Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy chương trình GDCD lớp 10 ở trường trung học phổ thông

Trờng đại học vinhKhoa giáo dục tiểu học – ngành giáo dục mầm non * * ---Tóm tắt Khoá luận tốt nghiệp Đề tài Thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định

Trờng đại học vinh

Khoa giáo dục tiểu học – ngành giáo dục mầm non

* *

-Tóm tắt Khoá luận tốt nghiệp

Đề tài Thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định

Sau một thời gian điều tra, tìm hiểu, dới sự hớng dẫn nhiệt tình của cô

giáo Hồ Thị Hạnh, tôi đã hoàn thành khoá luận tốt nghiệp của mình với đề tài: Thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có'

chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi”.

Tôi xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện và đónggóp ý kiến của Ban chủ nhiệm Khoa Giáo dục tiểu học, cảm ơn các thầy côtrong khoa đã động viên giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt thời gian học tập tạitrờng cũng nh trong thời gian tôi làm bài khoá luận này và tôi xin gửi lời cảm

ơn sâu sắc tới cô giáo Hồ Thị Hạnh đã nhiệt tình hớng dẫn tôi trong suốt thời

gian qua để cho bài khoá luận của tôi đợc hoàn thành Tôi xin chân thành cảm

ơn

Đây là lần đầu tiên tôi làm công tác nghiên cứu khoa học nên không thểtránh khỏi những thiếu sót Chính vì vậy qua đây tôi rất mong sẽ nhận đợcnhững ý kiến đóng góp chân thành của các thầy cô cùng quý độc giả

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 5 năm 2007 Tác giả

Mục lục

Phần 1: Phần mở đầu

Trang

3 Đối tợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu 5

phần 2 : phần nội dung

Chơng I : Cơ sở lý luận 7

2 Lý luận chung về trò chơi và trò chơi học tập 9

2.2.1 Khái niệm, cấu trúc, phân loại trò chơi học tập 112.2.2 Vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển tâm lý của trẻ mẫu giáo 15

2.4 Vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển trí nhớ có chủ định

Chơng II: Thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập đối với sự phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi

2.1 Kết quả điều tra về nhận thức của giáo viên trong việc sử dụng trò chơihọc tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi 202.2 Tìm hiểu việc tổ chức trò chơi học tập của giáo viên mầm non trong giờ

Phụ lục 3: Phiếu điều tra

50

Tài liệu tham khảo 53

Phần 1 : Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành giáo dục mầm non là mộtmắt xích đầu tiên hết sức quan trọng, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diệnnhân cách trẻ Đến trờng trẻ đợc học, đợc chơi, đợc tiếp xúc với nhiều bạn, đ-

ợc sống trong tình thơng của cô giáo, đợc khám phá thế giới bí ẩn xungquanh Trờng Mầm non chính là tổ ấm thứ hai của trẻ

Mặt khác, do đặc điểm tâm sinh lý của trẻ phát triển cha cao, cho nêntrẻ ' học mà chơi, chơi mà học”, thông qua hình thức trò chơi trẻ tìm tòi khámphá thế giới xung quanh mình Để đáp ứng yêu cầu mới, nâng cao hiệu quảchăm sóc giáo dục trẻ, những năm gần đây Vụ giáo dục mầm non đã chủ tr-

ơng đổi mới tổ chức hoạt động giáo dục theo quan điểm tích hợp, đổi mới

ph-ơng pháp hình thức chăm sóc - giáo dục trẻ theo hớng tích cực hoá hoạt độngnhận thức của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm

Trong quá trình dạy học ở Trờng Mầm non, việc sử dụng trò chơi họctập đóng vai trò quan trọng, góp phần nâng cao chất lợng giờ học Trò chơihọc tập giúp trẻ nắm bắt, khám phá thế giới xung quanh một cách nhẹ nhàng,sâu sắc, kích thích tính tích cực hoạt động nhận thức của trẻ Thông qua tròchơi học tập, trẻ phát triển các kỹ năng, chính xác các biểu tợng thu nhận đợc.Trong trò chơi học tập nhiệm vụ chính là nhiệm vụ nhận thức và chính lànhiệm vụ chơi Nhiệm vụ chơi đặt ra yêu cầu trẻ phải phân tích, so sánh, phânloại, khái quát và tổng hợp các sự vật hiện tợng xung quanh Tính hấp dẫn củahành động chơi trong đó trò chơi học tập đã giúp trẻ tích cực hoạt động, kíchthích ngôn ngữ của trẻ, từ đó hình thành một loạt các sản phẩm trí lực cầnthiết cho việc tiếp thu kiến thức mới nh nhanh trí, linh hoạt, có óc quan sát…

Từ trớc đến nay, việc nghiên cứu về trò chơi học tập là một đề tài đợcrất nhiều nhà GDH – TLH quan tâm, nghiên cứu … Nhằm mục đích pháttriển toàn diện cho trẻ mẫu giáo và nâng cao hiệu quả giáo dục

Nhng thực tế hiện nay ở các Trờng Mầm non cho thấy, giáo viên chanhận thức đầy đủ và sâu sắc ý nghĩa của trò chơi học tập cũng nh cha sử dụngcác trò chơi học tập thực sự có hiệu quả Bởi vậy, cha phát triển đợc trí tuệ nóichung, trí nhớ có chủ định của trẻ nói riêng.

Vấn đề cần đặt ra là phải làm thế nào để khai thác và nâng cao hiệu quảgiáo dục của trò chơi học tập Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này chúng tôi đãchọn đề tài nghiên cứu ' thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm pháttriển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5 – 6 tuổi” Trên cơ sở đó đề ra một số kiếnnghị nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong việc tổ chức trò chơi học tập chotrẻ Mẫu giáo

2 Mục đích nghiên cứu:

Tìm hiểu thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trínhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi Trên cơ sở đó, đề xuất một số kiến nghịnhằm nâng cao nhận thức và năng lực tổ chức trò chơi học tập cho giáo viênmầm non

3 Đối tợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu:

3.1 Đối tợng nghiên cứu:

Thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ

Tr-4 Giả thuyết khoa học:

Hiện nay, việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ

định cho trẻ từ 5 – 6 tuổi cha đợc phát huy tốt, một trong những nguyên nhân

là do giáo viên mầm non nhận thức cha đầy đủ và sâu sắc về ý nghĩa của tròchơi học tập, cũng nh năng lực tổ chức trò chơi học tập còn yếu

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về các vấn đề có liên quan đến đề tài.

5.2 Tìm hiểu thực trạng của việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5 – 6 tuổi.

5.3 Phân tích- chỉ ra nguyên nhân hạn chế của giáo viên trong việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5 – 6 tuổi.

5.4 Đề xuất một số kiến nghị và xây dựng một số trò chơi mẫu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong việc tổ chức trò chơi học tập cho trẻ từ 5 – 6 tuổi.

6 Phơng pháp nghiên cứu:

6.1 Phơng pháp nghiên cứu lý luận:

Phân tích, so sánh, hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến đề tàinghiên cứu

6.2 Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:

1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu:

Trò chơi học tập là một phơng tiện giáo dục có ý nghĩa hết sức quantrọng trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non Do đó màvấn đề này đã đợc rất nhiều nhà giáo dục học trong và ngoài nớc quan tâmnghiên cứu

Ngay từ đầu thế kỷ XVII, nhà giáo dục học ngời Hà Lan I.B Bêđêđốp

đã cho rằng: ' Trò chơi học tập là phơng tiện dạy học cho trẻ mẫu giáo Nếutrong tiết học cô giáo sử dụng các phơng pháp, biện pháp chơi hoặc tiến hànhtiết học dới hình thức trò chơi sẽ đáp ứng đợc nhu cầu và phù hơp với đặc

điểm của trẻ, giúp cho giờ học hiệu quả hơn…”

Phrebenlia cho rằng : trò chơi học tập nh là một phơng pháp dạy học.Tuy nhiên, Phrebenlia nhấn mạnh vai trò của trò chơi học tập là những bài tập,những nhiệm vụ học tập dới sự hớng dẫn của ngời lớn Thế nhng những tròchơi học tập đợc tổ chức cho trẻ theo chơng trình của Phrebenlia, theo nhậnxét của các nhà giáo dục tiến bộ nớc Nga, tiêu biểu là: K.Đ.Usinxki (1824 –1870) thì những trò chơi học tập đó còn tẻ nhạt, hình thức, ép buộc, không còn

có một chút nào của trẻ thơ, nó có khả năng dạy trẻ hơn là trẻ tự học

ở Liên xô trớc đây, việc sử dụng trò chơi học tập trong giáo dục mầmnon cũng đựơc xem xét dới nhiều góc độ khác nhau E.M.Chikhepva có cônglớn trong việc xác định vai trò của trò chơi học tập và cho rằng, trò chơi họctập tạo điều kiện phát triển mọi năng khiếu của trẻ: tri giác, ngôn ngữ, chú ý

Bà còn chỉ ra vai trò của giáo viên dẫn dắt trẻ vào trò chơi, giải thích nội dung

và luật chơi Nhiều trò chơi do bà sáng tạo còn sử dụng cho đến ngày nay

N.K.Krupxkaia xem trò chơi học tập nh một phơng tiện để nhận thứcthế giới Thông qua trò chơi trẻ tìm hiểu màu sắc, hình dạng, tính chất vậtliệu, tìm hiểu động thực vật… Bà khẳng định rằng cần tổ chức cho trẻ chơimột cách nghiêm túc

Bên cạnh đó, còn có các nhà giáo dục nh: Ph.ph.Lexgháp (1837 –1909); E.U.Chikhepva; A.X.Macraencô; K.Đ.Usinxki (1824 – 1870), đặcbiệt là A.U.Uxôva nghiên cứu trò chơi học tập nh là một phơng tiện lĩnh hội

và củng cố kiến thức, ở một chừng mực nào đó những trò chơi này đợc nghiêncứu nh là phơng pháp hình thành các năng lực nhận thức cũng nh các quá trìnhtâm lí nh: trí tuệ, chú ý, ghi nhớ, ý chí, đó là cơ sở cho việc học tập có kết quảcao cho trẻ mẫu giáo Tuy vậy, trong những công trình nghiên cứu này vấn đềxem xét nghiên cứu trò chơi học tập nh là phơng pháp có khả năng giúp trẻlĩnh hội, làm sâu sắc hệ thống hoá vốn hiểu biết, năng lực hoạt động trí tuệ ch-

a đợc các nhà GD nghiên cứu một cách sâu sắc, cha đi vào hiệu quả thực tiễncủa nó, cha làm nổi bật đợc tầm quan trọng của trò chơi học tập trong quátrình dạy và học ở Trờng Mầm non, nhằm phát huy tính độc lập, sáng tạo, khảnăng ghi nhớ có chủ định của trẻ

Theo nghiên cứu của các nhà giáo dục học Trờng s phạm quốc giamang tên LêNin, đặc biệt là A.K,Bandarencô cho rằng 'Trò chơi học tập với tcách là hình thức dạy học có thể sử dụng hữu hiệu trong quá trình dạy trẻ mẫugiáo lớn với sự kiểm tra nội dung của trò chơi”

ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về cơ sở lí luận của việcgiáo dục trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động vui chơi ( Nguyễn ánh Tuyết –

1987, Trần Thị Trọng – 1989, Nguyễn Ngọc Chúc – 1990, Ngô Công Hoàn– 1995)… Nhằm mục đích phát triển trí tuệ cho trẻ mẫu giáo Kết quảnghiên cứu trò chơi học tập dùng trong các Trờng Mầm non đợc tập trungphản ánh trong ' Chơng trình chăm sóc - giáo dục trẻ” và các tuyển tập tròchơi trẻ em lứa tuổi Mẫu giáo Những nghiên cứu này có xu hớng là đa ra cácmẫu gợi ý cho giáo viên mầm non sử dụng linh hoạt theo những mục đích, nộidung và điều kiện thích hợp.

Nhìn chung, các tác giả trong và ngoài nớc đã nhìn nhận vai trò của tròchơi học tập trong quá trình dạy học Tuy nhiên, việc vận dụng trò chơi họctập trong các ' tiết học” ở Trờng Mầm non còn rất yếu, cha thực sự đạt hiệuquả trong việc phát triển trí tuệ cho trẻ

2 Lý luận chung về trò chơi và trò chơi học tập.

đích gì khác (trẻ con chơi đùa); chỉ trẻ em khoẻ, không ốm; hành động gây hạicho ngời khác xem nh trò vui ( chơi khăm)

Trong tiếng Nga, từ ' chơi” có nghĩa là giải trí ( vui chơi); là sử dụngnhạc cụ ( chơi đàn); từ chơi còn dùng với từ bóng ( trò chơi của số phận, trò

đùa của thiên nhiên, đùa với lửa)

Trong tiếng Anh, có 59 định nghĩa cho từ ' chơi” Trong đó có chơi

đóng kịch, chơi đàn, chạy lòng vòng, chơi chữ…

Nhng xây dựng một khái niệm trả lời cho câu hỏi ' thế nào là chơi ?” làmột vấn đề phức tạp, không thể đa ra một khái niệm chính xác có thể khu biệthiện tợng ' chơi” trong toàn bộ phạm vi hoạt động rộng lớn của con ngời

Hiện nay đang tiếp tục có nhiều ý kiến khác nhau, nhng sự nhất trí cơbản của các nhà nghiên cứu là: Chơi là hoạt động đặc trng của trẻ nhỏ

Nghiên cứu nhằm xác định nội dung, bản chất, cấu trúc, đặc điểm…của trò chơi có thể tìm thấy trong những công trình khác nhau, với một sốcách tiếp cận nh: xây dựng định nghĩa để trả lời cho câu hỏi ' trò chơi là gì ? ”(Đ.B.Mengiêritxkaia, Đ.B.Elcônhin ), hoặc phân biệt chơi với các hoạt độngkhác bằng đặc điểm của cấu trúc và của hành động chơi (A.N.Leonchep), hay

đa ra tổ hợp các dấu hiệu nhằm phân biệt vui chơi với các hoạt động khôngphải là chơi ( P.G.Xamukôva).

Những cách tiếp cận này giúp cho việc nhận diện, mô tả và thấy đợc

đặc trng của trò chơi trẻ em Theo đó, trò chơi trẻ em bao quát các nội dungsau:

1) Trò chơi trẻ em có những biểu hiện thờng xuyên nh: tính tự do, tínhtích cực, giàu cảm xúc chân thực Đây là đặc điểm cơ bản phân biệt trò chơivới lao động, học tập Hoạt động của trẻ hoàn toàn không mang tính chất bắtbuộc mà mang tính tự nguyện rất cao Trẻ thích thì mới chơi, có vui thì mớichơi Trò chơi mà không có niềm vui thì không còn là trò chơi nữa Trong tròchơi trẻ hoạt động hết mình, độc lập và chủ động

2) Trò chơi trẻ em là những hoạt động có cấu trúc và cách thức hoạt

động Động cơ chơi không ở kết quả mà ở ngay quá trình hành động Hành

động chơi mang tính giản lợc, tính biểu trng Vì vui chơi không phải hoạt

động tạo ra sản phẩm và hành động chơi không buộc phải tuân theo phơngthức chặt chẽ nào cả

3) Trò chơi chính là cách thức thể hiện quan hệ tích cực của trẻ với thếgiới xung quanh, xuất phát từ ớc muốn tham gia vào cuộc sống xã hội của bảnthân trẻ Trò chơi trẻ em mang bản chất xã hội

ở trẻ mẫu giáo, các hình thức chơi có rất nhiều Mọi trò chơi của trẻmẫu giáo đều diễn ra sự học Song mỗi trò chơi giúp trẻ học một kiểu Tròchơi đóng vai theo chủ đề giúp trẻ học cách đối nhân xử thế, theo chức năngcủa các thành viên trong xã hội Trò chơi vận động giúp trẻ học các vận độngcơ bản để phát triển thể lực…Trò chơi học tập giúp trẻ học cách sử dụng cácgiác quan, các thao tác trí tuệ ( phân tích, so sánh, phán đoán, suy luận, kháiquát…) nhằm hình thành một biểu tợng về thế giới xung quanh ( cỏ cây, hoalá, con vật, phơng tiện lao động, phơng tiện giao thông…)

Trò chơi chính là một phơng tiện để trẻ học làm ngời

2.2 Trò chơi học tập của trẻ mẫu giáo.

2.2.1 Khái niệm, cấu trúc, phân loại của trò chơi học tập:

* Khái niệm trò chơi học tập:

Trò chơi học tập là một loại trò chơi có luật, nó tác động trực tiếp đếnviệc củng cố kiến thức và phát triển quá trình nhận thức của trẻ Thông qua tròchơi học tập để giải quyết các nhiệm vụ giáo dục trí tuệ cho trẻ mẫu giáo nh:

phát triển ngôn ngữ, chính xác hoá các biểu tợng, nâng cao tính độc lập, sángtạo, phát triển trí nhớ cho trẻ…

Trong trò chơi học tập, trẻ giải quyết nhiệm vụ học tập dới hình thứcchơi nhẹ nhàng, thoải mái làm cho trẻ dễ dàng vợt qua những khó khăn, trởngại nhất định Vì thế, trẻ tiếp nhận nhiệm vụ học tập nh một nhiệm vụ chơi.Cho nên thông qua trò chơi học tập góp phần phát triển trí nhớ cho trẻ

Trò chơi học tập là do ngời lớn nghĩ ra Nó có nguồn gốc trong nền vănhoá dân gian kết hợp trò chơi với các yếu tố dạy học và mang những đặc điểmchung của trò chơi trẻ con

* Cấu trúc trò chơi học tập:

Trò chơi học tập là một hiện tợng phức tạp Đó là một trò chơi manghình thức dạy học và đồng thời nh một hoạt động chơi S phạm Xô Viết coi tròchơi học tập có một cấu trúc chơi – học đặc biệt, với các thành phần: nộidung chơi, hành động chơi, luật chơi và kết quả

- Nội dung chơi:

Đây là nội dung nhận thức, nhiệm vụ nhận thức của trẻ Nó đặt ra trớctrẻ nh một bài toán mà trẻ phải tìm cách giải quyết dựa trên những hiểu biết và

điều kiện đã cho Nó khêu gợi hứng thú, tính tích cực, nguyện vọng chơi củatrẻ

Nhiệm vụ nhận thức do giáo viên xác định dựa vào mục đích dạy học,theo nội dung chơng trình giáo dục mẫu giáo, theo đặc điểm nhận thức củatrẻ và phản ánh hoạt động dạy của giáo viên

Nhiệm vụ nhận thức trong các trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ

có chủ định cho trẻ 5 – 6 tuổi rất phong phú Đó là: làm giàu khả năng tựgiác, ghi nhớ khắc sâu biểu tợng sự vật- hiện tợng từ đó làm giàu vốn hiểu biết

về thế giới xung quanh Và ngôn ngữ diễn đạt, vận dụng vốn hiểu biết củamình nhằm giải quyết các nhiệm vụ, trò chơi đặt ra Trong trò chơi học tậpnhiệm vụ chơi đợc tách ra một cách đặc biệt Nó chứa đựng trong chính têngọi của trò chơi, đợc đoán ra qua sự miêu tả của trò chơi

Ví dụ: Trong trò chơi học tập ' cái túi kì lạ” nhiệm vụ học tập của trẻ là

ở chỗ: trẻ chỉ dùng xúc giác, thính giác ( sờ mó, ngửi) và vận dụng trí nhớ củamình về vốn hiểu biết thế giới xung quanh mà mình đã thu nhận đợc để nhận

ra, đoán và gọi tên, miêu tả đúng đối tợng đợc đựng trong chiếc túi đó

Nhiệm vụ chơi là thành phần cơ bản của trò chơi học tập

- Hành động chơi:

Là hành động trẻ làm trong lúc chơi Các hành động chơi trong trò chơihọc tập chủ yếu đòi hỏi vận dụng khả năng ghi nhớ của trẻ Để vận dụngnhững vốn kiến thức, hiểu biết của mình nhằm hoàn thành yêu cầu mà trò chơi

đặt ra Những hành động chơi càng phong phú, nhiều hình thức bao nhiêu thì

số trẻ tham gia trò chơi càng nhiều bấy nhiêu và bản thân trò chơi càng lý thúbấy nhiêu

Số lợng và tính chất của hành động chơi khác nhau ở các lứa tuổi ởmẫu giáo bé là sự lặp đi lặp lại của các hành động nh : di chuyển, sắp xếp,nhập các đồ vật, so sánh chúng và lựa chọn theo dấu hiệu, màu sắc, kích thớc,

là bố trí trong tranh, là bắt chớc các tác động chơi …Mọi trẻ tham gia trongtrò chơi thờng có cùng một vai trò và do đó hành động chơi giống nhau đốivới mọi trẻ ở mẫu giáo nhỡ và mẫu giáo lớn thì động tác chơi đã phức tạphơn : những hành động chơi của trẻ đòi hỏi phải có sự liên hệ lẫn nhau giữahành động của một số trẻ này với một số trẻ khác, đòi hỏi phải có tính liên tục

và tuần tự Nhiều trò chơi của trẻ mẫu giáo lớn đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ kỹ tr

-ớc khi hành động, phải hoàn thành một vai nhất định của trò chơi trò chơicàng mang tính bí ẩn bao nhiêu càng kích thích hấp dẫn trẻ bấy nhiêu

- Luật chơi: (còn gọi là quy tắc chơi )

Mỗi trò chơi học tập đều có luật do nội dung chơi quy định Đó lànhững quy định chung mà những ngời tham gia chơi phải thực hiện Luật chơi

là yếu tố tổ chức của trò chơi Chúng xác định tính chất, cách thức các hành

động chơi buộc trẻ phải ghi nhớ có chủ định để hoàn thành nhiệm vụ chơi màkhông phạm luật Đồng thời luật chơi tổ chức và điều khiển mối quan hệ củatrẻ trong khi chơi, hớng trực tiếp hoạt động nhận thức của trẻ vào việc giảiquyết nhiệm vụ học tập Luật chơi là tiêu chuẩn đánh giá hành động chơi đúnghay sai Nếu luật chơi không thiết lập sớm thì hành động chơi sẽ tản mạn và

có thể không thực hiện đợc nhiệm vụ trò chơi nêu ra Với sự giúp đỡ của luậttrong trò chơi học tập giáo viên hình thành ở trẻ khả năng định hớng điều kiệnthay đổi, khả năng điều khiển ý chí, tình cảm, tập trung và việc giải quyếtnhiệm vụ nhận thức, nhằm hình thành vốn kiến thức, hiểu biết về cuộc sống vàthế giới xung quanh mình

Trò chơi có luật có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển nhân cáchcủa trẻ, nó giúp cho trẻ làm chủ đợc hành vi của mình Trò chơi với các nhiệm

vụ chơi giúp trẻ hình thành các nét tính cách nh khả năng tự đánh giá việcthực hiện luật chơi của trẻ, kích thích hứng thú, tính độc lập, sáng tạo, khảnăng ghi nhớ có chủ định của trẻ

Trong trò chơi học tập thì ba bộ phận ( nhiệm vụ chơi, hành động chơi

và luật chơi) có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Nhiệm vụ nhận thức có vai tròquyết định Nó xác định đặc điểm hành động chơi và luật chơi Nhiệm vụnhận thức và hành động chơi làm thành nội dung chơi Luật chơi giúp cho việcthực hiện hành động chơi và qua đó giải quyết nhiệm vụ nhận thức, góp phầngiúp trẻ phát triển trí nhớ có chủ định Chỉ cần thiếu một trong ba bộ phậnchơi thì đều không thể tiến hành trò chơi đợc

- Kết quả chơi:

Trò chơi học tập bao giờ cũng có một kết quả nhất định Đó là lúc kết thúc trò chơi, trẻ hoàn thành một nhiệm vụ nhận thức nào đó ( trẻ đoán đợc câu đố, nói đúng tên và công dụng của đồ vật, tìm và xếp đúng tranh ảnh theoyêu cầu…) đối với trẻ, kết quả trò chơi khuyến khích trẻ tích cực tham gia vàonhững trò chơi tiếp theo, còn đối với giáo viên thì kết quả trò chơi luôn luôn làchỉ tiêu về mức độ thành công khi giải quyết nhiệm vụ học tập của trẻ

* Phân loại và yêu cầu đối với trò chơi học tập:

Hiện nay trong lý thuyết về trò chơi học tập cha có sự phân loại thốngnhất Nhng phần lớn các công trình nghiên cứu khoa học đều phân loại tròchơi học tập theo cách truyền thống Đó là thống nhất phân thành bốn loạichính theo tính chất của trò chơi:

+ Trò chơi học tập với đồ vật, đồ chơi và tranh in: đây là loại trò chơihọc tập đợc sử dụng đồ vật, đồ chơi, hay các loại tranh in Khi chơi với đồ vật,

đồ chơi và tranh in giúp trẻ so sánh, phân tích xác định sự khác nhau và giốngnhau giữa các đồ vật và đồ chơi Nhờ có loại trò chơi này giúp cho trẻ làmquen với đặc điểm, tính chất của đồ vật, đồ chơi nh: hình dạng, kích thớc, màusắc, tính chất … điều này đòi hỏi khả năng ghi nhớ của trẻ Qua đó kích thích

sự phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ

+ Trò chơi học tập với tranh ( lôtô): Trò chơi này rất phong phú vềchủng loại nh: tranh xếp từng đôi, tranh lôtô, cờ đôminô, trò chơi ghéptranh…

+ Trò chơi học tập bằng lời nói: Trò chơi này đợc hình thành nhờ lời nói

và hành động của ngời chơi với trò chơi dựa vào những ấn tợng về đồ vật, đồchơi trẻ hiểu sâu sắc hơn về chúng và thể hiện hiểu biết của mình qua lời nói

+ Trò chơi âm nhạc: trò chơi này thờng đợc sử dụng trong tiết học âmnhạc của trẻ hoặc sử dụng lồng ghép tích hợp trong các giờ học khác để làmcho tiết học thêm sinh động, nhẹ nhàng và hấp dẫn Thông qua tiếng nhạc haytiết tấu, lời ca đòi hỏi trẻ phải vận dụng khả năng ghi nhớ để đoán đúng tên

bài hát hoặc hát đúng lời, đúng nhịp điệu tiết tấu của bài hát hay vận độngtheo nhịp của bài hát…

- Yêu cầu đối với mỗi trò chơi học tập:

+ Mỗi trò chơi học tập phải cho trẻ đợc luyện tập hoạt động trí tuệ, vàgiáo dục phẩm chất đạo đức

+ Mỗi nhiệm vụ nhận thức trong trò chơi đòi hỏi trẻ huy động trí óc làmviệc thực sự

+ Trong mỗi trò chơi học tập cần kết hợp cả hai yếu tố ( nhận thức vàhài hớc ) để trẻ dễ dàng có hứng thú khi chơi

2.2.2 Vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển tâm lý của trẻ mẫu giáo:

Trò chơi học tập có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển toàndiện nhân cách của trẻ Nó tác động trực tiếp đến việc củng cố và phát triểncác quá trình nhận thức của trẻ nh: cảm giác, tri giác, t duy, tởng tợng, trí nhớ Thông qua trò chơi, trẻ phải giải quyết một nhiệm vụ trí lực, lĩnh hội kỹ

…

năng về ngôn ngữ, chính xác hoá các biểu tợng, các khái niệm đơn giản vìnhiệm vụ chơi chính là nhiệm vụ nhận thức dới hình thức chơi và nhiệm vụnày đặt ra yêu cầu trẻ phải phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và kháiquát Trong các loại trò chơi thì trò chơi học tập vừa thoả mãn nhu cầu chơi,vừa thoả mãn nhu cầu nhận thức của trẻ Nét đặc trng của trò chơi học tập lànội dung chơi, luật chơi và hành động chơi có mối quan hệ lẫn nhau thúc đẩytrẻ tìm kiếm các phơng thức giải quyết nhiệm vụ nhận thức Điều đó làm xuấthiện hứng thú riêng của trẻ, mang lại cho trẻ sự thoả mãn, niềm sung sớng,giúp trẻ phát triển các khả năng của mình, tính hấp dẫn của trò chơi học tậpgiúp trẻ tích cực hoạt động nhận thức, kích thích tạo điều kiện cho sự pháttriển của trí nhớ có chủ định, kích thích ngôn ngữ của trẻ phát triển, từ đó hìnhthành một loạt các sản phẩm trí tuệ cần thiết cho sự tiếp thu kiến thức mới nhnhanh trí, linh hoạt, có óc quan sát…

Theo bà A.P.Uxôva: ' Nếu trò chơi học tập đợc sử dụng thành hệ thống

sẽ góp phần đắc lực vào việc phát triển các quá trình tri giác, cảm giác và biểutợng của trẻ mẫu giáo”

Khi chơi trò chơi học tập trẻ mẫu giáo luôn là chủ thể tích cực cố gắngtìm kiếm phơng thức để giải quyết nhiệm vụ đặt ra Trò chơi học tập bao giờcũng chứa đựng nhiệm vụ nhận thức khác nhau có mối quan hệ chặt chẽ vớihoạt động trí tuệ của trẻ mẫu giáo lớn ( 5 – 6 tuổi) Nhờ trò chơi học tập màtrẻ tiếp thu đợc một số tính chất của đồ vật ( hình dạng, kích thớc, màu sắc…)

định hớng đợc không gian, âm thanh cũng nh nắm bắt đợc một số đặc tính vật

lý của đồ vật và các vật liệu Trò chơi học tập không chỉ tác động đến việcphát triển trí tuệ mà còn giáo dục một số phẩm chất đạo đức của trẻ nh tínhthật thà, tính tổ chức, tính tự lập…Luật chơi trực tiếp điều khiển hành vi củatrẻ Trong các trò chơi tập thể, trẻ còn học đợc cách giao tiếp với nhau, biếtthống nhất hành động của mình với các bạn Cũng chính trong trò chơi học tậptrẻ học đợc cách đánh giá và tự đánh giá về kết quả đã đạt đợc trong lúc chơi

Tóm lại, trò chơi học tập có ảnh hởng giáo dục sâu sắc tới trẻ mẫu giáo

Bà E.I.Chikhiepva đã viết: ' cũng không nên đánh giá trò chơi học tập chỉ vềmặt mục đích học tập hiển nhiên của nó, tức là sự định hớng của trẻ trong cácbiểu tợng này hoặc biểu tợng khác… Những trò chơi này đẩy mạnh sự pháttriển tất cả mọi mặt của cá nhân trẻ Trò chơi đã tổ chức trẻ lại với nhau nângcao tính tự lực của trẻ Nếu cô giáo tiến hành loại trò chơi này một cách khéoléo và sinh động thì trẻ rất thích thú và tràn ngập niềm vui, nh thế sẽ tăngthêm ý nghĩa của trò chơi học tập”

2.3 Đặc điểm trí nhớ của trẻ 5 tuổi:

ở trẻ mẫu giáo lớn năng lực ghi nhớ và nhớ lại phát triển rất mạnh,

nh-ng chủ yếu vẫn là ghi nhớ khônh-ng có chủ định Trẻ ghi nhớ nhữnh-ng gì gây hứnh-ngthú, hoặc những gì gây ấn tợng mạnh cho trẻ Trong khi làm quen với thế giớixung quanh và tham gia vào các hoạt động, trẻ mẫu giáo lớn đã ghi lại

nhiều ấn tợng một cách tự nhiên Những điều làm cho trẻ thích thú, có tínhhình tợng hấp dẫn, gây xúc cảm mạnh hoặc gắn liền với hoạt động của trẻ th-ờng đợc trẻ ghi nhớ dễ dàng hơn là những điều trừu tợng, khô khan,

không hấp dẫn hoặc không gắn liền với hoạt động của trẻ Do đó, những sự vậthiện tợng nào gây hứng thú cho trẻ nhiều hơn, trẻ tập trung chú ý quan sát,lắng nghe thì trẻ sẽ ghi nhớ cái đó dễ hơn Trí nhớ của trẻ mẫu giáo lớn vẫn là

đặc trng của trí nhớ trực quan hình tợng Những công trình nghiên cứu tâm lýhọc và giáo dục học đã chỉ ra rằng:

- Tổ chức cho trẻ tiếp xúc với sự vật và hiện tợng, đồ dùng, đồ chơi sẽtạo cho trẻ những cảm xúc mạnh mẽ, gây ấn tợng sâu sắc làm cho trí nhớ củatrẻ phát triển

- Sử dụng đồ dùng, đồ chơi đúng lúc, đúng chỗ kết hợp với lời nói diễncảm sẽ làm cho trí nhớ của trẻ phát triển nhanh

- Nội dung trẻ cần ghi nhớ cần phải gắn liền với cuộc sống thực tiễn củatrẻ, gây hứng thú cho trẻ

Trẻ mẫu giáo lớn ghi nhớ cái gì mà trẻ hiểu tốt hơn cái mà trẻ khônghiểu Tuy vậy trí nhớ máy móc vẫn có vai trò đáng kể đối với cuộc sống củatrẻ.

Tên gọi các sự vật đợc liên hệ với sự vật tơng ứng sẽ giúp trẻ ghi nhớcác sự vật tốt hơn Khi đã biết tên các ngành nghề hoạt động của ngời lớn nhcô giáo, bác sĩ, cô bán hàng, chú bộ đội, chú công an… trẻ có thể khái quát vàphân loại Nhờ đó trí nhớ có chủ định của trẻ đợc tăng lên rõ rệt Nếu trẻ biếtsuy nghĩ về một sự vật hay hiện tợng nào đó thì biểu tợng về chúng đợc lu giữlại trong đầu sâu sắc hơn, khái quát hơn

Cuối tuổi mẫu giáo bắt đầu hình thành trí nhớ logic Trẻ ghi nhớ cái gì

có nghĩa tốt hơn cái gì không có nghĩa Vì thế trẻ không chỉ ghi nhớ máy móc

mà còn có khả năng ghi nhớ một cách có chủ định Khi đó chất lợng ghi nhớ

sẽ tốt hơn Nh vậy, trẻ mẫu giáo lớn bên cạnh trí nhớ không có chủ định thì trínhớ có chủ định bắt đầu hình thành trên cơ sở các hoạt động của trẻ phức tạphơn và ngời lớn yêu cầu cao hơn Để ghi nhớ có chủ định, trớc hết ngời

lớn cần dạy trẻ nhận rõ nhiệm vụ đặt ra để ghi nhớ một điều gì đó, nhiệm vụ

đó nếu đợc trẻ nhắc đi nhắc lại bằng lời nói thì việc ghi nhớ có chủ định sẽ tốthơn

Đến giai đoạn này trí nhớ có chủ định đợc phát triển trên nền tảng vữngchắc hơn ' từ chỗ trẻ không biết đặt một nhiệm vụ ghi nhớ nào cả đến ghi nhớ

có chủ định, có mục đích”

2.4 Vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển trí nhớ có chủ định của trẻ 5 – 6 tuổi:

ở tuổi mẫu giáo lớn việc đặt mục đích cho hành động và lập kế hoạch

để thực hiện hành động thờng đợc thể hiện rất rõ nét Điều đó thúc đẩy cáchành động định hớng bên trong ( tức là các quá trình tâm lý) phát triển mangtính chủ định rõ ràng Tính chủ định này đợc phát triển cùng với sự tiến triểncủa hoạt động vui chơi ở trẻ mẫu giáo

Trớc đây khi tham gia vào các trò chơi, động cơ hoạt động của trẻ nằmchính trong quá trình chơi Trẻ em mải mê chơi mà không cần biết đến kếtquả của việc chơi Và cuối tuổi mẫu giáo, thông qua trò chơi học tập, hành

động của trẻ trở nên có mục đích hơn Khi tham gia vào trò chơi này, động cơhoạt động của trẻ không chỉ nằm trong quá trình chơi mà còn nằm trong cả kếtquả chơi Nghĩa là động cơ hoạt động của trẻ đang di chuyển từ quá trình chơi

đến kết quả chơi

Trớc đây trong trò chơi ' dạy học” đứa trẻ đóng vai cô giáo nhng nóhoàn toàn không biết những lời dạy bảo của nó ảnh hởng nh thế nào đến 'học trò” Nó chỉ biết nó đang làm cô giáo và đang cố gắng bắt chớc nhữnghành động của một cô giáo mà nó biết Nhng giờ đây, thông qua trò chơi họctập, chẳng hạn trò chơi ' cớp cờ”, đứa trẻ không chỉ thích trò chơi cớp cờ này

mà còn cố gắng làm sao để cớp cho bằng đợc lá cờ càng nhanh càng tốt, và sốlợng cờ cớp đợc càng nhiều càng tốt để mang về cho đồng đội theo luật quy

định, vì làm nh vậy đội mình sẽ có số lợng cờ nhiều hơn và giành chiến thắng

Rõ ràng việc tham gia vào trò chơi học tập làm cho hoạt động của đứa trẻ trởnên có chủ tâm hơn Hành động chơi ở đây có mục đích

rất rõ ràng: một là phải hành động khéo léo để không vi phạm luật chơi, hai làcần phải đạt tới kết quả cao nhất Nhờ loại trò chơi này mà các hoạt động tâm

lý bên trong đợc biến đổi một cách rõ rệt, từ những quá trình tâm lý khôngchủ định chuyển sang những quá trình tâm lý có chủ định, đặc biệt là sự pháttriển trí nhớ có chủ định của trẻ

Trong sự phát triển trí nhớ có chủ định của trẻ 5-6 tuổi, có thể thấy đợc

sự liên kết giữa ba mặt: thứ nhất là sự phát triển mục đích của hành động, thứhai là sự xác lập quan hệ giữa mục đích của hành động với động cơ và thứ ba

là tăng cờng vai trò điều chỉnh của ngôn ngữ trong việc thực hiện các hành

động

Để phát triển trí nhớ có chủ định thông qua trò chơi học tập, giáo viêncần đặt ra yêu cầu rõ ràng, giúp trẻ nhận rõ nhiệm vụ chơi đặt ra để ghi nhớmột điều gì đó Nhiệm vụ đó nếu đợc trẻ nhắc đi nhắc lại bằng lời nói thì việcghi nhớ có chủ định sẽ đợc tốt hơn

Tóm lại, thông qua trò chơi học tập thì trí nhớ có chủ định đợc pháttriển trên nền tảng vững chắc hơn ' từ chỗ trẻ không biết đặt ra một nhiệm vụghi nhớ nào cả đến ghi nhớ có chủ định, có mục đích…”

- Trò chơi học tập có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của trẻ, nó giúp cho trẻ làm chủ đợc hành vi của mình Trò chơi với các nhiệm vụ chơi giúp trẻ hình thành các nét tính cách nh khả năng tự đánh giá việc thực hiện luật chơi của trẻ, kích thích hứng thú, tính độc lập, sáng tạo, khả năng ghi nhớ có chủ định của trẻ.

- ở trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi năng lực ghi nhớ và nhớ lại phát triển rất mạnh, nhng chủ yếu vẫn là ghi nhớ không có chủ định Trẻ ghi nhớ những gì gây hứng thú, những gì gây ấn tợng mạnh cho trẻ hoặc trẻ ghi nhớ cái gì có nghĩa tốt hơn cái gì không có nghĩa Trí nhớ của trẻ mẫu giáo lớn vẫn là đặc trng của trí nhớ trực quan hình tợng, những sự vật hiện tợng nào gây hứng thú cho trẻ nhiều hơn, trẻ tập trung chú ý quan sát, lắng nghe thì trẻ sẽ ghi nhớ cái

đó dễ dàng và sâu sắc hơn Cuối tuổi mẫu giáo lớn, trẻ bắt hình thành trí nhớ lôgíc Vì thế trẻ không chỉ ghi nhớ máy móc mà còn khả năng ghi nhớ một cách có chủ định

- Trò chơi học tập là con đờng rất thuận lợi để phát triển trí nhớ có chủ

+ Sử dụng đồ dùng, đồ chơi đúng lúc, đúng chỗ kết hợp với lời nói diễn cảm

sẽ làm cho trí nhớ của trẻ phát triển nhanh

+ Nội dung trẻ cần ghi nhớ cần phải gắn liền với cuộc sống thực tiễn của trẻ, gây hứng thú cho trẻ

Tóm lại: Nghiên cứu cơ sở lý luận trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có

chủ định giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về bản chất và ý nghĩa của trò chơi học tập đối với sự phát triển của trẻ nói chung và phát triển trí nhớ có chủ địnhcho trẻ nói riêng Thấy đợc tầm quan trọng của việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi

Chơng II: Thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi

1 cách tiến hành nghiên cứu:

1.1 Đối tợng điều tra

- Giáo viên đang dạy lớp 5 tuổi ở một số trờng mầm non trong thànhphố Vinh (42 giáo viên)

- Một số hiệu phó phụ trách chuyên môn

- Quan sát các giờ học: Môi trờng xung quanh, Hình thành biểu tợngToán, Phát triển ngôn ngữ và một số giờ chơi tại các trờng:

Trờng mầm non Bình MinhTrờng mầm non Quang Trung IITrờng mầm non Hoa HồngTrờng mầm non Trờng ThiTrờng mầm non Hng Dũng I

1.2 Mục đích điều tra:

Chúng tôi tiến hành điều tra tìm hiểu thực trạng về việc tổ chức trò chơi họctập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi; phân tích, chỉ ranguyên nhân của những hạn chế trong nhận thức cũng nh trong quá trình tổchức trò chơi học tập của giáo viên mầm non, trên cơ sở đó đề xuất một sốkiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong việc tổ chức trò chơi học tậpcho trẻ

2 Phân tích kết quả nghiên cứu

2.1 Nhận thức của giáo viên trong việc tổ chức trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ.

Để tìm hiểu mặt nhận thức của giáo viên mầm non chúng tôi đa ra câu hỏi:

Câu hỏi 1: Chị hiểu về vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi nh thế nào?

Chỉ hơn 1/3 số giáo viên tham gia điều tra (17/42 phiếu) hiểu rằng: + ' Trò chơi học tập giúp cho trẻ tích cực hoạt động sáng tạo, nhậnthức và sử dụng năng lực ghi nhớ một cách có mục đích, có kế hoạch để giảiquyết nhiệm vụ chơi từ đó thúc đẩy sự phát triển của trí nhớ có chủ định”

Số còn lại hiểu vấn đề một cách chung chung mang tính chất bề ngoài nh:

+ ' Trò chơi học tập có ý nghĩa rất lớn giúp trẻ phát triển khả năng tduy, ngôn ngữ cho trẻ Giúp trẻ phát triển toàn diện.”

+ ' Trò chơi học tập rất hấp dẫn, thu hút trẻ tham gia, giúp trẻ mở rộngvốn kinh nghiệm hiểu biết về thế giới xung quanh và phát triển cho trẻ trên tấtcả các mặt”

+ ' Trò chơi kích thích hứng thú, tính tích cực hoạt động của trẻ”

Thậm chí một số giáo viên còn cha hiểu rõ ý nghĩa của trò chơi học tậpmang lại cho sự phát triển tâm lý của trẻ nói chung và sự phát triển trí nhớ cóchủ định của trẻ nói riêng nên họ không điền vào phiếu điều trả hoặc trả lờimột cách mơ hồ nh:

+ ' Trẻ hiểu biết thêm về thế giới xung quanh, về văn hoá- xã hội loàingời từ đó trẻ ghi nhớ có chủ định.”

+ ' Trẻ tạo đợc các sản phẩm theo trí tởng tợng của trẻ và phản ánh đợcyêu cầu của trò chơi.”

……

Bảng 1: Tổng hợp ý kiến của giáo viên về ý nghĩa của trò chơi học

tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi.

Tổng số phiếu điều tra: 42 phiếu

Dựa vào kết quả điều tra bảng 1 cho ta thấy: Đa số giáo viên cho rằng trò chơihọc tập có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻchiếm 52,4% Số còn lại ( 47,6%) cho rằng chiếm vị trí rất quan trọng.Vàkhông có giáo viên nào phủ nhận vai trò của trò chơi học tập đối với sự pháttriển trí nhớ có chủ định cho trẻ

Nh vậy, qua đó ta thấy rằng giáo viên mầm non chủ yếu đã hiểu đợcrằng trò chơi học tập ' rất quan trọng” và ' quan trọng” nhng còn quan trọng

nh thế nào thì họ cha thực sự hiểu hoặc hiểu một cách mơ hồ, tản mạn

Câu hỏi 2: Những vấn đề mà chị quan tâm khi sử dụng trò chơi học tập là gì? Nhằm mục đích gì ?

Chúng tôi thu đợc kết quả nh sau: đa số giáo viên trả lời rằng họ quantâm đến:

+ Đồ dùng, đồ chơi có đầy đủ, phù hợp với trẻ hay không

+ Chú ý đến sự khám phá, tính tò mò, lòng ham hiểu biết của trẻ về một

+ Cô phổ biến luật chơi, cách chơi

……

Tất cả những vấn đề mà họ quan tâm đều nhằm mục đích:

+ Để khắc sâu kiến thức cho trẻ

+ Để phát triển thêm tri thức cho trẻ

l-Tỷ lệ

%

Mục đích cần đạt

Số ợng

l-Tỷ lệ

Tổng số phiếu điều tra: 42 phiếu

Qua số liệu thống kê ở bảng 2 cho thấy: Hầu hết các giáo viên mầm nonkhi tổ chức trò chơi học tập cho trẻ đều quan tâm, chú ý đến việc giải thích, h-ớng dẫn luật chơi, cách chơi một cách dễ hiểu cho trẻ dễ dàng tiếp thu

(71,4%) Việc quan tâm tổ chức trò chơi hấp dẫn thu hút trẻ hứng thú tham giachiếm (66,6%); (35,7%) đa yếu tố thi đua giữa các nhóm trẻ và vấn đề kíchthích tính tích cực sáng tạo của trẻ trong quá trình chơi cũng chiếm tỷ lệ (23,8%) Hơn 1/2 số giáo viên cũng đã chú ý đến đồ dùng, đồ chơi mới, phongphú (59,5%), tuy nhiên chỉ (23,8%) giáo viên chú ý mở rộng nâng cao dần nộidung chơi Việc chú ý đến số lợng – góc chơi hầu nh không đợc quan tâmnhiều (11,9 %).

Với những vấn đề trên mà các giáo viên chú ý khi tổ chức trò chơi họctập đều nhằm mục đích giúp trẻ nắm vững luật chơi, cách chơi (71,4%), củng

cố kiến thức cho trẻ (47,6%), phát triển ngôn ngữ cho trẻ (26,2%), phát triểntrí nhớ cho trẻ (23,8%), phát triển t duy cho trẻ (35,7%), gây sự tập trung chú

ý cho trẻ vào hoạt động chơi (21,4%) và ( 23,8%) giáo viên quan tâm đến vấn

đề rèn luyện các giác quan

Nhận xét: Các giáo viên đã nhận thức cha sâu, còn có những hạn chế

đó là: hiểu một cách mơ hồ về trò chơi học tập Vì thế trong quá trình tổ chứctrò chơi học tập cho trẻ đã biết hớng sự quan tâm đến một số vấn đề nhng cònphân tán, mang tính chất bề ngoài Đa số đều quan tâm, chú ý đến các vấn đềnhằm tổ chức trò chơi hấp dẫn thu hút trẻ Tuy nhiên việc mở rộng, phức tạpdần nội dung chơi cha đợc các giáo viên quan tâm lắm Chủ yếu vẫn đang chú

ý hình thức để làm sao hấp dẫn trẻ và thu hút trẻ hứng thú tham gia chứ chathực sự quan tâm đến kết quả chơi , kiến thức mà trẻ thu đợc Tỉ lệ phát triểntrí tuệ còn quá thấp trong khi đây là thế mạnh của trò chơi học tập

Quá trình tổ chức trò chơi học tập (71,4%) giáo viên nhằm mục đích cốgắng làm sao cho trẻ nắm vững luật chơi, cách chơi và chủ yếu nhằm giúp trẻphát triển toàn diện trên tất cả các mặt chứ cha thực sự chú trọng phát triểnmột mặt cụ thể nào đó của trẻ Thế nên trò chơi diễn ra một cách chung chungchứ cha hớng đến phát triển một năng lực, khả năng nào đó của trẻ

Câu hỏi 3: Những vấn đề chị chú ý khi tổ chức trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ em 5-6 tuổi là gì? Nhằm mục đích gì?

Chúng tôi thu đợc kết quả nh sau:

Đa số các giáo viên trả lời rằng họ quan tâm đến:

+ Hứng thú vào việc học tập vì khi trẻ tập trung chú ý đến việc học tập thìtrẻ mới nắm đợc những kĩ năng, kiến thức cần thiết Qua đó trẻ nhớ đợc vàtiếp tục phát triển

+ Cần tạo các trò chơi phù hợp, kích thích tính tò mò của trẻ, hớng trẻ tớicác trò chơi, phản ánh đợc yêu cầu của trò chơi

+ Hệ thống kiến thức truyền đạt

+ Điều kiện và đặc điểm của từng trẻ để phát triển trí nhớ có chủ định.

+Thu hút trẻ chú ý vào trò chơi

+ Câu hỏi đàm thoại về nội dung chơi, luật chơi, câu hỏi mang tính gợi mở

……

Tất cả những vấn đề mà họ quan tâm đều nhằm mục đích:

+ Giúp trẻ hiểu luật chơi, cách chơi

+ Trẻ hứng thú tham gia chơi

Bảng 3: Các vấn đề mà giáo viên mầm non chú ý khi tổ chức trò chơi học

tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ em 5-6 tuổi:

Tổng số phiếu điều tra: 42

Qua số liệu thống kê ở bảng 3 cho thấy:

Trong quá trình tổ chức trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ

định cho trẻ 5- 6 tuổi, hầu hết (76,2%) giáo viên đều tập trung chú ý đến việcgiải thích nội dung, hành động và luật chơi, hớng dẫn cách chơi (59,5%) chú

ý đến vấn đề lựa chọn trò chơi, đồ chơi hấp dẫn, phù hợp với nội dung truyền

đạt và đặc điểm lứa tuổi Tuy nhiên, chỉ (23,8%) giáo viên chú ý đến việc tạotâm trạng vui vẻ chờ đón trò chơi và (35,7%) quan tâm đến việc gây sự chú ýcủa trẻ Vấn đề mở rộng, phức tạp dần nội dung chơi chỉ chiếm (23,8%) và

(69%) giáo viên chú ý chỉ cho trẻ nhiệm vụ cần ghi nhớ Nh vậy, hầu hết các vấn đề mà giáo viên chú ý khi tổ chức trò chơi học tập nhằm phát triển trí nhớ

có chủ định cho trẻ còn tập trung nhiều trên cô chứ cha hớng sự chú ý nhiều

đến hoạt động của trẻ

Với những vấn đề mà các giáo viên quan tâm, chú ý khi sử dụng tròchơi học tập nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ 5- 6 tuổi thì mục đíchnhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ chỉ đạt (54,8%) Các mục đíchkhác nh: phát triển thao tác trí tuệ (23,8%), phát huy tính tích cực hoạt độngsáng tạo của trẻ chiếm (35,7%)

Nhận xét: Đa số các giáo viên mầm non đã biết hớng đến mục đích

chung là nhằm phát triển trí nhớ có chủ định cho trẻ, tuy nhiên cụ thể của việcphát triển trí nhớ có chủ định nh thế nào thì họ không chú ý đến nh:

+ Cha quan tâm đến tác dụng giáo dục trí tuệ của trò chơi học tập, chỉchú ý đến giải thích sao cho hứng thú, hấp dẫn để trẻ nắm đợc cách chơi Songvấn đề là phát huy đợc cái gì đằng sau loại trò chơi này thì giáo viên khôngquan tâm

+ Cha chú ý đến việc kích thích trẻ vận dụng khả năng ghi nhớ, cácthao tác t duy của mình trong việc phân tích, so sánh, tổng hơp… Để giảiquyết nhiệm vụ chơi đặt ra Thế nên vấn đề nâng cao, phứa tạp dần nội dungchơi cha đợc các giáo viên quan tâm sử dụng trong quá trình tổ chức cho trẻchơi và việc lựa chọn trò chơi, đồ chơi mới để lôi cuốn hấp dẫn trẻ tham giachơi cũng cha đợc chú ý

Nguyên nhân: Do giáo viên cha nắm đợc đặc điểm đặc trng của trí nhớ

có chủ định vì thế khi tổ chức trò chơi chỉ chú ý đến tính chất bề ngoài, chỉ tậptrung vào giải thích, hớng dẫn cách chơi sao cho trẻ chơi một cách vui vẻ Đây

là điều kiện cần thiết nhng cha đủ Bởi vì đặc trng của trí nhớ có