Tần: Thuỷ tổ nớc Tần tên là Phi Tử, vốn là ngời chăn ngựa chu Hiền Vơng3 đời trớc Tuyên Vơng phong cho một miếng đất nhỏ ở giữa Nhung Địch gọi làTần huyện Thanh Thuỷ, tỉnh Cam Túc ngày n
Trang 1Mục lục
Trang
Mục lục 1
Bản quy định viết tắt trong khoá luận 2
Lời cảm ơn 3
Phần mở đầu 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Lịch sử vấn đề 5
3 Phạm vi và nhiệm vụ khoa học của đề tài 6
4 Phơng pháp nghiên cứu 6
5 Bố cục đề tài 6
Phần nội dung 6
Chơng 1: Những nét cơ bản về nhà Tần trong lịch sử Trung Quốc 6 1.1 Nớc Tần thời Xuân Thu (770 trớc c.n - 475 trớc c.n) 6
1.2 Nớc Tần thời Chiến Quốc (475 trớc c.n - 221 trớc c.n) 8
1.3 Nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng 12
Chơng 2: Những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp 14
2.1 Cuộc đời Tần Thuỷ Hoàng 14
2.2 Sự nghiệp Tần Thuỷ Hoàng 32
Chơng 3: Chính sách cai trị của nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng 60 3.1 Cơ sở đờng lối pháp trị của nhà Tần thời Tần Thuỷ Hoàng 60
3.2 Chính sách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng 66
3.3 Hậu quả chính sách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng 75
Kết luận 81
Tài liệu tham khảo 83
Trang 2bản quy định viết tắt trong khoá luận
N.x.b: Nhà xuất bảnTrớc.c.n: Trớc công nguyênN.x.b DG: Nhà xuất bản giáo dụcVHTT : Văn hoá Thông tin
N.x.b ĐHQG: Nhà xuất bản Đại học quốc giaN.x.b VH: Nhà xuất bản Văn hoá
Lời cảm ơn
Để hoàn thành bài khoá luận , tôi đã nhận đợc sự giúp đỡ, hớng dẫn khoa học của , G.V.C, Th.s Phan Hoàng Minh, cùng các thầy cô giáo trong khoa Nhân dịp
Trang 3này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những ngời thầy mẫu mực, nghiêm khắc, dành cho bản thân tôi sự chỉ bảo ân cần đầy lòng nhân ái.
Vì thời gian và nguồn t liệu có hạn, bản thân còn chập chững trên con đờng nghiên cứu khoa học, nên khoá luận có thể còn nhiều thiếu sót, kính mong đợc sự chỉ bảo của các quý thầy cô, bạn bè Tôi mong rằng đề tài này sẽ đợc nâng lên nghiên cứu ở mức độ cao hơn trong thời gian gần nhất.
Hai nớc Trung Quốc – Việt Nam gần gũi nhau không chỉ bằng đờng biên
trải dài hàng ngàn cây số “Núi liền núi, sông liền sông”, mà còn bằng chiều dài
lịch sử mấy nghìn năm, cùng chung một nền văn minh ăn cơm bằng đũa và đãcùng từng viết chữ vuông
Thời cận đại nhân dân Trung Quốc cùng một cảnh ngộ với nhân dân ViệtNam, đều bị thực dân phơng tây nô dịch thống trị, con đờng cách mạng của nhân
Trang 4dân Trung Quốc có nhiều điểm tơng đồng với cách mạng dân tộc dân chủ nhândân ở Việt Nam Cũng nh sau này khi cách mạng thành công Xây dựng đất nớctheo định hớng XHCN, hai nớc đã có quan hệ chặt chẽ với nhau trong thực tiễnxây dựng đất nớc.
Ngày nay công cuộc cải cách của Trung Quốc đã đạt đợc những thành tựu
to lớn đợc cả thế giới thừa nhận Từ năm 1986 Việt Nam chúng ta bắt đầu thựchiện đờng lối đổi mới và đã thu đợc những thành tựu to lớn Chính vì vậy chúng
ta cần có sự hợp tác giúp đỡ lẫn nhau giữa hai quốc gia, hai dân tộc để cùng trao
đổi cho nhau những kinh nghiệm cần thiết
Đảng và Nhà nớc ta chủ trơng “Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nớc, phấn đầu vì hoà bình, độc lập và phát triển” Nhất là tăng cờng quan hệ hợp tác
hữu nghị cùng có lợi với các nớc láng giềng, trong đó trớc hết phải nói đến TrungQuốc Việc nghiên cứu các vấn đề về lịch sử Trung Quốc cần đợc tiếp tục đẩymạnh
Việc nghiên cứu các nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc, kể cảTần Thuỷ Hoàng, thì các học giả trong và ngoài nớc đã cho ra nhiều ấn phẩm cógiá trị Nhng chắc chắn khó có thể khai thác hết các vấn đề liên quan đến cuộc
đời và sự nghiệp của một nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc, đó là TầnThuỷ Hoàng
Tần Thuỷ Hoàng - vị hoàng đế đầu tiên của Trung Hoa phong kiến, ngời
đã để lại cho hậu thế bao điều phải nghiên cứu về công, về tội
Là một sinh viên ngành lịch sử, chúng tôi thấy việc học tập nghiên cứulịch sử Trung Quốc nói chung cũng nh về các nhân vật nổi tiếng trong lịch sửTrung Quốc, nhất là vị hoàng đế đầu tiên trong lịch sử phong kiến Trung Quốc,
để hiểu đợc một cách đầy đủ thiết chế phong kiến đầu tiên ở Trung Quốc càng là
vấn đề cần thiết Do đó, chúng tôi chọn đề tài : "Tìm hiểu cuộc đời và chính sách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng trong lịch sử Trung Quốc" đề nghiên cứu và làm
Trang 5khoá luận tốt nghiệp Do trình độ còn hạn chế, năng lực nghiên cứu còn non, khảnăng tiếp cận với những nguồn tài liệu gốc cũng nh các ấn phẩm cuả nớc ngoàicòn thấp kém, nên khi tiến hành đề tài này chúng tôi không đặt ra tham vọng tìmkiềm để phát hiện ra điều mới mẻ có tính phát hiện, mà chỉ nhằm mục đích thôngqua việc nghiên cứu để củng cố kiến thức về lịch sử Trung Quốc cũng nh về TầnThuỷ Hoàng và chính sách cai trị của ông Đồng thời để trau dồi kỹ năng nghiêncứu khoa học Nhằm góp phần vào quá trình công tác sau khi tốt nghiệp ra trờng
đợc tốt hơn Mặt khác vì những lý do đã nêu trên chắc chắn còn mắc phải nhiềusai sót, hạn chế Kính mong các thầy cô, đồng nghiệp và những ngời quan tâmchỉ bảo
2 Lịch sử vấn đề:
Trớc đến nay đã có nhiều học giả nghiên cứu về Tần Thuỷ Hoàng – mộtchính trị gia xuất chúng, và đã cho ra đời nhiều tác phẩm có giá trị về nhiều mặt,nhiều khía cạnh nh : Cuộc đời, sự nghiệp, về công, về tội … của Tần ThuỷHoàng Trong các tác phẩm đó, con ngời, công, tội …của Tần Thuỷ Hoàng đợc
đề cập đến
Những năm gần đây nhà xuất bản Văn hoá Thông tin đã dịch một số công
trìh của một số tác giả của Trung Quốc nh: " Các hoàng đế Trung Hoa" của tác giả Đặng Huy Phúc - N.x.b Hà Nội 1999, "Tần Thuỷ Hoàng diễn nghĩa", của tác giả Kim Thức – N.x.b Văn hoá Thông tin Hà Nội 2001; “lịch sử Trung Quốc 5 ngàn năm” tập I của rác giả của Lê Khánh Đạt, N.x.b trẻ - Hà Nội 2001; " Lã Bất Vi" của tác giả Hàn Dậu Kì, Ngọc Mai, Trần Thế Đạt - N.x.b Văn hoá Thông tin
Hà Nội năm 2002; "Những mẫu chuyện lịch sử thế giới" của tác giả Đặng Đức
An - N.x.b Giáo dục Hà Nội năm 2002; “Thời niên thiếu của các bậc đế vơng” của tác giả Tào Hồng Toại - N.x.b Văn hoá Thông tin Hà Nội 2003; "những mẩu chuyện lịch sử văn minh thế giới” của tác giả Đặng Đức An N.x.b GD Hà
Nội 2004
Trang 6Nhìn chung bằng những công trình nghiên cứu các học giả đã đề cập đếnnhiều mặt về nhân vật Tần Thuỷ Hoàng Qua đó cho chúng ta những hỉểu biết vềlịch sử Trung Quốc nói chung, về nhân vật lịch sử Tần Thuỷ Hoàng nói riêng.
3 Phạm vi và nhiệm vụ khoa học của đề tài:
Về phạm vi chúng tôi tập trung nghiên cứu về cuộc đời sự nghiệp chínhsách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng, chủ yếu thuộc thời kỳ lịch sử phong kiếnTrung Quốc
Nhiệm vụ cần làm rõ quá trình xác lập địa vị thống trị và chính sách cai trịcủa Tần Thuỷ Hoàng
4 Phơng pháp nghiên cứu:
Để thực hiện khoá luận này chúng tôi đã sử dụng phơng pháp nghiên cứutổng hợp nhằm xử lý, tiếp cận nguồn t liệu Đồng thời sử dụng phơng pháp Lôgíc lịch sử, phân tích lịch sử, so sánh lịch sử nhằm làm rõ những yêu cầu mà đềtài đặt ra
5 Bố cục đề tài:
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung khoa luậngồm 3 chơng
Chơng I: Những nét cơ bản về nớc Tần trong lịch sử Trung Quốc.
1.3 Nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng.
Chơng II: Những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của Tần Thuỷ Hoàng.
2.1 Cuộc đời Tần Thuỷ Hoàng.
2.2 Quá trình xác lập địa vị thống trị của Tần Thuỷ Hoàng
2.2.1 Quá trình chinh phục 6 nớc Sơn Đông.
2.2.2 Quá trình bình định đất nớc 2.2.3 Quá trình củng cố nền thống trị.
Trang 7Chơng III: Chính sách cai trị của nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng
3.1 Cơ sở đờng lối pháp trị của nhà Tần thời Tần Thuỷ Hoàng
3.2 Chính sách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng
3.3 Hậu quả chính sách cai trị của Tần Thuỷ Hoàng
phần nội dungCh
Những nét cơ bản về nhà Tần trong lịch sử Trung Quốc
1.1 Nớc Tần thời Xuân Thu (770 trớc c.n - 475 trớc c.n)
Sau khi nhà Tây Chu bị diệt vong, nhà Đông Chu đợc hình thành thì thời
đại Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc cũng bắt đầu Thời đại Xuân Thu là mộtthời đại vô cùng biến động trời nghiêng đất lở, ma gió hết đợt này đến đợt khác.Chính thời loạn lạc này nớc Tần - một nớc mới đợc hình thành cũng bắt đầu lịch
sử của mình trong nền văn minh đồ sộ của lịch sử Trung Quốc
Năm 770 trớc c.n Chu Bình Vơng dời đô sang Lạc ấp, đất nớc lớn mạnhcủa nhà Chu ngày càng nhỏ bớt, thế lực ngày càng suy yếu, thời này chấm dứtmột thời đại tồn tại lâu dài của nhà Tây Chu và mở ra một thời đại mới của nhàChu đó là nhà Đông Chu Trong thời kỳ này thiên tử nhà Chu chỉ còn khoác áo v-
Trang 8ơng hiệu làm Vua, vì phải dựa vào các bá chủ để duy trì cục diện Nhà Đông Chutuy suy loạn nhng tổ chức tông pháp vẫn còn hiệu lực, các nớc ch hầu khônggiám cớp ngôi Nhng trong suốt thời kỳ Xuân Thu việc tranh nhau giành bá chủtrở thành vấn đề trung tâm về quân sự và chính trị Một nớc khi tranh đợc báquyền có thể nắm hết quyền lực của thiên tử, thay thiên tử thu thuế và điều độngbinh lực của các nớc nhỏ yếu hơn có thể nói Xuân Thu là thời đại của các nớcnhỏ yếu nh: Tấn, Tần, Ngô, Việt, Tề, Sở Tranh giành nhau làm bá chủ TrungQuốc và đồng thời là thời đại chiến tranh giữa dân tộc Hoa và các dân tộc khác.
Thời này nổi lên các nớc lớn là: Tần, Tấn, Tề là dân tộc Hoa và ba dân tộckhác là Ngô, Sở, Việt ở phơng Nam (Trung Quốc gọi là Nam Man và Đông Di)
Tần: Thuỷ tổ nớc Tần tên là Phi Tử, vốn là ngời chăn ngựa chu Hiền Vơng(3 đời trớc Tuyên Vơng) phong cho một miếng đất nhỏ ở giữa Nhung Địch gọi làTần (huyện Thanh Thuỷ, tỉnh Cam Túc ngày nay), trong trận chiến với TâyNhung thế nớc dần dần hng thịnh khi Chu Bình Dơng dời đô về phía Đông, TầnTơng Công sai quân hộ tống (Cháu 4 đời của Phi Tử) và có công cứu U Vơngthoát nạn, nhờ vậy nên đợc Nghi Câu (thiên tử nhà Chu) phong làm ch hầu, dầndần lấy đợc đất đai nhà Chu bị Nhung Địch đánh chiếm Tần Mục Công dùng muthần là Bách Lý Hề đã chiến thắng nớc Tấn mở rộng biên giới ra tới bờ sôngHoàng Hà Sau lại dùng mu thần Do D giệt 12 nớc Tây Nhung mở rộng lãnh thổ
ra ngàn dặm Tần trở thành một nớc lớn ở miền Tây, Tần Mục Công xng bá ởTây Nhung, Tần lúc này càng muốn tiến vào Trung Nguyên để tranh địa vị báchủ, nhng bị Tấn ngăn chặn nên không có cơ hội phát triển Thời kỳ này so vớicác nớc nh : Tấn, Sở nớc Tần mới chỉ là một nớc nhỏ cha có đủ năng lực đểbành trớng thế lực
Trong lịch sử Trung Quốc thời kỳ Xuân Thu đã biết dùng Sắt làm công cụlao động, Đồng thau làm công cụ binh khí, đến cuối thời Xuân Thu biết dùngTrâu, Bò để cày lúa, ruộng đất đã chuyển thành của riêng và bắt đầu có tậu bánruộng, việc dùng tiền đã phổ biến, có 3 loại tiền: Vàng, bạc, đồng Đã xuất hiệnviệc cho vay nặng lãi , thợ thủ công rất đợc chú ý, trở thành vật cống lệ
Trang 9Một điều kiện thuận lợi để các nớc phát triển kinh tế đã có sẵn Nhng thời
kỳ này kinh tế không phải là mục tiêu chú ý hàng đầu với các nớc, cho nên cũngkhông đợc chú trọng phát triển cho lắm Đối với Tần đây lại là thời kỳ bắt đầuxây dựng, mở rộng và củng cố bờ cõi cho nên vấn đề phát triển kinh tế lại càngtrở về địa vị thứ yếu
Chính vì kinh tế không đợc chú trọng cho nên nhìn chung đời sống củanhân dân nớc Tần còn gặp nhiều khó khăn Trong hoàn cảnh đó con ngời chahoặc nếu có thì rất ít chú trọng đến đời sống tinh thần Nhìn chung tình hình đờisống văn hoá của nớc Tần thời kỳ này còn rất lạc hậu thấp kém so với các nớccùng thời lúc bấy giờ Chính vì vậy mà đến cuối thời Xuân Thu Tần tuy đợc liệtvào hàng ngũ những nớc lớn, mà vẫn bị các nớc ch hầu vùng hạ Trung Hoa coi làmọi rợ, không đợc tham gia vào liên minh của các nớc Trung Nguyên
Tần đờng đờng là một dân tộc chính gốc Trung Hoa, mà lại bị coi là mọi
rợ, gây nên nỗi tủi nhục trong tâm thức vua tôi nhà Tần nhng với thế lực nh hiệntại vua tôi nhà Tần cũng không thể làm gì để thay đổi tình hình
Chính trong hoàn cảnh đó đứng đầu nớc Tần lúc bất giờ là Tần Hiếu Công
quyết tâm đa nớc mình bớc vào công cuộc "lột xác" Bằng những biện pháp mới
về kinh tế , chính trị mà đặc biệt là chú trọng vào phát triển kinh tế đa nớc Tần
v-ợt lên về mặt nội lực và từ đó mà bành trớng xng bá Đó là một mục tiêu để cácthế hệ vua tôi nhà Tần không ngừng phấn đấu để trở thành bá chủ Thế mới biếtnhiều khi sức mạnh của tham vọng đã đa con ngời ta đến đỉnh điểm của sự thănghoa
1.2 Nớc Tần thời Chiến Quốc (475 Trớc c.n - 221 Trớc c.n)
Đây là thời kỳ các nớc dùng chiến tranh để giành quyền thống nhất TrungQuốc - sau những cuộc chiến tranh thôn tính giành quyền bá chủ thời Xuân Thunhiều nớc đã bị tiêu diệt Cuối thế kỷ thứ V trớc c.n ở nớc Tấn có 3 nhà là: Hàn,Triệu, Nguỵ (Hàn Kiền, Triệu Tịch, Nguỵ Từ), hợp nhau diệt Trí Bá lật đổ vuaTấn chia nớc Tấn làm 3 nớc: Hàn ;Triệu; Ngụy ở nuoc Tề Điền Hoà cung phế
bỏ vua Tề Chu An Vơng phải chấp nhận sự việc đã rồi và phong các vua mới làm
Trang 10ch hầu.Bốn nớc mới này cùng với ba nớc cũ hợp thành bảy nớc ,tạo ra thế "thấthùng " tranh nhau ngôi vị thống nhất Trung Quốc
Tần thời Xuân Thu vẫn là một nớc còn lạc hậu, bị các nớc khác khinh rẻ
Địa giới cũng còn rất nhỏ hẹp chủ yếu nằm trong tỉnh Thiểm Tây ngày nay Địahình nớc Tần hiểm yếu, bốn phía có núi bao quanh, phía Đông có Hàm Cốc quantiếp giáp nhà Chu, phía Nam có Vũ quan (Nam huyện Thơng Nam), Tiêu quan(Tây Bắc huyện Thơng) giáp nớc Sở, Tán Quan (Tây Nam Bảo Kê) giáp Ba Thục.Phía tây có Nghĩa C (Tây Bắc huyện Ninh, tỉnh Cam Túc), phía Bắc có CamTuyền (Nam Diên An tỉnh Thiểm Tây) Vì có các cửa quan hiểm trở bảo vệvòng ngoài nên nớc Tần còn đợc gọi là đất Quan Trung.Về sau đất nớc mở rộnggồm hầu hết tỉnh Thiểm Tây, Cam Túc và khu Ninh Hạ ngày nay
Năm 350 trớc c.n nớc Tần dời đô đến Hàm Dơng (tỉn Thiểm Tây ngày nay) Từ năm 359 trớc c.n nớc Tần bắt đầu bắt tay vào công cuộc đoạt chiếm ngôi vịthống lĩnh của mình
Chính vì lạc hậu về kinh tế và văn hoá mà nớc Tần bị các nớc ch hầu kháckhinh rẻ không cho tham gia vào liên minh của các nớc Trung Nguyên Bởi vậyTần Hiếu Công quyết tâm thay đổi pháp luật, xây dựng đất nớc lớn mạnh, hạ lệnhcầu hiền Có ngời nớc Vệ là Thơng Ưởng (vốn tên là Công Tôn Ưởng nhờ cócông đợc phong ở đất Thơng nên gọi là Thơng Ưởng) đáp lời chiêu mộ vào Tần,
đợc Tần Hiếu Công tin dùng đã lập ra pháp luật mới
Năm 359 trớc c.n, trong pháp lệnh thay đổi, Thơng Ưởng quy định: Nhândân cứ năm nhà gọi là một ngũ, mời nhà gọi là một thập, đôn đốc theo dõi nhaunếu thấy có gian trá vi phạm pháp luật thì lập tức tố giác Không tố giác kẻ gianthì bị tội chém ngang lng, tố giác kẻ gian đợc thởng công nh chém kẻ địch, chedấu kẻ gian bị phạt nh kẻ địch, một nhà có tội thi chín nhà bị liên đới.Một nhà có
từ hai ngời đàn ông trở lên thì phải chia ra lập hộ mới, nếu không sẽ thu thuế gấp
đôi Thởng cho ngời trồng cây dệt vải, hạn chế công thơng nghiệp Phàm nhữngngời làm nghề nông có nhiều gạo thóc vải lụa có thể đợc miễn lao dịch, ngờikhông sản xuất mà buôn bán trục lợi thì vợ phải vào nhà quan làm nô tì Thởngcho những ngời làm việc quân có công, cấm đấu đá riêng t Ngời làm việc quân
Trang 11cơ có công giết giặc tuỳ nhiều ít mà ban thởng, quý tộc tôn thất không có côngthì tớc bỏ lệ tịch (nô lệ, đầy tớ).Pháp luật mới đợc thực hiện trong mời năm dânchúng vui mừng không sao kể xiết, ra đờng không nhặt của rơi, trên núi không cógiặc cớp, nhà nhà no đủ, ngời dân dũng cảm trong đấu tranh vì công việc, bỏ viêc
đấu đá, xóm ấp vô cùng thái bình
Năm 350 trớc c.n, sau khi dời đô về Hàm Dơng giàu có trên đồng bằng Vị
Hà Thơng Ưởng lại một lần nữa thay đổi pháp luật Quy tụ tất cả các đô ấptrong cả nớc lại thành 41 huyện, mỗi huyện đều sắp đặt các quan lệnh, thừa quản lí toàn bộ chính trị của huyện, phế bỏ tịnh điền (chế độ ruộng đất trong thờinô lệ ở Trung Quốc ), đắp bờ ruộng, thừa nhận quyền sở hữu đất đai mới khai phácủa các hộ nông dân, đồng thời theo diện tích đất đai xác định thuế Làm thùngmột đấu để cân, làm trợng thớc Ra lệnh rõ ràng cấm chỉ cha con, anh em ởchung trong một nhà Nh vậy trên cơ sở của lần thay đổi pháp luật lần thứ nhấtlần thay đổi này đã tiến thêm một bớc nữa phá vỡ chế độ tông tộc lãnh chúa cũ,
từ các mặt nh thể chế đất nớc, chế độ sở hữu đất đai mở ra con đờng bằngphẳng cho nền kinh tế địa chủ xây dựng cơ sở vững chắc cho nớc Tần giàu mạnh
Thành công trong cải cách kinh tế, chính trị, khiến cho nớc Tần ngày càngcờng thịnh , từ đó tạo uy thế bành trớng thế lực ra bên ngoài và cuối cùng trởthành quốc gia đầu tiên thống nhất đợc Trung Quốc dới thời Tần Thuỷ Hoàng
Năm 354 trớc c.n , Tần mở cuộc bành trớng xâm lợc và đoạt đợc đất ThiếuLơng (Hàm Thành , Thiểm Tây) của nớc Ngụy bắt đợc vua nớc Ngụy là TửNgang Thơng Ưởng hiến kế với Tần Hiến Công rằng không ngừng đánh bại nớcNgụy, bắt Ngụy lui về phía đông thì Tần sẽ chiếm đợc nơi hiểm yếu Hoa Sơn vàHoàng Hoà Nh vậy có thể từng bớc chế ngự và thu phục sáu nớc Sơn Đông, thựchiện đại nghiệp thống nhất Trung Quốc Từ đó nhà Tần xác lập mu đồ lấy nớcNguỵ làm đối tợng tấn công chủ yếu, từng bớc thôn tính Sơn Đông lục quốc
Năm 333 trớc c.n, Tần xuất quân đấnh bại nớc Ngụy, Ngụy cắt đất ÂmTấn (Hoà Âm, Thiện Tây ngày nay) cho Tần, năm sau Tần lại thắng lớn quânNgụy Long giả, bắt Ngụy phải nộp đất Hà Tây để cầu hoà Năm sau nũa Tần lạivợt sông đánh chiếm Phàm Âm ( Vinh Hà , Sơn Tây ngay nay) Bì Thị (Hà Tây,
Trang 12Sơn Tây ngày nay ) nớc Nguỵ phải cắt 15 huyện ở Thợng Đô cho Tần để cầuhoà , từ đó mất đi toàn bộ đất đai ở Hoàng Hà
Với việc nhà Tần Cờng Thịnh và không ngừng tiến công vào phía
đông Mu sĩ Tô Tần ở Lạc Dơng du thuyết Yên Văn Hầu, dâng kế sách "hợp tung", "liên hoành" với Hàn, Triệu, Nguỵ, Tề, Sở kết thành liên minh, cùng đối
phó với cuộc tấn công của Tần, nhng do giữa 6 nớc có rất nhiều mâu thuẫn, nớcnào cũng muốn có vị trí tốt nhất, hơn các nớc khác nên liên minh không vữngchắc Còn nớc Tần dùng bọn mu sĩ Trơng Nghi làm tớng, sử dụng các biện phápngoại giao đối phó với liên minh hợp tung 6 nớc Bởi vậy kế sách hợp tung khôngmảy may phát huy tác dụng không ngăn cản đợc bớc đông tiến của nớc Tần
Năm 316 trớc c.n, Tần đánh chiếm Trung Dơng (Dơng Ninh - Sơn Tây)Tây Đô (Bình Dao - Sơn Tây) của Triệu Cũng năm ấy, Tần Huệ Vơng giao quâncho Từ Mạ Thác và chỉ 1 trận đã diệt đợc nớc Thục
Năm 314 trớc c.n, Tần đại thắng quân Hàn ở Ngạn Môn Năm 312 trớc c.n,Tần đánh chiếm đất Hán Trung của Sở Năm 308 trớc c.n Tần Vũ Vơng CamMậu đánh lấy nghi Dơng của Hàn, khai thông con đờng tiến thẳng về TrungNguyên Năm 293 trớc c.n, tớng Tần là Mạnh Khởi đại thắng quân Ngụy, Hàn.chém đầu 24 vạn quân địch Năm 230 trớc c.n, Tần đánh chiếm xuống vùng hạTrung Quốc, vùng Hàn Mắc của Sở Năm sau lại đánh Hạ đất yên (Nghi Thành,
Hồ Bắc ngày nay) Đặng (gần trờng phân - Hồ Bắc ngày nay)
Năm 260 trớc c.n Tần và Triệu tranh nhau Thợng Đảng, đại chiến ở TrờngBình tớng Tần là Bạch Khởi chôn sống 40 vạn binh nớc Triệu
Chiến tranh thôn tính nớc ngoài của Tần cha giành đợc thắng lợi, nhng đếnnhững năm cuối thời Tần Chiêu Vơng, các vùng đất thuộc Tâm Tấn nh ThợngQuận, Hà Đông, Thợng Đảng, Hà Nội, Nam Dơng đều bị nớc Tần đánh chiếm
Đất Loa, thục ở mặt Nam và các quận Hán Trung, Kiềm Trung, vu Quận, cũng
đều đã thành lãnh địa của Tần
Trang 13Nhà Chu suy yếu các nớc mạnh tranh bá, sửa đổi luật pháp xây dựng đất
n-ớc lớn mạnh, trong số đó nn-ớc Tần nổi bật lên, nhân dân thống khổ vì chiến loạnlịch sử kêu gọi thống nhất đất nớc Sứ mệnh đoạt lấy ngai vàng của một đại đếquốc thống nhất sắp rơi vào tay mỗi một quân vơng nớc Tần Đây là vở kịch lịch
sử dài dằng dặc, hàng ngàn sự kiện, biến động, diễn ra trên đất Trung Hoa Trongvòng 100 năm kể từ khi Thơng Ưởng sửa đổi pháp luật cho đến khi Tần ThuỷHoàng ra đời và trở thành một quân vơng có một không hai trong lịch sử TrungHoa hàng ngàn năm
1.3 Nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng
Năm 246 trớc c n Doanh Chính lên làm vua ,lấy hiệu la Thuỷ Hoàng đế Tiếp tục sự nghiệp của tiên vơng Tử Sở và đại nghiệp của tổ tiên nhà Tần là bànhtrớng, thống nhất lãnh thổ, xây dựmg nớc Tần hùng mạnh cả vùng TrungNguyên
Lên ngôi khi mà sự nghiệp bành trớng của nhà Tần đã đạt đợc những thànhtựu to lớn Mặc dù tuổi còn nhỏ nhng ý thức phát huy thế mạnh của tổ tiên đãsớm ăn sâu và thúc dục tâm can Doanh Chính thực hiện các cuộc chiến tranhnhằm thôn tính 6 nớc ch hầu Dới sự phò tá của Lã Bất Vi, Doanh Chính đã choquân chinh phạt làm điên đảo khắp cõi ch hầu
Năm 234 trớc c.n năm đầu tiên Doanh Chính nắm thực quyền vào tay mình, từ đây nớc Tần thực sự có một khởi sắc dới sự điều hành cửa Tần ThuỷHoàng trơc hết Thuỷ Hoàng đã nhiều lần thân chinh , đốc chiến , thúc duc quân
sĩ , tớng lĩnh đứng lên đánh chiếm các nớc ch hầu Năm 229 trớc c.n Tần vơngmợn cớ Triệu cứu viện cho quân Nguỵ đem quân phạt Triệu Đến năm 228 trớcc.n thì hoan tất công cuộc chinh phạt và báo thù của Tần vơng ở Triệu, nớc Triệutiêu vong sau đó nớc Yên cũng bị Tần tiêu diệt Năm 225 trớc c.n Tần diệt tiếpnớc Nguỵ Nh vậy đến năm 225 trớc c.n Hàn, Triều, Nguỵ đều đã bị diệt vong.Doanh Chính quyết định hớng mũi tấn công sang nớc Sở Hơn một năm sau thì t-ớng quân Vơng Tiễn cũng đại phá quân Sở, bắt vua Sở là Phụ Sơ, chiếm lĩnh toàn
bộ lãnh thổ nớc Sở 222 trớc c.n Tần đánh vùng Liễu Đông của Yên, bắt Yên
Trang 14ơng Hỉ, lại đánh nớc Đại bắt vua Đại là Gia, 221 trớc c.n Tân bắt vua Tề là Tề
V-ơng Kiến diệt Tề
Tần Thuỷ Hoàng chấp chính năm 22 tuổi, lãnh đạo chấn chỉnh đất nớc suốt
27 năm, dẫn dắt văn võ chinh chiến Đông, Tây, trải qua một quảng đời đầy gianlao và vất vả, cuối cùng đã diệt đợc 6 nớc, thống nhất đợc thiên hạ, chấm dứt thời
kỳ đất nớc phân tranh kéo dài Năm 221 trớc c.n là năm rực rỡ nhất trong lịch sửTrung Quốc bắt đầu từ nay lịch sử Trung Quốc sang trang mới Nhà Tần - VơngTriều phong kiến chuyên chế thống nhất đã đợc dựng lên trên đất Trung Hoa.Lấy ý nghĩa là đức cao hơn tiên hùng, công át cả Ngũ Đế Doanh chính chọn đặtniên hiệu của mình là Hoàng Đế, bởi vì ông là hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc
nên gọi là "Thuỷ hoàng đế", ngay ngắn đội lên đầu chiếc vơng niệm xáng lạng
huy hoàng
Sau khi thống nhất về mặt lãnh thổ, nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng bắttay vào việc xây dựng chế độ phong kiến Trung ơng tập quyền đứng đầu làHoàng đế Tần Thuỷ Hoàng - là ngời cao nhất Hoàng Đế có quyền nh một ôngvua chuyên chế nắm cả thần quyền và vơng quyền Dới hoàng đế có 3 chức: Thừaớng, Thái uý, Ngự sử đại phu ứng với các chức quan hành chính, quân sự, giámsát các quan Dới các chức quan lớn này còn đặt 9 chức quan lớn khác coi 9 côngviệc khác nhau của triều đình Nớc Tần thời kỳ này đợc chia làm 36 quân, mỗiquân chia làm nhiều huyện , cử quan đến trông coi, cai quản ở địa phơng đó
Dời thời này nhờ có những biện pháp cứng rắn nh thiêu huỷ binh khí, đốtsách chôn học trò mà nhà Tân đã đối phó đợc với quý tộc 6 nớc ch hầu cũ, một
thế lực không phải là nhỏ và dễ "Thuần hoá", cho nên nền chính trị đợc giữ vững
tơng đối yên ổn trong suốt thời kỳ Tần Thuỷ Hoàng Do sự thống trị tàn bạo củaTần Thủy Hoàng và cũng do tình hình chiến sự luôn luôn xảy ra mà nhân dânkhông đợc yên ổn làm ăn, cho nên họ vẫn thờng có những phản ứng Tuy nhiên
đó chỉ là những tình trạng hy hữu, còn nhìn chung với những việc làm khônggớm tay Tần Thuỷ Hoàng đã thực sự lấy uy quyền và sự độc đoán đè bẹp đợcnhững hành động phản kháng Vơng triều nhà Tần dới thời Tần Thuỷ Hoàng tồntại một cách vững chắc
Trang 15Dới thời Tần Thuỷ Hoàng việc bình định có nhiều thuận lợi và đã sớmhoàn thành nên đã tập trung đợc trong việc chú trọng phát triển kinh tế và đã cónhững thành tựu to lớn trên lĩnh vực này Ruộng đất thời này do Nhà nớc nằmquyền sở hữu tối cao Mỗi ngời dân đợc chia rộng đất và nộp thuế cho Nhà nớc,trừ quý tộc, quan lại những ngời theo pháp gia không phải nộp Nhà nớc đã đứng
ra tu sửa đề điều, thuỷ lợi, đào sông, đắp đờng lớn Đặc biệt làm đợc con đờng từkinh đô Hàm Dơng đi đến các tỉnh khác cho nên giao thông liên lạc rất thuận lợi,thơng nghiệp thời này cũng đã phát triển và góp phần vào sự phồn thịnh của nớcTần
ở thời kỳ này nhà Tần đạt đợc những thành tựu rực rỡ về văn hoá, xứng
đáng với tầm vóc lớn lao của một đất nớc thống nhất Tuy còn những tổn thất(Đốt sách chôn học trò ) nhng thời này Tần thực sự đã trở thành một quốc giakhông những thống nhất về mặt chính trị, kinh tế mà còn cả về mặt văn hoá
Ch ơng 2:
Những nét cơ bản về cuộc đời và
sự nghiệp của Tần Thuỷ Hoàng
2.1 Cuộc đời Tần Thuỷ Hoàng:
Để phá thế hợp tung do Liêu Tử hiến cho 6 nớc Sơn Đông, nhà Tần đãdùng sách lợc phân hoá làm cho kế sách đó tự tan rã Sách lợc này đã đem lạihiệu quả nh mong đợi cho nhà Tần
Nằm trong kế hoạch chinh phạt và cũng là kẻ thù "Sừng sỏ" đáng sợ, nguy
hiểm nhất của nhà Tần đó là nớc Triệu láng giềng Triệu vừa là nớc có mối thâmthù với Tần vừa là nớc có nhiều khả năng chống lại Tần nhất Vua tôi nhà Tần đã
bao lần muốn "xoá sổ" nớc Triệu đi nhng cha đủ sức Trong kế hợp tung Triệu lại
là nớc đứng đầu Chính vì vậy trong kế sách của mình đối với Triệu Tần đã sửdụng một kế sách nhu cơng bất định
Năm 266 trớc c.n Tần Chiêu Vơng sai ngời đi sứ nớc Triệu, muốn kết làm
đồng minh với nớc Triệu, nớc Triệu vốn đã không có thiện chí với Tần, nhng nớc
Trang 16Tần mạnh hơn, nếu Tần thay dân nổi dậy thì nguy cho nớc Triệu, nên Triệu đã
đồng ý, hai bên trao đổi con tin Lúc này con trởng của Tần Chiêu Vơng làm contin ở Triệu qua đời cha lâu, con thứ là An Quốc Quân lên làm thái tử Tân Chiêu
Vơng đã chọn trong số con của An Quốc Quân một ngời có "đủ khả năng để gánh vác trách nhiệm nặng nề", đi sứ sang Triệu An Quốc Quân có rất nhiều thê
thiếp, có đến hơn 20 ngời con trai, vì lúc bấy giờ tình hình các nớc luôn có chiếntranh, nếu 2 nớc trao đổi con tin giữ thái độ hoà dịu với nhau thì ngời làm con tin
đợc coi là "sứ giả hoà bình", đợc đối đãi rất tốt Nhng nếu hai nớc xảy ra chiến
sự thì sự an nguy của ngời làm con tin là "Ngàn cân treo sợi tóc", nh một kẻ tử tù
có thể trở thành vật tế cờ rửa trống, chính vì vậy việc lựa chọn của thái tử An
Quốc Quân thật là "vạn bất đắc dĩ "
An Quốc Quân có một ngời con trai tên là Doanh Dị Nhân, con của ngờithiếp bị thất sủng Hạ Cơ , lúc đó mới lên 15 tuổi ,vì mẹ bị thất sủng nên không có
ai che chở , thái tử nghĩ ngay đến việc đa Doanh Dị Nhân sang Triệu làm "sứ giả hoà bình"
Mùa thu năm 265 trớc c.n Dị Nhân đợc hộ tống sang nớc Triệu Dị Nhântuy còn là một thiếu niên nhng nói năng xác đáng, tính tình trầm lặng vững vàng,
là một chàng trai khôi ngô Đến kinh đô nớc Triệu - Hàm Đan, ông đợc đón tiếpchu đáo, xứng đáng là một bậc Vơng tôn của nớc Tần
Nhng mọi chuyên tốt đẹp nh vậy không đợc bao lâu, thì Tần Chiêu Vơng
đã đơn phơng chấm dứt minh ớc, đem quân đánh nớc Triệu, không đoái hoài gì
đến tính mạng của Dị Nhân cả Ông vua già nhng giả làm trai tráng này đã thânchinh đem quân tập kích chiếm 3 thành trì của nớc Triệu, Triệu Hiếu Thành mớilên ngôi vô cùng tức dận Doanh Dị Nhân cũng từ một sứ giả hoà bình biếnthành một tên tử tù hạ đẳng, tinh thần sa sút bị giam thân ở nớc ngời
Năm 261 trớc c.n Tần và Triệu vì tranh chấp Thợng Đảng mà đánh nhau,năm sau quân Tần lại chôn sống hơn 40 vạn quân Triệu đầu hàng ở TrờngBình Cho nên vua Triệu tức giận đòi giết chết Dị Nhân để rửa hận nớc Tần bộitín bỏ nghĩa Nhng tớng quân Dơng Bình Nguyên can gián, Dị Nhân thoát chết,
Trang 17nhng từ đó cuộc đời lại càng cô tịch, không nơi nơng tựa, khốn cùng và nguyhiểm hơn
Khoảng một thời gian không lâu sau đó, Doanh Dị Nhân tình cờ gặp đợcthơng gia Lã Bất Vi - một ngời lái buôn ranh mãnh và giàu có vào hạng bậc nhấtcủa nớc Triệu Lần gặp gỡ này giống nh một định mệnh làm thay đổi số phậnDoanh Dị Nhân và lại càng may mắn hơn cho một nhân vật mà lúc này cha biết
đợc là ai ?
Lã Bất Vi xuất thân gia thế làm nghề buôn, giữa vào đầu cơ mua rẻ bán đắtkiếm đợc tài sản kếch xù Cha ông ta không những để lại cho con tài sản giàu có
mà từ nhỏ đã rót vào đầu con t tởng coi trọng tiền bạc "chỉ mu lợi" Bởi vậy tích
trữ hàng tốt để kiếm lời lớn là niềm mơ ớc suốt cuộc đời Lã Bất Vi Cha ông ta đã
dạy con rằng: "Làm ruộng lợi gấp 10 lần thì buôn bán châu ngọc lợi gấp 100 lần, phò giúp một ngời làm vua thì lợi gấp hàng vạn lần không thể tính đợc" Từ đó
Lã Bất Vi đã thề rằng phải buôn bán một vụ cho lãi gấp ngàn vạn lần không thểtính đợc Tuy nhiên mãi tới khi gặp Doanh Dị Nhân thì cơ hội đó mới hé mở đốivới Lã Bất Vi
Lúc này Lã Bất Vi đã 40 tuổi , những thành công dồn dập và sự từng trảitrong thơng trờng đã làm cho ông ta ngày càng to gan lớn mật , thủ đoạn ngàycàng cao , dục vọng ngày càng mạnh ,con mắt tìm thời cơ mu lợi ngày càng
nhanh nhạy Khi gặp và biết đợc thân thế "vơng tôn "cùng hoàn cảnh tội nghiệp của Doanh Dị Nhân Lã Bất Vi coi nh đã tìm thấy "lí tởng đời mình" để thoả chí
thực hiện, kiểm nghiệm tài năng trục lợi của mình Lã Bất Vi đã quyết định chọn
Doanh Dị Nhân làm "món hàng" lạ để câu lấy công danh Từ buổi đó ông ta tiếp
cận Dị Nhân một cách có ý thức , chủ động làm quen và dới thiệu vềmình ,khẳng định với Dị Nhân "tôi có thể mở rộng nhà cửa cho ngài" Lã Bất Vi
đã không hề úp mở nguyện vọng giúp Doanh Dị Nhân trở thành thế tử của nớc
Tần Còn Dị Nhân trong hoàn cảnh "sống một, chết chín phần" gặp đợc Lã Bất Vi
nh chết đuối vớ đợc cọc, nếu thành công thì không gì bằng, còn nếu không đờngnào cũng chết, thế thì tại sao không tạo cho mình một ít cơ may Trong hoàncảnh của Dị Nhân chỉ cần ai đó cho anh ta một chút tình cảm thôi , một thái độ
Trang 18giúp đỡ khẳng khái thôi thì anh ta đã cảm thấy mãn nguyện lắm rồi Nhng ở đây
Lã Bất Vi không chỉ cho anh ta chừng ấy mà còn "tình nguyện"giúp anh ta trở về
quê cha đất tổ lại còn dòm ngó ngai vàng của tổ tiên nhà Tần thì không nói cũnghiểu anh ta sẽ vui , sẽ cảm kích , sẽ khâm phục ân nhân của mình đền mức nào
rồi Thế là Lã Bất Vi bắt đầu buôn bán, nhồi nặn và kiếm lời từ món" hàng quý hiếm"của mình một cách nhanh nhạy Một sự kết hợp ăn ý , hợp lí và đúng thời
cơ , để rồi sau này một nhân vật mới đợc tạo nên cũng tỏ ra là hợp lí với thời cuộc,cũng đã đem lại bao nhiêu là sự so sánh với cặp bài trùng này
Lã Bất Vi không chỉ có lòng can đảm và hiểu biết về đầu cơ mà còn rất cókhả năng đầu cơ Khi đơc Doanh Dị Nhân bái tạ và nguyện cùng với Lã Bất Vichung mọi thứ của nớc Tần thì lập tức ông ta đã đa Doanh Dị Nhân ra tô vẽ ,dùng tiền bạc để nâng địa vị, phẩm chất và oai thế của Dị Nhân lên trong con mắthàng quý tộc vơng tôn nớc Triệu Nhờ có bàn tay nhào nặn của Lã Bất Vi mà DịNhân từ kẻ tử tù bị khinh rẻ trở thành một quý công tử sang trọng, cao sang đến
ai cũng phải ngớc nhìn thán phục, từ đó giúp Di Nhân có điều kiện mở rộng ảnhhởng của mình Bên cạnh đó Lã Bất Vi còn sắm sửa rất nhiều vàng bạc châu báu ,ngọc ngà tìm đờng sang kinh đô Hàm Dơng - kinh đô nớc Tần, bắt đâu con đờng
ảo thuật kiếm lời của mình Tuy là nhằm mục đích kiếm lời nhng Lã Bất Vikhông phải là một thơng nhân bình thờng Ông ta thấu hiểu các đờng đi nớc bớc
về mặt chính trị, những "món nghề" trong nghề buôn bán đợc ông ta sử dụng một
cách thấu triệt và rất có hiệu quả, trong mặt này phải nói rằng ông ta cũng khôngkém các khanh khách khác có học thời nay Sau khi đến Hàm Dơng họ Lã gặpQuốc Cựu, em trai Hoa Dơng phu nhân ngời đợc Thái tử An Quốc Quân hết lòngsủng ái, lôi kéo ông ta làm hậu thuận cho Doanh Dị Nhân, ông ta cũng gặp chịgái Hoa Dơng để mở ra con đờng tiếp cận với vị Hoàng hậu tơng lại này Gặp đợcHoa Dơng bằng việc dâng lên bà những món châu báu quý hiếm và hết sức tán d-
ơng Doanh Dị Nhân Lã Bất Vi đã thực hiện thành công đợc bớc lấn đà đầu tiêncủa mình Bằng tài ăn nói và biết đánh trúng vào điểm yếu không có con thừa tựcủa Hoa Dơng, Lã Bất Vi đã chắp nối tình cảm làm cho Doanh Dị Nhân bỗngchốc trở thành con thừa tự của Hoa Dơng một cách hợp pháp, lại còn có Ngọc bội
Trang 19làm tin An Quốc Quân cũng rất sủng ái Hoa Dơng cho nên lời thỉnh cầu của bànhanh chóng đợc ông chấp nhận, từ nay Doanh Dị Nhân trên dành nghĩa đã đờng
đờng trở thành đích tử của nớc Tần
Sau khi vội vã đi không dám nghĩ đến việc trở về Hàm Đan, ngay khi từHàm Dơng trở về ông ta đi thẳng đến báo cho Doanh Dị Nhân biết tin mừng, DịNhân vui mừng khôn xiết, còn trong đầu Lã Bất Vi đang hình thành những bớc
đi, mánh khoé mới cho kế hoạch mà ông ta đang đeo đuổi
Lã Bất Vi có ngời thiếp yêu là Triệu Cơ, tuổi còn đôi tám, xinh đẹp yểu
điệu, khi thấy Lã Bất Vi từ Hàm Dơng trở về rất vui mừng ngoài việc đợc gặpmặt chồng để thoả nỗi nhớ nhung, nàng còn có những chuyện vui hơn muốn nóicho chồng rõ Đó là việc nàng đang mang trong mình giọt máu của nhà họ Lã.Sau khi đợc Triệu Cơ kể cho tin vui Lã Bất Vi không nói gì cả mà trong đầu cuộnlên 1 niềm vui cuồng dại Cái thai trong bụng nàng Triệu Cơ sao mà đúng thời,
đúng lúc, đúng với cái mu đồ to lớn của nhà họ Lã
Triệu Cơ vốn là một kỹ nữ, có cuộc đời bèo dạt mây trồi, nhờ có nhan sắc
và tài làm thơ, ca múa dịu dàng đã lọt vào mắt lái buôn họ Lã Lã Bất Vi chuộcTriệu cơ khỏi gánh hát và cới cô về làm thiếp Nh vậy cuộc đời của vị Thái Hậu t-
ơng lai này xem ra cũng chẳng lấy gì làm cao quý, để xứng đáng tầm một mẫunghi thiên hạ
Với những mu đồ mới, với ý định "thả mồi cớp nớc" Lã Bất Vi không thể
chần chừ mọi việc Ngay ngày hôm sau Lã Bất Vi mở một cuộc yến tiệc linh đình
và ông ta gọi Triệu Cơ ra nâng chén chúc mừng Triệu Cơ đang ở độ tuổi đôi mơi
đẹp nhất, không những mày ngài nét hoa mà múa hát cũng rất giỏi Còn Dị Nhântuổi còn thanh niên, bấy lâu phải sống trong cô đơn lặng lẽ nhiều năm, trông thấyTriệu Cơ thì thần hồn rung động, rợu vào đã không ngần ngại xin Triệu Cơ đợc
về với mình Triệu Cơ bản tính đa tình trông hoàn cảnh tội nghiệp của Doanh DịNhân cũng không khỏi luyến thơng Đúng là nhân tính không bằng trời tính.Vốn đã có âm mu từ trớc đến đây lại đợc ông trời ngầm giúp đỡ, chỉ trong phút
chốc Lã Bất Vi đã chơi xong trò "Tráo phụng thay Loan" của mình Nàng Triệu
Cơ bấy giờ không còn là ngời nhà họ Lã nữa, mà giờ là ngời nhà họ Doanh và dĩ
Trang 20nhiên giọt máu mà cô đang mang trong ngời cũng đợc sang tên đổi chủ, mai kia
sẽ gọi Dị Nhân là cha đẻ Bớc đi thứ hai này đúng là không nằm ngoài cái nhếchmép đắc chí của Lã Bất Vi
Để địa vị của Triệu Cơ xứng đáng với danh phận của nàng sau này Lã Bất
Vi đã khôn khéo tổ chức lế cới cho hai ngời: Doanh Dị Nhân và Triệu Cơ mộtcách linh đình, ông ta còn bỏ tiền ra giúp ngời chú của Triệu Cơ buôn bán, mởrộng gia sản, tăng cờng ảnh hởng cho xứng đáng với chức phận Triệu Cơ đang và
sẽ nhận đợc Trớc khi lễ cới kết thúc, Triệu Cơ đã lén đi về phòng riêng của LãBất Vi Vào lúc mà tình nghĩa vợ chồng đang đi vào hồi cuối cùng này Lã Bất Vimới thể hiện điều thầm kín nhất trong lòng mình Ông nói với Triệu Cơ về thânphận của Dị Nhân, về tơng lai ngời sáng vinh hoa phú quý của cô sau này và điềucuối cùng ông ta nói với cô là việc cô mang thai tuyệt đối không đợc tiết lộ vàphải hết sức giữ gìn để sau này nếu Dị Nhân trở thành thái tử, rồi thành vua Tầnthì ngai vàng đó sẽ do chính đứa con ruột của nhà họ Lã nắm giữ Thấy Lã Bất Vinói đến mu lợc to lớn đó, Triệu Cơ hiểu đợc rằng vai trò của nàng cũng không hề
nhỏ bé trong mu đồ "Mua vua bán chúa" của Lã Bất Vi Ông ta đang "buôn" cả 1
đất nớc Về phần nàng, nàng đang là con át chủ bài trong việc thành bại của mu
đô to lớn đó
Về phần Dị Nhân có đợc Triệu Cơ nh có đợc báu vật nên cũng không hềhay biết gì về việc Triệu Cơ có mang trớc khi về làm vợ mình, hôn lễ cha tàn đãvội dục, nàng Triệu Cơ cha cới đã mang bầu Tất cả diễn ra nh một vở kịch , đờng
đi nớc bớc đều đợc chuẩn bị rất kĩ càng bởi bàn tay Lã Bất Vi Nhng cũng có thểnói rằng tất cả đã đợc định trớc cho một sự ra đời của một con ngời vĩ đại nhng
đầy tai tiếng ,tai tiếng từ lúc cha lọt lòng mẹ
Đêm khuya ngày 1 tháng 1 năm 259 trớc c.n, trên bầu trời Hàm Đan tuyếtbay tơi tả ,sông núi bốn bề một dải màu trắng bạc Trong căn phòng tồi tàn màTần Dị Nhân và Triệu Cơ trú ngụ đột nhiên xuất hiện môt vầng hào quang chóiloà, chính trong không gian ấy, Triệu Cơ sinh hạ đợc một bé trai Tiếng khócchào đời của đứa bé này nghe nh tiêng sấm kinh hoàng cuộn qua mặt đất giát bạcthuần khiết, phá vỡ cả đêm tối dày đặc Sử kí Tần Thuỷ Hoàng đã chép nh
Trang 21sau :"tháng giêng năm thứ bốn mơi tám đời vua Tần Chiêu Vơng , Tần Thuỷ Hoàng sinh ra tại Hàm Đan tên là chính" Sở dĩ ngời ta chép nh vậy và cho mãi
đến đời sau cũng cha khẳng định chắc chắn rằng Tần Dị Nhân hay Lã Bất Vi làcha đẻ Tần Thuỷ Hoàng Bởi vì nếu chỉ mang thai mời tháng là sinh thì Tần DịNhân chỉ làm cha đứa bé trong bụng Triệu Cơ có tám tháng , nhng rất may chonàng và cho mu đồ của Lã Bất Vi, cho đứa con của Triệu Cơ - Tần Doanh Chính,rằng đứa bé này nằm trong bụng mẹ những 12 tháng mới sinh Vì vậy khôngnhững bảo vệ đợc danh tiết cho mẹ mà còn tháo gỡ đợc những nghi kị sau này
cửa một "ngời cha thiếu tháng "
Đứa trẻ mới ra đời đã làm nên một bí mật , và đứa trẻ ra đời đúng một trămnăm sau khi Thơng Ưởng sửa đối pháp lệnh này chính là Tần Thuỷ Hoàng DoanhChính, ngời sắp đa vai gánh vác đại nghiệp thống nhất thiên hạ ,xoay chuyển cànkhôn thống nhất vơng triều phong kiến đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc
Từ khi mới sinh ra, ngoài thân phận sống nhờ ở nớc ngời, từ nhỏ DoanhChính đã chịu bao nhiêu uất ức, cha là tù nhân sống chết cách nhau trong gangtấc ,sống ngày này cha rõ ngày mai , mẹ thì thân làm kị nữ lại mang tiếng lấy hai
chồng mất hết danh tiết ngời phự nữ, thân mình lại lại mang tiếng "con hoang
"d-ới miệng lỡi thế gian V"d-ới Doanh Chính chừng ấy đã quá đỗi nghiệt ngã cho mộttâm hồn còn quá non nớt Tuy nhiên những ngày tháng khốn cùng tù túng củatuổi thơ này đã tác động không nhỏ đến sự hình thành tính cách của một đấngquân vơng, những chiến công vô cùng to lớn của ông và không phải là không cónhững nỗi đau ông đã gây ra làm cho đến giờ này hậu thế còn phải nhắc đếntên ông ở cả hai thái cực Vừa mới sinh ra Doanh Chính đã đợc Dị Nhân ngắm đingắm lại và khẳng định: Đứa bé này mắt to mày dài, mũi cao mày rộng, vầngtrán gồ lên ở giữa, đặc biệt khiến ngời ta chú ý là chân tay to và thô, thân mình tohơn hẳn các đứa trẻ khác, có điều tiếng khóc vẫn là ghê sợ, âm thanh tựa nh tiếng
hổ gầm, sói rú, nhng tớng mạo phi phàm, lại sinh ra đúng ngày 1 tháng giêng, khilớn lên tất có thể nắm đợc quyền bính, tề gia trị quốc bình thiên hạ Vậy nên DịNhân mới đặt tên là Chính và lấy họ là Triệu (họ mẹ) (sau này về nớc mới đổithành họ Doanh)
Trang 22Tuổi thơ của Doanh Chính bắt đầu không mấy tốt đẹp, nhng cũng đợc bìnhlặng trong một thời gian 3 năm, đủ để cho hình hài bé nhỏ của Doanh Chính đợchình thành và lớn lên chịu đựng những gian khổ đang sắp ập đến với gia đìnhcậu Vào năm Doanh Chính đợc 3 tuổi - năm 257 trớc c.n nớc Tần lại tăng thêmbinh lực bao vây kinh thành Hàm Đan nớc Triệu Triệu Hiếu Thành vơng khôngthể nhịn nhục đợc nữa, quyết định không theo thông lệ ngoại dao, xử tử con tinDoanh Dị Nhân để báo thù Tần Dị Nhân bấy giờ chết nhiều hơn sống, Triệu Cơ
và Doanh Chính có nguy cơ mẹ goá con côi, mu đồ của nhà họ Lã sắp tiêu tan
Đúng là ở đời thật nhiều sự bất ngờ Lã Bất Vi là "tín đồ" của thứ giáo lý: "Có tiền mua tiên cũng đợc" - Ông ta đã thấy đợc sức mạnh phù phép của nó và nhanh
chóng vận dụng vào việc tìm cách cứu Doanh Dị Nhân Trong gang tấc, khi màcái chết cận kề Doanh Dị Nhân đã đợc Lã Bất Vi cứu thoát và cải trang đa chạysang doanh trại quân Tần đóng ở gần nớc Triệu Đối với Lã Bất Vi, Doanh DịNhân đã mang ơn quá nặng đến lúc này thì ơn đó đã ngang với ơn tái tạo, ông ta
đã đa Dị Nhân từ cõi chết trở về và còn trở về với thân phận vinh hoa phú quý
đầy mình nữa Sau khi về nớc thời thế nhanh chóng thay đổi Doanh Dị Nhâncũng nhanh chóng đợc thay đổi thân phận của mình - trở thành thái tử nớc Tần,con đích tử của Hoa Dơng phu nhân
Khác với thân phận may mắn gặp dữ hoá lành của Dị Nhân, mẹ con TriệuCơ trong lúc khó khăn đó còn bị bỏ lại nớc Triệu đến sống nhờ ở nhà ông chú.Thân tầm gửi nhà ngời, chính trong những ngày tháng tủi nhục ở Triệu Phủ mộtTần Thuỷ Hoàng nh sau này đã đợc bén rễ và dần dần lớn lên theo thời gian.Những ngày ăn nhờ sống dựa ở Triệu Phủ là Triệu Cơ và con trai Triệu Chínhmuốn nơng nhờ để yên ổn sống qua những ngày sóng gió, đợi đến lúc trời yên
thái bình trở lại để đợc Dị Nhân và Lã Bất Vi đón về Tần quốc Nhng “cây muốn lặng mà gió thì chẳng ngừng” Cuộc sống của mẹ con Triệu Cơ hết gặp sóng gió
này lại đến sóng gió khác Không lâu sau khi mẹ con Triệu Cơ trở về Triệu Phủ,Triệu Thành Vơng đã biết đợc tin tức mẹ con Triệu Cơ, bèn sai thị vệ tìm kiếm về
để giết cho bõ nhục, trong hoàn cảnh đó Triệu Cơ phải đóng làm ngời hầu gái,Triệu chính là con của ngời ở ngay trong nhà ông ngoại mình… cuộc sống vô
Trang 23cùng tủi nhục Nhng có lẽ ông trời cũng không đang tâm diệt hết đờng sống củacon ngời, khi đó Bình Nguyên Quân lại một lần nữa vì nớc mà can ngăn nhà vua,
do vậy mà mẹ con Triệu Cơ mới có thể tiếp tục sống để hy vọng vào t ơng lai saunày sẽ tốt đẹp hơn
Tuy nhiên nỗi tủi hờn lấn át cả tâm hồn thơ trẻ của Triệu Chính không phải
đã dừng lại ở đó, bình yên cha đợc bao ngày thì cuộc sống lại xuất hiện nhữnggiông bão… gập ghềnh mới không thể đoán đợc, mà lần này là những mũi kimchâm xé nát tâm can mẹ con Triệu Cơ khiến họ càng thấy thêm tủi phận TriệuCơ và Triệu Chính tuy đợc ông ngoại thơng yêu nhng thói đời đố kỵ, vì mẹ củaTriệu Cơ mất sớm nên mấy bà gì ghẻ không để cho mẹ con nàng đợc yên phận
nô hầu, châm chọc cạnh khoé Trong hoàn cảnh “ tầm gửi dậu ngời ” Triệu Cơ vàTriệu Chính bèn phải nín nhịn, nuốt giận vào lòng Bé Triệu Chính tuổi còn nhỏkhông hiểu đợc những lời lẽ cay độc nhng nhìn thần sắc trên gơng mặt mẹ mìnhthì hiểu rằng những lời họ nói không phải là điều tốt, bàn tay nhỏ bé của cậu nắmchặt lại Ngay từ hôm ấy, từ buổi ấu thơ ấy, trong lòng Triệu Chính đã nảy mởmột mối hận, nhng dờng nh Triệu Chính cũng hiểu đợc rằng lúc này cần phải nínnhịn, cậu và mẹ sống dựa vào nhau xua đi những ngày tháng buồn tủi ở TriệuPhủ Trong những ngày ở Triệu Phủ ngời mà Triệu Chính tỏ ra tôn sùng nhất, coi
là thần tợng là ông ngoại, trong những lúc khó khăn ông ngoại là ngời, là con
đ-ờng duy nhất có thể giúp cậu che chở cho mẹ Vì cậu biết rằng ông ngoại có "gia phép”, ở lứa tuổi này cái lứa tuổi mà đáng lẽ ra Triệu Chính sẽ đợc sống những
ngày vô t nhất, hồn nhiên nhất thì trong đầu cậu không phải là những trò chơi
đánh bi, đánh đáo mà là những mối hận thù cha hẹn ngày trả nợ, những uy lực
thần bí của gia phép“ ” đang mê hoặc cậu, phải nói rằng khác với những đứa trẻkhác Triệu Chính đã đang không có một tuổi thơ đúng nghĩa Cũng chính nhữngngày đầu tiên tồn tại trên cõi đời này Triệu Chính đã chịu những ảnh hởng nh
thế cho nên sau này khi làm vua của nớc đại Tần ngời ta thấy đó là một con thú“
dữ” hơn là ông vua.
Trong những ngày sống buồn tủi đó lại chính là lúc mà Triệu Chính cũnghình thành cho mình đợc một đức tính ham học chăm chỉ để có cơ hội chứng tỏ
Trang 24mình hơn ngời khác, chiến thắng ngời khác để không ai bắt nạt và khi lớn lên có
thể thống trị"“ đợc kẻ khác Những câu chuyện lúc nhỏ mà Triệu Chính đợc mẹ
kể cho nghe nh: Khoa Phụ đuổi mặt trời Tinh Vệ lấp biển , Nữ Oa đội đá“ ” “ ” “
Học chữ cũng là một sở thích của Triệu Chính, từ khi cha biết đọc, biết viết mà
Triệu Chính đã tự mình viết đợc chữ V “ ơng”… cũng từ những mảng cảm thụ nàybớc đầu đã hình thành nên trong con ngời Triệu Chính những tham vọng để rồisau này ông đã trở thành một đại quân vơng có một không hai trong lịch sử
muốn nh ông Bành Tổ, mỗi ngày cao lớn thêm một trợng, đội trời đạp đất coi ai
Chính vui mừng nhảy lên nói với mẹ hay quá ! Mẹ , con lớn lên cũng phải làm“
Vơng" [11; 33]
Khi đại giá thân chinh chinh phạt nớc Triệu, Tần Chiêu Vơng ngạo mạnkhinh đời nói rằng chỉ đánh một trận là tiêu diệt đợc Triệu và thành Hàm Đan.Nhng cuối cùng đã đại bại, thơng vong hơn 1 nửa binh sĩ Đây là 1 đòn nặng nềgiáng vào dã tâm bành trớng của vua Tần Chiêu Vơng, nhng sức mạnh của hiếuthắng đã nâng ông ta dậy, cái thói hay làm bộ làm tịch đã che dấu đợc nỗi đautrong lòng ông vua già Vì cuộc chiến này mà bao ngời phải bỏ mạng và bao ngời
đã suýt phải bỏ mạnh Dị Nhân là một nhân vật cũng suýt bỏ mạng ở đất Triệu…Nhng cũng may vua Tần Chiêu Vơng thất bại, thì thầy trò Lã Bất Vi mới đợc để
ý và từ đó mới mở ra một con đờng thăng tiến nh diều đang bắt đợc gió của LãBất Vi, Di Nhân và sau đó là Tần Thuỷ Hoàng Cuộc hành quân hồi hơng của vuaTần đã trải qua bao ngày vất vả đã đến Hàm Dơng, cái không khí và khung cảnh
đón tiếp của hoàng cung hôm đó đã khiến cho ông vua thất trận là Tần Chiêu
V-ơng hết sức thoả lòng Không quá xa hoa để trở thành chế diệu nhng cũng khôngquá im lặng để ngời tiếp đón thấy mình bị coi khinh Và nhà vua già này còn toạinguyện hơn nữa khi thấy những thất bại của ông ta trên chiến trờng đều đợc LãBất Vi chuyển thành thế thắng một cách thuyết phục mà không có quần thần nàokhông thể không nghe theo Từ thất bại của Tần Chiêu Vơng Lã Bất Vi bắt đầu đ-
Trang 25ợc để ý Còn Doanh Dị Nhân thì trở thành cháu hiếu của đức vua Chỉ bằng ba tấclỡi, cộng với việc biết lợi dụng thời thế mà Lã Bất Vi đã nâng địa vị của hai conngời lên đồng thời 1 lúc Lã Bất Vi trở thành khanh khách Doanh Dị Nhân thìlàm cho An Quốc Quân và Hoa Dơng phu nhân thấy toại nguyện vì sự lựa chọncủa mình.
Năm 251 trớc c.n Tần Chiêu Vơng ốm chết An Quốc Quân kế thừa ngôivua, tức là Tần Hiếu Văn Vơng, Hoa Dơng trở thành thái hậu, Dị Nhân lên làmthái tử, Lã Bất Vi đợc làm thái phó (thầy dạy thái tử) ăn bổng lộc vạn hộ Cũng
từ cái chết của Tần Chiêu Vơng mẹ con Triệu Cơ mới có dịp đoàn tụ gia đình vềnớc Tần chung hởng phú quý với Dị Nhân Từ năm ấy quan hệ Tần – Triệu trởnên hoà dịu, vua nớc Triệu sai tuỳ tùng hộ tống mẹ con Triệu Cơ về Tần Từ đâycuộc đời lu lạc phải sống nhờ bát cơm thừa của hàng xóm, trở lại nghề ca kỹ đểkiếm sống nuôi con của Triệu Cơ đã chấm dứt Cuộc đời của cậu bé Triệu Chínhkhổ nhục ngày nào bây giờ đang bắt đầu rẽ sang 1 hớng mới Có đợc niềm vuibất ngờ này Lã Bất Vi đã phải ngấm ngầm hành động chuẩn bị cho Triệu Chính
từ rất lâu
Để tang đợc 1 năm thì Hiếu Văn Vơng lên làm vua đợc 3 ngày nhng là 3ngày bất tỉnh, rồi Hiếu Văn Vơng lìa xa cõi đời, Tử Sở (tức Doanh Dị Nhân) lênngôi vua – cung đình nhà Tần lại tiếp tục có chuyện vui Doanh Chính (lúc này
đã lấy lại họ Cha“ ”) lên làm thái tử
Đến năm 246 trớc c.n, Tần Trang Trơng Vơng (Doanh Dị Nhân) ở ngôi
đ-ợc 3 năm, ốm chết, Doanh Chính mới 13 tuổi lên ngôi vua Theo mu đồ “giangsơn của nhà Tần thực chất là của nhà họ Lã” Mới có 13 tuổi nhng Doanh Chính
đã ở trên bậc cao nhất của quyền lực Lúc trớc ông nội (Hiếu Văn Vơng) củaDoanh Chính vì cái ngai vàng đó mà phải làm thái tử 50 năm để đến lúc cuối đờikhông đợc hởng niềm vui là con của thiên tử lấy đợc 1 ngày ! Còn với DoanhChính một bớc lên tận tầng mây, trong vòng 4 năm đợc lên 3 cấp: Cháu vua, convua và sau đó là làm vua Bớc lên đến bậc thang cuối cùng của danh vọng
Một ngày tháng 5 năm 246 trớc c.n, trong cung Tần Vơng khói hơng nghingút, chuông kêu trống gióng Doanh Chính mới mời ba tuổi, đầu đội vơng niệm,
Trang 26mình mặc kiều phục bớc lên ngai vàng, lễ văn võ bá quan tay bái cửu khấu miệnghô vạn tuế Lã Bất Vi đợc ban làm thừa tớng, tôn hoàng hậu Triệu Cơ thành tháihậu.
Nh vậy quãng đời thơ ấu của Doanh Chính không có, hay quá ngắn ngủicho sự vô t Lận đận tủi nhục, thì đến lúc này, khi mà t cách của Doanh Chính
đang dần dần đợc hình thành thì sự sung túc, danh vọng quá nhiều đã đến vớiDoanh Chính 1 cách bất ngờ, quá choáng vánh Từ 1 đứa con của con tin phảitrốn chui trốn lủi ở nớc ngời Doanh Chính đã liên tục và dễ dàng leo lên bục caonhất của quyền uy danh vọng Chính sự quá dễ dàng, quá bất ngờ này đã làm choDoanh Chính sớm ý thức đợc sức mạnh của quyền lực và khi đã nắm đợc nó rồithì ngạo mạn khinh đời coi mình là nhất, còn tất cả không ai ra gì, làm cho bảntính hung hãn của Doanh Chính cũng có điều kiện để mà bộc lộ hết cỡ… khôngcần phải kiêng dè
Đợc kế thừa ngôi vua nhng thực sự Doanh Chính vẫn là một cậu bé cha ởng thành, mọi lời nói, mọi hành động đều nhờ vào mẹ chỉ bảo Theo thông lệlúc bấy giờ đàn ông phải từ 21 tuổi trở lên mới đủ tuổi thành niên, mới có quyềnchấp chính Thời kỳ này Lã Bất Vi với mối quan hệ xa cũ nồng ấm cùng thái hậu,
tr-là cha đẻ"“ của Doanh Chính cho nên ảnh hởng của ông ta với vị vua này cũngrất lớn mọi việc trong triều đều do Lã Bất Vi thay vua định đoạt ,nếu tớng quốcgật đầu thì vua nói đợc, nếu tớng quốc lắc đầu thì vua bảo là không Trong thờigian này mặc dù sống dới sự chuyên quyền của Lã Bất Vi , nhng vì còn nhỏ nênDoanh Chính vẫn cha hề cảm thấy khó chịu ,mà qua những lời kể và sự kínhtrọng thái hậu dành cho Lã Bất Vi Doanh Chính còn thấy cảm kích thấy phải báo
đền ơn nghĩa, nghe lời của trọng phụ“ ” Xa kia vì xuất phát từ động cơ “ nhả mồicớp nớc” mà Lã Bât Vi đau đớn nhờng thiếp yêu cho Trang Tơng Vơng NayTrang Tơng Vơng đã chết, thái hậu chủ nội cung, Tớng Quốc phụ chính, danhphận rõ ràng Chính nên giờ đã không còn ràng buộc gì rồi họ tự nhiên đến vớinhau, kể cả thẻ thọt đêm khuya chốn thâm cung nối lại quan hệ vợ chồng khôngcòn thấy e ngại điều gì Nhất là Lã Bất Vi, ông ta hoàn toàn toại nguyện Ông ta
không chỉ thu về cả một đất nớc mà còn thu hồi về cả mỹ nhân Tuyệt chiêu "Di
Trang 27hoa tiếp mộc , Thay xà đổi cột” “ ” của ông ta cuối cùng đã khiến cho nớc Tầnhùng mãnh đến nỗi sáu nớc ch hầu phải khiếp sợ rơi cả vào tay họ Lã Nhng sự
đời nhiều khi không phải nh ngời ta mong muốn, nó vẫn thờng hay đổi thay !
Mấy năm sau khi Doanh Chính kế vị, tức là lúc mà Doanh Chính từ tuổithơ ấu trị bớc vào thời kỳ trởng thành, là giai đoạn cá tính không ngừng phát triển
và bộc lộ, hùng tôn ngày một phát bừng bừng Cùng vời thời gian, nhân cách ýthức tự chủ của Doanh Chính cũng dần dần đợc tỉnh ngộ Vị vua trẻ này khôngngừng phát triển về dũng khí và kiến thức hiểu biết Và từ đó Doanh Chính cảmthấy bất bình vì mình thân làm vua mà mọi việc phải nghe theo lệnh của Lã Bất
Vi Đối với quan hệ thân mật vợt quá mức bình thờng giữa Thái hậu và Lã Bất ViDoanh Chính cũng trở nên gợng gạo khó tả Mới đầu Doanh Chính còn cố chế ápnỗi bất bình, cố nhẫn nãi, nhng về sau ý nghĩ bất mạn và tủi nhục lại càng trở nênmãnh liệt hơn Doanh Chính đang từng năm lớn lên, tâm hồn và tĩnh cảm cũnglớn lên Trong ánh mắt một mực thân thiết, y thuận của Doanh Chính đã toát ranhững tia sáng hoài nghi, không phục, cắm ghét và coi thờng đối với mẹ với LãBất Vi
Cho dù Doanh Chính trong suy nghĩ luôn đè nặng những bất bình và cămphận, nhng trong một thời gian tơng đối dài vẫn duy trì sự kiềm chế và nín nhịn.Một, Doanh Chính cho rằng Lã Bất Vi tuy độc đoán chuyên quyền nhng ông ta ý
đồ lớn lao thôn tính sáu nớc và văn võ thao lợc trên các mặt nội chính ngoại giao,quả thực khiến ngời ta phải khâm phục Hai, Doanh Chính biết thế lực của Lã Bất
Vi trong triều đình là cả một mạng lới đồ sộ khó gỡ lắm rồi, trớc khi đến tuổi đợc
đích thân điều hành chính sự Doanh Chính không nên kích động Đối với mốiquan hệ ấm áp giữa Thái hậu và Lã Bất Vi thì Doanh Chính lại càng không dám
động đến Vì Doanh Chính hiểu sâu sắc rằng việc này nếu không tốt sẽ ảnh hởng
đến danh dự của bản thân, thậm chí còn có thể mất đi ngôi vị hợp pháp Sự nínnhịn của Doanh Chính thực sự là một thành công đối với bản thân ông Trong
những ngày còn nấp dới Bóng h“ danh” nh thế, tự mình Doanh Chính cha thể
xoay xở đợc chuyện gì Nhng sự nín nhịn đó cũng đã thể hiện đợc tầm nhìn, trí
Trang 28tuệ và dũng khí của một đấng quân vơng, điều này khiến phàm những ai biết về
ông lại càng khâm phục ông hơn
Thời gian thấm thoát, 4 năm nữa lại qua đi, tức là năm thứ 5 kể từ khiDoanh Chính lên ngôi vua (239 trớc c.n) đã xẩy ra một sự việc khiến cho DoanhChính có cơ hội và điều kiện để khẳng định mình Thành Nghiêu (Em cùng cha
khác mẹ của Doanh Chính) làm phản, từ vụ việc này mà Doanh Chính Bịt đ“ ợc miệng thế gian ” về việc nghi hoặc thân phận của ông Từ đó trả lại cho ông ngôi
vị đích tử một cách xứng đáng, đờng hoàng mà không ai giám bàn tán thêm nữa
Và cũng chính từ chuyện này bản tính đa nghi trong ngời Doanh Chính mới đợcphát hiện và ngày càng trở nên ghê gớm, làm cho sau này ông đã vì đa nghi màtriệt hạ nhiều hiền tại của đất nớc Cũng từ vụ việc này Doanh Chính thể hiện mộtcách rõ ràng về sự căm phẩn của mình đối với Lã Bất Vi, làm cho Lã Bất Vi cảm
nhận đợc sự uy hiếp phát ra từ cái nhìn của vị vua trẻ tuổi - đứa Con ruột“ ” của
ông ta Lã Bất Vi cảm thấy lo sợ cho số phận và địa vị của chính mình sẽ bị đứacon mang họ Doanh của ông đập tan
Năm 238 trớc c.n tức là năm thứ 9 sau khi Doanh Chính lên ngôi, tháng 4tại cung Ung Thành (Ung Châu – kinh thành cũ nhà Tần) Doanh Chính tiếnhành lễ gia niệm, cúng tế Tổ tiên (Lễ đội mũ chính thức lên ngôi), chính thứcgiành lấy thực quyền, chấp chính điều hành chính sự, ngôi cao tột đỉnh Năm nàyDoanh Chính và tròn 22 tuổi Từ đây Doanh Chính có thể tự mình quyết định vậnmệnh của đất nớc, vận chuyển càn côn theo ý của mình và cũng từ đây DoanhChính quyết định đợc triều đình này, đất nớc này là của nhà họ Doanh Tần ChínhThống hay là của họ Lã
Vừa mới lên ngôi, khí phách dồn nén bấy lâu nay trong lòng Doanh Chính
đợc bộc lộ một cách ghê gớm, làm cho Lã Bất Vi một thời chuyên quyền, thế lựcmạnh mẽ, mang danh trọng phụ… Cũng phải kiêng rợ, tuy nhiên đối với Lã Bất
Vi Doanh Chính lúc này là Tần Thuỷ Hoàng còn chờ cơ hội để diệt trừ
Sau khi lên ngôi Tần Thuỷ Hoàng tiếp tục đại nghiệp của Tổ tiên bành ớng thế lực xâm chiếm các nớc ch hầu và cuối cùng đã hoàn thành đợc đạinghiệp thống nhất Trung Hoa vào năm 221 trớc c.n
Trang 29tr-Sinh ra trong một giai đoạn lịch sử chiến chinh liên miên các nớc lấy việc
đánh nhau làm trọng, lại là “Con của con tin”, có một cuộc sống khốn kó tủinhục ở nớc ngời suốt chiều dài của tuổi thơ, hơn nữa về quá khứ xuất thân cũngkhông rõ ràng minh bạch, không phải ngay từ đầu đã đợc liệt vào tầng lớp vơngtôn công tử Cha đẻ là là lái buôn – một nghề thời này ngời ta không coi ra gì,còn mẹ xuất thân tầm gữi đã từng là ca kỹ chốn mua vui, thân gái 2 chồng…Chính vì vậy mà khi đợc hởng trọn cả một đất nớc… Doanh Chính chóng ý thức
đợc việc mình phải làm gì để bảo vệ vững chắc nó ý thức đó đã dần dần hìnhthành trong con ngời Trần Thuỷ Hoàng một bản chất đố kỵ, đa nghi, suốt đờiluôn phải dè chừng mọi ngời, không coi ai ra gì, ngạo mạn dơng dơng tự đắc…
và ông đã trở thành nô lệ của những bản tính xấu đó Chính bản tính đó đã cánhân hoá, tôn sùng quá cho nên nó trở thành mũi dao tẩm thuốc độc đâm vàochính tim ông, làm cho cuộc đời làm vua oanh liệt 40 năm của ông trở nên vônghĩa với bản thân mình khi đất nớc do ông dày công tái tạo nên, khi lòng tin của
ông lại bị chính những ngời ông tâm đắc nhất tin tởng nhất dậm đạp dày xéo đểrồi đi đến suy vong
Trong suốt cuộc đời làm vua của mình Tần Thuỷ Hoàng đã dơng dơng tự
đắc, đặt mình trên cả tam hoàng, ngũ đế, muốn làm gì thì làm Chính vì vậy ông
ta đã gây ra không biết bao nhiêu tai hoạ, khắp mọi tầng lớp ngời, ai nhìn thấy
ông cũng phải tránh xa, để rồi là một vị vua mà Tần Thuỷ Hoàng không có lấymột tri kỷ Lúc cuối đời khi sống chết chỉ còn cách nhau trong gang tấc TầnThuỷ Hoàng mới thấy rằng mình đã gây ra quá nhiều tội ác Để rồi phải luônluôn tự mình dối lòng mình Một ngời giết ngời nh ngoé mà nói chuyện chếtcũng sợ mình rồi cũng sẽ chết Muốn tìm thấy thuốc trờng sinh để lên tiên thoáttục nhng lại luôn luôn bị những lời sấm truyền làm cho tâm thần run sợ, đảo điên.Theo đuổi việc xin tìm thuốc trờng sinh là Tần Thuỷ Hoàng đâu biết chính ông ta
đang phỉ báng lại mình Tại sao ông ta không nghĩ đợc những ngời tu nhân tích
đức một nhành hoa cũng không nở hái cũng cha màng đến chuyện lên tiên, tại
sao ông ta lại không nghĩ đợc "phật là tại tâm", mà cứ luẩn quẩn vào những ý
nghĩ huyễn hoặc không có thật Đó chính là bi kịch của cuộc đời mà do chính
Trang 30Tần Thuỷ Hoàng đã mở lối để dẫn bản thân chìm ngập vào trong đó.Để rồi đếncuối đời Tần Thuỷ hoành cố gắng quên đi , cố gắng xa rời những công tội để đivào cõi vĩnh hằng một cách yên ổn mà không thể nào làm nổi …Tần ThuỷHoàng nh cảm thấy đã làm xong một điều tâm nguyện quan trọng, trong lòngcảm thấy yên ổn hơn, liền nhắm mắt dỡng thần dựa vào gối thiếp đi ông muốnlánh mình vào cõi h không, ông muốn quên đi mọi công, nhục, vinh tội, hoạ phúcchẳng còn vui buồn, chẳng còn luyến tiếc, măc cho tử thần đến đón tới một thếgiới khác Nhng mấy chục năm nay chìm đắm trong lợi lộc quyền thế , côngdanh, nỗi đam mê dồn đọng lại quá dày, quá sâu, tới giờ phút cuối cùng giữacái sống và cái chết Thuỷ Hoang chẳng quên nổi, ngợc lại còn suy nghĩ lung tung [12; 870] Từ hiện tại của bản thân mình Tần Thuỷ Hoàng liên t
Trụ nhà Ân, Thơng mất nớc, xây dựng nên rừng thịt, ao rợu, hoang dâm vô đạo…tàn hại, sinh linh, xâm lợc khắp nơi kết quả bị Chu Vũ Vơng đánh bại, tự thiêu
sát trung thần, phi Tần 6 nớc… không nghe trung thần, bao che kẻ xu nịnh… Tớibây giờ dẫu cho nhìn thấy mọi sai lầm tỉnh ngộ lại thì đã quá muộn rồi Mọi việc
đã định, bây giờ sắp phải về với Diêm Vơng có biết thì Tần Thuỷ Hoàng cũngkhông thể làm gì đợc Điều này lại càng khiến Thuỷ Hoàng đau lòng khổ sở,muốn khóc mà chẳng thể nào khóc nổi Một đời làm vua oanh liệt để đến bây giờngay cả ớc nguyện lúc cuối đời cũng không thể thực hiện Có lẽ chết đi rồi nhngcặp nhãn quan của Thuỷ Hoàng thì vẫn còn đau đáu sống
Do độc đoán chuyên quyền và đa nghi đa kỵ, tuy có hơn vạn gái đẹp hậu“
cung” và hơn 20 ngời con trai, nhng Thuỷ Hoàng không lập ai là Hoàng hậu, cha lập ai là thái tử cả, ông sợ lập hoàng hậu sẽ làm cho ông rơi vào “ải mỹ nhân”,
không lập thái tử vì ông sợ quyền bính công danh ông bỏ công gây dựng, sự oaihùng của ông sẽ bị ngời khác tớc đoạt mất Nhng nỗi lo sợ đó không cùng ông đixuống suối vàng mà nó lại chợt tan biến trong giây lát Lúc sắp trút hơi thở cuốicùng ông kịp nhận ra rằng cái ngai vàng sau khi ông đi phải có ngời kế thừa vàlúc này Tần Thuỷ Hoàng mới nghĩ đến việc nên truyền ngôi cho ai Lúc sắp chết,
khi nằm trong cung Sa Khâu của nớc Triệu "Tần Thuỷ Hoàng đã nhớ lại bi địch
Trang 31lịch sử 190 năm trớc của vua Triệu Võ Linh cũng vì không quyết đoán trong việc lập thái tử mà lúc cuối đời phải cơ khổ một mình đến ăn cũng không có, một đời quân vơng rút cuộc bị chết đói" [12; 872] Giờ đây Tần Thuỷ Hoàng mới nhận ra
vết xe đi trớc là bài học cho ngời sau Tần Thuỷ Hoàng đang đứng trớc khó khăn
là giao giang sơn xã tắc cho ai và một sự lựa chọn đúng cho đất nớc mà ông dàycông vun tạo liệu là đã muộn Sau khi phân tích tình hình Tần Thuỷ Hoàng đã rút
ra khỏi cái định kiến ngàn đời nay là yêu là ghét, nên chuyển hớng sẽ lập thái tửngời con đầu của ông là Phù Tô, là một ngời nhân đức, hiếu học luôn vì đất nớc,
có đức hiếu với vua cha, thực thà kiến nghị, cần mẫn thẳng thắn Đặc biệt là tônsùng nho học, chủ trơng nhân chính điều mà cuộc đời làm vua của mình TầnThuỷ Hoàng không làm đợc còn phạm phải những sai lầm to lớn Thân thiện vớicác em, tỉnh táo trớc mọi hiểm hoạ Ông tin tởng Phù Tô sẽ tôn sùng KhổngMạnh, trọng dụng nho sinh để họ đợc an ủi, vớt vát lại ít tội lỗi mà ông đã gây ra,cứu vãn lòng dân mà Tần Thuỷ Hoàng đã để mất, bảo vệ giang sơn Đại Tần mà
ông đã tốn bao công sức mới có đợc Ông hy vọng Phù Tô làm vua sẽ đợc tớngtrung Mông Điền phtá kết hợp chặt chẽ với nhau chống lại Hung Nô bấy lâudòm ngó Đại Tần, phá tan hoạ “ Hồ” và có thể đoàn kết các lực lợng chính nghĩatrong triều đình, hoàng tộc chống lại hoạ “ Hồ” từ bên trong của bọn nghịch tử(Hồ Hợi), loạn thần muốn cớp đoạt triều đình, bảo đảm chắc chắn cho giang sơn
đại Tần bất vong bất bại Những suy nghĩ của Tần Thuỷ Hoàng lúc này chí lý, chítình, có trớc, có sau hợp với lòng ngời, đó là suy nghĩ ý niệm của một bậc đạiminh quân Lúc gần đất xa trời ông không hổ thẹn là anh hùng một thời, ông đãgiải thoát mình khỏi sự trói buộc, tỉnh ngộ hối cải, gạt bỏ sai trái, quay về chínhnghĩa khiến con thuyền vận nớc mệnh dân bị chính mình làm cho sắp chìm, trởlại con đờng đi đúng hớng, vẫn chở đợc đất nớc đại Tần tiếp tục đi lên… Lần đầutiên trong cuộc đời làm vua oai hùng, hất hàm sai bảo, hất mặt ra uy, nghênhngang kiêu ngạo của mình, lần đầu tiên Tần Thuỷ Hoàng đề cao một ngời Nhngtrong hoàn cảnh này sự “ chuộc lỗi” của ông đã quá muộn màng Đáng thơng cho
ông, đau lòng cho đất nớc Đại Tần Cơ hội cuối cùng cho Tần Thuỷ Hoàng vàcho đất nớc Đại Tần lại do chính những kẻ Tần Thuỷ Hoàng từng tin tởng đánh
Trang 32cắp, Tần Thuỷ Hoàng đã tự đánh vào mình vào đất nớc ông đã tạo lập nên 1 đònchí mạng Bài học của Lã Bất Vi, cha đẻ của ông năm xa do chính ông gây ra bâygiờ lại đợc Triệu cao diễn lại với ông Nó không chua chát nh bi kịch của Lã Bất
Vi năm nào nhng cũng là con dao găm đâm vào tim ông vì ông biết rằng việc làmcủa mình chỉ là an ủi ông thôi, khi ông đã đến nơi cửu tuyền hỏi ai còn đoái đếncái xác không hồn Từ bi kịch này dẫn đến bi kịch khác Thuỷ Hoàng bất lực vớichính mình Thánh chỉ lập Phù Tô làm thái tử đã bị Triệu Cao đánh tráo thành HồHợi Bi kịch gia đình lại xẩy ra, Hồ Hợi giết chết anh trai tiếm ngôi đoạt vị.Những lo sợ của Thuỷ Hoàng lúc sắp chết đã trở thành hiện thực… Hồ Hợi lênngôi trở thành một ông vua tàn ác, những công lao của Tần Thuỷ Hoàng bắt đầu
bị Hồ Hợi ( Tần Nhị Thế) dẫm đạp lên Những tội lỗi thì đợc Hồ Hợi tiếp tục chết
ác… đất nớc đại Tần, công lao của tổ tiên mà đặc biệt là của Thuỷ Hoàng đã bịdập tắt nhấn chìm một cách nhanh chóng trong vòng cha đầy 3 năm
Một đời oanh liệt, nhng lúc cuối đời có lẽ cái chết của ông đã đi vào lịch
sử của sự bi thơng, lãnh lẽo và chua xót Tần Thuỷ Hoàng ốm chết khi đang trên
đờng đi tuần thú trở về Hàm Dơng Một cái chết tuy không phải là của những kẻ
“ màn trời chiếu đất” nhng cũng không xứng với một đấng quân vơng, đặc biệt làmột quân vơng nh Tần Thuỷ Hoàng Nếu cuộc đời của ông oanh liệt, hiểm háchbao nhiêu thì ông chết lại lặng lẽ, buồn khổ đến bấy nhiêu “ Cờ quạt phất phới,
xa mã trụ cột toàn 1 màu đen, đoàn tuỳ tùng đông tới vạn ngời và đoàn xa giá dàitới mấy dặm sùng sục kéo về phía tây, nhấp nhô ngoằn nghèo hệt nh một conrồng đen bớng bỉnh bất kham Đoàn xa giá chạy qua bụi đất bốc mù mịt chẳngkhác gì mây đen ùn ùn vờn quanh rồng đen… Đoàn xa giá nh bị ốm, tiếng trục
xe òng ọc kót két, ầm ĩ, tiếng thở gấp gáp, tiếng ngựa phu phì, dới cái nắng gaygắt ngời ngựa uể oải, kéo đi trong bụi vàng mù mịt khi đó đúng vào giao thờihạ sang khu, thời tiết sốt nóng, thi thể Thuỷ Hoàng thối bốc mùi lên, Triệu Caolệnh cho quân tuỳ tòng đem tới 1 xe cá ớp muối sau xe Thuỷ Hoàng, để làm lẫnlộn với mùi thối của khi thể Thuỷ Hoàng …” [12; 885] ở dới suối vàng, nếu cònsuy nghĩ đợc, chắc ông cũng không ngờ lúc chết ông lại hôi tanh bẩn thỉu đến nổi
Trang 33ai cũng phải lấy tay bịt mũi, không dám lại gần Thân thể quyền quý của ông lúcnày bị chính những kẻ ông tin yêu nhất đa xuống hàng mọi rợ, bị đánh nganghàng với lũ cá thối.
Khi Thuỷ Hoàng mới 13 tuổi lên ngôi Đã cho xây dựng lăng mộ của mìnhtại Li Sơn, công việc kéo dài cho đến khi ông ta băng hà (210 trớc c.n) năm 50tuổi mới ngừng Bắt đầu và kết thúc thời gian xây lăng mộ trùng với việc bắt đầu
và kết thúc đời làm vua của ông Lẽ nào đây là sự trùng hợp ngẫu nhiên "NgờiTrung Quốc xa đã có sự tổng kết khái quát về quá trình trởng thành, thuần phụccủa một con ngời ;họ nói rằng : Tam thập nhị cập tứ thập nhị bất hoặc, ngũ thậpnhi tri thiên mệnh, ngũ thập nhi nhị thuận, thất thập nhi tòng, tâm sở dục bất du
cử (30 tuổi lập thân, 40 tuổi không gì không hiểu, 50 tuổi biết miệnh trời, 60 tuổinghe lời noi hiểu hết căn kẽ , 70 tuổi làm theo ý muốn , không v ợt quá phéptắc ) nhìn vào cuộc đời Tần Thuỷ Hoàng lại thấy 30 tuổi lập thân , 40 tuổi lại bị
mê hoặc quá nhiều (ăn chơi bừa bãi , mê tín quỷ thần , truy cầu trờng sinh bất tử),
50 tuổi thì chết , vẫn cha biết đợc mệnh trời mà chết rất thê thảm , di chiếu bị sửa
đổi con trởng Phù Tô bị chết rất oan uổng , con nhỏ Hồ Hợi giết anh , viết giả dichiếu chiếm ngôi xng đế, thực tế chỉ là” bù nhìn “dới bóng hoạn quan Triệu Cao
Điều đáng nói là thân xác của”tổ long’, của “tiên chân nhân “chẳng những khôngtới đơc chốn cửu tùng vời vợi, không tới đơc chốn bồng lai tiên cảnh , mà nằmdài trên chiếc xe chật chội , bị cát nắng nóng thiêu đốt , làm cho thối rữa sinh dòi
bọ buộc phải làm bạn với cá thối khiến mọi ngời phải bịt mũi tránh xa" Tìnhcảnh ấy cố nhiên Thuỷ Hoành không biết đợc, nhng đã để lại cho ngời đời saunhiều suy nghĩ Ba mơi sáu năm làm vua, lúc này bắt tổ long chầu trời đối vớibản thân ông ta tuy đáng tiếc, nhng không thiệt, còn đối với quần chúng nhândân bị đầy ải thì lại là việc đại hỉ lầu nay họ vẫn hàng cầu mong
Mở đầu cuộc đời nh thế, bắt đầu sự nghiệp chóng vánh nh thế, gần 40 nămlàm vua oai hùng nh thế, kết thúc cuộc đời một cách đâu thơng Cuộc đời TầnThuỷ Hoàng đã để lại nhiều điều bí ẩn nhiều điều buộc hậu thế phải suy xét , đểkhi nhắc đến tên ông ngời đời lại có nhiều điều để nói ,để ngợi ca ,để oán trách
và để thơng cảm
Trang 342.2 Sự nghiệp Tần Thuỷ Hoàng :
2.2.1 Quá trình chinh phục sáu nớc Sơn Đông :
Sau cải cách của Thơng Ưởng, nông nghiệp nhà Tần phát triển mạnh, nhànớc thu đợc rất nhiều lơng thực, binh lính hăng hái ra trận, khoảng năm 339 trớcc.n (tức sau 20 năm thực hiện biến pháp của Thơng Ưởng), nớc Tần đã trở thànhmột nớc hùng mạnh Tần chuyển sang tấn công 6 nớc miền đông Với kế hoạch
"Hợp tung" do Tô Tần hiến kế và với Triệu là nớc chủ tàu, 6 nớc miền đông mong đánh tan đợc hoạ Tần, nhng Tần với kế sách "liên hoành" của mu sĩ Trơng
Nghi, chống lại dụ từng nớc cắt đất xin hoà với Tần Trớc hết vua Tần phái mu sĩ
là Công Tôn dùng 3.000 lạng vàng mua chuộc chia rẽ mu sĩ 6 nớc, làm cho Tề,Nguỵ, Triệu đánh nhau Kế hoạch liên minh chống Tần của 6 nớc bị phá vỡ
Đầu thế kỷ thứ 3 trớc c.n, kinh đô nớc Nguỵ là An ấp, ở sát đất Tần, trớchết Tần tấn công nớc Nguỵ, cớp toàn bộ đất Nguỵ ở phía tây Hoàng Hà, sau đólại cớp đất Nguỵ - Triệu ở phía đông Hoàng Hà rồi đem chủ lực của Hàm Cốcquan đánh nớc Hàn Hàn và Nguỵ không chống nổi quân Tần nên cắt đất xin hoà.Sau đó Tần lại tìm cách phá vỡ liên minh giữa Sở và Tề, làm hai nớc tuyệt giaovới nhau, Tần liền đem quân chủ lực đánh nớc Sở Nớc Sở mất đất, quân lính tan
vỡ dần dần suy yếu không thể chống nổi, vua Sở phải trốn sang tậnTrần Thành (huyện Hoài Dơng, tỉnh Hà Nam)
Sau khi thắng Sở Tần lại chuyển chủ lực đánh Triệu là cờng quốc lớn ởphía Bắc Sau trận đánh Triệu ở Trờng Bình (Năm 260 trớc c.n) quân Tần trởthành lực lợng vô địch, Tần quay về diệt triều đình nhà Chu Nhà Chu lúc này đãrất suy yếu và lại chia làm 2 - Đông Chu, Tây Chu Năm 249 trớc c.n nhà Chudiệt vong
Chiến thắng hiển hách, ở mặt trận nào quân Tần cũng giành đợc thắng lợi,quân Tần đi đến đâu các nớc ch hầu sợ khiếp vía đến đó Nhng sự nghiệp thôntính 6 nớc Sơn Đông phải đợi đến khi Tần Thuỷ Hoàng cầm cơng chỉ đạo mớithực sự mở ra một trang mới
Năm 246 trớc c.n Tân Doanh Chính lên ngôi (tức Tần Thuỷ Hoàng saunày) Lúc này Tần đã chiếm đợc đất Hán Trung (Tây nam tỉnh Thiển Tây), Thục,
Trang 35Ba (Thành Đô và Trùng Khánh tỉnh Tứ Xuyên), Nghi Tân (tỉnh Tứ Xuyên), lànhững vùng rộng lớn ở phía tây, sản xuất đợc nhiều ruộng đồng, trâu ngựa vàthóc lúa Đất đai nhà Tần lúc này đã rộng lớn hơn phần còn lại của 6 nớc miền
đông rất nhiều, của cải dồi dào làm tăng thêm tiềm lực kinh tế cho những nămchiến tranh tiếp theo sau Lúc này ở Tần chế độ ruộng đất, địa chủ mới đợc coi làtiến bộ hơn các nớc khác, dân các nớc đều ngỡng mộ Tuy nhiên dừng lại ở đâykhông phải là mục đích cuối cùng của Tần Thuỷ Hoàng, ông vẫn còn cảm thấykhó khăn và bị đe doạ trớc các nớc khác Điều mà ông đặt lên mục tiêu hàng đầulúc này là làm sao thôn tính đợc cả 6 nớc về dới một sự cai trị chung để dân dớivòm trời này, đất dới vòm trời này đều là của Thuỷ Hoàng Đế Đó là nguyệnvọng là động lực to lớn khiến cho Tần Thuỷ Hoàng ngày đêm canh cánh ch a thểyên đợc việc ngoại bang
Tuy nhiên việc thân chính đốc chiến, thúc dục mu sĩ, quân lính ngày đêmhiến kế xả thân vì đại nghiệp của Tần Thuỷ Hoàng cũng ẩn chứa những mối thâmthù vốn đã chất chứa từ lâu trong lòng Tần Vơng ở nớc Triệu Tần Vơng có mộtmối nhục thủa thiếu thời cha thể rửa, ở nớc Yên vì Thái Tử Đan sai ngời ám sát
Tần Vơng nên ông quyết hạ cho đợc kẻ giám "vuốt râu hùm ".
Việc nớc, tình riêng chứng ấy động lực càng làm cho ý chí thôn tính 6
n-ớc Sơn Đông của Tần Thuỷ Hoàng càng trở nên mau lẹ và mạnh mẽ hơn Để thựchiện đợc đại nghiệp to lớn đó Tần Thuỷ Hoàng đã tỏ ra là ngời hiểu biết sâu sắc
vấn đề "bình thiện hạ" Trớc hết Tần Thuỷ Hoàng chí tâm vào việc phát triển nội
lực từ bên trong của đất nớc, tạo nên một sức mạnh tiềm ẩn khó lòng nớc nào cóthể chọc thủng đợc Từ thời Xuân Thu đã bắt đầu có phong khí dỡng sĩ Mấy nămcuối thời xuân thu tục đó lại càng thịnh Đầu thời chiến quốc các nớc Sơn Đông
đua nhau dỡng sĩ mà đi đầu trong lĩnh vực này l à nớc Tần với bằng chứng là Tần
Hiếu Công đã chọn đợc Thơng Ưởng trong chính sách "Dỡng sĩ" của mình Đến
thời Tần Thuỷ Hoàng điều đó cũng rất đợc trọng dụng Tuy rằng ông là một ngời
độc đoán chuyên quyền không coi ai ra gì nhng đối với những ngời tài trí thực sựthì ông hết sức coi trọng, dù rằng khi cần thì vồ vập cho bằng đợc, mà khi khôngthì chẳng đoài hoài Chính ý thức biết tôn trọng và vận dụng những thành quả của
Trang 36những kẻ sĩ đề ra mà ông ngày càng hiểu hơn về binh pháp về cách thức và khảnăng chiến thắng sáu nớc sơn Đông của mình Hàn Phi là ngời đã làm nung nấuthêm sự quyết tâm của Tần Thuỷ Hoàng trong việc thôn tính 6 nớc Sơn ĐôngCùng với việc nuôi dỡng mu sĩ để chuẩn bị cho công viêc đốc chiến Tần ThuỷHoàng coi trọng việc làm cho kẻ địch của mình tự suy yếu rồi từ đó mà đi đếnchỗ tự diệt vong Phải nói rằng trong chiến thuật này Tần Thuỷ Hoàng đã thểhiện đợc khả năng nhạy bén chính trị và nắm bắt tình hình đối thủ của mình Các
nớc Sơn Đông đã trở nên suy yếu khi tự mình tiêu huỷ đi những thế mạnh và "tiềm năng" vốn có của mình
Nhng nói thế nào đi nữa, bớc quyết định cuối cùng cho chiến thắng củaTần Thuỷ Hoàng, đó là việc ông đã chọn đúng kẻ địch vào những thời điểm lịch
sử mà kẻ địch của ông đã suy yếu Và từ đó dùng sức mạnh quân lực - 1 thếmạnh nổi trội hơn hẳn của mình so với 6 nớc Sơn Đông ở thời điểm đó để chiếnthắng đối phơng một cách áp đảo và trọn vẹn
Sau khi Tần Vơng giết chết Kinh Kha (vì vụ dâm hụt của Kinh Kha ở cungthất nhà Tần).Đã cho đại tớng quân Vơng Tiễn gấp rút đánh nớc Yên, thái tử Đandẫn quân chống lại, nhng không phải là đối thủ của quân Tần, nên bị đánh tan tácngay Nhng lúc này, Tần cha ra đòn quyết định với nớc Yên cho nên yên vẫn cha
bị tiêu diệt mà vẫn còn sống để chờ xem vận mệnh của mình sẽ còn đợc tồn tại
cho Tần Vơng biết rằng: "Ngày nay chủ hầu trong thiên hạ, đối với nớc Tần nh quan lại quận huyện đối với vua, đây đúng là một cơ hội tốt để xuất quân ra bốn phía, cuốn gói cả thiện hạ vào tay một ngời Nếu đại vơng không thừa cơ hoàn thành nghiệp lớn, đợi đến lúc ch hầu liên kết lại thì việc lớn khó thành" Trong
số các quần thần đơng triều của 6 nớc hiện nay Phần lớn là bọn tham lợi quên
Trang 37nghĩa, chỉ cần đại vơng không tiếc của cải dùng nhiều châu báu, gấm lụa, lần lợthối lộ họ khiến cho chủ trơng trtở nên rối ren, mỗi ngời nắm một đầu, nh vậy chỉhao tổn 30 vạn lạng vàng mà ch hầu trong thiên hạ đều có thể thuần phục{11;92}theo đề ngị của Uý Liên thì Hàn là nớc yuế nhất, nên sẽ là mục tiêu tấn công đầutiên của Tần, sau đó là nớc Triệu và nguỵ Sau khi giải quyết xong 3 nớc này lại
đánh tiếp nớc Sở, và cuối cùng nớc Tề sẽ là nơi rửa đao của binh sĩ Tần Doanhchính theo ý kiến của quân s Uý Liên, một mặt đã đem nhiều vàng bạc ngọc ngàchâu báu sang 6 nớc hối lộ ch hầu, quân thần Một mặt tăng cờng thao luyện binhmã sẵn sàng để chuẩn bị dùng Sách lợc này quả nhiên đã nhanh chóng đem lạihậu quả Không lâu sau đó nớc Hàn đã tự liệu mình không đủ sức chống lại Tầnnên đã xin hàng, thuần phục chịu làm nớc ch hầu phụ thuộc Tần Chính vì Hàncần hoà, đã xng làm nớc phụ thuộc, mà nớc Triệu trớc đó không lâu cũng đã hiếnthành cầu hoá Nếu bây giờ Tần mà xuất quân đánh nớc Hàn hay nớc Triệu đềubuộc vào tôi xuất quân vô cớ làm cho các nớc không phục và có thể sẽ lại liênminh lại với nhau Trớc tình thế khó xử đó Lý T đã vạch ra cho Vua Tần một con
đờng có thể cùng một lúc đánh đợc nhiều nớc Bây giờ quân Tần không chĩa vàoHàn, Triệu nữa mà lại chọn Nguỵ làm mục tiêu tấn công, đồng thời với biện phápbinh đao,Tần Thuỷ Hoàng còn cử ngời du thuyết Ngụy Quách khai là một kẻphản nớc đã làm nội ứng cho Tần Mọi việc nh Tần dự tính đã diễn ra Triệu xuấtbinh cứu Nguỵ, Nguỵ cắt cho Triệu 3 toà thành ở Nghiệp Quận, Vua Triệu tham
lam đã cứ vơ vào và nh thế lý do để Tần "Danh chính ngôn thuận" đem quân
đánhTriệu đã rõ lắm rồi
Năm 229 trớc.c.nTần mợn cớ Triệu cứu viện cho Nguỵ, đã đem quân phạtTriệu, Triệu đầu tiên phải nhờng lại 3 quân ở Nghiệp Quân mà nớc Nguỵ đã cốnglại cho Tần Đại tớng Hoàn ỷ thống lĩnh 10 vạn quân thế nh chẻ tre lại tiếp tụcnhanh chóng giành đợc 9 toà thành từ đất của Triệu Triệu Vơng do nghe xúi dụccủa Quách khai mà không dùng lão tớng Liên Pha và giết oan trung tớng Lý Mụcchuyển sang tin dùng tớng trẻ thiếu kinh nghiệm Triệu Thông và T Mã ThợngTriệu đã suy yếu tận gốc rễ Tần Thuỷ Hoàng không có lý gì không thúc quân đểbách chiến cả Vơng Tiễn đợc lệnh của Thuỷ Vơng lập tức xuất quân đánh mạnh
Trang 38không lâu sau thành Hàm Đan bị vỡ Triệu Vơng bị bắt, nớc Triệu đã diệt xong.Doanh chính đợc tin diệt xong nớc Triệu thì vô cùng phấn chấn Nớc Triệu là nơi
ông sinh ra, đã cùng mẹ là Thái Hậu Triệu Cơ chịu bao nhiêu tủi nhục uất ức,
nh-ng cũnh-ng chịu nhiều sự cu manh-ng giúp đỡ của bà con lối xóm Chính vì vậy Tần
V-ơng Thuỷ Hoàng sau khi đặt chân đến nớc Triệu đã thực hiện một cuộc "trả thù"
và đền ơn xa, nhng những hành động của Tần Vơng trong cuộc trả thù đã khiếncho muôn ngời oán hận thêm "Ngời dân trên phố đau lòng đứng trơ ra xem màkhông biết rằng Tần Vơng Danh Chính đang trả mối thù tích tụ từ 27 nămnay"{11;97} Sau khi đánh nớc Triệu Tần Doanh Chính nhòm ngó sang nớc Yên.Trong con mắt của Tần Vơng Chính, nớc Yên chằng qua chỉ là một đồ chơi,muốn đánh diệt lúc nào cũng đợc, nhng nớc Yên ở xa, tận phía Bắc, chẳng đe doạgì đợc nớc Tần, Yên tơng đối hoà dịu đợc một thời gian nhng nớc Yên đã to ganchứa chấp tơng phản Phàm Vu Kỳ từ Tần chạy sang, Thái tử đàn còn to gan lớnmật sai thích khách sang Hàm Dơng suýt nữa thì giết đợc Doanh Chính Bởi vậyDoanh chính đã tạm gác kế hoạch tấn công nớc Sở, Nguỵ để chuyển sang tấncông ngay nớc Yên nhỏ bé Nớc Yên giữ đợc yên ổn trong cuộc đấu đá lẫn nhaugiữa các ch hầu đã là may mắn lắm rồi, lại cả gan dám động vào nớc Tần,nenviệc Tần Thuỷ Hoàng để ý đến sớm hơn là điều dễ hiểu.Trong cuộc tấn công nàyTần Thuỷ Hoàng đã trả đợc mối hận thù với thái tử Đan khi Yên Vơng Hỷ giếtcon chặt đầu dâng cho nớc Tần để cầu an, và nhờ có quần chúng nhân dân và một
số tộc ngời Hồ ở Liên Đông cũng nổi dậy nên quân Tần tạm thời rút lui, cái vơngtriều bé cỏn con không hiểu sống chết lúc nào của YênVơng Hỷ vẫn còn QuânTần chiến thắng trở về Hàm Dơng, mở tiệc khao quân, sau những chiến thắng hả
hê này của quân Tần ý đồ thôn tính 6 nớc của Tần Thuỷ Hoàng càng thêm mạnh
mẽ
Mùa đông năm thứ 21 niên hiệu Tần Vơng Doanh Chính (226 trớc c.n),sau khi quân Tần đợc chỉnh đốn và nghỉ ngơi nửa năm, binh mã đã mạnh hơn, sĩkhí đã hào hùng hơn Vơng Chính bèn vạch kế hoạch tấn công nớc Nguỵ Sở VìDoanh Chính thấy rằng sau khi diệt đợc nớc Hàn, Triệu và chiếm toàn bộ lãnhthổ nớc Yên (chỉ còn vùng Liên Đông đợc Doanh Chính coi là miếng đất ghẻ lở
Trang 39nên sẽ tính đến sau) Nớc Nguỵ ở phía Đông và Sở ở phái Nam còn khá mạnh,nếu không sớm đánh diệt sẽ thành hoạ lớn Sau khi cần nhắc và hỏi ý kiến cácquần thần xem xét khí hậu và điều kiện địa lý gần giống 2 nớc Tần và Triệu, chonên thích hợp với quân Tần, nhất là sau khi Tần tiêu diệt Triệu làm cho nguỵ cảmthấy bất an do đó tự nhiên rơi vào thế yếu, dựa vào nhợc điểm đó và những điều
đã phân tích Tần Thuỷ Hoàng thấy có thể tấn công Nguỵ trớc, Sở là một nớcmạnh ở phía Nam, đất đai rộng có nhiều địa thế để tiến lùi, khó có thể đánhthắng nhanh chóng đợc, hơn nữa Sở từng cầm lực lợng liên quân hợp tung chốngTần nay vẫn còn lực lợng và nhân tài quân sự rất mạnh cho nên đây là một kẻ
địch không thể coi thờng Từ những sự phân tích, nhận định tình hình và đối
ph-ơng sắc sảo đó Tần Thuỷ Hoàng quyết định hớng mũi tấn công sang nớc Nguỵ
tr-ớc Khi phân tích tình hình nớc Nguỵ Tần thuỷ Hoàng đánh giá nớc Nguỵ khácao Bởi vì trớc đó nớc Nguỵ có Tín Lăng Quân (Công tử vô kỵ) Do đánh giá
nh vậy cho nên vua tôi nhà Tần rất thận trọng trong kế hoạch bố trí chiến lợc vàchiến thuật tác chiến khi đánh Nguỵ
Trong khi đó vua Nguỵ Vơng giả lai lơi là, buông lỏng cảnh giác với sựxâm lợc của quân Tần, vốn nội bộ triều đình đã suy yếu nay bị 20 vạn quân Tầnbao vậy đô thành vơng triều nhà Nguỵ laị vô cùng lúng túng Tần thuỷ Hoàng đãtài tình dùng tớng quân Vơng Bôn làm Đại tớng nên cuộc tấn công nớc Nguỵdiễn ra rất nhanh và giành chiến thắng rất giòn giã Vơng Bôn không chỉ cầmquân nh thần mà còn giỏi uốn ba tấc lỡi, thuyết phục đợc Tần Thắng đầu hàng.Trong lúc nớc Nguỵ còn bị quân Tần vây lớn nh thế thì trời đất dờng nh cũngmuốn giúp mu đồ của Tần thuỷ Hoàng nhanh chóng thành công - nên đến mùa
hè, trời ma liên miên, nớc sông dâng lên, ngập kín xung quanh Đại Lơng, nơiquân Nguỵ bị quân Tần vây hãm Vơng Bôn sử dụng biện pháp mà Sở và Tầndùng để chiến thắng nớc Ngụy đó là cho nớc tràn vào nhận chìm quân Nguỵ, vuaNguỵ vơng giả đành phải mở rộng thành xin hàng quân Tần Đến đây nớc Nguỵ
bị tiêu diệt - Đó là mu ma năm 22 niên hiệu Tần Vơng Chính (225) trớc c.n
Quân Tần cho nớc lũ làm ngập thành Đại Lơng, rồi chiếm toàn bộ nớcNguỵ, nớc Nguỵ bị diệt vong Nhng vẫn còn 1 miếng đất nho nhỏ của Nguỵ cha
Trang 40bị Tần chiếm, đó là đất An Lăng ở miền Tây bắc nớc Nguỵ An Lăng 1 tiểu quốcvốn là đất phong của nớc Nguỵ Khi nguỵ giao tranh với các nớc ch hầu, dù làtiến thoái đều phải đi qua An Lăng An Lăng vẫn giữ thái độ trung lập khôngtham gia vào cuộc chiến với t cách là nớc nhỏ bé Nếu xuất phát từ góc độ mu lợc
to lớn của mình là tiêu diệt 6 nớc, và dẹp yên toàn thiên hạ, Tần Doanh Chínhkhông cho phép An Lăng tồn tại nh vậy đợc các nớc Triệu Nguỵ, yên, đã diệt rồi,
trở thành vị quân chủ "ngồi trên đầu" các nớc ch hầu, danh tiếng khắp thiên hạ,
nay muốn diệt An Lăng chỉ là 1 việc nhỏ và cuối cùng với mu lợc của mìnhDoanh Chính đã lấy đợc An Lăng 1 cách dễ dàng
Nớc Nguỵ đã bị diệt, mũi nhọn của quân Tần đơng nhiên là chia vào nớc
sở, quân Tần do tớng Vơng Tiễn chỉ huy tiến vào nớc Sở Lúc này nội bộ nớc
Sở cũng không mấy bình yên, nhng cũng mang toàn bộ binh lực chống lại
Vơng Tiến đến Tiền phơng, sai quân xây thành đắp luỹ không cho ra đánh,quân Sở do đại tớng Hạng Yên nhiều lần khiêu chiến, Vơng Tiễn vẫn không tiếpchiến kéo dài 1 thời gian Hạng Yên đã bị Vơng Tiễn đánh lừa là mình chỉ đến
đây để trú phòng thôi, liền lơ là không chú ý lắm đến quân Tần nữa, không ngờtrong lúc Hạng Yên thiếu chuẩn bị, quân Tần bất ngờ mở cuộc tấn công nh dờinúi lấp sông, 60 vạn quân mã xông pha chém giết Tớng sĩ Sở nh nằm mơ chợttỉnh, gắng gợng chống đỡ lại đòn đánh sấm sét của Tần, nhng cuối cùng naonúng tan rã, quân Tần đuổi đến Thọ Xuân (Nay ở phía tây huyện Thọ An Huy)bắt đợc Vua Sở Là Phụ Sở
Hạng yên đợc tin Vua Sở bị bắt liền vợt Trờng Giang, muốn tiếp tục thuthập lực lợng để chống lại Vơng Tiễn liền cho đóng thuyền chiến, huấn luyệnthuỷ quân rồi vợt sông truy kích, Hạng yên thấy đại thế đã hỏng, liền than dài vàrút kiếm tử sát
Vơng Tiên diệt xong nớc Sở, trở về Hàm Dơng trao lại quân cho con là
V-ơng Bôn làm đại tớng đem quân sang đánh Yên Nớc Yến vốn đã suy yếu lắmrồi, nên không thể chống lại quân Tần đang hăng hái Năm 222 trớc c.n - VơngBôn diệt xong nớc Yên và chiếm nốt đại thành trì cuối cùng của nớc Triệu