Thực trạng việc sử dụng phơng pháp trò chơi của giáo viên tiểu học trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử 2.4.. Trên thực tế,việc sử dụng phơng pháp này trong dạy học phân môn Lịch sử
Trang 1Trờng Đại Học Vinh
Khoa Giáo Dục Tiểu Học - -
Sử dụng phơng pháp trò chơi trong quá trình dạy học
phân môn lịch sử (môn tự nhiên và xã hội)
ở trờng tiểu học
(Luận văn tốt nghiệp đại học)
Giáo viên hớng dẫn: TS Nguyễn Thị Hờng
Sinh viên thực hiện: Võ Tá Ngọc
Trang 2 Phơng pháp trò chơi
Các phơng pháp khác (ghi cụ thể)
2 Theo đồng chí vai trò của trò chơi đối với hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử là nh thế nào?
Rất cần thiết
Cần thiết
Không cần thiết
Nâng cao hiệu quả bài dạy
Phát huy tính tích cực độc lập nhận thức của học sinh
Giờ học sinh động hơn, học sinh chủ động trong việc chiếm lĩnh tri thức
Giờ học ồn ào kém hiệu quả
Kìm hãm sự phát triển t duy trừu tợng của học sinh
Chuẩn bị công phu mất nhiều thời gian
Dễ làm mất thời gian khi nhận thức một vấn đề khoa học của học sinh
3 Trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử đồng chí có thờng tổ chức trò chơi cho học sinh
Thờng xuyên
Thỉnh thoảng (không thờng xuyên)
Không tổ chức
4 Khi tổ chức trò chơi cho học sinh đồng chí thờng thực hiện theo trình
tự nh thế nào?( đề nghị nêu rõ các bớc)
Bớc 1:
Bớc 2:
Bớc 3:
Bớc 4:
Phụ lục 2:
Phiếu điều tra học sinh
5 Các em có thích giờ học này không?
Rất thích
Thích
Bình thờng
Không thích
6 Các lý do em thích giờ học này
Do em thích môn học này
Trang 3Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
1.1 Lý luận về phơng pháp trò chơi quá trình dạy học ở tiểu học 51.2 Đặc điểm phân môn Lịch sử và việc sử dụng phơng pháp 15trò chơi trong dạy học phân môn này
1.3.Một số đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học 191.4 Thực trạng việc sử dụng phơng pháp trò chơi của giáo viên
tiểu học trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử
2.4 Điều kiện để tổ chức trò chơi cho học sinh trong quá trình
dạy học phân môn Lịch sử có hiệu quả
41
Trang 4Kết luận và kiến nghị 58Tài liệu tham khảo
1.2 Phân môn Lịch sử trong môn học Tự nhiên và Xã hội (TN-XH) làmột phân môn mới và là phân môn quan trọng của môn TN-XH ở bậc tiểu học.Mục tiêu cơ bản của phân môn Lịch sử là giúp học sinh tiểu học lĩnh hội một sốtrí thức cơ bản, ban đầu thiết thực về các sự kiện Lịch sử và văn hoá, một sốdanh nhân, anh hùng dân tộc, các nhà khoa học tiêu biểu điển hình từ buổi đầudựng nớc cho đến ngày nay Học sinh có những hiểu biết đúng đắn, có nhữngbiểu tợng sinh động và tơng đối toàn diện về Lịch sử Việt Nam qua các mặt xâydựng đất nớc và chống giặc ngoại xâm Đồng thời giáo dục cho học sinh lòng tựhào về truyền thống anh hùng của dân tộc, ngỡng mộ và noi theo các tấm gơngtận tuỵ can đảm, mu trí và sự hy sinh anh dũng của các anh hùng dân tộc, cácdanh nhân, các nhà khoa học trong việc xây dựng và bảo vệ đất nớc Vì vậy bêncạnh những phơng pháp dạy học đặc trng nh phơng pháp kể chuyện, các phơngpháp trực quan và các phơng pháp dùng lời khác nh thuyết trình, tờng thuật thì phơng pháp trò chơi là một phơng pháp cần đợc sử dụng Phơng pháp này rấtphù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học, phù hợp với yêu cầu sử
Trang 5dụng phơng pháp truyền thống theo hớng đổi mới hiện nay Trò chơi có tácdụng phát huy tính tích cực nhận thức, gây hứng thú học tập cho học sinh, quatrò chơi học sinh tiếp thu kiến thức bài học một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, đồngthời qua trò chơi phát triển tính tự giác, ý thức cộng đồng, tính mạnh dạn, ócsáng kiến của học sinh và tạo đợc nhiều cơ hội để học sinh tự bộc lộ, học hỏilẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ
Thực tiễn dạy học phân môn Lịch sử hiện nay ở bậc tiểu học chothấy:Giáo viên tiểu học còn gặp nhiều khó khăn trong việc vận dụng phơngpháp dạy học Giáo viên lên lớp chủ yếu thuyết trình giảng giải, cha biết vậndụng linh hoạt các phơng pháp dạy học Lịch sử, vì thế mà giáo viên gặp rấtnhiều khó khăn trong việc sử dụng phơng pháp để dạy học phân môn này Khitiến hành giờ dạy, giáo viên thờng cho học sinh trả lời một số câu hỏi để củng
cố khắc sâu mà ý chú ý tới việc tổ chức các trò chơi nhằm gây hứng thú học tậpcho học sinh Vì vậy, học sinh tiếp thu kiến thức do giáo viên truyền đạt mộtcách thụ động, áp đặt, còn cha hứng thú trong việc học Lịch sử nên giờ học chaphát huy đợc tính tích cực nhận thức của học sinh.Các kiến thức mà học sinh có
đợc sau mỗi bài học chỉ dừng ở mức độ ghi nhớ và tái hiện đơn thuần, thiếu tínhsáng tạo, thiếu tính bền vững
Mặt khác trò chơi là phơng pháp đợc giáo viên tiểu học sử dụng còn chathờng xuyên, chỉ sử dụng nh là một phơng pháp phụ, thay đổi không khí trạngthái của tiết học, chứ cha sử dụng phơng pháp này với t cách là phơng phápchính, chủ yếu để giúp học sinh lĩnh hội kiến thức cơ bản của bài Trên thực tế,việc sử dụng phơng pháp này trong dạy học phân môn Lịch sử cha đạt kết quảcao, quá trình tổ chức trò chơi còn đơn điệu, cha thực sự lôi cuốn, hấp dẫn họcsinh, cha tổ chức đợc trò chơi tập thể để có thể huy động đợc nhiều học sinhtham gia một lúc Đặc biệt ít giáo viên biết cách tổ chức cho học sinh tham giavào trò chơi một các có hiệu quả để học sinh tự mình phát hiện đợc tri thức cầnhọc Mặc dù đây là cách dạy học tích cực theo định hớng đổi mới phơng phápdạy học hiện nay Vì vậy, việc tìm hiểu sử dụng phơng pháp trò chơi trong dạyhọc phân môn Lịch sử không những có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có ýnghĩa về mặt thực tiễn: Giúp cho giáo viên tiểu học có thể vận dụng phơng phápnày vào quá trình dạy học phân môn Lịch sử, góp phần nâng cao chất lợng hiệuquả dạy học phân môn này ở tiểu học Vì vậy chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu
của mình là: Sử dụng phơng pháp trò chơi trong day học phân môn Lịch sử
(môn TN-XH) ở trờng tiểu học.
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề.
Cùng với học, chơi là một nhu cầu không thể thiếu đợc của học sinh tiểuhọc Dù không còn là hoạt động chủ đạo, song vui chơi vẫn giữa một vai tròquan trọng trong hoạt động sống của học sinh tiểu học, vẫn có một ý nghĩa lớnlao đối với các em
Tuy nhiên hiện nay trò chơi ở tiểu học vẫn cha đợc sử dụng nh là phơngpháp dạy học, một hình thức dạy học chính ở hầu hết các môn học, đặc biệt là
Trang 6môn Lịch sử Có rất nhiều tác giả đã đề cập đến việc sử dụng trò chơi trong dạyhọc, tuy nhiên vấn đề này chỉ đề cập rất ít ỏi trong giáo trình dành cho sinhviên ở các trờng s phạm.
ở Việt Nam đã có một số tác giả nghiên cứu về vấn đề tổ chức cho họcsinh tham gia trò chơi trong quá trình dạy học ở tiểu học, đặc biệt là trong phânmôn Lịch sử nh: TS Bùi Phơng Nga, Trần Văn Lu
Tuy nhiên những công trình nghiên cứu về dạy học bằng phơng pháp tròchơi trong phân môn Lịch sử còn rất ít ỏi Việc nghiên cứu vấn đề sử dụng ph-
ơng pháp trò chơi trong dạy học phân môn Lịch sử là vấn đề còn đang bỏ ngỏ
3 Mục đích nghiên cứu:
Chúng tôi chọn đề tài này nhằm góp phần nâng cao chất lợng dạy họcphân môn Lịch sử (môn TN-XH) ở trờng tiểu học
4 Khách thể và đối tợng nghiên cứu:
4.1 Khách thể nghiên cứu :
Phơng pháp dạy học phân môn Lịch sử (môn TN-XH) ở bậc tiểu học
4.2 Đối tợng nghiên cứu:
Các loại trò chơi và cách thức sử dụng chúng trong quá trình dạy họcphân môn Lịch sử (môn TN-XH) ở trờng tiểu học
5 Giả thuyết khoa học.
Chúng tôi cho rằng: Nếu trong quá dạy học phân môn Lịch sử giáo viênbiết khai thác, sử dụng trò chơi một các hợp lý, phù hợp với đặc điểm tâm sinh
lý của học sinh tiểu học, phù hợp với nội dung của từng bài học thì sẽ giúp họcsinh lĩnh hội, củng cố kiến thức một cách nhẹ nhàng thoải mái và từ đó nângcao chất lợng dạy học phân môn này ở trờng tiểu học
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu (phơng pháp trò chơitrong dạy học) của giáo viên ở trờng tiểu học
6.2 Thiết kế các loại trò chơi trong dạy học phân môn Lịch sử và cáchthức sử dụng chúng một cách có hiệu quả trong dạy học phân môn Lịch sử
7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu.
Việc sử dụng phơng pháp trò chơi trong dạy học phân môn Lịch sử lớp 4,5
8 Phơng pháp nghiên cứu.
Khi nghiên cứu đề tài này chúng tôi sử dụng các phơng pháp sau đây:
8.1 Phơng pháp nghiên cứu lý thuyết
Đọc và nghiên cứu, tổng kết các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiêncứu
Trang 78.2 Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
* Phơng pháp tổng kết kinh nghiệm dạy và học của giáo viên và học sinh
* Phơng pháp quan sát việc dạy và học của học sinh trờng thực nghiệm
* Phơng pháp điều tra an két trên các đối tợng giáo viên và học sinh
* Phơng pháp thực nghiệm s phạm
* Phơng pháp trò chuyện phỏng vấn giáo viên
* Phơng pháp thống kê toán học để chứng minh độ tin cậy của các kếtquả nghiên cứu
Ch ơng 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
1.1 Lý luận về phơng pháp trò chơi trong quá trình dạy học ở tiểu học
1.1.1 Khái niệm phơng pháp dạy học:
Phơng pháp là một phạm trù hết sức quan trọng có tính chất quyết định
đôí với mọi hoạt động Phơng pháp tồn tại gắn bó với mọi hoạt động của conngời A.N Krlốp đã nhấn mạnh tầm quan trọng của phơng pháp: "Đối với contàu khoa học, phơng pháp vừa là chiếc la bàn, lại vừa là bánh lái nó chỉ phơnghớng và cách thức hành động" [25] Về phơng diện triết học, phơng pháp đợchiểu là cách thức, con đờng, phơng tiện để đạt tới mục đích nhất định, để giảiquyết những nhiệm vụ nhất định
Phơng pháp theo Hêgel "Là ý thức về hình thức của sự tự vận dộng bêntrong của nội dung" [25]
Trên cơ sở phơng pháp chung, ngời ta đã xây dựng khai niệm phơng phápdạy học Cho đến nay vẫn còn nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau về khái niệmphơng pháp dạy học
Theo I.U.K.Babanxki " Phơng pháp dạy học là cách thức tơng tác giữathầy và trò nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dỡng, giáo dục và phát triểntrong quá trình dạy học" [20]
Trang 8I.I.Lecne cho rằng:"Phơng pháp dạy học là một hệ thống những hành
động có mục đích của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức, thực hànhcủa học sinh, đảm bảo cho các em lĩnh hội nội dung học vấn" [20].
Một số tác giải khác nh I.P.Dverep cho rằng: "Phơng pháp dạy học làcách thức hoạt động tơng hỗ giữa thầy và trò nhằm đạt đợc mục đích dạy học.Hoạt động nay đợc thể hiện trong việc sử dụng các nguồn nhận thức, các thủthuật logíc, các dạng hoạt động độc lập của học sinh và cách thức điều khiểnquá trình nhận thức của giáo viên" [20].
Theo Nguyễn Ngọc Quang: "Phơng pháp dạy học là cách thức làm việccủa thầy và trò trong sự phối hợp thống nhất dới sự chỉ đạo của thầy, nhằm làmcho trò tự giác, tích cực, tự lực đạt tới mục dạy học" [25].
Ngoài ra, còn nhiều định nghĩa khác về phơng pháp dạy học theo cácquan điểm nh điều khiển học, logíc học theo bản chất của nội dung [20]
Qua phân tích các quan điểm nh trên chúng tôi hiểu phơng pháp dạy học
nh sau: Phơng pháp dạy học là cách thức hoạt động tơng tác giữa giáo viên
và học sinh, trong đó giáo viên là ngời tổ chức hớng dẫn trong phơng pháp dạy, học sinh là "ngời thợ chính" trong phơng pháp học nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học
Hệ thống các phơng pháp dạy học ở tiểu học
Trong lý luận dạy học ở tiểu học tồn tại nhiều cách phân loại các phơngpháp dạy học, mỗi cách phân loại có một cơ sở riêng Sau đây là một số hệthống phổ biến nhất:
Phân loại theo nguồn kiến thức và đặc điểm trí giác thông tin: Dùng lời,trực quan, thực hành (S.I.Petrôpski, E Ia Golan)
Phân loại theo các nhiệm vụ lý luận dạy học cơ bản (MA.ĐanilốpB.Exipốp)
Phân loại theo đặc điểm hoạt động nhận thức của học sinh (SKatkin, Ila.lecne)
Phân loại theo hoạt động dạy học (M.IMacmutôv)
Phân loại theo nguồn kiến thức vừa theo mức độ độc lập của học sinhtrong hoạt t động học tập (A.N Aleksuk, I.Đ Dvepep)
Phân loại theo nguồn kiến thức, mức độ nhận thức tích cực và độc lập củahọc sinh, con đờng logic của nhận thức (V.I Pelamacluc)
Phân loại theo bốn mặt của phơng pháp : Logic - nội dung; nguồn kiếnthức; quá trình và tổ chức hoạt động dạy học (S.G Sapovalenco)
Hệ thống các phơng pháp dạy học do I.U.K Babanxki đề xuất bao gồm:Các phơng pháp tổ chức và thực hiện hoạt động học tập nhận thức, các phơngpháp kích thích và xây dựng động cơ học tập, các phơng pháp kiểm tra, các ph-
ơng pháp này bao gồm các phơng pháp dạy học cụ thể
Trang 9N.V.Savin đã đa ra một hệ thống các phơng pháp dạy học ở tiểu học Hệthống đó bao gồm các phơng pháp: [25].
- Các phơng pháp dùng lời nói: Kể chuyện, giải thích, đàm thoại, làmviệc với sách giáo khoa
- Các phơng pháp trực quan: Quan sát, trình bày các tài liệu trực quan,phim và đền chiếu
- Các phơng pháp thực hành: Luyện tập miệng và viết, làm thí nghiệm Một số tác giả Việt Nam nh: Đặng Vũ Hoạt, Hà Thế Ngữ, Phó Đức Hoà
đã đa ra các hệ thống phơng pháp dạy học ở tiểu học bao gồm: [19]
* Nhóm các phơng pháp dạy học dùng lời: thuyết trình, đàm thoại, làmviệc với sách giáo khoa
* Nhóm các phơng pháp dạy học trực quan: Quan sát và trình bày trựcquan
* Nhóm các phơng pháp dạy học thực hành: luyện tập, ôn tập, làm thínghiệm
* Nhóm các phơng pháp dạy học kiểm tra: Đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹxảo của học sinh
Trên cơ sở hệ thống các phơng pháp dạy học ở tiểu học, căn cứ vào đặc
điểm nhận thức của học sinh tiểu học, đặc điểm phân môn Lịch sử, một số tácgiả đã đa ra các phơng pháp dạy học phân môn này nh: Phơng pháp trực quan,các phơng pháp dùng lời khác nh thuyết trình, tờng thuật kể chuyện
Nh vậy trong các phơng pháp dạy học phân môn Lịch sử, phơng pháp dạyhọc bằng tổ chức trò chơi vẫn cha đợc đề cập đến Điều này cho thấy giữa lýluận nghiên cứu và việc áp dụng các phơng pháp dạy học mới vào thực tiễn dạyhọc còn có khoảng cách khá xa Việc làm thế nào, để đa các phơng pháp dạyhọc mới này vào trờng phổ thông một cách sâu rộng để có đợc kết quả học tậpcao hơn là cả một vấn đề, mà giải quyết vấn đề này liên quan đến nhiều yếu tố,trong đó việc nghiên cứu sử dụng các phơng pháp dạy mới trong các môn học,từng giai đoạn cụ thể là rất cần thiết Bởi trò chơi là phơng pháp dạy học nhằmkích thích và xây dựng động cơ học tập cho học sinh, nhằm phát huy tính tíchcực chủ động của học sinh, là một phơng pháp thờng dùng để dạy phân mônLịch sử Tuy nhiên trò chơi chỉ thực sự đợc coi là phơng pháp dạy học khi giáoviên biết tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi một cách có mục đích, có kếhoạch nhằm lĩnh hội nội dung giáo dục đã định Vì thế chúng tôi xác định rằngviệc nghiên cứu vấn đề sử dụng trò chơi trong dạy học phân môn Lịch sử sẽ gópphần nâng cao chất lợng dạy học phân môn này
1.1.2 Khái niệm trò chơi và phơng pháp trò chơi trong dạy học.
Ngay từ tuổi mẫu giáo, trẻ em đã đợc làm quen với nhiều trò chơi lý thú
và bổ ích Hoạt động phụ đạo lúc này là vui chơi Bớc vào lứa tuổi học sinh tiểuhọc, hoạt động chủ đạo là học tập, song vui chơi cũng chiếm một vị trí vô cùngquan trọng
Trang 10Vậy trớc hết chúng ta cần hiểu khái niệm trò chơi là gì?
Có rất nhiều cách hiểu xung quanh khái niệm trò chơi:
Cách hiểu thức nhất: Trò chơi là hoạt động bày ra để vui chơi, giải trí.Cách hiểu thứ hai: là hoạt động vui chơi có chứa đựng một chủ đề có nộidung nhất định, có những quy định bắt buộc ngời tham gia phải tuân thủ Vídụtrò chơi: "Bịt mắt bắt dê"," chơi ô ăn quan ", "nhảy dây"
Nếu vui chơi là một thuật ngữ chỉ một dạng hoạt động giải trí tự nguyệncủa mọi ngời, tạo ra sự sảng khoái, th giãn về thần kinh, tâm lý, thì trò chơi làdạng vui chơi có tổ chức của nhiều ngời, có quy định luật lệ mà ngời tự nguyệntham gia phải thực hiện
Nh vậy, trò chơi là hoạt động vui chơi có tổ chức của con ngời dùng đểgiải trí Trò chơi thờng đợc sử dụng trong cuộc sống hàng ngày Trong các ngày
lễ hội, trò chơi đợc sử dụng trong giao lu để hiểu biết nhau Trong trò chơi ngờitham dự là ngời thực hiện một cách tự giác các luật lệ của trò chơi Qua đó tròchơi cũng có phần hình thành và phát triển những phẩm chất nhất định của conngời
Trớc đây ngời ta quan niệm trò chơi chỉ phù hợp với lứa tuổi mẫu giáo.Tuy nhiên trong xu hớng đổi mới phơng pháp dạy học ở tiểu học nói chung,môn TN-XH nói riêng, trò chơi đợc sử dụng nh là một phơng pháp dạy học
Điều này xuất phát từ đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học, từ đặc điểm nộidung chơng trình môn TN-XH Qua sự phân tích các khái niệm trò chơi chúng
tôi quan niệm: Phơng pháp trò chơi là cách thức giáo viên tổ chức hoạt động
học của học sinh, trong đó học sinh lĩnh hội, củng cố đợc các kiến thức cần thiết nhờ tham gia tích cực vào hoạt động chơi.
1.1.3 Một số đặc điểm của trò chơi trong quá trình dạy học ở tiểu học.
Chơi là một yêu câu mang tính sinh học của trẻ em, nhất là tuổi học sinhtiểu học Có thể nói vui chơi cần thiết và quan trọng nh ăn, ngủ, học tập trong
đời sống thờng ngày của các em Chính vì vậy, dù đợc hớng dẫn hay không ớng dẫn, các em vẫn tự tìm mọi cách và tranh thủ mọi thời gian và điều kiện đểchơi Khi đợc chơi các em đã tham gia hết sức tự giác và chủ động, đây là mộtyếu tố rất quan trọng trong công tác giáo dục cho thế hệ trẻ
h-Hầu hết những trò chơi trong dạy học tiểu học đã mang sẵn tính mục đíchmột cách rõ ràng Trong quá trình chơi, học sinh tiếp xúc với nhau, cá nhânphải hoàn thành nhiệm vụ của mình trớc tập thể ở mức độ cao, tập thể có tráchnhiệm động viên, giúp đỡ cá nhân hoàn thành nhiệm vụ của mình, vì vậy màtình bạn, lòng nhân ái, tinh thần tập thể đợc hình thành Cũng trong quá trìnhchơi, đã xây dựng cho học sinh tác phong khẩn trơng, nhanh nhẹ, tính kỷ luật,
sự sáng tạo hoàn thành nhiệm vụ với chất lợng cao góp phần giáo dục đạo đức
và hình thành nhân cách cho học sinh Do vậy có thể nói trò chơi mang tính t ởng rất cao
Trang 11t-Trong trò chơi tính thi đua bao giờ cũng thể hiện rất cao t-Trong quá trìnhtham gia vào trò chơi, các em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng, nh niềm vui khichiến thắng và nỗi buồn khi thất bại, vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thànhnhiệm vụ, bản thân thấy có lỗi khi không làm tốt phần việc của mình Vì tậpthể mà các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắnglợi cho toàn đội trong đó có bản thân mình.
Mỗi trò chơi thờng có những quy tắc, luật lệ nhất định những cách thức
để đạt đợc kết quả rất đa dạng Trong khi đó bản thân trò chơi lại mang tính thi
đua và tính tự giác rất cao Vì vậy khi đã tham gia trò chơi học sinh vận dụnghết khả năng về sức lực, sự tập trung chú ý, trí thông minh và sự sáng tạo củamình đó là điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể thực hiện tổ chức cho họcsinh tham gia vào trò chơi một cách hợp lý
Chính vì vậy trong dạy học, trò chơi đợc sử dụng với t cách là phơng tiện,
là công cụ phục vụ đặc lực cho học sinh lĩnh hội, củng cố kiến thức của bài học,
Do những đặc điểm đặc trng này mà trò chơi với t cách là phơng phápdạy học mặc dù cũng phải bảo đảm tính hấp dẫn, bất ngờ, tự nguyện của tròchơi, nhng cũng có những hạn chế đáng kể:
- Không đợc để vui "nổ trời" nh trong trò chơi đời thờng nếu không thì
"láng giềng không học đợc"
-Thời gian phải đợc tôn trọng rất nghiêm ngặt
1.1.4 Những loại trò chơi thờng đợc sử dụng để dạy học ở tiểu học
Nhìn chung trò chơi rất phong phú và đa dạng, có rất nhiều loại và đợc sửdụng vào nhiều mục đích khác nhau, đặc biệt trong giáo dục nói chung, trong
đó có giáo dục Lịch sử cho học sinh nói riêng
Chính sự đa dạng và phong phú của trò chơi, mà việc phân loại rất phứctạp và khó khăn Có ngời phân loại trò chơi theo tác dụng giáo dục, có ngờiphân loại theo môi trờng hoạt động có ngời phân loại theo quy mô tổ chức(nh trò chơi lớn, trò chơi nhỏ) Một số sách phân loại trò chơi theo tính chất nh:
-Trò chơi hoạt động mạnh
- Trò chơi vận động
Trang 12- Trò chơi nhỏ.
- Trò trơi giải trí và trí tuệ
Chúng ta đã biết rằng hứng thú vui chơi của các em học sinh tiểu học rất
đa dạng và phong phú đối với những học sinh ở giai đoạn đầu của bậc học, các
em vẫn hứng thú với những trò chơi nhỏ, nhẹ nhàng, cấu trúc đơn giản nh tròchơi đóng vai, đố vui lên đến lớp 4, 5 sự hứng thú phát triển rõ rệt các emthích thú với những trò chơi đóng kịch và những trò chơi vận động mang tínhthể thao Vì vậy trò chơi của học sinh tiểu học có các loại sau:
* Trò chơi vận động:
Trò chơi vận động cho học sinh giai đoạn đầu bậc học (lớp 1, 2, 3) thờng
có cốt truyện và không có nhiều quy tắc (luật chơi) Đa số các trò chơi, ngờitham gia không chia thành từng đội mà vai chính trong trò chơi chỉ là một ngờihoặc một số ngơì, số còn lại là những tham gia tích cực vào trò chơi Các tròchơi đó thờng diễn ra trong thời gian ngắn với các vận động mạnh, các vận tròchơi vận động rất phong phú nhng đơn giản
Ví dụ: Trò chơi đuổi bắt chạy theo vòng tròn, nhảy lò cò, chụp các vật
Những trò chơi cho học sinh lớp 4, 5 mang nhiều tính thể thao hơn, thờigian cũng dài hơn và thể lệ, quy tắc cũng phức tạp hơn Nhiều trò chơi yêu cầu
có những vận động nhanh, chính xác, phối hợp nhịp nhàng cho phép có nhữngcăng thẳng về thể lực Những ngời tham gia vào trò chơi chia thành nhiều đội,mỗi đội cố gắng giành thắng lợi Các vận động trong trò chơi cũng phức tạphơn
Ví dụ: Các trò chơi chạy thi đuổi nhau, cớp cờ, vợt chớng ngại vật
* Trò chơi trí tuệ:
Là các trò chơi mang tính chất học tập có luật rõ ràng nhằm mục đíchkiểm tra, tự kiểm tra và củng cố kiến thức Trò chơi này đợc xây dựng trênnguyên tắc nh trò chơi Đôminô, xếp hình, xếp chữ, giải câu đố và đặc điểmnổi bật của loại trò chơi này nhấn mạnh tính chất thi đua Các trò chơi trí tuệnhằm phát triển các hoạt động trí tuệ của học sinh: nh chú ý, ghi nhớ, trí thôngminh có những trò chơi chuyên dùng cho việc phát triển chú ý, tính quan sátnh: tranh đố, đi tìm đờng đi những trò chơi trí tuệ mang tính cảm xúc rất cao,bên cạnh đó đòi hỏi tính căng thẳng cuả trí óc Vì vậy trò chơi trí tuệ của họcsinh phổ thông là phơng tiện đợc sử dụng một cách có ý thức, phục vụ cho việchọc tập
* Trò chơi sáng tạo:
Là trò chơi đóng vai có chủ đề, đặc điểm của những trò chơi này là tínhtích cực chuyển hoá và hoạt động thực sự, hình thức tổ chức thờng gặp nhất làhình thức hoạt động lao động Chính trò chơi trở thành hình thức tổ chức hoạt
động lao động
Trang 13Ví dụ: " Thiếu niên xây dựng", "ngày hội lao động".
Một đặc điểm nữa của trò chơi sáng tạo của học sinh tiểu học là không cónhững hành động bên ngoài với các đồ vật Tất cả mọi chú ý đều đợc tập trungdồn vào việc truyền đạt mối quan hệ giữa các nhân vật, mà trong đó những tínhcách hấp dẫn nhất của nhân vật đối với đứa trẻ đợc thực hiện nh: lòng dũngcảm, sự chịu đựng, tính bền bỉ
Ví dụ: Các trò chơi phi công, chiến sỹ biên phòng, nhà thám hiểm
* Trò chơi dân gian:
Cùng với xu thế phát triển của xã hội, các trò chơi hiện đại dần thay thếcác trò chơi dân gian Các em hứng thú với trò chơi mới hiện đại Vì thế trongcác trờng học hiện nay học sinh rất ít chơi loại trò chơi này Đặc điểm của tròchơi dân gian là các quy tắc chơi, là sự ớc lệ, dễ thực hiện và không cần đến đồchơi Bên cạnh đó các đồ chơi để phục vụ cho loại hình trò chơi này cũng đợckiếm từ dân gian nh: sỏi, đá, gậy, nhành cây
Ví dụ: Trò chơi "cớp cờ" chỉ cần một cành cây nhỏ là có thể tổ chức đợc
trò chơi hay trò chơi "kéo co" thì chỉ cần một sợi dây thừng, hay trò chơi "chơi
ô ăn quan" thì chỉ cần những viên sỏi nhỏ
Nhìn chung theo quan điểm của mỗi ngời nhìn dới một góc độ riêng thìtrò chơi đợc phân thành nhiều loại ở góc độ dạy học có thể chia trò chơi thành:
*Trò chơi giải trí
* Trò chơi học tập.
1.1.5 Cấu trúc của trò chơi.
Cấu trúc của trò chơi bao gồm nhiều yếu tố khác nhau mà những yếu tốchủ yếu là:
Trò chơi
Thởng, phạt Luật trò
Cốt trò
Trang 14Trò chơi nào cũng có tác dụng rèn luyện nhiều mặt, trong đó có những mặt chủyếu, nổi bật đợc gọi là cốt trò Đây là cái "nút" là cái "mâu thuẫn" chính củamột vấn đề cần giải quyết trong quá trình chơi Vợt đợc những khó khăn của cái
"nút" tức là đạt đợc mục đích của trò chơi và yêu cầu của sự rèn luyện Chínhcái "nút" ấy tạo nên sự lôi cuốn, tính hấp dẫn của trò chơi, khơi gợi tính tò mò,lòng tự tin và thúc đẩy các em phối hợp hành động để giải quyết một cách tíchcực thoải mái và tự nguyện
Cốt trò có tác dụng rèn luyện trí nhớ, khả năng phán đoán, cốt trò còn rènluyện sự khéo léo, rèn luyện tính phản xạ Việc xác định và chọn cốt trò giúpngời hớng dẫn chọn "trúng" trò chơi phục vụ đối tợng
Ví dụ: Trong trò chơi "Ném bóng trúng đích" làm sao ném quả bóng
trúng đợc đích đã định sẵn Số lần trúng đích phải nhiều hơn đối phơng Haytrong trò "Mèo đuổi chuột" làm sao không chạy ra khỏi vòng mà vẫn không bị
"chuột" bắt đó chính là "nút" là cốt trò với mục đích rèn luyện cho ngời tậpchơi nhanh trí, có tinh thần tập thể, tinh thần dũng cảm
Hay giải đợc một câu đố thông minh, thực hiện đợc một yêu cầu của câuhỏi, tìm đợc một bản mật mã trên đờng đi chính đó là những việc làm giúpcho việc giải quyết "nút" của trò chơi
* Đề trò:
Là hình thức thể hiện trò chơi, đầy là câu chuyện để dẫn vào trò chơi, cótình huống có tác dụng làm cho việc thu hút, lôi cuốn, cổ vũ trò chơi sôi nổihơn, hứng thú hơn đối vơi ngời chơi và càng thúc đẩy thêm nhiệt tình của ngờichơi làm phát triển thêm trí tởng tợng của ngời chơi Nhng đề trò không thểthay thế đợc tính hấp dẫn của "nút" tuy rằng rất cần Khả năng nhập cuộc nhanhhay chậm phụ thuộc vào khả năng của ngời hớng dẫn Tuy nhiên đề trò phải đợctrình bày theo đúng quan điểm, đờng lối giáo dục mới có tính thời sự, có tínhkhoa học, đảm bảo sự chú ý, tập trung khêu gợi tính tò mò, trí tởng tợng để làmsao khi các em đợc sống nh thật với nhân vật và khung cảnh của đề trò Tránhnhững đề trò chung chung về mặt t tởng, hoặc là những đề trò quá cổ không cònthích hợp nữa
* Luật trò:
Đây là chính là những quy định mà bất kỳ ai tham gia đều phải tuân theo
đảm bảo cho cuộc chơi công bằng, an toàn, chu đáo và đem lại kết quả giáo dụcmong muốn
Luật chơi nêu lên những điều kiện mà ngời chơi bắt buộc phải tuân theotrong quá trình giải quyết "mâu thuẫn" Ngời chơi phải tôn trọng luật chơi nếukhông trò chơi đó sẽ không có tác dụng
Khi tiến hành chơi, luật chơi buộc những ngời chơi phải tự nén, tự kiềmchế có ý thức tổ chức kỷ luật thật tốt Đôi khi luật chơi còn vận dụng những
Trang 15kiến thức chuyên môn đã học làm cho những ngời chơi bắt buộc phải củng cốnhững kiến thức đó một cách thích thú và tự giác.
Ví dụ: Trong trò chơi " Đi tìm sự kiện" ta đề ra luật chơi: em phải tìm
nhanh sự kiện nào diễn ra đúng với thời gian mà giáo viên nêu Em nào tìmnhanh nhất em đó thắng hay trong trò chơi "ô chữ" ta đề ra luật chơi nh:
+ Khi đọc đến sự kiện nào thì học sinh phải nhanh chóng xác định đợc sựkiện đó nằm ở ô chữ nào
+ Em nào nhanh chóng vào vòng tròn trớc thì giành đợc quyền trả lời ớc
tr-* Thởng phạt:
Mỗi trò chơi khi kết thúc bao giờ cũng có kẻ thắng ngời thua, và hìnhthức thởng phạt đóng vai trò vô cùng quan trọng: thởng phạt nhằm khích lệ ngờichơi cố gắng hơn và phải nhanh chóng tìm mọi biện pháp giành kết quả caonhất về mình Muốn trò chơi thêm phần hấp dẫn, lôi cuốn phải có sự thởng phạtphân minh mà ngời chơi phải chấp hành hết sức vui vẻ tự nguyện Các đội, cáctập thể và cá nhân chơi tốt, chơi đúng luật cần đợc phát huy khen thởng
Trong trò chơi, thởng và phạt chỉ mang tính tợng trng, đơn giản, vui vẻ,mang tính chất động viên tinh thần Ngời chơi đợc khen thởng không kiêu căng
tự mãn, ngời bị phạt thì vui vẻ tự nguyện chịu phạt, không ganh đua, tự ái, gâycăng thẳng mất đoàn kết
Việc thởng phạt cũng phải tế nhị, làm sao ngời bị phạt vẫn đợc tiếp tụcchơi, đôi khi phải đợc chơi nhiều hơn để về sau đỡ phạm lỗi Hình thức phạtphải nhẹ nhàng, không làm mếch lòng, không làm chạm lòng tự aí
Ví dụ: Có thể có những hình phạt nh: Đứng nghiêm hát một bài, chào
ng-ời thắng cuộc, cõng nhau một quãng ngắn, nhảy lò cò một vòng
1.2 Đặc điểm phân môn Lịch sử và việc sử dụng phơng pháp trò chơi trong dạy học phân môn này
1.2.1 Đặc điểm phân môn Lịch sử
Sử học là bộ môn góp phần hết sức đắc lực vào việc hình thành nhân cáchtốt đẹp cho học sinh Đây là bộ môn giúp học sinh xây dựng niềm tin vững chắcvào lý tởng cách mạng vào con đờng XHCN Nội dung học tập ở nhà trờng phổthông cung cấp cho các em hiểu đợc quy luật phát triển của xã hội loài ngời về
sự ra đời, hng thịnh và suy vong của mỗi chế độ xã hội tồn tại trong Lịch sử,trong đó có sự thay thế của chế độ cao hơn, tiến bộ hơn chế độ tr ớc là một quyluật Trên cơ sở đợc học tập nh vậy, học sinh dần dần hình thành một thế giớiquan duy vật biện chứng khoa học, lòng tin vững chắc vào sự phát triển của dântộc trong sự nghiệp xây dựng đất nớc hiện nay
Trang 16Lợi thế của phân môn Lịch sử trong việc giáo dục nhân cách cho học sinhchính là các sự kiện Lịch sử, các mốc Lịch sử đáng chú ý Đặc biệt là các nhânvật Lịch sử, những ngời anh hùng cứu nớc, những chiến sĩ cách mạng hết lòngvì dân vì nớc Đây là những nhân cách lớn, những tấm gơng sáng chói về nhiềumặt cho học sinh noi theo Những nhân vật Lịch sử nh vậy ở thời kỳ nào cũng
có, ở nớc nào cũng có Nhân cách của kẻ sĩ Việt Nam, nhân cách ngời chiến sĩcách mạng trong sự nghiệp giải phóng đất nớc Nhân cách con ngời Việt Namtrong thời kỳ dựng nớc và giữ nớc hoặc những nhân cách lớn của thế giới trongcác thời kỳ là những bài học lớn về nhân cách cho học sinh Thông qua việc tìmhiểu những nhân vật, sự kiện Lịch sử, chúng ta sẽ giúp các em hiểu đợc cái lõinhân cách của ngời Việt Nam trong mối quan hệ với sự phát triển kinh tế - xãhội của đất nớc Đó chính là tình yêu quê hơng đất nớc, lòng tự hào dân tộc,quý trọng lao động, quyết giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tự tin, trung thực,ham học hỏi, nhân hậu, khiêm tốn, sống lạc quan Chính bản sắc riêng trongnhân cách của ngời Việt Nam qua các nhân vật Lịch sử mà học sinh tiếp thu đ-
ợc qua giờ học góp phần hết sức to lớn với việc hình thành và phát triển nhâncách ở các em Từ việc nắm các kiến thức Lịch sử về truyền thống đấu tranhkiên cờng của cha ông ta Học sinh xác định rõ trách nhiệm của mình trongcuộc sống hiện đại Việc giáo dục truyền thống và tự hào với quá khứ vẻ vangcủa dân tộc là điều hết sức cần thiết trong việc hình thành nhân cách cho họcsinh
Phần Lịch sử lớp 4, 5 không trình bày Lịch sử theo một hệ thống chặt chẽmỗi bài học là một sự kiện, hiện tợng hay nhân vật Lịch sử tiêu biểu điển hìnhcủa một giai đoạn Lịch sử nhất định Sự lựa chọn cấu trúc và mức độ nội dung
nh vậy nhằm đảm bảo mục tiêu phù hợp vơi thời lợng giành cho môn học cũng
nh trình độ nhận thức của học sinh Tuy nhiên một sự kiện hiện tợng hay nhânvật Lịch sử không thể hình thành và phát triển một cách cô lập mà trong mộtbối cảnh cụ thể có liên quan rất nhiều sự kiện nhân vật Lịch sử trong bối cảnh
+ Kiến thức cơ bản về một giai đoạn thời kỳ Lịch sử
Trong các nhóm kiến thức trên thì nhóm kiến thức về các sự kiện Lịch sửchiếm thời lợng lớn, nhân vật Lịch sử vừa phải
Từ những đặc điểm của môn học nh đã trình bày ở trên, chúng tôi nhậnthấy đây là môn học mà giáo viên có nhiều cơ hội để đổi mới phơng pháp dạyhọc Vận dụng phơng pháp trò chơi vào trong dạy học phân môn Lịch sử là mộttrong những phơng hớng đổi mới phù hợp Hớng đổi mới này không những pháthuy đợc vốn sống, vốn kiến thức ở các em mà còn phù hợp với xu hớng đổi mới
Trang 17phơng pháp dạy học và yêu cầu đào tạo con ngời mới trong giai đoạn hiện nay.Khi sử dụng phơng pháp này giáo viên không còn là ngời truyền thụ những trithức có sẵn cho học sinh theo kiểu áp đặt, bắt học sinh phải nhớ, phải thuộc màgiáo viên trở thành ngời thiết kế, ngời tổ chức định hớng các hoạt động cho các
em, tạo điều kiện cho các em đợc trực tiếp tiếp cận với đối tợng học tập, đợctham gia hoạt động vui chơi để từ đó rút ra tri thức của bài học, học sinh đóngvai trò chủ thể của hoạt động nhận thức, các em tiếp nhận nhiệm vụ học tậpthông qua việc tham gia vào hoạt động chơi, qua sự tổ chức của giáo viên và tựrút ra kết luận khoa học
Tóm lại: Sử dụng phơng pháp trò chơi vào trong dạy học phân môn Lịch
sử thực chất là việc chuyển giao nội dung kiến thức của bài học thành cácnhiệm vụ học tập thông qua cách chơi để tìm kiếm tri thức của bài học Tronglúc chơi các em sẽ không ý thức đợc là mình đang học mà các em sẽ đợc thúc
đẩy bằng động cơ vui chơi, cố gắng làm nhanh làm đúng để thắng cuộc bằngcách này trẻ sẽ tự mình giải quyết đợc các nhiệm vụ nhận thức mà không nhậnthấy Nội dung học tập đợc lồng vào nội dung thực hiện các trò chơi
1.2.2 Vị trí của phơng pháp trò chơi trong dạy học phân môn Lịch sử.
Ngay từ tuổi mẫu giáo, trẻ đợc làm quen với nhiều trò chơi lý thú bổ ích.Trong cuộc sống thờng ngày các em vui chơi với một số trò chơi dân gian quenthuộc (nhảy dây, trốn tìm ) Khi đến trờng mần non các em đợc giáo viên tổchức một số trò chơi phát triển trí tuệ (xếp chữ, xếp hình ) Những hoạt độngvui chơi nh vậy có tác dụng rất lớn đến sự phát triển thể chất, trí tuệ, t tởng vàtình cảm của trẻ thơ
ở lứa tuổi học sinh tiểu học - một nét tâm lý nổi bật là " Vừa học, vừachơi" Trong dạy học phân môn Lịch sử trò chơi đóng vai trò là một phơng phápnhằm hình thành, củng cố hoặc kiểm tra tri thức, dới hình thức trò chơi Nó cóthể thoả mãn nhu cầu tâm lý trên của trẻ
Chơi là nhu cầu tự nhiện trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ, hoạt động vuichơi đối với các em thiếu nhi có tác dụng giáo dục toàn diện, tác động trực tiếp
đến trí tuệ, tình cảm và thể chất ở mỗi em góp phần làm cho tập thể các em
đoàn kết thân ái Đây còn là một nhu cầu điều hoà, cần bằng nguồn năng lợng
d thừa trong các em, duy trì và tăng cờng sức khoẻ góp phần tích cực trong việcthực hiện và hoàn thiện mục tiêu giáo dục
Mặt khác trò chơi là phơng tiện phát triển toàn diện cho trẻ Trong tròchơi các em lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội của ngời lớn một cách tự nhiên,lĩnh hội những kiến thức kỷ năng, kỷ xảo, những nhận xét và kết luận Trong tròchơi hình thành những tình cảm, những thị hiếu cho học sinh, hình thành phongcách quan hệ giao tiếp với bạn bè và ngời lớn ý nghĩa đặc biệt của trò chơi đốivới học sinh tiểu học là giáo dục những tình cảm tập thể Trong trò chơi các em
dễ dàng hiểu đợc ý nghĩa của các quy định và sự cần thiết phải thực hiện chúng
Trang 18Trò chơi giáo dục cho trẻ tính tổ chức, học đợc cách vợt khó khăn, nhận thứcthế giới xung quanh và tìm cách giải quyết đúng đắn sự việc
Mỗi trò chơi có một tác dụng chủ đạo, song nhìn chung trò chơi giúp các
em phát triển trí tuệ, sự nhanh nhẹn, dũng cảm, kiên quyết, trung thực, nâng cao
ý thức tổ chức kỷ luật, rèn luyện những đức tính quý báu: Thật thà, cần cù, dũngcảm, rèn luyện khả năng quan sát, óc phán đoán, tăng cờng thể lực: sức nhanh,sức mạnh, sức bề bỉ, khéo léo, tính phản xạ Trò chơi còn giúp cho các em hoànthiện các kỹ năng ứng dụng học vấn trong nhà trờng vào cuộc sống thực tiễn
"Học mà chơi, chơi mà học" là một quan điểm đúng đắn trong quá trìnhhớng dẫn và tổ chức cho các em học sinh hiệu quả giáo dục của trò chơi nhờ ởtính hấp dẫn, sự thu hút lôi cuốn của nó, điều đó tạo cho các em niềm say mê,
sự phấn khởi mặt khác nó còn phụ thuộc vào khả năng bản thân ngời hớngdẫn không nên dừng lại ở mức độ giải trí đơn thuần, mà phải xem trò chơi thực
sự là phơng tiện giáo dục có hiệu quả nhanh để tiếp thu mà các em thích nhất
Trong thực tế đã chứng minh rằng trò chơi học tập là một trong nhữngphơng pháp hiệu quả nhất Nó là một phơng pháp đợc UNESCO khuyến cáodùng trong dạy học ở tiểu học Thông qua việc sử dụng phơng pháp trò chơitrong dạy học phân môn Lịch sử giúp hình thành, khắc sâu cho các em kiếnthức, phát triển t duy và ngôn ngữ của các em
ở giai đoạn II (lớp 4, 5) t duy trựu tợng của các em đã phát triển hơn nộidung kiến thức ở sách giáo khoa cũng đợc tăng cờng, nhiều tiết học giáo viêncần tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi phù hợp với đặc điểm lứa tuổi củahọc sinh Ngoài những tiết học trên lớp có thể tổ chức cho học sinh bằng nhữngtrò chơi học tập, tạo điều kiện cho các em tự mình vơn lên tìm kiếm tri thứcmới, nâng cao hứng thú học tập Các trò chơi thờng để lại cho các em niềm vuisay mê thích thú, các em thêm hào hứng trong học tập Qua việc tích cực thamgia vào trò chơi, trẻ sẽ phát huy đợc tính chủ động, tích cực của mình trong giờihọc Nh vậy phơng pháp trò chơi đợc sử dụng tơng đối rộng trong quá trình dạyhọc phân môn Lịch sử
Trò chơi là một phơng pháp thờng đợc sử dụng trong quá trình dạy học
để thực hiện một nhiệm vụ hoặc giải quyết một vấn đề của bài học, cần có sựtham gia của nhiều ngời Ta biết rằng kiến thức về phân môn Lịch sử rất gần gũivới học sinh, học sinh ít nhiều đã có vốn hiểu biết nhất định để tham gia xâydựng bài học Trò chơi là phơng pháp dạy học tích cực theo tinh thần đổi mớiphơng pháp dạy học hiện nay trong phân môn Lịch sử, khai thác đợc vốn sống,vốn hiểu biết của học sinh Vì vậy sử dụng phơng pháp trò chơi sẽ động viên đ-
ợc nhiều học sinh tham gia vào bài học, kể cả những học sinh hay e thẹn, nhútnhát Khi chơi học sinh hình thành đợc thói quen bạo dạn, hoạt bát trớc đôngngời, đây là một phẩm chất quan trọng của con ngời trong xã hội hiện đại:Thông minh, năng động, sáng tạo Khi sử dụng phơng pháp trò chơi, học sinh
Trang 19sẽ học tập tích cực hơn trở thành những nhân vật trung tâm của giờ học, tự mìnhgiải quyết những vấn đề của bài học
Trong giờ học phân môn Lịch sử, trò chơi đợc sử dụng tuỳ theo nội dung
cụ thể của từng bài học, có thể sử dụng trò chơi ở bất cứ giai đoạn nào của tiếthọc Trò chơi thực sự là "con đờng dẫn trẻ tới việc nhận thức thế giới mà trẻsống trong đó và trẻ có nhiệm vụ thay đổi thế giới ấy" (M.Goorki)
1.3 Một số đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học.
- Nhu cầu, động cơ, hứng thú của học sinh tiểu học
Bớc vào nhà trờng tiểu học các em đợc hoạt động trong một môi trờngmới, môi trờng nhà trờng với hoạt động chủ đạo là học tập Do đó nhu cầu họctập của học sinh ngày càng có ý nghĩa quan trọng hơn đối với sự phát triển trítuệ Chính nhu cầu học tập đã trở thành động cơ thúc đẩy các em tự giác tíchcực học tập Theo các nhà tâm lý học "ở tiểu học phần lớn học sinh cha hứngthú chuyên biệt với từng môn học các em cũng cha chú ý đi sâu vào ý nghĩamỗi môn học Việc các em học sinh tiểu học thích môn nào, bài nào phụ thuộckhả năng s phạm của ngời giáo viên" (10) Các nhà nghiên cứu còn cho thấy
"Động cơ học tập không sẵn có, cũng không thể áp đặt từ ngoài vào mà phảihình thành dần trong quá trình học sinh ngày càng đi sâu và chiếm lĩnh đối tợnghọc tập dới sự hớng dẫn của giáo viên Nếu trong tiết học giáo viên biết tổ chứccho học sinh phát hiện ra những điều mới lạ (cả nội dung lẫn phơng pháp dạyhọc, học sinh chiếm lĩnh tri thức đó) thì dân dần quan hệ thân thiết giữa các emvới tri thức khoa học sẽ đợc hình thành, học tập dần dần trở thành một nhu cầukhông thể thiếu đợc của các em và sẽ thúc đẩy các em vơn tới giành lấy trithức"[5]
Nh vậy việc tổ chức trò chơi cho học sinh trong quá trình dạy học mộtcách phù hợp sẽ góp phần khêu gợi nhu cầu, hình thành động cơ đúng đắn,hứng thú học tập cho học sinh
- Đặc điểm trí nhớ :
Học sinh tiểu học nói chung có trí nhớ tốt Các em có khả năng nhớ đợcnhiều thậm chí cả những điều mà các em không hiểu Trí nhớ trực quan - hình t-ợng phát triển, các em nhớ chính xác những sự vật, hiện tợng cụ thể nhanh hơn
và tốt hơn những định nghĩa, những lời giải thích dài dòng ở những lớp đầubậc tiểu học, ghi nhớ không chủ định chiếm u thế, các em chỉ ghi nhớ những gìmình thích, những gì gây đợc ấn tợng mạnh mẽ, gây cảm xúc thì các em dễ nhớ
và nhớ lâu
Càng lên các lớp trên thì trí nhớ có chủ định càng tăng Tuy vậy, cũng
nh các lớp đầu cấp (lớp 1, 2, 3,) các lớp cuối cấp (lớp 4,5) vẫn thờng có khuynhhớng học thuộc một cách máy móc kiểu học vẹt Chính vì vậy mà các em cảmthấy khó khăn khi sử dụng những kiến thức đó vào học tập, cũng nh vào trongcuộc sống Để khắc phục nhợc điểm này, trong quá trình dạy học giáo viên cần
Trang 20phải tổ chức cho các em chơi trò chơi học tập nhằm dẫn dắt các em dễ tìm đếntri thức mới
Trong hoạt động phân tích tổng hợp: Hoạt động phân tích của học sinh
đầu bậc tiểu học (lớp 1, 2, 3) về hình thức cũng nh nội dung rất đơn giản nênkhi tiến hành phân tích tổng hợp các em thờng căn cứ vào những đặc điểm bênngoài mang tính cụ thể Lên lớp 4, 5 phân tích tổng hợp trong óc phát triểnmạnh, với khái niệm dễ hiểu các em phân tích trong óc một cách tơng đối tốt
Trong hoạt động trừu tợng khái quát hoá: Học sinh lớp 1, 2, 3 chủ yếudựa trên dấu hiệu bên ngoài dễ nhận thấy, dễ xúc động, lên lớp 4, 5 mới có thểdựa vào những dấu hiệu bên trong (bản chất) Đây chính là cơ sở để chúng taxác định mức độ hình thành khái niệm cho học sinh ở giai đoạn đầu cấp (lớp 1,
2, 3 ) còn hết sức sơ đẳng
Trong phán đoán suy luận: Học sinh ở những lớp đầu bậc tiểu học thờngphán đoán vào những dấu hiệu duy nhất, nên hay phán đoán khẳng định mà chasuy nghĩ xem khả năng nào là hiện thực, nguyên nhân nào là đúng hơn cả, cònvới học sinh lớp 4, 5 đã có thể chứng minh lập luận, phán đoán cho mình vềtrình độ suy luận có thể dựa trên các tài liệu trừu tợng hơn Song để học sinhsuy luận có thể dựa trên các tài liệu trừu tợng hơn và vẫn cần có tài liệu trựcquan
Chính từ đặc điểm t duy nêu trên, khi thiết kế bài học có sử dụng phơngpháp trò chơi giáo viên cần chú ý đến việc gắn điều trông thấy với hoạt độngtrực tiễn và nội dung của bài học
- Đặc điểm tởng tợng.
Tởng tợng là một trong những quá trình nhận thức quan trọng, tởng tợngcủa học sinh tiểu học đợc hình thành và phát triển trong hoạt động học và cáchoạt động khác của các em Theo các công trình nghiên cứu về tâm lý học, ởcác lớp đầu bậc tiểu học hình ảnh của tởng tợng còn đơn giản cha bền vững.Nhng càng về các lớp cuối cấp, hình ảnh tởng tợng của các em càng bền vững
và gần thực tế hơn đặc biệt lúc này các em đã bắt đầu có khả năng tởng tợngdựa trên những tri giác đã có từ trớc và dựa trên ngôn ngữ [5].
Đối với học sinh tiểu học, tình cảm có vị trí đặc biệt vì nó là khâu trọngyếu gắn liền nhận thức với hành động của các em Đối tợng gây xúc cảm chohọc sinh tiểu học thờng là những sự vật, hiện tợng cụ thể, những câu chuyệnsinh động Do đó những bài giảng khô khan, khó hiểu nặng nề về lý luận không
Trang 21gây cho học sinh những cảm xúc tích cực, thậm chí làm cho các em mệt mỏi,chán chờng Nói chung hoạt động trí tuệ của các em đợm màu sắc xúc cảm, các
em suy nghĩ bằng "hình thức", "xúc cảm", "âm thanh", các quá trình nhận thức,hoạt động của các em đều chịu sự chi phối mạnh mẽ của cảm xúc, và đều đợmmàu cảm xúc [10] Từ đặc điểm này ta thấy trong quá trình dạy học, có thể khơidậy ở trẻ xúc cảm học tập qua việc tổ chức trò chơi học tập cho các em, từ đóphát huy tính tích cực nhận thức của học sinh, nâng cao hiệu quả học tập
Tóm lại, từ việc phân tích những đặc diểm tâm lý của học sinh tiểu học
có thể rút ra kết luận rằng: Việc tổ chức trò chơi cho học sinh là biện pháp quantrọng nhằm tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng caochất lợng, hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử ở trờng tiểu học
1.4 Thực trạng việc sử dụng phơng pháp trò chơi của giáo viên tiểu học trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử.
Trong khuôn khổ và thời gian có hạn của một luận văn tốt nghiệp chúngtôi tiến hành điều tra, khảo sát thực trạng về việc sử dụng phơng pháp trò chơicủa giáo viên trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử
Mục đích điều tra: Nhằm đánh giá thực trạng sử dụng phơng pháp tròchơi của giáo viên từ đó xác lập cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng cách thức tổchức trò chơi cho học sinh trong học phân môn Lịch sử
Đối tợng điều tra: + Ban giám hiệu trờng tiểu học Lê Mao :3 ngời
+ Giáo viên tiểu học: 40 ngời + Học sinh tiểu học: 115 em Nội dung điều tra: Trong phạm vi và nội dung nghiên cứu của đề tàichúng tôi tiến hành điều tra trên một số chỉ tiêu cơ bản sau đây:
- Tình hình dạy học phân môn Lịch sử ở trờng tiểu học
- Nhận thức của giáo viên về vai trò của việc sử dụng phơng pháp trò chơi
đối với hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử
- Mức độ thờng xuyên tổ chức trò chơi cho học sinh trong quá trình dạyhọc phân môn Lịch sử
- Cách thức tổ chức trò chơi cho học sinh của giáo viên tiểu học trongquá trình dạy học phân môn Lịch sử
- Chất lợng học tập phân môn Lịch sử của học sinh tiểu học
Các phơng pháp điều tra khảo sát: Điều tra bằng Ankét, quan sát tiếntrình dạy học trên lớp của giáo viên, dự các giờ của phân môn Lịch sử
Kết quả khảo sát thực trạng chúng tôi phân tích ở các mặt sau:
1.4.1 Tình hình dạy học phân môn Lịch sử ở các trờng tiểu học.
Trong chơng trình hiện hành của môn TN-XH ở trờng tiểu học phần Lịch
sử đợc học ở các lớp 4 và lớp 5 nhằm cung cấp cho học sinh một sự hiểu biếtcần thiết, phù hợp với trình độ kiến thức cơ bản về sự phát triển của xã hội ViệtNam từ "buổi đầu dựng nớc" đến công cuộc "xây dựng chủ nghĩa xã hội trongcả nớc" (1975 đến nay)
Trang 22Từ 1996 - 1997 phân môn Lịch sử mới chính thức đa vào chơng trình tiểuhọc thay cho truyện kể Lịch sử trớc đây Với một dung lợng kiến thức hợp lý,cách trình bày dễ hiểu, chính xác trên cơ sở các sự kiện khoa học, SGK TN-XH
- phần Lịch sử đã cung cấp cho học sinh tiểu học những hiểu biết bổ ích, lý thú.Thực tế dạy học ở trờng tiểu học đã xác nhận một vấn đề có tính quy luật là họcsinh tiểu học có quyền và có thể tiếp thu những kiến thức Lịch sử một cáchkhoa học Dĩ nhiên điều này có tác dụng rất lớn, toàn diện đối với học sinh trêntất cả các mặt giáo dỡng, giáo dục và phát triển Đến nay không có ai nghi ngờ
về hiệu quả giáo dục của Lịch sử đối với trẻ em, đặc biệt hình thành ở các emlòng yêu thơng, kính trọng nhân dân, kính yêu các anh hùng dân tộc, Bác Hồ,tin tởng vào sự phát triển của Tổ Quốc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội, dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, xác định trách nhiệm củamình đối với đất nớc, trớc mắt là học tập công tác công ích xã hội
Những tri thức thu nhận đợc từ môn Lịch sử gắn chặt với ký ức, tâm trícác em và một số kiến thức sẽ đợc hiện thức hoá trong cuộc sống thơ ngây và cảcuộc đời của học sinh
Thế nhng, trong nhiều năm qua hiệu quả giáo dục của bộ môn Lịch sử ởtrờng tiểu học còn thấp Điều này do nhiều nguyên nhân mà chúng ta đã nói
đến nhiều lần đó là quan niệm không đúng về vai trò, ý nghĩa của môn Lịch sử
Đó là các phơng tiện dạy học Lịch sử còn nghèo nàn Một trong những nguyênnhân chủ yếu làm giảm sút chất lợng dạy phân môn Lịch sử ở trờng tiểu học là
do phơng pháp dạy học cũ, không đợc đổi mới, không đáp ứng đợc việc thay
đổi hợp lý về nội dung, cấu tạo chơng trình
Mặt khác phân môn Lịch sử là một phân môn mà giáo viên tiểu học gặprất nhiều khó khăn khi lên lớp Giáo viên thiếu kiến thức về Lịch sử một cáchtrầm trọng, trờng hợp nhầm lẫn kiến thức Lịch sử vẫn thờng xảy ra đối với một
số giáo viên Bởi trớc hết các tri thức Lịch sử là những tri thức khoa học, trừu ợng, hoàn toàn bằng kênh chữ là chủ yếu Vì vậy mà dẫn đến tình trạng cónhiều giáo viên cắt xén chơng trình hoặc bỏ qua những phần khó mà giáo viêncha nắm đợc kiến thức Bên cạnh đó khi tiến hành bài dạy giáo viên thờng lúngtúng trong việc vận dụng phơng pháp dạy học Lịch sử Phơng pháp dạy họcphần Lịch sử ở trờng tiểu học cho đến nay về cơ bản vẫn là "Thầy đọc, trò chép"rồi "Học thuộc lòng, nói lại theo sách" Tình trạng học sinh không nhớ sự kiện,nhầm lẫn kiến thức, không hiểu Lịch sử là hiện tợng phổ biến, biểu hiện củaviệc "Mù Lịch sử" ở học sinh tiểu học, trong thanh thiếu niên, học sinh phổthông nói chung
t-Giáo viên cha biết vận dụng phơng pháp dạy học Lịch sử một cách sinh
động, cha biết sử dụng phơng tiện trực quan để phát huy tính tích cực của họcsinh vì thế mà giờ học Lịch sử diễn ra rất nặng nề, thụ động Hiện tợng giáo viêndạy bài Lịch sử nh một bài tập đọc, cha sử dụng các sự kiện một cách sinh độnglinh hoạt là phổ biến Đồng thời khi tiến hành một bài dạy Lịch sử đa số giáo
Trang 23viên tiểu học cha khai thác sâu kiến thức Lịch sử để dạy cho học sinh, sử dụngngôn ngữ cha uyển chuyển truyền cảm để gây đợc hứng thú cho học sinh Do đóhọc sinh học Lịch sử một cách thụ động nên hiệu quả giờ học cha cao.
Thế hệ trẻ ngày nay, mà các em học sinh lớp 4, 5 tuy ra đời trong hoàncảnh hoà bình, nhng không bao giờ làm cho các em quên quá khứ huy hoàng,
đau thơng của dân tộc, ông cha ta đã trải qua Một trong những hiệu quả lớn đốivới việc dạy học Lịch sử là phải đổi mới phơng pháp dạy học Trong hớng đổimới phơng pháp dạy học Lịch sử, một điều cần chú trọng là bằng mọi cách khắcphục lối dạy học nhồi nhét, do quan niệm sai lầm cho rằng học Lịch sử chỉ cầnnhớ chứ không đòi hỏi trí thông minh Vì vậy việc sử dụng phơng pháp trò chơitrong quá trình dạy học Lịch sử là một trong những hớng đổi mới phơng phápdạy học theo quan niệm hiện đại nhằm tích cực hoá hoạt động nhận thức củahọc sinh
1.4.2 Nhận thức của giáo viên về vai trò của trò chơi đối với hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử
Bảng 1: Các mức độ nhận thức của giáo viên về vai trò của trò chơi đối
với hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử
4 Giờ học sinh động hơn, học sinh chủ động hơn
6 Kìm hãm sự phát triển t duy trừu tợng của HS 4 10,00
8 Dễ làm mất thời gian khi nhận thức một vấn đề
Từ kết quả điều tra khảo sát có thể thấy rằng, đa số giáo viên đánh giácao tầm quan trọng và sự cần thiết của việc tổ chức trò chơi cho học sinh trongquá trình dạy học phân môn Lịch sử Đối với việc nâng cao hiệu quả dạy học65% giáo viên đợc hỏi cho rằng: Tổ chức trò chơi cho học sinh trong quá trìnhdạy học Lịch sử là rất cần thiết
Theo đánh giá của giáo viên tiểu học, việc tổ chức trò chơi cho học sinh,cho phép nâng cao hiệu quả bài dạy (chiếm 95%) ý kiến; kích thích hứng thú họctập cho học sinh (chiếm 87,5%) ý kiến; phát huy đợc tính tích cực, độc lập sángtạo của học sinh trong quá trình học tập (chiếm 90%); giờ học sinh động hơn,học sinh chủ động hơn trong việc chiếm lĩnh tri thức (chiếm 92,5%) ý kiến
Mặt hạn chế của việc sử dụng phơng pháp trò chơi trong quá trình dạyhọc phân môn Lịch sử nh giờ học ồn ào, kém hiệu quả, dễ làm mất thời gian khi
Trang 24nhận thức một vấn đề khoa học của học sinh, kìm hãm sự phát triển tu duy, trừutợng của học sinh chiếm tỷ lệ nhỏ trong các ý kiến của giáo viên
Qua ý kiến của các giáo viên tiểu học cho phép khẳng định mức dộ cầnthiết và vai trò của việc tổ chức trò chơi cho học sinh đối với việc nâng cao tínhtích cực nhận thức và hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử ở trờng tiểu học
1.4.3 Mức độ thờng xuyên tổ chức trò chơi cho học sinh của giáo viên tiểu học trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử
Bảng 2: Mức độ thờng xuyên tổ chức trò chơi cho học sinh của giáo viên
đó có 55% số giáo viên không tổ chức trò chơi cho học sinh trong quá trình dạyhọc phân môn Lịch sử
Kết quả trên đây đã phân nào phản ánh thực trạng sử dụng phơng pháptrò chơi của giáo viên tiểu học trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử Thực
tế cho thấy nhiều giáo viên do năng lực hạn chế, thiếu kiến thức về Lịch sử nênviệc tổ chức trò chơi cho học sinh chơi còn gặp nhiều khó khăn, còn cha biếtcách tổ chức trò chơi cho học sinh trong quá trình dạy học Một số giáo viênmặc dù nhận thức đúng vai trò của việc tổ chức trò chơi cho học sinh nhng docha nắm vững cách thức quy trình nên tuy có tổ chức nhng hiệu quả cha cao,giờ học còn ồn ào, ảnh hởng đển tiến trình lên lớp
1.4.4 Cách thức tổ chức trò chơi cho học sinh của giáo viên trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử.
Qua điều tra và dự giờ của giáo viên chúng tôi nhận thấy rằng: Mặc dùgiáo viên tiểu học đã nhận thức đúng vai trò của trò chơi trong việc phát huytính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh nhng nhìn chung đa số giáo viêncòn lúng túng trong việc tổ chức trò chơi cho học sinh Việc tổ chức trò chơicho học sinh thờng bắt đầu từ việc lựa chọn trò chơi cho thích hợp với nội dungkiến thức của bài học, xác định mục đích chơi, rút ra kết luận khoa học Tuynhiên phần lớn giáo viên cha nắm vững đợc quy trình này Thông thờng giáoviên căn cứ vào nội dung kiến thức bài dạy, chọn trò chơi và tổ chức cho họcsinh chơi, cách thức tổ chức trò chơi cha khoa học Vì vậy tờng lộn xộn, giờ học
ồn ào, cha theo một quy trình nhất định Cho nên các tiết học kém hiệu quả dễlàm mất thời gian Qua điều tra đa số các giáo viên tiểu học thờng tổ chức chohọc sinh tiến hành trò chơi theo các bớc sau:
-Bớc 1: Nêu tên trò chơi
Trang 25- Bớc 2: Giáo viên phát lệnh chơi
- Bớc 3: Học sinh tiến hành chơi
- Bớc 4: Rút ra kết luận
Nh vậy, phần lớn giáo viên tiểu học cha nắm vững cách thức tổ chức tròchơi cho học sinh trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử Đặc biệt khi tổchức trò chơi thi đua giữa các nhóm, các tổ giáo viên càng gặp nhiều khó khăn,cha biết tiến hành theo từng bớc chặt chẽ, dẫn đến tình trạng lớp học ồn ào, giờhọc kém hiệu quả Vì vậy khi trả lời câu hỏi: Theo đồng chí tổ chức trò chơi chohọc sinh có hiệu quả cần phải có những điều kiện gì? Phần lớn các giáo viên đềutrả lời: Phải nắm đợc cách thức một cách chặt chẽ, giáo viên phải chuẩn bị tròchơi một cách công phu, có kế hoạch cụ thể để hớng dẫn học sinh chơi
1.4.5 Chất lợng học tập phân môn Lịch sử của học sinh tiểu học.
Bảng 3: Kết quả học tập của học sinh qua một số bài dạy
Qua dự giờ chúng tôi nhận thấy giờ học chỉ sinh động hơn, học sinh họctập tích cực hơn khi giáo viên sử dụng trò chơi để các em tiến hành hoạt động.Những giờ mà giáo viên không tổ chức cho học sinh tiến hành trò chơi thờng rấtnặng nề uể oải, học sinh mệt mỏi dẫn đến hay nói chuyện riêng, làm việc riêngthậm chí ngủ gật trong lớp
1.4.6 Đánh giá chung về thực trạng.
Từ kết quả nghiên cứu thực trạng trên đây có thể rút ra một số nhận xétsau:
Phần lớn giáo viên tiểu học đợc điều tra đánh giá rất cao vai trò của việc
tổ chức trò chơi cho học sinh trong giờ học phân môn Lịch sử là góp phần pháthuy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh trong giờ học, học sinh tậptrung hứng thú hơn, giờ học sinh động hơn, từ đó hiệu quả dạy học đợc nâng
Trang 26cao Tuy nhiên từ việc nhận thức đúng đến việc làm đúng là một vấn đề đòi hỏi
sự nổ lực cố gắng của mỗi giáo viên Đa số giáo viên cha tìm ra đợc những biệnpháp hữu hiệu để tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh trong quá trìnhdạy học phân môn Lịch sử
Các trò chơi mà giáo viên sử dụng trong giờ dạy học thờng rất đơn điệu,cách thức tổ chức còn thiếu tính khoa học, giáo viên ít chịu khó su tầm các loạitrò chơi nên học sinh dễ nhàm chán
Phần lớn giáo viên tiểu học đã thờng xuyên tổ chức trò chơi cho học sinh,nhng việc tổ chức trò chơi cho học sinh còn tiến hành một cách gò bó, hoặc tiếnhành một cách lộn xộn cha theo một quy trình nhất định cho nên hiệu quả giờhọc cha cao, tiến trình lên lớp bị ảnh hởng
Chất lợng học tập phân môn Lịch sử còn hạn chế, học sinh học tập chatích cực và hứng thú, giáo viên lên lớp chủ yếu thuyết trình và giảng giải, họcsinh học tập còn thụ động, áp đặt
Theo chúng tôi, những tồn tại trên đây chủ yếu do những nguyên nhân:
- Trớc hết phân môn Lịch sử của môn TN-XH là môn học mới của bậctiểu học, nội dung kiến thức lại rất phong phú và đa dạng Nhiều giáo viên chanắm vững lý luận dạy học môn Lịch sử còn thiếu kiến thức về lĩnh vực Lịch sử.Bên cạnh đó trình độ năng lực s phạm của một bộ phận không nhỏ giáo viêntiểu học còn rất hạn chế khi tiếp cận với phơng pháp dạy học mới họ thờng lúngtúng
- Hiện nay theo quan niệm của nhiều giáo viên tiểu học, của một số bậcphụ huynh học sinh môn Lịch sử (môn TN-XH) chỉ là môn học phụ Vì vậy cácgiáo viên tiểu học phần lớn đầu t nhiều thời gian công sức cho môn toán vàtiếng Việt, mà còn coi nhẹ phân môn Lịch sử, cha đầu t thích đáng cho môn họcnày Giáo viên lên lớp chủ yếu truyền đạt cho học sinh những kiến thức đã quy
định trong chơng trình, mà ít đầu t thời gian cho các em hoạt động đê tự chiếnlĩnh tri thức của bài học Thậm chí nhiều giáo viên còn cắt xén chơng trình,nhất là những phần khó hiểu đối với học sinh và bản thân giáo viên cha nămvững
- Đồ dùng dạy học phân môn Lịch sử ở trờng tiểu học còn thiếu nghiêmtrọng Nhiều giáo viên lên lớp còn dạy chay, ít chịu khó su tầm và làm đồ dùngdạy học
Những nguyên nhân trên đây đủ ảnh hởng không nhỏ tới chất lợng, hiệuquả dạy học phân môn Lịch sử ở bậc tiểu học
Tóm lại: Trong chơng 1 chúng tôi đã phân tích cơ sở lý luận và vấn đề
nghiên cứu Từ việc phân tích các vấn đề lý luận và khảo sát thực trạng phơngpháp dạy học của giáo viên cho thấy cần phải tăng cờng triển khai các phơngpháp dạy học mới một cách sâu rộng, đồng bộ Hơn nữa để không ngừng nângcao chất lợng học tập phân môn Lịch sử, việc nghiên cứu sử dụng phơng pháptrò chơi trong quá trình dạy học phân môn Lịch sử lại hết sức cần thiết nhằmgóp phần nâng cao chất lợng phân môn ở bậc tiểu học