Vận dụng dạy học dự án vào dạy học một số kiến thức về kiểu dữ liệu có cấu trúc tin học 11 THPT

Bên cạnh đó vẫn cònnhiều hạn chế về phơng pháp tiếp cận trong dạy học chơng trình môn Tin họchoặc đổi mới còn cha rõ ràng, tình trạng dạy học theo phơng pháp truyền thụmột chiều, không p

PHầN Mở ĐầU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay ở hầu hết các nơi trên thế giới đang diễn ra những thay đổi tolớn về giáo dục Tâm điểm của những thay đổi này bao giờ cũng tập trung vàochơng trình và phơng pháp dạy học Chính sự phát triển của giáo dục đòi hỏiphải đổi mới việc giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ một cách toàn diện, theo kịp thực

tế phát triển của sản xuất và đời sống xã hội

Mặt khác, do tác động mạnh mẽ của thực tế khách quan tốc độ phát triểnkinh tế-xã hội, khoa học kĩ thuật, khối lợng tri thức nói chung, tri thức Tin họcnói riêng ngày càng tăng nhanh Do đó để học sinh nhanh chóng tiếp thu kiếnthức và hiểu đợc từng nội dung thì cần phải có phơng pháp dạy học sao cho phùhợp đặc biệt là trong môn Tin học

Xuất phát từ thực tiễn cho thấy hiện nay môn Tin học trong nhà trờng trunghọc phổ thông (THPT) cha thực sự đợc coi trọng và quan tâm đúng mức, mônhọc này vẫn bị xem nh là môn học “phụ” chính vì thế mà nó cha đợc sự quantâm của nhà trờng, phụ huynh và của các em học sinh Bên cạnh đó vẫn cònnhiều hạn chế về phơng pháp tiếp cận trong dạy học chơng trình môn Tin họchoặc đổi mới còn cha rõ ràng, tình trạng dạy học theo phơng pháp truyền thụmột chiều, không phát huy đợc năng lực hoạt động và t duy sáng tạo của họcsinh, không kích thích đợc quá trình tự học tập của học sinh nên các em dầnkhông thích học môn học này nữa Để đáp ứng những thay đổi mang tính chấtcách mạng trong giáo dục, trong những năm qua nhiều phơng pháp dạy học tíchcực đợc ra đời nhằm thay thế những cách dạy và học truyền thống trớc đây Ph-

ơng pháp dạy học dự án hay còn gọi là phơng pháp công trình (Project-basedlearning) đợc xem nh là phơng pháp dạy học tích cực trong bối cảnh giáo dụchiện nay ở các nớc có nền giáo dục phát triển, phơng pháp này đợc bắt đầu đợc

đa vào cách đây gần 30 năm và bây giờ trở nên phổ biến ở các cấp học ở ViệtNam, phơng pháp này đã đợc một số trờng Đại học cũng nh phổ thông áp dụng.Tuy nhiên mức độ ảnh hởng của phơng pháp này trong trờng học hầu nh cha

đáng kể

Trong tình hình giảng dạy và học tập môn Tin học nói riêng và các mônhọc khác ở trờng phổ thông nói chung hiện nay, đổi mới về phơng pháp dạy học

đợc xem là một yêu cầu cấp bách Vì vậy việc áp dụng phơng pháp dạy học dự

án nhằm nâng cao chất lợng dạy và học là cần thiết Trên cơ sở nhận thức trên tôi

chọn đề tài “Vận dụng dạy học dự án vào dạy học một số kiến thức về Kiểu“

dữ liệu có cấu trúc Tin học 11 THPT ” ” Hi vọng rằng, những gì đợc tôi trình

bày trong đề tài này sẽ đóng góp đáng kể vào việc đổi mới nội dung, phơng phápdạy và học đối với chơng trình dạy học.

2 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ thống hoá cơ sở lý luận về phơng pháp dạy học dự án, trình bày đợcứng dụng của phơng pháp dạy học dự án trong dạy học môn Tin học Vận dụngtrong dạy học chơng “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” Tin học 11 THPT, từ đó nângcao chất lợng dạy và học môn Tin học trong nhà trờng THPT

3 Đối tợng, phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tợng nghiên cứu của đề tài

- Lý thuyết dạy học dự án

- Quá trình dạy học Tin học

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Một số nội dung trong chơng “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” Tin học 11 THPT

4 Giả thuyết khoa học

Nếu vận dụng dạy học dự án vào dạy học một số kiến thức chơng “Kiểu dữliệu có cấu trúc” sẽ hệ thống hoá đợc các kiến thức chuẩn, giúp học sinh pháthuy khả năng tự học và hoạt động nhóm từ đó góp phần nâng cao chất lợng dạyhọc

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu lý thuyết về dạy học dự án (PBL)

- Tìm hiểu thực trạng dạy học dự án và vấn đề quan tâm bồi dỡng kĩ năng

t duy bậc cao trong dạy học Tin học ở trờng THPT

- Nghiên cứu chơng trình, sách giáo khoa, chuẩn kiến thức kĩ năng phần

“Kiểu dữ liệu có cấu trúc” Tin học 11 THPT

- Xây dựng kế hoạch dạy học phần “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” Tin học 11THPT

- Thiết kế các phơng án dạy học phần “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” Tin học

11 THPT

- Thực nghiệm s phạm để đánh giá tính khả thi, hiệu quả của phơng án đãthiết kế, điều chỉnh, hoàn thiện

6 Phơng pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận:

* Nghiên cứu các tài liệu về tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh

trong dạy học Tin học ở trờng THPT

* Nghiên cứu sách giáo khoa, tài liệu tham khảo về những vấn đề liênquan đến việc giải quyết các nhiệm vụ đã đề ra trong luận văn

- Nghiên cứu thực tiễn:

 Điều tra:

+ Dự giờ của giáo viên và hoạt động của học sinh trong quá trình học để

có biện pháp áp dụng tốt nhất trong đề tài của mình

+ Tìm hiểu thông qua giáo viên để nắm đợc tình hình giảng dạy và họctập môn Tin học ở trờng THPT hiện nay

 Thực nghiệm S phạm: Tiến hành thực nghiệm s phạm để kiểm chứng dự ánthông qua lớp thực nghiệm và lớp đối chứng

7 Cấu trúc của khoá luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo khóa luận gồm ba ch

-ơng:

Chơng I: Cơ sở lý luận của việc vận dụng phơng pháp dạy học dự án vào dạy

học Tin học 11 THPT

Chơng II: Xây dựng kế hoạch dạy học một số kiến thức phần “Kiểu dữ liệu có

cấu trúc” Tin học 11 theo tinh thần dạy học dự án

Chơng III: Thực nghiệm s phạm.

CHƯƠNG I CƠ Sở Lý LUậN CủA VIệC VậN DụNG PHƯƠNG PHáP DạY HọC

Dự áN VàO DạY HọC TIN HọC 11 THPT 1.1 Khái niệm chung về dạy học theo dự án

1 Dự án

Thuật ngữ dự án (project) đợc hiểu là một đề án, dự thảo hay kế hoạch cầnthực hiện để đạt mục đích đặt ra Khái niệm dự án đợc sử dụng trong sản xuất,kinh doanh, nghiên cứu khoa học cũng nh trong quản lý xã hội và đợc sử dụngtrong lĩnh vực giáo dục-đào tạo nh một phơng pháp hay hình thức dạy học

2 Phơng pháp dạy học theo dự án (Phơng pháp dạy học dự án)

Từ đầu thế kỉ 20, các nhà s phạm Mỹ đã xây dựng cơ sở lý luận cho phơngpháp dự án (Project method) và coi đây là phơng pháp dạy học quan trọng đểthực hiện dạy học hớng vào ngời học nhằm khắc phục nhợc điểm của dạy họctruyền thống

Ban đầu nó chỉ đợc áp dụng khi giảng dạy môn kĩ thuật ở các trờng đạihọc và cao đẳng Dần dần, nó đợc sử dụng rộng rãi trong các môn học khác ở tr-ờng phổ thông và trở nên phổ biến, nhất là các nớc phát triển

Tóm lại, dạy học dự án hay phơng pháp dạy học dự án đợc hiểu là một

ph-ơng pháp hay hình thức dạy học, trong đó ngời học thực hiện một nhiệm vụ phứchợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết, thực tiễn và thực hành Nhiệm vụ này đợc ngờihọc thực hiện với tính tự lực cao trong quá trình học tập, từ việc xác định mục

đích, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quátrình và kết quả thực hiện

1.2 Nội dung dạy học theo dự án

1.2.1 Các giai đoạn của dạy học dự án

Giai đoạn 1: Quyết định chủ đề

Giáo viên và học sinh cùng nhau đề xuất sáng kiến chủ đề, xác định mục

đích dự án Đối với giáo viên nên đề xuất những chủ đề có liên quan đến cuộcsống xung quanh, nhất là vấn đề có tính thời đại Nhng tất cả đều phải xuất phát

từ những kiến thức mà các em đã đợc làm quen ở lớp dới hoặc trong thực tiễnnhng cha đủ để giải quyết đợc ngay những vấn đề đó, điều này kích thích trí tò

mò, ham hiểu biết của các em Để phát huy sự sáng tạo của học sinh giáo viênnên để cho học sinh cơ hội xác định đề tài, nhng vấn đề này cần đợc thảo luận

Giai đoạn 2: Xây dựng kế hoạch thực hiện

Dới sự hớng dẫn của giáo viên lớp sẽ đợc chia thành các nhóm, các em xác

định đợc công việc cần làm, thời gian hoàn thành, thiết bị và phơng pháp tiếnhành Trong mỗi nhóm học sinh sẽ lập kế hoạch làm việc, phân công lao động

Giai đoạn 3: Thực hiện dự án

Học sinh làm việc theo nhóm và cá nhân theo kế hoạch Thực hiện cáchoạt động trí tuệ và hoạt động thực tiễn, thực hành, những hoạt động này xen kẽ

và tác động qua lại lẫn nhau Kiến thức lý thuyết, các phơng án giải quyết vấn đề

đợc thử nghiệm qua thực tiễn Trong quá trình đó, sản phẩm của dự án và thôngtin mới đợc tạo ra

Giai đoạn 4: Giới thiệu sản phẩm

Học sinh thu thập sản phẩm và tiến hành giới thiệu sản phẩm Thông ờng các dự án đợc kết thúc với việc học sinh thể hiện thành quả học tập của mìnhthông qua các bài thuyết trình, các văn bản tài liệu, các mô hình dàn dựng, các

th-đề án hoặc thậm chí là các sự kiện mô phỏng nh một hội thảo giả Qua đó họcsinh thể hiện sự hiểu biết của mình thông qua sản phẩm hoặc quá trình thực hiện.Những sản phẩm cuối cùng này giúp học sinh thể hiện khả năng diễn đạt và làmchủ quá trình học tập

Giai đoạn 5: Đánh giá dự án

Giáo viên và học sinh đánh giá qua quá trình thực hiện, kết quả cũng nhkinh nghiệm đạt đợc Từ đó rút ra những kinh nghiệm cho dự án tiếp theo Kếtquả dự án có thể đợc đánh giá từ bên ngoài

Việc phân chia các giai đoạn trên chỉ có tính tơng đối Trong thực tế chúng

có thể xen kẽ và thâm nhập lẫn nhau Việc tự kiểm tra, điều chỉnh cần đợc thựchiện trong tất cả giai đoạn của dự án, phù hợp cấu trúc, nhiệm vụ của từng dự ánkhác nhau

1.2.2 Các đặc điểm của dạy học dự án

Một dự án đợc coi là hiệu quả khi đạt đợc sự cân bằng giữa khả năng thựchiện của học sinh với ý đồ thiết kế của giáo viên, chỉ rõ những công việc củagiáo viên cần làm Sau đây là những đặc điểm của dạy học dự án

 Định hớng vào học sinh

- Chú ý đến hứng thú, tính tự lực cao của ng ời học, vì vậy bài học dự ánphải đợc thiết kế cẩn thận, lôi cuốn học sinh vào những nhiệm vụ mở có tínhthực tiễn cao Ngoài ra học sinh đợc trực tiếp tham gia chọn đề tài, nội dung phùhợp khả năng và hứng thú của cá nhân, khuyến khích tính tích cực, tự lực, tínhtrách nhiệm, sự sáng tạo của ngời học Giáo viên đóng vai trò ngời hỗ trợ hay h-ớng dẫn

- Ngời học đợc cộng tác làm việc, lựa chọn nhiệm vụ phù hợp: Các dự án

đợc thực hiện theo nhóm, có sự cộng tác và phân công giữa các thành viên trongnhóm, rèn luyện tính sẵn sàng và kĩ năng cộng tác làm việc giữa các thành viêntham gia, giữa giáo viên và học sinh

 Định hớng vào những mục tiêu học tập gắn với chuẩn

- Gắn liền với hoàn cảnh: Những dự án tốt đợc phát triển dựa trên nhữngnội dung cốt lõi của chơng trình đáp ứng các chuẩn quốc gia và địa phơng Chủ

đề dự án xuất phát từ tình huống của thực tiễn nghề nghiệp, đời sống xã hội, phùhợp với trình độ ngời học

- Có ý nghĩa thực tiễn xã hội: Các dự án gắn việc học tập trong nhà trờngvới thực tiễn đời sống xã hội, địa phơng gắn với môi trờng, mang lại tác động xãhội tích cực

- Kết hợp giữa lý thuyết và thực hành: Từ việc định hớng vào mục tiêu,giáo viên sẽ chọn lựa hình thức dạy học phù hợp, lập kế hoạch đánh giá và tổchức hoạt động dạy và học Thông qua đó kiểm tra, củng cố, mở rộng hiểu biết

lý thuyết cũng nh rèn luyện kỹ năng hành động, kinh nghiệm thực tiễn của ngờihọc

- Dự án mang nội dung tích hợp: Kết hợp tri thức của nhiều môn họchay nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết vấn đề mang tính phức hợp

 Dự án đợc định hớng theo Bộ câu hỏi khung chơng trình

Câu hỏi khung chơng trình sẽ giúp các dự án tập trung vào những hoạt động dạyhọc trọng tâm Học sinh đợc giới thiệu dự án qua các câu hỏi gợi mở những ý t-ởng lớn, xuyên suốt và có tính liên môn Học sinh sẽ buộc phải t duy sâu hơn vềcác vấn đề nội dung của môn học theo các chuẩn và mục tiêu Có ba dạng câuhỏi khung chơng trinh: Câu hỏi khái quát, câu hỏi bài học và câu hỏi nội dung.Câu hỏi khái quát là những câu hỏi rộng, có tính mở, đề cập đến các ý tởng lớn

và các khái niệm xuyên suốt Câu hỏi loại này thờng mang tính liên môn, giúphọc sinh hiểu đợc mối quan hệ giữa các môn học Câu hỏi bài học đợc gắn trựctiếp với dự án, hỗ trợ việc tìm kiếm lời giải cho câu hỏi khái quát Câu hỏi bàihọc thể hiện mức độ hiểu những khái niệm cốt lõi về dự án của học sinh Câu hỏinội dung thờng mang tính thực tiễn cao, bám sát các chuẩn và mục tiêu

 Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thờng xuyên

Quá trình đánh giá đợc tiến hành từ khi dự án bắt đầu triển khai cho đến khi dự

án hoàn thành, các kết quả dự kiến cần phải đợc làm rõ và phải luôn đợc rà soátnhiều lần để kiểm chứng mức độ lĩnh hội bằng nhiều phơng pháp khác nhau.Học sinh sẽ đợc hớng dẫn trớc để đảm bảo thực hiện công việc một cách chất l-ợng và nhanh nhất, và phải biết rõ điều gì đang chờ đợi ngay từ khi bắt đầu dự

án Cần phải tạo cơ hội để rà soát, phản hồi hay điều chỉnh trong suốt quá trìnhthực hiện dự án.

 Dự án có liên hệ với thực tế

Dự án phải gắn với đời sống thực tế của học sinh, có thể mời chuyên gia ngoàicùng tham để tạo ra những tình huống dạy học Học sinh có thể thể hiện việc họccủa mình trớc những đối tợng thực tế, liên hệ với các nguồn lực cộng đồng, thamkhảo các chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu, hoặc trao đổi thông qua côngnghệ hiện đại

 Học sinh thể hiện sự hiểu biết của mình thông qua sản phẩm hoặc quá

trình thực hiện

Thông thờng các dự án đợc kết thúc với việc học sinh trình bày sản phẩm củamình thông qua các bài thuyết trình, các văn bản tài liệu, các mô hình dàn dựng,các đề án Những sản phẩm cuối cùng này giúp học sinh thể hiện khả năng diễn

đạt và làm chủ quá trình học tập

 Công nghệ hiện đại hỗ trợ và thúc đẩy việc học của học sinh

Học sinh đợc tiếp cận với nhiều công nghệ khác nhau giúp hỗ trợ phát triển kỹnăng t duy cho ý kiến đánh giá về nội dung và hỗ trợ tạo ra sản phẩm cuối Với

sự trợ giúp của công nghệ, học sinh tự chủ hơn với kết quả cuối cùng, có cơ hội

“cá nhân hoá sản phẩm” Học sinh có thể vơn ra khỏi bốn bức tờng lớp học bằngcách cộng tác với các lớp học từ xa qua Email và các trang Web tự tạo, hoặctrình bày việc học của mình qua các chơng trình đa phơng tiện

 Kỹ năng t duy là không thể thiếu trong làm việc theo dự án

Làm việc theo dự án sẽ hỗ trợ phát triển cả kỹ năng t duy siêu nhận thức lẫn tduy nhận thức nh hợp tác, tự giám sát, phân tích dữ liệu và đánh giá thông tin.Trong suốt quá trình thực hiện dự án, các câu hỏi khung chơng trình sẽ kíchthích học sinh t duy và liên hệ với các khái niệm mang ý nghĩa thực tiễn cao

 Chiến lợc dạy học đa dạng hỗ trợ phong cách học đa dạng

Các chiến lợc dạy học sẽ tạo ra một môi trờng học tập đa dạng hơn, thúc đẩy tduy bậc cao hơn Những chiến lợc dạy học sẽ giúp đảm bảo cho học sinh đợctiếp cận với toàn bộ học liệu của chơng trình, tạo cơ hội thành công cho mỗi họcsinh Trong giảng dạy có thể kết hợp các kỹ thuật dạy học hợp tác, làm việcnhóm, phân nhánh tổ chức, nhận xét phản hồi từ giáo viên hoặc từ bạn học

1.3 Lập dự án

Dạy học theo dự án đòi hỏi có sự chuẩn bị và lên kế hoạch chu đáo Để dạytốt và đảm bảo học sinh tham gia tích cực vào quá trình học, giáo viên cần lên kếhoạch và chuẩn bị bài hiệu quả Nếu nh mục tiêu là nhằm giúp học sinh đạt đợctrình độ cao, cho dù giáo viên dạy theo phơng pháp nào đi chăng nữa cũng cần

phải có kế hoạch và sự chuẩn bị thích hợp Dạy học theo dự án cũng không nằmngoại lệ Để thành công giáo viên phải phác họa dự án cụ thể trong đầu Nếukhông bám sát vào mục tiêu dạy học, mục đích của dự án sẽ mơ hồ và kết quảhọc tập từ phía học sinh sẽ có thể bị hiểu sai lệch Khi thiết kế dự án, điều quantrọng là phải chắc chắn rằng việc lập kế hoạch hành động sẽ giúp cho học sinhnhận diện đợc mục tiêu học tập dự kiến.

Khâu lập kế hoạch có thể bao gồm các bớc sau:

1 Xác định mục tiêu học tập cụ thể bằng cách sử dụng các chuẩn nội dung vànhững kĩ năng t duy bậc cao mong muốn đạt đợc

2 Thiết lập Bộ khung câu hỏi

3 Lập kế hoạch đánh giá

4 Thiết kế các hoạt động

Tiến trình này là một vòng tròn xoáy trôn ốc luôn luôn đ ợc mở rộng và

đảm bảo đi đúng hớng Bộ câu hỏi khung và phơng pháp dự án nên đợc thực hiệncùng nhau nhằm hỗ trợ cho việc đạt mục đích dạy học và những chuẩn trọng tâmcủa bài học Trong suốt bài học nên tạo nhiều cơ hội để đánh giá và kiểm soát sựtiến bộ của học sinh

Từ những tiêu chuẩn và kì vọng của

riêng mình, giáo viên mong đợi học

sinh của mình biết gì, làm gì và hiểu

gì?

Giáo viên muốn hớng tới những kĩ

năng t duy bậc cao nào?

B

ớc 2: Phát triển Bộ câu hỏi khung chơng trình.

Các mục tiêu trọng tâm nhắm vào ý

tởng lớn nào?

Giáo viên sẽ sử dụng câu hỏi khái

quát, câu hỏi bài học và câu hỏi nội

dung nào để giúp học sinh tập trung

Làm thế nào để giáo viên biết đợc

học sinh đã đạt đợc mục tiêu học tập?

Học sinh sẽ đợc đánh giá qua những

chuẩn nào?

Giáo viên sẽ sử dụng những phơng

pháp đánh giá nào trong suốt dự án

để cho cả thầy và trò đều có thông tin

về quá trình dạy học?

Giáo viên sử dụng phơng pháp báo

cáo và kiểm tra nào để khuyến khích

các em thực hiện công việc khi hoạt

động nhóm hay làm việc độc lập?

B

ớc 4: Thiết kế độc lập

Giáo viên sẽ xây dựng tình huống

nào để tạo nhiều cơ hội học tập

phong phú cho học sinh nhằm đạt

đ-ợc mục tiêu học tập?

Giáo viên làm thế nào để cuốn hút

học sinh tìm kiếm cách giải quyết

vấn đề, thực hiện các nhiệm vụ học

tập khác để trả lời các câu hỏi khung,

liên hệ đợc với cuộc sống bên ngoài

lớp học và giải quyết vấn đề của cuộc

sống thực?

1.3.2 Cách đánh giá dự án

Trớc đây ta có thể đánh giá một lớp học điển hình bằng những cách sau:Học sinh đợc kiểm tra viết, học sinh đợc kiểm tra miệng hoặc là giáo viên đặtcâu hỏi miệng và học sinh trả lời ra giấy Giáo viên dạy nội dung bài mới, đánhgiá học sinh bằng một trong những kĩ thuật trên, cho điểm và chuyển sang bàimới Nhng lớp học ngày nay đợc đánh giá theo nhiều cách khác nhau Bài kiểmtra các câu hỏi vẫn đợc dùng nhng không phải là phơng pháp duy nhất để đánhgiá học sinh nữa Thay vào đó là những kĩ thuật đánh giá đa dạng tại những thời

điểm khác nhau của bài học, bao gồm:

 Giáo viên và học sinh đa ra những phản hồi dới hình thức thảo luận

 Bảng điểm mục và tự đánh giá giúp học sinh hiểu đợc kết quả mục tiêu,quản lí đợc quá trình học tập

 Việc tự đánh giá sẽ giúp phát triển siêu nhận thức cũng nh t duy sâu hơntrong học tập

 Việc đánh giá chất lợng sản phẩm và hoạt động sẽ do bạn cùng học và giáoviên tiến hành

Mục đích của việc đánh giá:

Mục đích đầu tiên của việc đánh giá trong lớp hiện nay là thúc đẩy việchọc và cải tiến việc dạy Đánh giá không phải là hoạt động đơn lẻ, trái lại, nó làmột quá trình diễn ra liên tục trong suốt dự án Đánh giá liên tục và định kì làkhâu cốt yếu của dạy học theo dự án, có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp họcsinh thể hiện đợc những gì đã học bằng nhiều cách khác nhau Đánh giá trởthành một công cụ giúp cho việc cải thiện hơn là bài kiểm tra độ thông minh hay

là sự tích luỹ các sự kiện Nhờ đánh giá định kì thông qua các hớng dẫn trong bàihọc, giáo viên biết nhiều hơn về nhu cầu của học sinh cũng nh có thể điều chỉnhviệc giảng dạy nhằm giúp học sinh đạt kết quả tốt hơn

Để triển khai thành công các chiến lợc dạy học này, việc đánh giá nên tậptrung vào những mục đích cụ thể sau:

 Học sinh hớng đến các mục tiêu học tập nh thế nào?

 Học sinh sử dụng những kĩ năng t duy nào?

 Học sinh có nâng cao đợc khả năng tự quản lý, t duy sâu để học tốthơn hay không?

 Học sinh tích hợp và sử dụng thông tin mới hiệu quả nh thế nào?

 Điều gì thúc đẩy động cơ học sinh?

 Hiệu quả của các hoạt động can thiệp đặc biệt?

 Liệu các chiến lợc dạy học đó có cần phải thay đổi?

 Trong đánh giá dựa trên việc lấy ngời học sinh làm trung tâm, họcsinh sẽ đợc tham gia nhiều hơn vào các quá trình đánh giá, cần thêmnhiều cơ hội để học tập thực hành hơn:

 Lập kế hoạch dự án, bảng kiểm mục và phiếu đánh giá dự án

 Sử dụng gợi ý giúp học sinh suy nghĩ và tự đánh giá việc học củachính mình

 Xác lập mục đích, nhiệm vụ, dự đoán về kết quả đạt đợc trong họctập

 Chỉ ra những khó khăn có thể có trong quá trình học, đa ra những gợi

ý chiến lợc khắc phục

 Trao đổi phản hồi từ học sinh

Khi tham gia vào quá trình đánh giá ở mức độ này, học sinh sẽ đ ợc khích

lệ, kiểm soát đợc việc học, tự khẳng định thành công bản thân

Để giúp học sinh thành công, giáo viên cần cung cấp:

 Các chuẩn rõ ràng

 Những cơ hội để theo dõi sự tiến bộ của chính mình

 Các phơng pháp thu thập phản hồi chính tắc để chia sẻ với bạn học,kết hợp những phản hồi từ bạn đọc để tăng hiệu quả công việc

 Thời gian đủ để hoàn thành công việc và các sản phẩm

 Hỗ trợ xác lập mục đích học tập mới trong tơng lai

1.3.3 Phân loại theo dự án

1 Phân loại theo môn học

Trọng tâm nội dung nằm trong một môn hoặc một số môn học ngoài chuyênmôn

2 Phân loại theo sự tham gia của học sinh

Cá nhân, nhóm học sinh, một lớp hay một khối lớp

3 Phân loại theo sự tham gia của giáo viên

Dự án dới sự hớng dẫn của giáo viên hay sự cộng tác của nhiều giáo viên

4 Phân loại theo quỹ thời gian

- Dự án nhỏ: Thực hiện trong một số giờ học (2 đến 6 giờ học)

- Dự án trung bình: Thực hiện trong một số ngày (giới hạn trong một tuần hoặc

40 giờ học)

- Dự án lớn: Thực hiện trong quỹ thời gian lớn (có thể kéo dài trong nhiều tuần)

5 Phân loại theo nhiệm vụ

- Dự án tìm hiểu (khảo sát thực trạng đối tợng)

- Dự án nghiên cứu (giải quyết vấn đề, giải thích hiện tợng).

- Dự án kiến tạo (tạo ra sản phẩm vật chất hành động thực tiễn nh trng bày, biểudiễn )

1.4 Ưu điểm và nhợc điểm của dạy học dự án

a) Ưu điểm

- Gắn lý thuyết với thực hành, t duy và hành động, nhà trờng và xã hội, giúpviệc học tập trong nhà trờng giống hơn với việc học tập trong thế giới thật, cùngmột nội dung nhng theo những cách khác nhau

- Kích thích động cơ, hứng thú học tập, phát huy tính tự lực, tính trách

nhiệm

- Phát triển năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp,

thúc đẩy suy nghĩ sâu hơn khi gặp các vấn đề khác nhau

- Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc của ngời học

Hoạt động thực hành, thực tiễn khi thực hiện dạy học dự án đòi hỏi ph

-ơng tiện vật chất và tài chính phù hợp

Không thể áp dụng dạy học dự án tràn lan, nhng đó là sự bổ sung quan trọng vàcần thiết cho các phơng pháp dạy học khác

c) Mô hình dạy học này làm thay đổi lớp học truyền thống nh thế nào?

Mô tả lớp học trong đó giáo viên áp dụng hiệu quả mô hình dạy học theo dự án

nh sau:

 Không có giải pháp định sẵn cho một vấn đề

 Một không khí học tập chấp nhận sai sót và thay đổi

 Học sinh ra quyết định trong khuân khổ chơng trình

 Học sinh thiết kế quá trình tìm kiếm giải pháp

 Học sinh có cơ hội thực hành

 Việc đánh giá diễn ra liên tục

 Có sản phẩm cuối và đợc đánh giá chất lợng

Đối với những học sinh đã quá quen với các lớp học truyền thống, điều này là sựchuyển đổi từ việc làm theo mệnh lệnh sang thực hiện các hoạt động tự định h-ớng, từ việc ghi nhớ, nhắc lại sang khám phá, tích hợp và trình bày; từ chỗ lắngnghe và thụ động sang giao tiếp, chịu trách nhiệm; từ việc chỉ biết đến sự kiện,

thuật ngữ và nội dung sang thông hiểu các quá trình; từ lý thuyết sang vận dụng

lý thuyết; từ chỗ lệ thuộc vào giáo viên sang đợc trao quyền

d) Giáo viên sẽ đơng đầu với những thách thức nào?

Giáo viên nếu muốn đa dạy học theo dự án vào lớp học có thể phải ápdụng những chiến lợc dạy học mới để đạt đợc thành công Việc giáo viên làmngời hớng dẫn hay hỗ trợ không phải là vai trò mà phần đông giáo viên từng đợchọc qua, hoặc thậm chí cũng không phải là thứ vai trò mà họ đợc đào tạo để đidạy

Các phơng pháp dạy học trực tiếp lệ thuộc vào giáo trình, thuyết giảng vàcác cách đánh giá truyền thống thờng không hiệu quả trong thế giới mở ngõ, liênmôn của phơng pháp dạy học theo dự án Đúng hơn, ngời giáo viên thực hiệnviệc hớng dẫn và làm mẫu nhiều hơn là “kể lể” Họ cần phải thoải mái hơn trớcnhững lần học sinh “rẽ sai” trên con đờng hoàn thành dự án Ngời giáo viên cũng

có thể nhận thấy mình cũng đang học cùng với học sinh khi dự án mở ra

e) Những thử thách cụ thể giáo viên sẽ gặp phải gồm:

 Nhận diện các tình huống để đem lại sự thành công cho dự án

 Cấu trúc các vấn đề thành những cơ hội học tập

 Hợp tác cùng đồng nghiệp để phát triển các dự án liên môn

 Quản lý quá trình học

 Tích hợp công nghệ hợp lý

 Phát triển các phơng pháp đánh giá thực tiễn Thực ra ngời giáo viên cần sẵn sàng chấp nhận rủi ro để có thể vợt quanhững thử thách ban đầu Nhà quản lý có thể hỗ trợ bằng cách cho áp dụng lịchtrình hay thời gian làm việc dự kiến của nhóm linh động hơn, tạo cơ hội cho giáoviên phát triển chuyên môn

1.5 Kết luận chơng I

Trên đây là những cơ sở lý luận ban đầu về phơng pháp dạy học PBL đợc

chúng tôi tìm hiểu và nghiên cứu để tiến hành áp dụng trong phần “Xây dựng kế

hoạch dạy học một số kiến thức chơng kiểu dữ liệu có cấu trúc Tin học 11

THPT” và phần “Thực nghiệm s phạm”

Trong chơng này tôi đã làm rõ đợc các khái niệm về phơng pháp dạy họcPBL, các đặc điểm, hớng dẫn cách lập và đánh giá một dự án Vận dụng dạyhọc theo phơng pháp này sẽ đem lại những hiệu quả sau:

- Phát huy tính tích cực, chủ động trong học tập cho ngời học vì phơng phápdạy học dự án dựa trên cơ sở kích thích hoạt động nhận thức, sự tò mò và hamhiểu biết của học sinh Năng lực t duy của học sinh một khi đợc khơi dậy sẽ giúp

họ cảm thấy thích thú và tự giác trong học tập

- Học sinh đợc rèn luyện các kỹ năng cần thiết thông qua hoạt động tìm kiếmthông tin, lý giải vấn đề Học sinh đợc rèn luyện kỹ năng đọc tài liệu, phơngpháp t duy khoa học, làm việc tập thể đó là những kĩ năng quan trọng cho họcsinh đối với công việc của họ sau này.

- Do đợc chủ động tìm kiếm kiến thức và vận dụng kiến thức đó vào việc trảlời các câu hỏi trong dự án, học sinh có thể tiếp cận thông tin một cách sâu sắc

và ghi nhớ bài rất tốt

- Phơng pháp này đã phát huy đợc óc t duy phê phán, óc t duy sáng tạo củangời học, lớp học luôn sôi động bởi những cuộc tranh luận để tìm ra những đáp

án đúng và phơng án mới

Chính vì vậy việc vận dụng lý luận dạy học theo phơng pháp PBL vào dạyhọc chơng “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” Tin học 11 THPT sẽ có ý nghĩa thiết thựchơn và mang lại hiệu quả cao cho quá trình giảng dạy môn Tin học ở trờng phổthông

CHƯƠNG 2 XÂY DựNG Kế HOạCH DạY HọC MộT Số KIếN THứC PHầN

“KIểU Dữ LIệU Có CấU TRúC” TIN HọC 11 THEO TINH THầN

DạY HọC Dự áN

2.1 Vị trí, đặc điểm của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc Tin học 11 THPT “ ”

Vị trí của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc“ ” Chơng trình Tin học 11 THPT nhằm trang bị cho học sinh một số kiếnthức cơ bản về lập trình và ngôn ngữ lập trình bậc cao; rèn luyện kỹ năng giảimột số bài toán đơn giản trên máy tính bằng cách vận dụng đợc các kiến thức vềthuật toán, cấu trúc dữ liệu, ngôn ngữ lập trình cụ thể, sử dụng các chơng trìnhcon có sẵn Từ đó giúp các em yêu thích hơn môn học, có tinh thần kỉ luật cao vàtinh thần làm việc theo nhóm

Nội dung của chơng trình Tin học 11 xoay quanh ngôn ngữ lập trình bậccao: Ngôn ngữ lập trình Pascal Đây là mảng kiến thức không hề đơn giản bởi nóyêu cầu học sinh cần có kiến thức môn toán vững, có khả năng áp dụng linh hoạtkiến thức học đợc vào ngôn ngữ máy tính và trên hết là các em thật sự yêu thíchmôn học Học tốt kiến thức Tin học lớp 11 ngay từ bây giờ sẽ là nền tảng để các

em học tiếp lên các bậc học cao hơn có liên quan đến lập trình

Chơng trình lớp 11 gồm có 6 chơng, trong đó lý thuyết: 25 tiết; thực hành

và bài tập: 16 tiết; bài tập: 7 tiết Chơng “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” đợc dạy trong

15 tiết (7 tiết lí thuyết, 6 tiết bài tập và thực hành, 2 tiết bài tập), chơng này nằmliền sau chơng “Cấu trúc rẽ nhánh và lặp” và nằm liền trớc chơng “Tệp và thaotác với tệp” Đây là những phần cơ bản của chơng trình Tin học 11 THPT

Đặc điểm của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc“ ”

Trong chơng trình Tin học 11 THPT, chơng IV “Kiểu dữ liệu có cấu trúc”

là chơng đợc dành nhiều thời gian nhất để giảng dạy: 7 tiết lí thuyết, 6 tiết bàitập và thực hành và 2 tiết bài tập Điều đó cho chúng ta thấy mức độ quan trọngcủa chơng trong chơng trình Tin học 11

ở chơng này cung cấp các yếu tố cơ bản về các kiểu dữ liệu của một ngônngữ lập trình bậc cao, do vậy kĩ năng vận dụng các yếu tố đó phải đợc chú trọng

và tăng cờng hơn Trong các ví dụ bài tập và thực hành, các thuật toán đặc thùTin học hầu hết các em đã đợc học ở lớp 10 Nhng không vì lí do đó mà chúng ta

bỏ qua hay dành ít thời gian cho nó mà ngợc lại cần phải chú trọng việc t duy vềthuật toán và việc cài đặt thuật toán hơn nữa Vì vậy muốn dạy tốt chơng nàygiáo viên phải hết sức linh hoạt trong quá trình lên lớp, đặc biệt là áp dụng cácphơng pháp dạy học mới; học sinh thật sự tiếp thu kiến thức tốt khi giáo viên ápdụng nhuần nhuyễn các phơng tiện dạy học

Chơng “Kiểu dữ liệu có cấu trúc” là một chơng có kiến thức khó nhng lại

dễ gây đợc hứng thú và niềm đam mê cho học sinh học tập Giáo viên cần tậptrung vào điểm này để nghiên cứu sâu hơn về phơng pháp dạy học giúp các em

có niềm say mê, tìm tòi và yêu thích môn học hơn

2.2 Mục tiêu dạy học của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc Tin học 11 THPT“ ”

2.2.1 Mục tiêu chung của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc “ ”

a) Kiến thức

Có một số điểm chính học sinh cần nhận thức đợc:

 Các ngôn ngữ lập trình có quy tắc cho phép tạo ra các kiểu dữ liệu

có cấu trúc để ngời lập trình thể hiện (mô phỏng) đợc dữ liệu thực

tế Từ đó có khả năng giải quyết đợc những bài toán đặt ra trên thựctế

 Một kiểu dữ liệu có cấu trúc đợc xây dựng từ những kiểu dữ liệu cơ

sở theo một số cách thức tạo kiểu do ngôn ngữ lập trình quy định

 Kiểu dữ liệu xác định bởi các yếu tố: Phạm vi đối tợng và các thaotác trên những đối tợng này

 Mỗi kiểu dữ liệu có cấu trúc thờng hữu ích trong việc giải quyết một

số bài toán thờng gặp

 Trong ngôn ngữ Pascal, dùng mô tả kiểu dữ liệu mới với từ khoá

type có thể tránh đợc sự lặp đi lặp lại khi mô tả trực tiếp kiểu dữ liệu mới với từ khoá var (cho nhiều biến cùng kiểu mới này).

b) Kỹ năng

Đối với mỗi kiểu dữ liệu có cấu trúc, học sinh biết:

 Cách khai báo (với Pascal có 2 cách: Mô tả trực tiếp kiểu dữ liệu trong

khai báo biến với từ khoá var và khai báo biến thuộc kiểu dữ liệu đã

đ-ợc mô tả với từ khoá type).

 Sử dụng các thao tác vào/ra (nói chung phải biết thao tác trên từngthành phần cơ sở, điều này khác biệt với các kiểu dữ liệu đơn giản)

 Sử dụng các thao tác (các phép toán) trên các thành phần cơ sở tuỳ theokiểu của thành phần cơ sở

2.2.2 Yêu cầu

 Học sinh hiểu đợc khái niệm kiểu dữ liệu có cấu trúc.

 Có một số kĩ năng ban đầu về sử dụng kiểu dữ liệu có cấu trúc tronglập trình với Pascal

 Học sinh củng cố thêm một vài thuật toán cơ bản thờng gặp với kiểu dữliệu có cấu trúc

2.2.3 Cấu trúc logic của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc“ ”

2.2.3.1 Cấu trúc logic của phần Kiểu mảng“ ”

Số l ợng PT

Kiểu DL của PT

Khai báo biến

2.2.3.2 CÊu tróc logic cña phÇn KiÓu x©u“ ”

2.2.3.3 CÊu tróc logic cña phÇn KiÓu b¶n ghi“ ”

KiÓu x©u

Sè l îng

KT cña x©u

GhÐp x©u (+)

So s¸nh (=; <>;

>=; <=)

Delete (st, vt, n)

Insert(s

1, s2, vt)

copy(S,

vt, N)

Length(s)

Pos(s1, s2)

Upcase (ch)

2.3 Tóm tắt nội dung cơ bản của phần Kiểu dữ liệu có cấu trúc“ ”

- Khai báo:

* Cách 1: Khai báo trực tiếp biến mảng một chiều:

Var <tên biến mảng>:array[kiểu chỉ số] of <kiểu phần tử>;

* Cách 2: Khai báo gián tiếp biến mảng qua kiểu mảng một chiều:

Type <tên kiểu mảng> = array[kiểu chỉ số] of <kiểu phần tử>;

Var <tên biến mảng>: <tên kiểu mảng>;

b) Kiểu mảng hai chiều

- Mảng hai chiều là bảng các phần tử cùng kiểu

Kiểu bản ghi

Tên kiểu

bản ghi

Tên các tr ờng

Kiểu DL của tr ờng

Khai báo biến

Tham chiếu đến

tr ờng

Gán giá

trị

Gán trực tiếp

Gán giá

trị cho tr ờng

- Các quy tắc, cách thức cho phép xác định: Tên kiểu mảng một chiều, số ợng phần tử, kiểu dữ liệu của phần tử, cách khai báo biến mảng, cách tham chiếu

l-đến phần tử

- Khai báo:

* Cách 1: Khai báo trực tiếp biến mảng hai chiều:

Var <tên biến mảng>:array[kiểu chỉ số hàng, kiểu chỉ số cột]

of <kiểu phần tử>;

* Cách 2: Khai báo gián tiếp biến mảng qua kiểu mảng hai chiều:

Type<tên kiểu mảng> = array[kiểu chỉ số hàng, kiểu chỉ số cột]

of <kiểu phần tử>; Var <tên biến mảng>: <tên kiểu mảng>;

2 Kiểu xâu

- Xâu là các kí tự trong bộ mã ASCII, mỗi kí tự đợc gọi là một phần tử củaxâu Số lợng kí tự trong mỗi xâu đợc gọi là độ dài của xâu Xâu có độ dài bằng 0gọi là xâu rỗng

- Các quy tắc, cách thức cho phép xác định: Tên kiểu xâu, cách khai báo biếnkiểu xâu, số lợng kí tự của xâu, các phép toán thao tác với xâu, cách tham chiếutới phần tử của xâu

+ Xâu A là lớn hơn xâu B nếu nh kí tự đầu tiên khác nhau giữa chúng kể

từ trái sang trong xâu A có mã ASCII lớn hơn

+ Nếu A và B là các xâu có độ dài khác nhau và A là đoạn đầu của B thì

A là nhỏ hơn B

c) Thủ tục delete(st, vt, n) thực hiện xoá n kí tự của biến xâu st bắt đầu từ vị

trí vt.

d) Thủ tục insert(s1, s2, vt) chèn xâu s1 vào xâu s2 bắt đầu ở vị trí vt.

e) Hàm copy(S, vt, N) tạo xâu gồm N kí tự liên tiếp bắt đầu từ vị trí vt của

xâu S

f) Hàm length(s) cho giá trị là độ dài xâu s

g) Hàm pos(s1, s2) cho vị trí xuất hiện đầu tiên của xâu s1 trong xâu s2.

h) Hàm upcase(ch) cho chữ cái in hoa ứng với chữ cái trong ch.

- Ngôn ngữ lập trình đa ra quy tắc, cách thức xác đinh: Tên kiểu bản ghi, têncác thuộc tính (trờng), kiểu dữ liệu của mỗi trờng, cách khai báo biến, cách thamchiếu đến trờng

<tên biến bản ghi>:<tên kiểu bản ghi>;

- Gán giá trị: Có hai cách để gán giá trị

 Dùng lệnh gán trực tiếp: Nếu A và B là hai biến bản ghi cùng kiểu thì

ta có thể gán giá trị của B cho A bằng câu lệnh: A:=B;

 Gán giá trị cho từng trờng: Có thể thực hiện bằng lệnh gán hoặc nhập

Xuất phát từ nội dung dạy học của chơng “Kiểu dữ liệu có cấu trúc”, tôichọn dự án: Thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi, thuật toán sắp xếp nổi bọt Ngoài

ra tôi còn thực hiện một số dự án liên quan đến các thao tác trên mảng một chiềutrong phần kiểu dữ liệu có cấu trúc: Tính tổng trên mảng và Tìm kiếm Khi thựchiện các dự án này giáo viên cần thực hiện những việc sau:

- Tiến hành chia thành các nhóm, mỗi nhóm sẽ đợc giao nhiệm vụ để thựchiện việc báo cáo tổng quan nghiên cứu về phần “Kiểu dữ liệu có cấu trúc”,trong đó chủ yếu đi sâu vào việc tìm hiểu các thuật toán, các chơng trình trong

“Kiểu dữ liệu có cấu trúc”

- Mỗi nhóm học sinh sau khi giới thiệu tổng quan về Kiểu dữ liệu có cấutrúc sẽ tiến hành trình bày ý tởng thực hiện dự án; các thuật toán và chơng trìnhtrong dự án đợc giao cho nhóm thực hiện

- Các nhóm trình bày bằng Power point để giới thiệu các nội dung trên

- Giáo viên gợi ý cho học sinh tạo ra sản phẩm tơng ứng với các dự án: Dự

án 1: Các thuật toán sắp xếp học sinh tạo ra bài trình bày đa phơng tiện, trong đóthể hiện đợc những thuật toán, những chơng trình trong dự án yêu cầu Tơng tự

nh dự án 1, dự án 2: Tính tổng các phần tử trên mảng, dự án 3: Tìm kiếm cácphần tử trong mảng cũng phải giới thiệu đợc thuật toán và chơng trình mà dự ányêu cầu

- Tìm hiểu thông tin từ sách giáo khoa, các loại sách tham khảo, phơng tiệntruyền thông (báo chí, truyền hình, internet) và trao đổi với giáo viên, những ng-

ời có kinh nghiệm có thể t vấn

2.4.1.1 ý tởng thực hiện dự án Các thuật toán sắp xếp“ ”

Trong cuộc sống, ta thờng gặp những việc liên quan đến sắp xếp nh sắp xếpcác học sinh theo thứ tự từ thấp đến cao, xếp điểm trung bình của học sinh tronglớp theo thứ tự từ cao đến thấp Nói một cách tổng quát, cho một dãy đối tợng,cần sắp xếp lại vị trí các đối tợng theo một tiêu chí nào đó Chẳng hạn, cho 10chiếc cọc có chiều cao khác nhau (h.a), cần xếp lại các cọc từ thấp đến cao (h.b)

a) Dữ liệu gốc b) Sau khi sắp xếp

Hình 2.1

Bạn là một ngời học Tin học, vậy để giải quyết những bài toán sắp xếp nhtrên với kiến thức Tin học đã có bạn có thể làm đợc không? Nếu làm đợc thì bạnlàm nh thế nào?

2.4.1.2 ý tởng thực hiện dự án Tính tổng các phần tử trên mảng“ ”

Trong một dãy số, việc tính toán tổng các phần tử là việc thờng xuyên phảilàm Đôi khi không đơn thuần là việc tính tổng các phần tử đó mà ta có thể ápdụng linh hoạt kiến thức về mảng và các kiến thức khác để làm những bài tínhtoán trên mảng nhng có điều kiện:

Điều kiện đặt ra để tìm kiếm phần tử trong mảng là rất nhiều nh ng tôichọn điều kiện “Tìm phần tử lớn nhất” để thực hiện dự án của mình Đây là mộtbài toán đơn giản và quen thuộc vì thuật toán của bài toán này các em đã đợclàm quen từ lớp 10 Kết hợp với kiến thức về mảng, tôi muốn các em vận dụnglinh hoạt giữa kiến thức cũ và mới để giải quyết vần đề này đồng thời dành thờigian thích đáng để các em nắm đợc một số điều cơ bản tạo thuận lợi cho các emhọc ví dụ tiếp theo

2.5 Xây dựng kế hoạch dạy học một số kiến thức phần Kiểu dữ liệu có cấu“

trúc theo tinh thần dạy học dự án làm ph” ơng tiện nâng cao năng lực nhận thức và t duy của học sinh trong quá trình dạy học

2.5.1 Xây dựng bộ câu hỏi định hớng

Dự án 1 : Thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi

 Câu hỏi khái quát

a Tại sao chúng ta cần phải sắp xếp các dữ liệu?

b Những lợi ích mà công việc sắp xếp đem lại?

c Làm cách nào có thể sắp xếp các dữ liệu đó?

d Cách sắp xếp đó nh thế nào?

 Câu hỏi bài học

a Thế nào là sắp xếp bằng tráo đổi?

b Mối quan hệ giữa kiến thức mảng và việc sắp xếp các dãy số bằngthuật toán tráo đổi?

c Sắp xếp bằng tráo đổi đem lại những lợi ích gì?

d Thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi đợc sử dụng trong những bài toánnào?

 Câu hỏi nội dung

a Cần sử dụng những biến nào trong chơng trình?

b Cách khai báo kiểu mảng nh thế nào cho hợp lý?

c Cách nhập số lợng phần tử trong dãy để sắp xếp?

d Cách đổi chỗ giá trị của 2 phần tử?

e Viết thuật toán của chơng trình sắp xếp?

f Viết chơng trình hoàn chỉnh để sắp xếp dãy số đã cho?

Dự án 2 : Thuật toán sắp xếp nổi bọt

 Câu hỏi khái quát

a Tại sao chúng ta cần phải sắp xếp các dữ liệu?

b Những lợi ích mà công việc sắp xếp đem lại?

c Làm cách nào có thể sắp xếp các dữ liệu đó?

d Cách sắp xếp đó nh thế nào?

 Câu hỏi bài học

a Thuật toán sắp xếp nổi bọt đợc sử dụng trong những bài toán nào?

b Mối liên hệ giữa kiểu dữ liệu có cấu trúc và thuật toán sắp xếp nổibọt?

c ý tởng của thuật toán sắp xếp nổi bọt nh thế nào?

d Lợi ích của thuật toán sắp xếp nổi bọt?

 Câu hỏi nội dung

a Cần dùng những biến gì trong chơng trình?

b Khai báo kiểu mảng nh thế nào?

c Dùng cấu trúc lặp nào trong chơng trình?

d Viết đoạn chơng trình đổi chỗ giá trị của 2 phần tử?

e Viết thuật toán của chơng trình sắp xếp nổi bọt?

f Viết chơng trình sắp xếp một dãy số bất kì có sử dụng thuật toán sắpxếp nổi bọt?

Dự án 3 : Tính tổng các phần tử trên mảng

 Câu hỏi khái quát

a Nhu cầu tính toán các con số của con ngời hiện nay nh thế nào?

b Công việc tính toán gặp phải những khó khăn nào?

c Các bài toán tính tổng có vị trí nh thế nào trong các bài toán trong Tinhọc?

d Lợi ích của việc sử dụng mảng trong việc tính tổng các phần tử?

 Câu hỏi bài học

a Thuật toán tính tổng các phần tử trên mảng có mối liên hệ nh thế nàovới các kiểu dữ liệu có cấu trúc?

b Thuật toán tính tổng các phần tử trên mảng mang lại những lợi ích gì?

c ý tởng của thuật toán tính tổng các phần tử trên mảng nh thế nào?

 Câu hỏi nội dung

a Cách khai báo kiểu mảng?

b Sử dụng những biến nào trong chơng trình?

 Câu hỏi bài học

a Thuật toán tìm phần tử lớn nhất trong mảng có mối liên hệ nh thế nàovới kiểu dữ liệu có cấu trúc?

b Lợi ích của việc ứng dụng thuật toán trong Tin học?

 Câu hỏi nội dung

a Tìm phần tử lớn nhất trên mảng tức là cần tìm những yếu tố nào củaphần tử đó?

b Cách khai báo kiểu mảng, biến mảng nh thế nao?

c Câu lệnh thực hiện việc so sánh với các phần tử trong mảng để tìm raphần tử lớn nhất?

d Câu lệnh để tìm ra vị trí, giá trị của phần tử lớn nhất?

e Viết sơ đồ thuật toán tìm phần tử lớn nhất trên mảng?

f Viết chơng trình của bài toán tìm phần tử lớn nhất trên một dãy sốnguyên bất kì?

2.5.2 Thiết kế nhóm Giao nhiệm vụ Kế hoạch triển khai

2.5.2.1 Lập kế hoạch dạy học dự án

a) Kế hoạch xin phép Ban giám hiệu nhà trờng, các thầy cô và phụ huynh

học sinh

b) Kế hoạch đăng kí mợn phòng máy, máy chiếu

c) Kế hoạch thời gian cho dự án

- Các dự án sẽ đợc thực hiện lần lợt, đầu tiên là dự án: “Các thuật toán sắp

xếp” sau đó là đến dự án: “Tính toán trên mảng” và dự án: “Tìm kiếm

phần tử trên mảng”

- Bảng lập kế hoạch triển khai nhiệm vụ cho các nhóm học sinh:

Bảng 2.1

TT Công việc Thời gian Thời điểm Học sinh Giáo viên

1 Dự án 1 3 tuần Triển khai tiết 20

8 Trình bày sản

Trình bày sản phẩm

Làm trọng tài

và chuẩn hoákiến thức d) Kế hoạch nội dung dự án: Xây dựng bộ câu hỏi định hớng

e) Kế hoạch trình bày sản phẩm của học sinh

Mỗi nhóm trình bày sản phẩm của mình trong khoảng thời gian tử 15 đến

20 phút, các nhóm còn lại sẽ góp ý đa ra những câu hỏi để cả lớp thảo luận trong

15 phút, thời gian còn lại của tiết học giáo viên sẽ rút kinh nghiệm và hợp thức

hoá kiến thức

2.5.2.2 Lập kế hoạch cho học sinh hoạt động

a) Kế hoạch tổ chức hoạt động của nhóm học sinh

Một lớp chia thành 4 nhóm thực hiện 1 dự án cùng một thời điểm Mỗi nhómchọn một nhóm trởng, học sinh sẽ nhận nhiệm vụ trực tiếp từ giáo viên điều hànhcác hoạt động của nhóm và có sự trao đổi với giáo viên khi cần thiết Mỗi nhómhọc sinh đợc giao nhiệm vụ cụ thể nh sau:

Dự án 1: Thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi

2 Nhập các phần

tử trong mảng cầnsắp xếp?

3 Viết sơ đồ thuậttoán của chơng trình sắp xếp?

- Xác định

đ-ợc biến dùng trong chơng trình

- Nắm đợc cách nhập phần tử trongmảng

- Hoàn thànhsơ đồ thuật toán sắp xếp

- Tuần 1:

Giaonhiệm vụ

- Tuần 2:

Thực hiện

- Cuối tuần 3:

Báo cáo

Bài trình bày đa ph-

2 Đoạn chơng trình đổi chỗ giá

trị của 2 phần tử?

3 In mảng đã sắpxếp ra màn hình?

4 Viết chơng trình hoàn chỉnh

để sắp xếp dãy số

đã cho?

- Biết cáchkhai báomảng?

- Viết đợc

đoạn chơngtrình đổi chỗgiá trị 2 phầntử?

- Từ nhữngcái đã biếtviết đợc ch-

ơng trìnhhoàn chỉnh?

- Tuần 1:

Giaonhiệm vụ

- Tuần 2:

Thực hiện

- Cuối tuần 3:

Báo cáo

Bài trình bày đa ph-

2 Dùng cấu trúc lặp nào để dùng trong chơng trình?

3 Viết đoạn

ch-ơng trình đổi chỗ giá trị của 2 phần tử?

- Xác định

đ-ợc biến dùngtrong chơngtrình

- Vận dụnglinh hoạtkiến thức đã

học

- Thực hiệnviết đoạn ch-

ơng trình

- Tuần 1:

Giaonhiệm vụ

- Tuần 2:

Thực hiện

- Cuối tuần 3:

Báo cáo

Bài trình bày đa ph-

2 Viết sơ đồ thuậttoán của chơng trình sắp xếp?

3 Viết chơng trình hoàn chỉnh

để sắp xếp dãy số

đã cho?

- Biết cách khai báo mảng?

- Viết đợc sơ

đồ thuật toán

- Từ những cái đã biết viết đợc ch-

ơng trình hoàn chỉnh?

- Tuần 1:

Giaonhiệm vụ

- Tuần 2:

Thực hiện

- Cuối tuần 3:

Báo cáo

Bài trình bày đa ph-

2 Mô tả cách tính

- Xác định

đ-ợc biến dùng trong chơng trình

- Hiểu đợc quá trình tính

- Tuần 1:

Giaonhiệm vụ

- Tuần 2:

Thực hiện

Bài trình bày đa ph-

ơng tiện

- SGK

- Sách BT

- Internet