việc phát hiện, kiến nghị, xử lý, điều chỉnh, thúc đẩy sự phát triển đúngđịnh hướng của ngành, khắc phục kịp thời các sơ hở trong hoạt động quản lý,làm rõ những mặt tốt để các cấp, các ngành phát huy và chấn chỉnh những mặtthiếu sót lệch lạc

Ý thức trách nhiệm sẽ luôn tác động đến năng lực hoạt động Ý thức kém

sẽ không thể có được một năng lực tốt trong hoạt động thanh tra

- Việc tổ chức hoạt động thanh tra

Chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra giáo dục phụ thuộc chất lượngnhân lực và tổ chức bộ máy Trong đó yếu tố nhân lực mang tính quyết định Độingũ làm công tác thanh tra hàng năm đều được bồi dưỡng, cập nhật kiến thứcchuyên môn nghiệp vụ, kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển tự nhiên của ngành

Tổ chức hoạt động của Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo được Bộ Giáo dục vàĐào tạo đánh giá hàng năm theo những tiêu chí cụ thể Kết quả có thể đạt hoặckhông đạt yêu cầu

Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo Thanh tra sở phải đảm bảo ítnhất là 10% trên tổng số biên chế cơ quan sở Trong thực tế Thanh tra sở Giáodục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạt trên 6-7% trên tổng biên chế cơquan Sở Việc điều động, tuyển dụng, trưng tập cán bộ, cộng tác viên thanh traphải được lựa chọn từ những cán bộ có uy tín và năng lực, kinh nghiệm chuyênmôn, quản lý

Qua nghiên cứu cho thấy, hoạt động thanh tra phụ thuộc nhiều vào việc tổchức thực hiện Đó là việc chuẩn bị, phương pháp tiến hành một cuộc thanh tra,trong quá trình thanh tra, đoàn và thanh tra viên phải áp dụng đúng các trình tự,thủ tục và nhiệm vụ quyền hạn pháp luật quy định Đối với thành viên đoànthanh tra cần phải lựa chọn được những người có năng lực trình độ, thích hợpvới nhiệm vụ được phân công Trong quá trình chuẩn bị tiến hành thanh tra cầnphải nghiên cứu, phân tích hồ sơ tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra, họpđoàn để phổ biến, quán triệt kế hoạch và làm việc với các cơ quan có liên quan

để thu thập thông tin, tài liệu

Nếu không làm tốt các công việc trên sẽ có rất ít tác dụng, như đã từng cónhận xét: “Thanh tra cứ rầm rộ kéo đi, như đi hội chợ, rồi kéo về”

- Công tác chỉ đạo đối với hoạt động thanh tra

Việc chỉ đạo hoạt động của đoàn thanh tra là một trong những yếu tố quantrọng, quyết định hiệu lực, hiệu quả của một cuộc thanh tra Người ra quyết địnhthanh tra chỉ đạo hoạt động của đoàn thanh tra phải trên cơ sở các quy định củapháp luật, bảo đảm để đoàn thanh tra hoàn thành nhiệm vụ được giao với năngsuất, chất lượng, hiệu quả cao nhất Nội dung chỉ đạo phải đúng thẩm quyền,chính xác, khách quan, kịp thời, bám sát mục đích chung của hoạt động thanh tracũng như mục tiêu, yêu cầu, nội dung cụ thể của cuộc thanh tra Mỗi cuộc thanh

tra do đoàn thanh tra tiến hành đều có mục đích, yêu cầu, nội dung, phạm vi cụthể Việc chỉ đạo là nhằm bảo đảm cho đoàn thanh tra triển khai thực hiện đúngquan điểm, định hướng, đúng trọng tâm của người ra quyết định thanh tra

- Nguyên tắc bảo đảm tính chủ động, tính tự chịu trách nhiệm của Trưởngđoàn thanh tra, thành viên đoàn thanh tra theo quy định của pháp luật:

Trong quá trình thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, thành viên đoàn thanhtra thực hiện các quyền của mình theo quy định của pháp luật để tiến hành cácbiện pháp thu thập thông tin, hồ sơ, tài liệu, xác minh, đánh giá chứng cứ, yêucầu giải trình, trả lời chất vấn

1.8.2 Những yếu tố khách quan

- Văn bản làm cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh tra

Cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh tra hay những quy định pháp luật vềthanh tra nói riêng và pháp luật nói chung đóng vai trò quan trọng và là yếu tốtác động trực tiếp, có ảnh hướng lớn tới chất lượng, hiệu quả hoạt động thanh tra.Yếu tố khách quan ảnh hưởng đến chất lượng hiệu quả hoạt động thanh tra là hệthống văn bản quy phạm pháp luật Từ văn bản luật đến nghị định thông tư, chỉthị, hướng dẫn phải thể hiện tính nhất quán với chiến lược, triết lý giáo dục.Chính vì vậy, trong chương trình hành động của ngành để thực hiện Chiến lượcphát triển giáo dục đến 2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có kế hoạch ban hành,tham mưu ban hành, sửa đổi bổ sung hàng loạt văn bản pháp luật về giáo dụcđào tạo, đặc biệt giai đoạn 2011-2016 tạo nền tảng về cơ sở pháp lý cho việc đổimới mạnh mẽ, căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam cũng như đổi mớihoạt động thanh tra giáo dục Đảm bảo các quy định pháp luật phù hợp với điềukiện hoàn cảnh phát triển xã hội, tính khả thi

Trong những năm gần đây các quy định pháp luật trong lĩnh vực giáo dụcđược thay đổi, cập nhật khá nhanh, tính định hướng cao hơn Cụ thể là các Nghịđịnh, Thông tư về phân cấp trách nhiệm quản lý giáo dục, ban hành điều lệ cácloại hình trường, hoạt động giáo dục có yếu tố nước ngoài, Nghị định mới về tổchức và hoạt động của Thanh tra giáo dục.

Thanh tra theo Nghị định 85/2006/NĐ-CP ngày 18/8/2006 của Chính phủ,Thông tư 43/2006/TT-BGDĐT, ngày 20 tháng 10 năm 2006 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanhtra hoạt động sư phạm của nhà giáo, các văn bản này chưa quy định bao quát cácvấn đề cần thiết cho hoạt động thanh tra giáo dục, cụ thế là chỉ quy định nộidung thanh tra toàn diện chỉ phù hợp với trường phổ thông Vì vậy, Nghị định số42/2013/NĐ-CP ngày 09 tháng 04 năm 2013 về tổ chức và hoạt động của Thanhtra giáo dục, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2013, đã ra đời, thay thế Nghịđịnh số 85/2006/NĐ-CP ngày 18 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ, tạo cơ sởpháp lý đầy đủ, giúp đổi mới hoạt động và nâng cao hiệu quả thanh tra giáo dục

- Tiêu cực diễn ra và tác động trên nhiều lĩnh vực

Tiêu cực xã hội là một tật bệnh diễn ra ở mọi thời đại, hiện nay diễn ratrên nhiều lĩnh vực, trong đó có các cơ quan thực thi pháp luật, gây ra những táchại không nhỏ, giảm sút lòng tin của nhân dân vào đội ngũ cán bộ công chức.Việc thỏa hiệp trong hoạt động thanh tra giữa cán bộ, thành viên đoàn thanh tra

và đối tượng thanh tra, là việc rất khó kiểm soát hiện nay, nó diễn ra tinh vi,dùng công cụ quyền lực nhà nước để thực hiện việc có qua có lại, đôi bên đều cólợi, có vẻ như không có hại cho ai cả Thể hiện qua hai loại: Thanh tra nhiềunhưng tác dụng ít, không thúc đẩy, không phát hiện gì, kết quả thanh tra chỉ nhậnxét chung chung, vô thưởng vô phạt, thực hiện thanh tra cho đủ thủ tục, hình

thức, vì kế hoạch bắt buộc phải thực hiện; loại thứ hai mang tính bảo kê, khi sắpđến thanh tra thì đối tượng thanh tra được báo trước cách thức chuẩn bị, đối phóvới đoàn thanh tra Hiện tượng này thường chỉ bị cho là do nghiệp vụ yếu, thiếunăng lực Có lẽ chính vì vậy mà trong nhân gian mới có câu “Thanh cha thanh

mẹ thanh dì”

Tiêu cực trong hoạt động thanh tra làm mất đi tác dụng, ý nghĩa của việcthanh tra, cơ quan quản lý không đánh giá đúng thực trạng đối tượng quản lý Vìthế, cần phải có các giải pháp đổi mới để xây dựng đội ngũ cán bộ thanh travững mạnh, có đạo đức nghề nghiệp, có tinh thần trách nhiệm

- Sự phối hợp của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt độngthanh tra chuyên ngành

Sự phối hợp của cơ quan có liên quan trong hoạt động thanh tra chuyênngành trong thời gian qua đã thực hiện, mang lại kết quả nhất định, nhưng vẫncòn hạn chế so với yêu cầu công tác quản lý Việc phối hợp phải được thể hiệntrong nhiều giai đoạn của hoạt động quản lý, từ giai đoạn cấp phép đầu tư, thànhlập, cho phép hoạt động cơ sở giáo dục; giải quyết các vấn đề phát sinh trong quátrình hoạt động của các cơ sở giáo dục có liên quan đến chức năng, thẩm quyềncủa các sở, ban ngành khác nhau, cho đến giai đoạn kiểm tra, thanh tra Cơ sởpháp lý cho việc phối hợp được quy định trong Nghị định số 42/2013/NĐ-CPngày 09 tháng 04 năm 2013 về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục Sựphối hợp trong hoạt động thanh tra sẽ đáp ứng yêu cầu quản lý chuyên ngànhgiáo dục đào tạo và quản lý nhà nước theo địa bàn lãnh thổ

Kết luận chương 1

Thực hiện thanh tra đối với trường trung cấp chuyên nghiệp là một nhiệm

vụ trong công tác quản lý giáo dục đào tạo nhằm đảm bảo việc phát triển cáctrường trong hệ thống theo đúng định hướng đã vạch ra thông qua các chỉ thị,nghị định của Chính phủ và cơ quan thẩm quyền nhằm mục tiêu dài hạn là đảmbảo cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng phù hợp với giai đoạn phát triển kinh

tế xã hội, trong đó chú trọng đến hội nhập về lao động, công nghệ với khu vực vàthế giới, đó cũng là định hướng giáo dục đào tạo mà Đảng Cộng sản Việt Nam

và Chính phủ đã đề ra

Thời gian qua tuy còn nhiều khó khăn, hạn chế về nguồn tài chính, cơ sởvật chất, nhưng lĩnh vực giáo dục đào tạo đã thu được những thành tựu đáng kể,trong đó có thành tựu về tạo dựng hệ thống cơ sở pháp lý cho xã hội hóa về đầu

tư trong nước và hợp tác quốc tế để phát triển giáo dục, tất cả đã tạo được tiền đềcho sự phát triển, hội nhập nhanh chóng và mạnh mẽ trong thời gian tới TạiThành phố Hồ Chí Minh số cơ sở giáo dục tăng lên nhanh chóng, số học sinh đạtquy mô thường xuyên trên 100.000 học sinh, trong khi đó công tác thanh tra giáodục còn hạn chế về nhiều mặt, có cải tiến thay đổi nhưng còn khá xa so với yêucầu thực tế; hơn nữa loại hình tư thục và có yếu tố nước ngoài đang tăng nhanhhơn cả Trong điều kiện công tác quản lý chưa có sự thay đổi đáng kể, công tácthanh tra còn nhiều bất cập thì việc tìm ra những giải pháp đổi mới khả thi chocông tác thanh tra giáo dục đối với các trường trung cấp chuyên nghiệp là nhiệm

vụ cấp bách hiện nay để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đổi mới công tác quản

lý ngành giáo dục chuyên nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Sơ lược về truyền thống lịch sử, tình hình phát triển kinh tế, văn hóa giáo dục của Thành phố Hồ Chí Minh

Với diện tích tự nhiên trên 2.095 km2, chia thành 24 quận, huyện, gồm 19quận và 5 huyện ngoại thành với 322 phường, xã, thị trấn

Thành phố Hồ Chí Minh có lịch sử hình thành và phát triển trên 300 năm, làmột trung tâm kinh tế, văn hóa giáo dục, khoa học kỹ thuật của khu vực phía Namcủa cả nước

Điều kiện phát triển kinh tế, đời sống dân cư tương đối thuận lợi, tốc độ tăngtrưởng kinh tế cao, nhưng vẫn còn một bộ phận dân cư nghèo khó

Số liệu điều tra dân số của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2009 là trên 7,1triệu người, đã tăng trên 2,1 triệu người năm so với 10 năm trước đó, trung bìnhmỗi ngày có khoảng 2 triệu khách vãng lai tại Thành phố Hồ Chí Minh Dân cưhầu hết thuộc dân tộc Kinh trên 93%, ngoài ra có một số ít thuộc dân tộc Hoa,Khmer, Chăm Thời tiết khí hậu có hai mùa mưa nắng

Vị trí tự nhiên của Thành phố Hồ Chí Minh khá thuận lợi, trung tâm Thànhphố cách Biển Đông 50 km theo đường chim bay, cách Hà Nội 1.730 km đường bộ,giáp với các tỉnh đang phát triển nhanh là Đồng Nai, Bình Dương, Long An, TiềnGiang, Bà Rịa - Vũng Tàu, là trung tâm thu hút phát triển kinh tế và đào tạo nguồnnhân lực

Từ lâu đời, Thành phố Hồ Chí Minh là nơi hội tụ và phát triển những trườnglớp của các loại hình giáo dục hết sức đa dạng, trong đó giáo dục nghề nghiệp phát

triển lâu đời đáp ứng nhu cầu học tập, cung ứng nhân lực có tay nghề cho thành phố

và khu vực Hệ thống trường chuyên nghiệp từ thời Pháp thuộc, được duy trì, pháttriển theo mọi thời kỳ, có lúc phát triển mạnh, nhưng cũng có những năm tháng thoáitrào Đến khi nền sản xuất, dịch vụ kinh tế phát triển, thị trường lao động cần nhiềunhu cầu nguồn nhân lực có tay nghề, đặc biệt trong những năm gần đây, trường trungcấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh tăng nhanh chóng, liên tục cả về sốlượng trường lớp, ngành đào tạo, quy mô học sinh hàng năm lên đến trên một trămngàn

Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng khẳng định vai trò trung tâm giáo dục

- đào tạo chất lượng cao Công tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực đã phát triểntheo chiều hướng ngày càng gia tăng, số lượng đào tạo thường năm sau cao hơnnăm trước, loại hình đào tạo cũng đa dạng, cơ sở vật chất được quan tâm đầu tư

Số lượng trường học các cấp trên địa bàn tăng nhanh theo đà phát triển kinh tế

2.2 Vài nét về tình hình giáo dục tại Thành phố Hồ Chí Minh

Qui mô của ngành giáo dục và đào tạo Thành phố đến cuối năm 2012 với

số liệu của các ngành học từ mầm non đến trung học phổ thông, trung cấpchuyên nghiệp:

Tổng số cơ sở giáo dục thuộc Thành phố: 1.756 Trong đó có 35 trườngtrung cấp chuyên nghiệp và 15 trường cao đẳng có đào tạo trình độ trung cấpchuyên nghiệp

Tổng số giáo viên: 69.020 người Tổng số học sinh: 1.444.198 học sinhNgoài ra, thành phố có 670 Trung tâm Ngoại ngữ, Tin học và Bồi dưỡngvăn hóa

Từ năm 1995, thành phố đã đạt tiêu chuẩn xoá mù chữ và phổ cập tiểuhọc; năm 2002 được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở vànăm 2008 được công nhận đạt chuẩn phổ cập bậc trung học phổ thông Trongnăm 2012 thành phố đã công nhận 6 quận hoàn thành phổ cập mầm non cho trẻ 5tuổi

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành giáo dục và đào tạo Thànhphố Hồ Chí Minh còn tồn tại nhiều khó khăn về cơ sở vật chất trường lớp do dân

cư tăng nhanh, nhu cầu phát triển cao

2.3 Khái quát về thực trạng tình hình giáo dục chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển kinh tế, xã hội Việt Nam 2011-2020 đã khẳng địnhphấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướnghiện đại; chính trị - xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vậtchất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thốngnhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc

tế tiếp tục được nâng cao; tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giaiđoạn sau

Chiến lược cũng đã xác định rõ một trong ba đột phá là phát triển nhanhnguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; tập trung vào việc đổimới căn bản, toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kết chặt chẽ phát triển nguồnnhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ Sự phát triển của giáodục trong giai đoạn mới sẽ tạo ra nhiều cơ hội và thuận lợi to lớn, đồng thời cũngphát sinh nhiều thách thức đối với sự nghiệp phát triển giáo dục Đến năm 2020,nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hoá,hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục

được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, nănglực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầunhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xãhội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hìnhthành xã hội học tập.

Về giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học: Hoàn thiện cơ cấu hệ thốnggiáo dục nghề nghiệp và đại học; điều chỉnh cơ cấu ngành nghề và trình độ đàotạo, nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho phát triển kinh tế

- xã hội; đào tạo ra những con người có năng lực sáng tạo, tư duy độc lập, tráchnhiệm công dân, đạo đức và kỹ năng nghề nghiệp, năng lực ngoại ngữ, kỷ luậtlao động, tác phong công nghiệp, năng lực tự tạo việc làm và khả năng thích ứngvới những biến động của thị trường lao động và một bộ phận có khả năng cạnhtranh trong khu vực và thế giới Đến năm 2020, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp

có đủ khả năng tiếp nhận 30% số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở; tỷ lệ laođộng qua đào tạo nghề nghiệp và đại học đạt khoảng 70%; tỷ lệ sinh viên tất cảcác hệ đào tạo trên một vạn dân vào khoảng 350 - 400 Đó là những định hướngchiến lược chung, đồng thời cũng là những chỉ tiêu hết sức cụ thể đối với giáodục nghề nghiệp của Thành phố

Mạng lưới các trường chuyên nghiệp phát triển tăng, nâng tổng số lên 35trường vào cuối năm 2012 Bên cạnh đó, có 15 trường cao đẳng thuộc Thànhphố có tổ chức đào tạo hệ trung cấp chuyên nghiệp

Qui mô đào tạo không ngừng tăng lên với trên một trăm ngàn học sinh,nhiều trường được mở mã ngành mới, góp phần đa dạng ngành nghề, cung ứng