Yên lạc trong công cuộc đổi mới từ 1996 2010 luận văn tốt nghiệp đại học

Tình hình kinh tế - xã hội của Yên Lạc trước khi tái lập trước 1996 Miền Nam hoàn toàn giải phóng, tổ quốc được thống nhất bước vàochặng đường đầu của thời kỳ quá độ lên CNXH Đảng bộ và

KHOA LỊCH SỬ

===  ===

PHẠM THỊ Lí

KHểA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Yên Lạc trong công cuộc đổi

mới từ 1996 - 2010

CHUYấN NGÀNH LỊCH SỬ VIỆT NAM

VINH - 2011

KHOA LỊCH SỬ

===  ===

PHẠM THỊ Lí

KHểA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Yên Lạc trong công cuộc đổi

Trong quá trình tìm hiểu và hoàn thiện khoá luận này cùng với sự nỗlực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy

cô giáo trong khoa Lịch sử trường Đại học Vinh Đặc biệt là sự hướng dẫntâm huyết của thầy giáo hướng dẫn - ThS Nguyễn Khắc Thắng Đồng thời có

sự nhiệt tình cung cấp thông tin tư liệu của Văn phòng huyện uỷ, UBND, các

cơ quan, tổ chức chính trị xã hội trên địa bàn huyện Yên Lạc

Nhân dịp khoá luận hoàn thành, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắcđến các cá nhân, tập thể đã giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận này Tôi cũngxin chân thành gửi lời cảm ơn tới gia đình đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ, độngviên khích lệ tôi về vật chất cũng như tinh thần để tôi có điều kiện học tập,nghiên cứu tốt

Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do thời gian và năng lực có hạn nênkhoá luận không tránh khỏi những thiếu xót Rất mong nhận được ý kiếnđóng góp của các thầy cô giáo và các bạn

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Vinh, tháng 5 năm 2011

Tác giả

Phạm Thị Lý

A MỞ ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

3 Đối tượng và phạm vi nghiên đề tài 8

4 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu 8

5 Bố cục đề tài 9

B NỘI DUNG 10

Chương 1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI YÊN LẠC TRƯỚC KHI TÁI LẬP (TRƯỚC 1996) 10

1.1 Đặc điểm tự nhiên và lịch sử - xã hội 10

1.1.1 Đặc điểm tự nhiên 10

1.1.2 Đặc điểm lịch sử - xã hội 11

1.2 Tình hình kinh tế - xã hội của Yên Lạc trước khi tái lập (trước 1996) 15

Chương 2 YÊN LẠC TRONG NHỮNG NĂM ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI (1996 - 2010) 19

2.1 Yên Lạc trong giai đoạn 1996 - 2000 19

2.1.1 Huyện Yên Lạc tái lập và nhiệm vụ đặt ra 19

2.1.2 Thành tựu và hạn chế 20

2.1.2.1 Kinh tế 21

2.2 Yên Lạc giai đoạn 2000 - 2005 32

2.2.1 Điều kiện lịch sử 32

2.2.2 Thành tựu và hạn chế 34

2.3 Yên Lạc giai đoạn 2005 - 2010 53

2.3.1 Tình hình và nhiệm vụ 53

2.3.2 Thành tựu và hạn chế 56

Chương 3 BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP 72

3.1 Một số bài học kinh nghiệm 72

3.2 Một số giải pháp 74

KẾT LUẬN 79

TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

PHỤ LỤC

BCT: Bộ Chính trị

CNH - HĐH NNNT: Công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp

nông thônCNH - HĐH: Công nghiệp hoá - hiện đại hoá

CNXH: Chủ nghĩa xã hội

KH - UB: Kế hoạch uỷ ban

KH/HU: Kế hoạch huyện uỷ

UBND: Uỷ ban nhân dân

XHCN: Xã hội chủ nghĩa

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử dân tộc Đằng sau những thắnglợi hào hùng, vẻ vang là những dấu vết mà chiến tranh để lại trong tâm trí conngười là không hề vơi lấp Mỗi miền quê Việt Nam bằng ý chí, nghị lực đãvượt qua bao khó khăn để vươn lên xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc gópphần đưa đất nước phát triển Yên Lạc mảnh đất đồng bằng vốn thuộc mộtphần huyện Vĩnh Lạc (Vĩnh Lạc gồm huyện Yên Lạc và Vĩnh Tường) đi theotiếng gọi, ánh sáng của Đảng chiếu rọi hoà chung cùng cả nước thực hiệncông cuộc đổi mới theo đường lối đổi mới của Đảng xác định tại Đại hội lầnthứ VI Với sự vận dụng một cách sáng tạo chủ trương đường lối của Đảngvào hoàn cảnh địa phương đã tạo ra những bước chuyển tích cực trên mọi mặtđời sống xã hội

Mười lăm năm kể từ khi tái lập huyện (năm 1996) cùng đẩy mạnh côngcuộc đổi mới, Đảng bộ và nhân dân Yên Lạc đã đạt được nhiều thành tựu trêntất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục, an ninh quốc phòng

Từ một vùng đất thuần nông dựa vào thiên nhiên là chủ yếu Với việc thựchiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã đem lại sự đa dạng trong cơ cấu ngànhkinh tế của huyện, nguồn thu ngân sách của huyện tăng hàng năm, đời sốngnhân dân được cải thiện và từng bước nâng cao Tình hình chính trị ổn định,giữ vững an ninh quốc phòng, văn hoá, giáo dục, y tế xã hội có nhiều tiến bộ

Thành tựu trong mười lăm năm mà Đảng bộ và nhân dân Yên Lạc đãđạt được là rất đáng tự hào Bên cạnh đó còn một số hạn chế đã làm ảnhhưởng đến việc đẩy mạnh quá trình CNH - HĐH NNNT của quê hương

Nhằm góp phần tìm hiểu quá trình đổi mới ở địa phương trong những

năm 1996 - 2010 tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Yên Lạc trong công cuộc đổi

mới từ 1996 - 2010” làm khoá luận tốt nghiệp của mình Với hy vọng góp

phần nhỏ bé của mình vào việc nghiên cứu, tổng kết, đánh giá những thànhtựu của công cuộc đổi mới của đất nước nói chung và Yên Lạc nói riêng.

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Bàn về công cuộc đổi mới cả nước nói chung, Yên Lạc nói riêng là mộtvấn đề đang còn mới mẻ, mang tính thời sự cao Một số công trình nghiên cứu

đề cập đến một số khía cạnh của vấn đề này

- Văn kiện của Đảng tại các Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng cộngsản Việt Nam: Đại hội VI, VII, VIII, IX, X đã tổng kết những thành tựu, hạnchế và vạch ra những mục tiêu mà các Nghị quyết của các Đại hội đã vạch ra

- Trong cuốn tạp chí “Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam” của nhà xuất

bản Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh với một số vấn đề có lien quanđến công cuộc đổi mới

- Cuốn “Lịch sử Việt Nam từ 1975 đến nay - những vấn đề lý luận và

thực tiễn” của GS.Trần Bá Đệ biên soạn, nhà xuất bản Đại học Quốc gia 1998

đã nêu lên những thành tựu tiến bộ và những hạn chế yếu kém, khuyết điểmcủa đất nước từ khi thực hiện đổi mới đến năm 1996

- Cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Yên Lạc 1930 - 2005” của Ban chấp

hành Đảng bộ huyện Yên Lạc biên soạn đã đánh giá thực trạng kinh tế - xãhội - văn hoá, khẳng định những thành tựu, những mặt mạnh, đồng thời nêu

rõ những hạn chế và những thiếu sót trong bước đầu thực hiện đường lối đổimới, cùng công cuộc đẩy mạnh công cuộc đổi mới của huyện Yên Lạc

- “Lịch sử Đảng bộ huyện Vĩnh Tường giai đoạn 1930 - 2003” đã đề

cập những hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội - văn hoá của Yên Lạc trongthời kỳ huyện Vĩnh Lạc

- Ngoài ra, một số báo cáo tổng kết của ban chấp hành huyện Đảng bộYên Lạc và các báo cáo tổng kết của Hội đồng nhân dân huyện, báo cáo chínhtrị của Đảng bộ huyện Yên Lạc, trong đó đã tổng kết đánh giá sơ lược những

thành tựu và hạn chế của quá trình thực hiện đổi mới Nhưng chủ yếu các báocáo này còn nặng về thành tựu và mang tính nhiệm kỳ Vì vậy, để có mộtcông trình tương đối hoàn chỉnh về Yên Lạc trong thời kỳ đổi mới từ 1996 -

2010 cần phải đầu tư nhiều thời gian công sức và trí tuệ

3 Đối tượng và phạm vi nghiên đề tài

3.1 Đốí tượng

Để nghiên cứu đề tài “Yên Lạc trong công cuộc đổi mới từ 1996-2010” trước hết cần nghiên cứu điều kiện tự nhiên, điều kiện xã hội của YênLạc, những nhân tố ảnh hưởng đến sự nghiệp đổi mới ở Yên Lạc

Trong tâm của khoá luận là nghiên cứu những thành tựu và hạn chế màĐảng bộ và nhân dân Yên Lạc đã đạt được trong những năm từ 1996 - 2010

3.2 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh quốc phòng củaYên Lạc trong giai đoạn 1996 - 2010

4 Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu

4.1 Nguồn tài liệu

Để thực hiện đề tài “Yên Lạc trong công cuộc đổi mới từ 1996 - 2010”tôi đã tập trung khai thác các nguồn tài liệu sau:

- Nguồn tài liệu thành văn: Các văn kiện của Đảng cộng sản Việt Nam

từ (Đại hội VI đến X), các tài liệu viết về lịch sử, con người Yên Lạc, các báocáo của Huyện uỷ, Uỷ ban nhân dân Yên Lạc từ 1996 - 2010

- Nguồn tài liệu điền dã: Các lần trao đổi, tiếp xúc với các cán bộ và nhândân trong huyện, quan sát thực tế sự thay đổi của Yên Lạc trong những năm qua

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp chủ yếu là phương pháp lịch sử, lôgich Bên cạnh đó kếthợp phương pháp điền dã, thống kê, phân tích dựa trên quan điểm sử học Macxít làm cơ sở nghiên cứu

B NỘI DUNG

Chương 1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI YÊN LẠC

TRƯỚC KHI TÁI LẬP (TRƯỚC 1996)

1.1 Đặc điểm tự nhiên và lịch sử - xã hội

1.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Yên Lạc là một huyện đồng bằng của tỉnh Vĩnh Phúc, hiện nay có 16

xã và 1 thị trấn, diện tích 106,7 km2 .Dân số theo thống kê mới nhất là 148000người (năm 2010) Huyện nằm ở vị trí chiến lược quan trọng, phía Bắc giáphuyện Tam Dương, phía Đông giáp huyện Bình Xuyên, Mê Linh, phía Tâygiáp huyện Vĩnh Tường, phía Nam là sông Hồng phân cách Yên Lạc với SơnTây Huyện chỉ cách thủ đô Hà Nội 30 km đường chim bay

Yên Lạc là một huyện đồng bằng, địa hình không phức tạp tạo điềukiện thuận lợi cho việc tổ chức các vùng chuyên canh, tạo điều kiện cho việcứng dụng các tiến bộ KHKT, Cơ giới hoá Thực hiện CNH - HĐH NNNT Yên Lạc là địa bàn với dòng sông Hồng chảy qua 6 xã của huyện với

12 km đê đại hà tạo thành hai đường giao thông thuỷ, bộ song song nối liềnViệt Trì với Hà Nội Đem lại nguồn phù sa bồi đắp ven sông cho những bãibồi ven sông màu mỡ tạo điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp Đặctrưng của khí hậu Yên Lạc biểu hiện khá rõ nét yếu tố khí hậu nhiệt đới giómùa: một mùa đông lạnh và khô, các ngày đầu xuân ẩm ướt, âm u do thiếunắng cộng với mưa phùn và sương mù Mùa mưa thường đến tháng 8, 9, 10với lượng mưa tương đối lớn Cái nắng hè nơi đây thường vào tháng 5, 6, 7nhưng không quá gay gắt Với khí hậu này đã đem đến vùng quê những sảnphẩm phong phú về cây nông nghiệp: rau sạch (điển hình ở Minh Tân), tạođiều kiện thuận lợi cho hoạt động mua bán trao đổi sản phẩm trên địa bàn

huyện và một số vùng lân cận Góp phần giải quyết nhu cầu về chất lượnghàng tiêu dùng của cư dân tại địa bàn huyện vào thời điểm này.

Hệ thống giao thông vận tải của huyện có sự đa dạng về loại hình,thuận lợi cho sự phát triển các ngành kinh tế cũng như giao lưu văn hoá

Đường bộ: đường sắt Hà Nội - Lào Cai nối liền với thủ đô, các tỉnh ởđồng bằng sông Hồng và các tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai Huyện có quốc

lộ 13 đi qua nối Vĩnh Phúc với Sơn Tây, lên Tây Bắc Có tỉnh lộ 303 từ ĐồngVăn đến Nguyệt Đức, sang Bình Xuyên… Ngoài ra, huyện còn có nhiềuđường liên huyện, liên xã, liên thôn, nối liền huyện với các tỉnh

Đường sông: Nhờ có dòng sông Hồng chảy qua các xã trong huyện nênthuận lợi cho việc vận chuyển hàng hoá như: cát , sỏi… từ các vùng tronghuyện tới các huyện khác Bến Chu Phan - nơi điểm dừng đỗ chuyên chởhang hoá

Tài nguyên khoáng sản ở huyện Yên Lạc: cát xây dựng dọc trên dòngsông Hồng đã phục vụ cho bà con các xã ven sông: Trung Hà, Liên Châu,Hồng Phương…

Tóm lại, điều kiện tự nhiên đã có sự tác động không nhỏ đến quá trìnhphát triển kinh tế xã hội của huyện Yên Lạc trong sự nghiệp phát triển huyệnnhà Nhưng nhìn thấy rõ rằng, Yên Lạc là một vùng thuần nông - các nghề thủcông dần dần hình thành nhưng dưới nền tảng của một nghề nông nghiệp.Những lợi thế, khó khăn, hạn chế mà điều kiện tự nhiên đem lại cho huyện làmột yêu cầu cho chính quyền và nhân dân Yên Lạc biết khai thác, sử dụngtiềm năng đó trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội

1.1.2 Đặc điểm lịch sử - xã hội

Trong suốt tiến trình hình thành và phát triển của lịch sử dân tộc, nhândân Yên Lạc đã từng bước định hình truyền thống đấu tranh cách mạng kiêncường của huyện cùng trang sử vẻ vang với nền văn hoá sơ khai - cuội nguồncủa dân tộc Việt Nam

Huyện Yên Lạc nằm ở vùng đất cổ, gắn liền với quá trình hình thành vàphát triển của dân tộc Việt Nam Những phát hiện của ngành khảo cổ học qua

6 lần khai quật ở di chỉ Đồng Đậu (thuộc xã Minh Tân), hiện vật tìm thấy tạiđây đã góp phần khẳng định: Trong tiến trình lịch sử của dân tộc, người Việt

cổ từ du canh du cư đã định canh, định cư, dừng lại Đồng Đậu - Yên Lạc,trồng lúa nước và ngày càng tập trung vào nông nghiệp, trải qua hàng nămgóp phần xây dựng nên nền văn minh sông Hồng rực rỡ

Ở một vùng đất cổ, có nhiều điều kiện để trồng trọt phát triển nôngnghiệp, con người đã tụ hội sinh sống ở đây từ lâu đời Huyện Yên Lạc hình

thành từ khá sớm Theo “Dư địa chí” của Nguyễn Trãi (thế kỷ XV), “Đại

Việt địa dư toàn diên” của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu (thế kỷ XIX ),

“Đại Nam nhất thống trí” do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn… thì tên

huyện Yên Lạc đã có từ thời Đinh (thế kỷ X), những năm mở đầu thời kỳ độclập lâu dài của dân tộc Từ đó đến nay, trải qua hơn một nghìn năm với baothay đổi về chính trị - hành chính, kinh tế - xã hội, huyên Yên Lạc vẫn tiếp tụctồn tại và không ngừng phát triển

Thời Đinh huyện Yên Lạc thuộc dạo

Thời Lý - Trần huyện Yên Lạc thuộc lộ

Thời Lê thuộc phủ Tam Đới , châu (xứ, trấn, thừa tuyên) Sơn Tây.Thời Minh Mạng nhà Nguyễn, các đơn vị hành chính ở nước ta đượcchia thành tỉnh Yên Lạc trở thành huyện của tỉnh Sơn Tây

Dưới thời phong kiến, Yên Lạc là một huyện lớn, người đông, sản vậtphong phú, khá nổi tiếng

Năm 1890, sau khi xâm chiếm nước ta, toàn quyền Đông Dương thànhlập đạo Vĩnh Yên, gồm phủ Vĩnh Tường và các huyện khác, trong đó có YênLạc Đến năm 1899, toàn quyền Đông Dương lập tỉnh Vĩnh Yên Yên Lạc làmột huyện của tỉnh mới

Sau Cách mạng tháng Tám (1945), đơn vị hành chính Vĩnh Yên, huyệnYên Lạc không thay đổi.

Dưới sự chỉ đạo của Đảng và Nhà nước - huyên Yên Lạc đã nhiều lầnthể hiện vị trí của mình trong vai trò một bộ phận hành chính của tỉnh VĩnhPhú (gồm Vĩnh Phúc và Phú Thọ - năm 1968), của huyện Vĩnh Lạc (gồmVĩnh Tường và Yên Lạc - năm1977)

Ngày 7/10/1995, Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

ra Nghị định số 63/CP, chia Vĩnh Lạc thành hai huyện như trước đây: YênLạc, Vĩnh Tưòng Ngày 1/1/1997, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập lại theo Nghịquyết của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX, kỳhọp thứ 10, tháng 11/1996 Từ đó, Yên Lạc lại là huyện của tỉnh Vĩnh Phúc

Qua hàng nghìn năm hình thành và phát triển, các thế hệ người YênLạc đã xây dựng nên nhiều truyền thống tốt đẹp

- Trước hết là truyền thống đoàn kết, cần cù và sáng tạo trong lao động.Yên Lạc một huyện đồng bằng, với những cánh đồng lớn phì nhiêu và nhữngđồng bãi phù sa rộng màu mỡ, để có được những cánh đồng màu mỡ ấy nhiềuthế hệ người dân Yên Lạc đã phải chung lưng đấu cật, đồng cam cộng khổ,khai phá rừng hoang, đầm lầy, chống hạn hán, lũ lụt…Biến đất hoang và bãilầy thành những cánh đồng lúa và hoa màu tạo dựng những làng xóm đôngvui Truyền thống đoàn kết quý báu của người dân Yên Lạc còn được bồi đắpqua tinh thần đấu tranh chống áp bức, bóc lột, chống giặc ngoại xâm dai dẳng

- Yên Lạc có truyền thống văn hoá đặc sắc, được bảo tồn giữ gìn, pháttriển trong suốt chiều dài lịch sử Đó là tinh hoa của nền văn nghệ dân gian,những làn điệu hát xoan, trống quân, chèo… thường được trình diễn trong cácdịp lễ hội, lễ tết, đình đám, được truyền từ đời này sang đời khác Đó làtruyền thống hiếu học, học để làm người, học để giúp đời Từ triều Lý (thế kỷX) đến cuối triều Nguyễn (đầu thế kỷ XX) ở Yên Lạc có 22 người đỗ đại

khoa, nhiều tên tuổi khá nổi tiếng như: Phạm Công Bình, Nguyễn Tông Lỗi,Nguyễn Đức Kỳ… Cho đến nay, truyền thống ham học hỏi, hiếu học vẫnkhông ngừng được phát huy trên địa bàn các xã của huyện.

Truyền thống văn hoá của Yên Lạc còn được thể hiện ở những côngtrình kiến trúc: đình, đền, chùa, miếu… vượt qua thử thách khắc nghiệt củathời gian và khói lửa chiến tranh vẫn tồn tại như bài ca bất hủ ngợi ca khối óc,bàn tay tài hoa của bao thế hệ người lao động Tiêu biểu, đền Thính (BắcCung) ở xã Tam Hồng được Nhà nước xếp hạng “Di tích lịch sử - văn hoá”

- Bằng tình yêu tha thiết quê hương đất nước, từ bao đời nay nhân dânYên Lạc đã xây dựng nên cho mình một truyền thống yêu nước và tinh thầnchiến đấu quật cường, viết nên những trang sử hết sức tự hào trong cuộc khởinghĩa Hai Bà Trưng, cuộc kháng chiến chống quân Lương (giữa thế kỷ VI),kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông (thế kỷ XIII), quân xâmlược Minh (thế kỷ XV)… nhiều người con Yên Lạc đã tham gia nghĩa quân,anh dũng chiến đấu góp phần làm nên chiến thắng vang dội ở Bình LêNguyên, cầu Xa Lộc…

Thực dân Pháp xâm lược nước ta, hưởng ứng phong trào Cần Vương,cùng với nhân dân cả nước, nhân dân trong huyện dưới sự lãnh đạo của các sĩphu yêu nước đã nổi dậy chống Pháp Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của LêBột - lập căn cứ ở chân núi Tam Đảo, cuộc khởi nghĩa do Lãnh Áo (NguyễnHữu Tân), Lãnh Sâm (Bùi Sâm) lãnh đạo…

Những truyền thống đó được phát huy mạnh mẽ trong thời kỳ mới củalịch sử đất nước, thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc dưới sự lãnh đạo củaĐảng cộng sản Việt Nam - đội tiên phong của giai cấp công nhân Hoà chungcùng nhân dân cả nước, nhân dân Yên Lạc tiến hành cuộc đấu tranh oanh liệtsuốt 15 năm giành độc lập và đến ngày 22/8/1945, đã tiến hành khởi nghĩathắng lợi, giành chính quyền trong toàn huyện Tiếp đó, dưới sự lãnh đạo của

Đảng, trực tiếp là sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Yên Lạc, được thành lập6/1946 nhân dân trong huyện đã tham gia cuộc kháng chiến toàn dân, toàndiện, trường kỳ và anh dũng chống lại thực dân Pháp, vượt qua mọi thử thách

ác liệt, góp phần giải phóng quê hương, giải phóng hoàn toàn miền Bắc(7/1954) Thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng CNXH ở miền Bắc vàđấu tranh giải phóng miền Nam, nhân dân Yên Lạc vừa ra sức thi đua laođộng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho CNXH vừa chi viện sứcngười, sức của cho miền Nam, cùng cả nước chống Mỹ, góp phần vào Đạithắng mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước,cùng cả nước đi lên CNXH

Trong sự nghiệp xây dựng CNXH, nhất là từ khi thực hiện công cuộcđổi mới do Đảng khởi xướng (12/1986), từ khi tái lập huyện nhân dân YênLạc giành được nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực Là động lực lớn giúp nhândân Yên Lạc tiếp tục cố gắng, phấn đấu hơn trên bước đường phát triển kinh

tế - xã hội vì cuộc sống ấm no hạnh phúc, xây dựng quê hương giàu đẹp trongcông cuộc đổi mới đất nước

1.2 Tình hình kinh tế - xã hội của Yên Lạc trước khi tái lập (trước 1996)

Miền Nam hoàn toàn giải phóng, tổ quốc được thống nhất bước vàochặng đường đầu của thời kỳ quá độ lên CNXH Đảng bộ và nhân dân YênLạc đã bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội

ở địa phương

Đến năm 1976, nhiều chỉ tiêu kinh tế xã hội ở Yên Lạc được thựchiện, sản xuất nông nghiệp hoàn thành cả về diện tích gieo trồng, nghĩa vụđóng góp lương thực với nhà nước, giá trị tổng sản lượng, thủ công nghiệp,xây dựng cơ sở hạ tầng… Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân từ xã đếnhuyện được củng cố, sắp xếp ổn định tổ chức theo quyết định 130 của Hộiđồng chính phủ Chính quyền các cấp đã tập trung vào nhiệm vụ khôi phục,

phát triển sản xuất, chăm lo đời sống nhân dân, củng cố và phát triển hợp tác

xã theo hướng sản xuất lớn XHCH, củng cố lực lượng dân quân tự vệ và xâydựng nếp sống văn hoá mới Công tác thí điểm về việc thực hiện chỉ thị 214của Ban bí thư, giữa các phòng văn hoá - cấp chính quyền địa phương vềđám cưới, đám tang theo nếp sống mới Xã Yên Phương đã thực hiện kếtquả tốt nhất

Thực hiện chủ trương của Đảng, đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hộitheo hướng sản xuất và XHCN, không ngừng nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần cho nhân dân Trong đó có việc tăng cường xây dựng ở cấp huyện,10/1977 thực hiện nghị quyết của Hội đồng chính phủ huyện Yên Lạc đã hợpnhất thành một huyện Vĩnh Lạc với 260000 người, 45 xã, 175 thôn, diện tích

tự nhiên 26760 ha [1;222]

Đầu năm 1981, khoán 100 ra đời đã chuyển khoán việc sang khoán sảnphẩm, khoán đội sang khoán hộ bước đầu xây dựng lại quyền tự chủ trong sửdụng đất lao động của hộ xã viên, gắn lao động với đất đai, làm cho các hộ xãviên quan tâm hơn đến kết quả cuối cùng Nhờ đó làm cho sản xuất phát triểntheo hướng toàn diện có hiệu quả, cơ sở vật chất được tập trung xây dựng, cácmặt văn hoá xã hội bước đầu khắc phục được tình trạng xuống cấp

Từ năm 1986 trở đi quán triệt đường lối đổi mới toàn diện về kinh tế xãhội do Đại hội VI của Đảng đề ra, Yên Lạc đã triển khai và tăng cường chỉđạo mọi mặt hoạt động và bước đầu đạt được những kết quả nhất định: trênmặt trận sản xuất nông nghiệp đã gieo trồng được 31972 ha đạt 96,2% kếhoạch, vượt 5,8% năm 1985 Tổng sản lượng lương thực đạt 77842 tấn[1;244]; xây dựng nhiều trạm bơm, hệ thống mương máng, đưa các giống lúavào gieo trồng, mở rộng quy mô vào vụ đông và vụ thu, sin hoá đàn bò…

Khi Nghị quyết X ra đời (4/1988) các địa phương đã nhanh chóng vượt

ra khỏi khó khăn và thử thách, từng bước đưa công cuộc đổi mới đi vào cuộc

sống, chuyển nền kinh tế thuần nông sang nền kinh tế có cơ cấu đa dạng, lấynông nghiệp làm trọng tâm, tiếp tục phát triển thủ công nghiệp và mở rộngsản xuất với dịch vụ thương mại ngày càng được chú trọng Một bộ phậnnông dân đã có vốn, có kiến thức làm ăn và chủ động được việc bố trí sảnxuất theo hướng sản xuất hàng hoá.

Công tác giáo dục được quan tâm, chú trọng đầu tư xây dựng thêmnhiều trường học kiên cố ở Tam Hồng, Tề Lỗ, Liên Châu… Phong tràotrường chuyên, lớp chọn được duy trì, chất lượng giảng dạy và học tập đượcngành giáo dục đặc biệt quan tâm Chú trọng giáo dục hướng nghiệp, đã gắnđược giáo dục của nhà trường với hoạt động thực tiễn

Các hoạt động chăm sóc sức khoẻ nhân dân, phong trào thể dục, thể thaođược duy trì Công tác an ninh chính trị, an ninh toàn xã hội được giữ vững

Giai đoạn 1991 - 1995 là một quá trình phấn đấu mạnh mẽ của địaphương nhằm đẩy mạnh công cuộc đổi mới một cách vững vàng từng bướcgiải phóng và phát huy năng lực sản xuất, tạo ra các tiềm năng để phát triểnkinh tế trên địa bàn huyện, phát huy mạnh mẽ tác dụng các tiến bộ KHKT,

mở rộng thị trường Nền kinh tế đã có bước tăng trưởng khá, nhiều chỉ tiêu đãđạt được và vượt mức kế hoạch, các mặt đời sống xã hội có nhiều biếnchuyển, kinh tế gia đình, kinh tế cá thể, tiểu chủ phát triển tạo việc làm chohàng ngàn lao động Nhiều công trình giao thông thuỷ lợi, điện lực, trạm y tếđược nâng cấp và xây dựng khang trang

Nhờ chú trọng việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuấthàng hoá, phát triển nông nghiệp toàn diện giải quyết vững chắc vấn đề lươngthực, gắn nông nghiệp với tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ nên các địaphương bước đầu khắc phục được những hạn chế của nền kinh tế thuần nông,phá thế độc canh đưa nền kinh tế phát triển liên tục vững chắc

Các tổ hợp kinh tế ngoài quốc doanh được phép “bung ra” như mộc, cơkhí, vật tư phục vụ sản xuất, vật liệu xây dựng may mặc… góp phần tăngthêm sản phẩm xã hội.

Mạng lưới điện đã đến với đời sống của cư dân 17 xã trên địa bànhuyện chỉ trừ một số thôn còn khó khăn: thôn Trung Giang - xã Trung Hà,thôn Bảo Văn - xã Đồng Văn

Toàn huyện đã đắp 24 km đê bối cao hơn báo động II 60cm để đảm bảotốt công tác thuỷ lợi, phục vụ nhu cầu sản xuất nông nghiệp của cư dân

Về phát triển văn hoá xã hội thì công tác giáo dục được Huyện uỷ quantâm, chú trọng đầu tư xây dựng thêm nhiều trường học kiên cố ở Tam Hồng,

Tề Lỗ, Liên Châu… Phong trào trường chuyên, lớp chọn được duy trì Chấtlượng giảng dạy và học tập được ngành giáo dục đặc biệt quan tâm

Các hoạt động chăm sóc sức khoẻ nhân dân, phong trào thể dục, thểthao được duy trì Công tác an ninh - chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữvững

Những thành tựu về phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chínhtrị của Đảng bộ trong 10 năm qua đã tạo ra nền tảng trên con đường hiện đạihoá Đó là những trải nghiệm cần thiết cho Yên Lạc khi tái lập vào thời điểmcủa những năm cuối của thế kỷ XX

Chương 2 YÊN LẠC TRONG NHỮNG NĂM ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC

ĐỔI MỚI (1996 - 2010)

2.1 Yên Lạc trong giai đoạn 1996 - 2000

2.1.1 Huyện Yên Lạc tái lập và nhiệm vụ đặt ra

Thực hiện Nghị định 63 CP của Chính phủ tách huyện Vĩnh Lạc thànhhai huyện Vĩnh Tường và Yên Lạc Huyện Yên Lạc được tái lập và đi vàohoạt động từ ngày 1/1/1996, khi tái lập huyện Yên Lạc có diện tích tự nhiên là107,6km2, dân số:140680 người, có 17 xã: Đồng Cương, Bình Định, TrungNguyên, Tề Lỗ, Minh Tân (thị trấn Yên Lạc), Tam Hồng, Yên Đồng, Đại Tự,Hồng Châu, Liên Châu, Trung Hà, Trung Kiên, Hồng Phương, Nguyệt Đức,Văn Tiến, Yên Phương, Đồng Văn

Khi đã trở thành đơn vị hành chính mới, huyện uỷ, Uỷ ban và các cơquan trong huyện rất coi trọng việc ổn định tổ chức và tập trung chỉ đạo sảnxuất, bàn việc chống đói, tích cực giải quyết hạn, chủ động tưới tiêu để pháttriển nông nghiệp

Huyện Yên Lạc được tái lập đã đáp ứng nguyên vọng, tình cảm của cán

bộ đảng viên và nhân dân, đem đến cho mọi người niềm tin và trách nhiệmđối với quê hương Từ đây Yên Lạc lại trở thành một huyện trọng điểm củaTỉnh, giao thông thuỷ bộ thuận lợi, gần với các tuyến đường tỉnh lị, thành phố

dễ dàng cho việc tranh thủ sự giúp đỡ của các ngành, các cấp tạo tiền đề chohuyện vươn lên trong sự nghiệp CNH - HĐH Đánh giá đúng yêu cầu thựctiễn, Đảng bộ và nhân dân huyện Yên Lạc đã xác định những điều kiện thuậnlợi cơ bản của địa phương để phát huy truyền thống tốt đẹp của người dân từbao thế hệ tiếp bước trong thời kỳ mới đưa kinh tế - xã hội của huyện ngàycàng phát triển

Song huyện còn đứng trước những khó khăn: kết cấu hạ tầng phục vụsản xuất và sinh hoạt của nhân dân rất thấp kém Cán bộ thiếu nhiều, một số

bộ phận đồng chí là trưởng phó các ban, ngành, đoàn thể mới được bổ nhiệmchưa kinh qua công tác, còn rất mới lạ so với nhiệm vụ được giao Trụ sở vàcác điều kiện làm việc còn thiếu Các cơ quan huyện phải làm tại các nơixuống cấp dột nát được xây dựng từ trước 1977 Thời tiết khắc nghiệt, diễnbiến phức tạp; vụ chiêm xuân năm 1996 với giá rét kéo dài làm cho lúa chếtnhiều phải tập trung chỉ đạo khắc phục trước khi tiến hành Đại hội huyện

Trước không khí phấn khởi của nhân dân và Đảng bộ huyện trước sựtái lập huyện, cùng sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ, Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyệnYên Lạc lần thứ XVII được tiến hành từ ngày 11 đến ngày 13/3/1996 Đại hội

đã xác định nhiệm vụ cho Nhiệm kỳ 1996 -2000 là: “Đẩy mạnh sản xuất, pháttriển kinh tế - xã hội, xây dựng kết cấu hạ tầng là nhiệm vụ trọng tâm”

Trên tinh thần thành công của Đại hội Đảng bộ lần thứ XVII, toàn thểcán bộ, đảng viên và nhân dân trong huyện đã ra sức phát huy truyền thốngcách mạng của quê hương, biến Nghị quyết Đại hội thành hiện thực, tạo ranhững tiến bộ mới trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, đưa tới mộtphong trào cách mạng sôi nổi trong toàn huyện, thi đua hoàn thành vượt mức

kế hoạch đề ra Khai thác hiệu quả những tiềm năng sẵn có, tranh thủ mọi thời

cơ và các chương trình dự án để đẩy mạnh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội ổnđịnh trên toàn huyện

2.1.2 Thành tựu và hạn chế

Trong 5 năm (1996-2000), Đảng bộ và nhân dân huyện Yên Lạc đãđược sự quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ của Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân và các banngành cấp tỉnh Có Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Nghịquyết Đại hội Đảng bộ Tỉnh soi sáng Những thành tựu và kinh nghiệm quahơn 10 năm đổi mới đất nước, truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết, tự

lực tự cường, cần cù sáng tạo trong lãnh đạo, trong sản xuất của Đảng bộ vànhân dân huyện Yên Lạc là những điều kiện quan trọng cho bước đi ban đầucủa huyện.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Yên Lạc cũng gặp phải những khókhăn, thử thách: là một huyện thuần nông, xuất phát từ một nền kinh tế cònthấp, hoạt động buôn bán còn nhỏ lẻ, cơ sở vật chất xuống cấp, ngành nghềphát triển chậm Việc làm cho nguồn lao động còn thiếu Đội ngũ cán bộ còntồn tại những bất cập so với yêu cầu phát triển về năng lực, tổ chức thực hiệncủa các cấp, các ngành, các đơn vị còn nhiều lúng túng trong quá trình pháttriển nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN Một số cơ sở Đảng chưathật sự giải quyết dứt điểm tồn tại trong nội bộ

Vượt lên tất cả những khó khăn thử thách đó nhân dân Yên Lạc đãphát huy truyền thống cách mạng, tranh thủ điều kiện thuận lợi đã nỗ lựcphấn đấu đạt được những thành tích tương đối toàn diện trong giai đoạn đầutái lập huyện

2.1.2.1 Kinh tế

Thực hiện Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVII nhiệm

kỳ 1996 - 2000, Đảng bộ huyện Yên Lạc đã lãnh đạo nhân dân phấn đấumạnh mẽ đưa nền kinh tế huyện tiếp tục phát triển đạt những thành tựu to lớn

và toàn diện giữa các ngành kinh tế, các vùng trong huyện Tốc độ tăngtrưởng kinh tế 6,55%/năm

Trong sản xuất nông nghiệp, thực hiện phương châm coi nông nghiệp

là mặt trận hàng đầu mà trọng tâm là sản xuất lương thực và đưa chăn nuôithành ngành sản xuất chính

Trong thời gian 5 năm (1996 - 2000) Yên Lạc đã xây dựng đúng cơ cấukinh tế, cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mùa vụ hợp lý, đã chú ý đến kinh tế hộ giađình, kinh tế trang trại, quan tâm đúng mức đến việc đưa tiến bộ KH - KT vào

sản xuất, từng bước thúc đẩy việc củng cố chính đổi thành lập hợp tác xã theotinh thần Nghị quyết 64 CP của Chính phủ, tiến hành giao đất nông nghiệpcho nông dân Đảng bộ và các cấp chính quyền Yên Lạc thực hiện những biệnpháp lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, gắn bó mật thiết giữa các doanh nghiệp vớihợp tác xã để sản xuất nguyên liệu từ sản phẩm của hoạt động nông nghiệp.Bước đầu hình thành những vùng kinh tế nông nghiệp: trồng trọt - chăn nuôitrong quá trình sản xuất.

Dựa trên những đặc điểm địa lý, địa hình, điều kiện tự nhiên trong kinh

tế nông nghiệp huyện đã hình thành cơ cấu kinh tế nhằm khai thác tiềm năng

đó, đổi mới giống cây trồng, khai thác những vùng đất chiêm trũng, quyhoạch thành ao cho các hộ nông dân nuôi trồng theo mô hình VAC Chínhnhờ những chính sách phù hợp thực tế cho đến năm 2000, năng suất lúa đãđạt 51.6 tạ/ha tăng 11,6 tạ/ha so với năm 1995, đưa tổng sản lượng lương thựcquy thóc từ 49,5 nghìn tấn năm 1995 lên 59 nghìn tấn năm 2000 Lương thựcbình quân đầu người tăng 4,6% [1;259]

Ở xã Nguyệt Đức, do áp dụng kỹ thuật vào sản xuất nên đã đưa năngsuất lúa từ 37 tạ/ha năm 1996 lên 58,3 tạ/ha năm 2000

Ở Tề Lỗ, giá trị thu nhập trên 1ha canh tác toàn xã tăng từ 17,8 triệunăm 1996 lên 21,96 triệu năm 2000 trong hoạt động trồng trọt hoa màu…[18;350]

Trong ngành chăn nuôi đã hình thành sản xuất tập trung, quy mô lớn,chăn nuôi nhỏ lẻ dần dần bị đẩy lùi Chương trình Sin hoá đàn bò, nạc hoáđàn lợn được triển khai trên khắp địa bàn Giá trị sản xuất ngành chăn nuôitrong nông nghiệp chiếm 29%, đây vẫn là ngành có thu nhập đáng kể trongngành, với chiều hướng ngày càng tăng

Trong những năm 1996 - 2000 chăn nuôi phát triển đúng hướng: giảmđàn trâu từ hơn 500 con năm 1996 xuống 300 năm 2000, tăng đàn bò sinh sản

kết hợp cày kéo, đẩy mạnh chương trình Sin hoá đàn bò Tính năm 2000 tổngđàn bò tăng 10% so với năm 1996 Đàn lợn ngày càng tăng trong các trangtrại của hộ gia đình Đàn gia cầm phát triển theo hướng chăn nuôi côngnghiệp, phong trào các hộ chăn nuôi vịt, ngan, ngỗng, gà công nghiệp, siêutrứng, siêu thịt, cải tạo ao nuôi cá và các con có giá trị kinh tế cao được các hộphát triển nhân rộng ở nhiều xã Ở xã Tề Lỗ: đàn lợn thống kê được từ 2200đến 3000 con, gia cầm có chừng 20000 con trong các hộ gia đình; thu nhập từchăn nuôi của toàn xã trong 6 tháng đầu năm đạt 1tỷ đồng.

Nghề trồng dâu nuôi tằm cũng phát triển được nhiều xã đưa vào hoạtđộng sản xuất, bước đầu mang lại giá trị kinh tế gấp 2 - 3 lần so với cây trồnglương thực Giá trị sản xuất trên 1ha canh tác năm 1996 đạt 17,13 triệu đồng,năm 2000 tăng lên 22 triệu đồng, tiêu biểu như ở các xã: Nguyệt Đức, TamHồng, Yên Đồng…Diện tích nuôi trồng, thả cá trong ao, sản lượng hàng nămđạt tới hơn 100 tấn cá nuôi

Bằng sự nỗ lực của nhân dân huyện Yên Lạc đưa đến tốc độ tăngtrưởng khá và tương đối vững chắc trong đó ngành nông nghiệp tăng trưởngbình quân 4%/năm

Cùng với việc tạo ra nhịp độ phát triển trong nông nghiệp, kinh tế tiểuthủ công nghiệp, dịch vụ - thương mại cũng được quan tâm đúng mức Kinh

tế công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp ở Yên Lạc đã có sự chuyển biến lớn sovới những năm đầu thực hiện công cuộc đổi mới (1986 - 1995) và đạt đượcnhững thành tựu to lớn - với nhịp độ tăng trưởng khá một số nghề: sản xuấtvật liệu - nhựa (Tam Hồng), đan lát (Trung Kiên), mộc dân dụng (Minh Tân),bông (Yên Đồng)… Giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xâydựng đạt 73,4 tỷ đồng tăng 2,26 lần so với năm 1995, trong đó chủ yếu là giátrị xây dựng Một số doanh nghiệp tư nhân được thành lập và đi vào hoạtđộng, có sản phẩm tham gia trên thị trường như: bia, đồ gỗ dân dụng (riêng

tính trên địa bàn thị trấn Minh Tân của huyện thì trong hoạt động sản xuất đồmộc với các xưởng sản xuất đầu tư mua sắm nhiều máy móc đưa thu nhậpbình quân tăng đat 3,1 triệu đồng 1 người/năm - năm 2000), vật liệu xâydựng…nghề trồng dâu nuôi tằm ươm tơ, dệt ở các xã: Nguyệt Đức, TrungKiên, Yên Phương… phát triển Trên địa bàn xã Nguyệt Đức hình thành nhàmáy ươm tơ tự động công suất 200tấn/năm, khởi công vào những ngày đầunăm 2001.

Hoạt động kinh tế công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đã mang lạinhững giá trị kinh tế cao, góp phần cung cấp sản phẩm cho cư dân huyện, các

xã và một phần có giá trị trao đổi vùng lân cận đưa giá trị công nghiệp - tiểuthủ công nghiệp tăng 17,8%/năm trong nền kinh tế huyện [1;261]

Dịch vụ - thương mại phát triển khá sâu rộng Nhiều chợ ở các xã đượcxây dựng và nâng cấp Các ngành dịch vụ phát triển: vận tải tư nhân, các cửahàng, cửa hiệu, sửa chữa điện tử, xe máy, đại lý đồ điện, buôn bán hàng hoá tiêudùng, chợ thị trấn và các vùng, các xã phát triển trở thành các thị tứ, trung tâmthương mại thúc đẩy giao lưu hàng hoá trong và ngoài huyện có điều kiện pháttriển, đưa thương mại - dịch vụ đạt 48,4 tỷ đồng tăng 1,5 lần so với năm 1995

Hệ thống giao thông vận tải, mạng lưới thông tin liên lạc không ngừngđược nâng cấp phục vụ kịp thời cho nhu cầu sản xuất, đi lại của nhân dân.Huyện Yên Lạc đã đưa ra Nghị quyết “gạch hoá bê tông hoá, nhựa hoá, tất cảcác tuyến đường liên thôn, liên xã, đường làng, ngõ xóm với phương châmNhà nước và nhân dân cùng làm, huy động nguồn lực từ nhân dân Mức huyđộng tối thiểu cán bộ là nửa tháng lương một năm từ 1997 đến 2000” Đây làmột chủ trương hợp lòng dân, lại được huyện có cơ chế khuyến khích cụ thểphương châm chỉ đạo kiên quyết, dứt điểm, thực hiện “dân biết, dân làm, dânkiểm tra” nên chỉ trong 4 năm từ 1997 đến 2000, giá trị xây dựng giao thôngvận tải nông thôn đạt 62 tỷ đồng với khối lượng công trình hoàn thành đưa

vào sử dụng là 44km đường nhựa, 65km đường bêtông, 135km đường látgạch, 200km rãnh thoát nước Năm 1998, Yên Lạc được Chính phủ tặng cờdẫn đầu về phong trào xây dựng giao thông nông thôn.

Trong lĩnh vực xây dựng cơ bản đạt được những thành tích đáng kể.Xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, huyện đã tập trung lãnhđạo các ngành chức năng, các cơ sở tích cực đưa các dự án cùng động viênnhân dân trong huyện đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng Ở các vùng đất bãihuyện đã lập dự án, Uỷ ban nhân dân Tỉnh phê duyệt công trình trạm bơmvùng bãi đặt tại Lũng Hạ, xã Yên Phương với giá trị 4 tỷ đồng, tưới tiêu chogần 1000 ha của các xã Hồng Châu, Hồng Phương, Trung Kiên, Liên Châu, 5tuyến mương tiêu trong huyện được đầu tư nạo vét.Các trụ sở làm việc của cơquan huyện, mạng lưới trường học, y tế xã được tu bổ, xây dựng

Mạng lưới điện phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng đã đến với 100% hộdân Bưu chính viễn thông phát triển nhanh, đáp ứng nhu cầu thông tin liênlạc của nhân dân và yêu cầu lãnh đạo, điều hành và lưu thông hàng hoá Đãđạt 1,09máy/100 dân, tăng gấp 8 lần năm 1995, 11 xã đã có bưu điện văn hoá

xã Bưu điện huyện Yên Lạc trong những năm qua đã không ngừng phát triển

hệ thống viễn thông, bảo dưỡng các tuyến cáp, trong đó có 1 bưu cục chuẩn 2

và 3 bưu cục tiêu chuẩn 3 đó bưu cục trung tâm ở thị trấn Yên Lạc và bưu cụcchợ Lồ (xã Nguyệt Đức) Toàn huyện có hơn 2000 máy điện thoại Tốc độtăng trưởng trung bình hàng năm đạt chỉ tiêu với doanh thu tăng 25,5%, mật

độ điện thoại tăng 15,6% [18;355]

Trong công tác thu, chi ngân sách được các cấp uỷ Đảng chính quyềnchỉ đạo chặt chẽ, đúng luật ngân sách, hạn chế và đẩy lùi những tiêu cực trongquản lý tài chính, đảm bảo chi thường xuyên, chi đột xuất và ưu tiên pháttriển Tài chính, ngân hàng đảm bảo cho hoạt đông thường xuyên của huyện

và đầu tư vốn phát triển sản xuất

Những thành tựu đã đạt được của huyện Yên Lạc là khá tốt, khá toàndiện trên tất cả các lĩnh vực, đưa cơ cấu kinh tế có sự chuyển hướng tích cực:

So với năm 1995, tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 75,5% xuống 66,1%; côngnghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng tăng từ 13,7% lên 22%; thương mại

- dịch vụ tăng từ 9,8% lên 13,1% [1;261]

Song bước sang thời kỳ CNH - HĐH trên địa bàn huyện Yên Lạc còngặp khó khăn lớn trong tình hình chung của cả nước Vì thế những hạn chế,tồn đọng trong lĩnh vực kinh tế trong thời gian 5 năm là không tránh khỏi:

- Lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, chưa xác định đượcbước đi nhằm tăng tỷ trọng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ

- Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hoáchưa có giải pháp đồng bộ, thiếu chỉ đạo quy hoạch vùng trồng cây chuyêncanh hoạt động khuyến nông và dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp ở nhiều cơ sởchưa được quan tâm đúng mức

- Tiêu úng nội đồng chưa được giải quyết triệt để, công trình tưới tiêucho vùng bãi chưa thật sự hoàn chỉnh

Những hạn chế đó phần nào đã tác động đến tiến trình đổi mới hạn chếquá trình chuyển dịch nền kinh tế theo hướng sản xuất hàng hoá và CNH-HĐH trên địa bàn huyện Nhưng đó cũng là bài học giúp cho Đảng bộ vànhân dân huyện Yên Lạc có kế hoạch, biện pháp nhằm thúc đẩy nền kinh tếhuyện phát triển theo đúng nhịp độ, xu hướng kinh tế trong công cuộc đẩymạnh công cuộc đổi mới của đất nước

2.1.2.2 Chính trị, an ninh quốc phòng

Hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp đã đi vào nề nếp,ngày càngnâng cao hiệu quả làm tốt vai trò của cơ quan quyền lực ở các địa phương.Các cuộc tiếp xúc cử tri được đổi mới, nắm bắt kịp thời tâm tư nguyện vọng

và những vấn đề bức xúc ở các địa phương; công tác chuẩn bị cho kỳ họp

được chuẩn bị rất chu đáo nên chất lượng các kỳ họp đại hội ngày càng đượcnâng cao, Nghị quyết các kỳ họp kịp thời và sát hợp Thường trực Hội đồngnhân dân, các ban ngành và các đại biểu Hội đồng nhân dân đã làm tốt côngtác giám sát, giúp cơ sở tháo gỡ những khó khăn vướng mắc, góp phần thúcđẩy nền kinh tế xã hội địa phương phát triển.

Uỷ ban nhân dân các cấp luôn bám sát Nghị quyết của Đảng, Nghịquyết của Hội đồng nhân dân và kế hoạch của Uỷ ban nhân dân cấp trên, luôntranh thủ được sự lãnh đạo và giúp đỡ của cấp Tỉnh Chủ động xây dựng cáccông trình công tác sát hợp, chỉ đạo chặt chẽ có trọng tâm, trọng điểm Vì vậy

mà đã dành được nhiều thắng lợi kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh

Hoạt động quản lý trên địa bàn huyện ngày càng đi vào nề nếp và cóhiệu quả Cùng với việc bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ quản lý nhà nước chocán bộ chính quyền cơ sở, làm tốt công tác quy hoạch cán bộ, Uỷ ban nhândân huyện Yên Lạc đã chỉ đạo công tác thanh tra kiểm soát, xử lý kịp thờinhững cơ sở có vấn đề Trên cơ sở củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy Uỷ bannhân dân ở một số xã hiệu lực quản lý yếu kém kéo dài, đồng thời tổ chứckiện toàn uỷ ban nhân dân các xã

Công tác tổ chức cán bộ được các cấp uỷ Đảng lãnh đạo sâu sát, đã xâydựng và củng cố bộ máy của Đảng từ huyện đến cơ sở, các tổ chức cơ sởĐảng trong sạch vững mạnh được nâng lên cả về số lượng và chất lượng nhưở: Đồng Văn, Bình Định, Tam Hồng, Đại Tự, Yên Đồng… Thực hiện côngtác đào tạo theo quy hoạch và kế hoạch hàng năm, nhất là đào tạo cán bộ ở cơ

sở đã có 83 cán bộ xã tốt nghiệp bổ túc Trung học, 65 cán bộ xã tốt nghiệpTrung cấp chính trị, 50 học viên Trung cấp kế toán, 74 học viên tốt nghiệpĐại học Luật trong đó có nhiều cán bộ chủ chốt của xã

Công tác phát triển Đảng cũng được đẩy mạnh làm tốt, đã kết nạp 455Đảng viên trong đó 53,8% là nữ, 48,5% là đoàn viên thanh niên, 29,5% làngười lao động trực tiếp

Công tác kiểm tra Đảng được tiến hành thường xuyên và chặt chẽ nhằmphát hiện kịp thời những vấn đề nảy sinh từ cơ sở, từ trong Đảng đã có biệnpháp uốn nắn kịp thời và tham mưu cho cấp cơ sở xử lý nghiêm minh, chínhxác những cán bộ đảng viên sai phạm, củng cố niềm tin.

Công tác quốc phòng an ninh được huyện Yên Lạc tập trung lãnh đạomột cách toàn diện, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội ổnđịnh Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chủ động nắm tình hình và cónhững biện pháp tích cực Hàng năm đạt 100% chỉ tiêu kế hoạch giao quân

và huấn luyện dân quân tự vệ, thực hiện tốt kế hoạch diễn tập hàng năm;diễn tập phòng chống lụt, bão do Tỉnh và Huyện tổ chức Phong trào toàndân bảo vệ an ninh tổ quốc được duy trì và củng cố Lực lượng công an các

xã được kiện toàn và củng cố, giữ vững an ninh chính trị kiềm chế và đẩy lùicác tệ nạn xã hội

Bên cạnh những kết quả đạt được hoạt động chính trị, an ninh - quốcphòng huyện Yên Lạc còn tồn tại một số yếu kém:

- Tình hình trật tự xã hội chưa thực sự ổn định, dân đã ấm no hơnnhưng chưa thực sự yên tâm vẫn còn một số vấn đề tiềm ẩn phức tạp như: tệnạn xã hội còn tiếp diễn (cờ bạc, rượu chè…)

- Một số cán bộ tại một số cơ sở công tác điều hành còn yếu kém, thậmchí bỏ lỏng quản lý

- Công tác giáo dục pháp luật cho nhân dân chưa sâu rộng, việc giáodục quốc phòng cho học sinh về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh trong tìnhhình mới chưa thật đầy đủ Công tác điều tra và phòng chống tội phạm có lúc,

có nơi chưa kịp thời, công tác thi hành án gặp nhiều hạn chế

2.1.2.3.Văn hoá - giáo dục- y tế

Trên đà phát triển kinh tế - xã hội, lĩnh vực văn hoá - giáo dục - y tếphát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu Công tác tuyên truyền với nhiều hoạt

động phong phú như phát thanh, truyền hình, văn hoá, văn nghệ… đã gópphần cổ vũ nhân dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương.Đặc biệt sau khi có Nghị quyết TƯ V (khoá VIII) và chỉ thị 34 của Bộ chínhtrị về “Tăng cường công tác chính trị tư tưởng, củng cố tổ chức Đảng, đoànthể quần chúng và công tác phát triển Đảng trong trường học” và chỉ thị 27của Bộ chính trị các hoạt động văn hoá đã hướng vào việc phát huy bản sắcdân tộc, văn hoá văn nghệ được khơi dậy, hình thức thể hiện đa dạng phongphú Góp phần vào việc nâng cao đời sống văn hoá tinh thần và chăm sóc sứckhoẻ cho nhân dân Chỉ thị 03 của Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc về nếp sống văn minhtrong tiệc cưới, việc tang, lễ hội, mừng thọ… đang dần dần hình thành cácchuẩn mực đạo đức mới Đến năm 2000 đã có 60% số hộ, 50% số làng đượccông nhận gia đình văn hoá, làng văn hoá Hầu hết các làng đã xây dựng đượchương ước Phong trào văn nghệ, thể thao được khơi dậy và phát triển ở các

cơ quan, trường học và nhiều địa phương Các hội thi thể thao, cuộc thi vềsáng tác thơ văn về quê hương con người Yên Lạc… đã thu hút đông đảo tầnglớp nhân dân trong huyện tham gia Công tác thông tin, tuyên truyền từ huyệnđến cơ sở đã bám sát chương trình công tác các cấp, các ngành để xây dựngnội dung tuyên truyền có chất lượng và kịp thời thực hiện tốt nhiệm vụ, chủtrương đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước đến nhân dân.Toàn huyện có 11 xã đã có bưu điện văn hoá xã, với hoạt động phát hành báochí được quan tâm

Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và “Tương thân tươngái” vào các dịp lễ, tết huyện Yên Lạc tổ chức thăm hỏi tặng quà, động viên vàtạo điều kiện thuận lợi để các đối tượng chính sách có cuộc sống tinh thần, vậtchất ngày càng cao, phong trào xây dựng nhà bia tưởng niệm các liệt sĩ, nhàtình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa phụng dưỡng các bà mẹ Việt Nam anhhùng, các thân nhân liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn luôn được quan tâm đúng

mức Tính đến tháng 7 năm 1998 thì tại huyện Yên Lạc có 173 bà mẹ ViệtNam anh hùng.

Phong trào đóng góp ủng hộ lũ lụt được phổ biến rộng rãi toàn huyệnđón nhận được sự quan tâm, nhiệt tình hưởng ứng của nhân dân địa phươngcùng các cấp chính quyền Công tác xoá đói giảm nghèo cũng được huyệnchú trọng làm tốt các phong trào “ngày tiết kiệm vì phụ nữ nghèo”; “Quỹ ủng

hộ dân nghèo”… ngày càng phát triển sâu rộng Chương trình vay vốn quốcgia tạo việc làm ngày càng mở rộng và đạt hiệu quả Chính vì thế mà số hộthuộc diện nghèo đói trong huyện đã giảm đáng kể từ 11.64% năm 1995 giảmxuống còn 5,45 năm 2000

Quán triệt sâu sắc Nghị quyết TƯ II, khoá VIII về giáo dục - đào tạo,khoa học công nghệ, Huyện uỷ đã xây dựng đề án 01 về giáo dục đào tạo đếnnăm 2000 Công tác xã hội hoá giáo dục được phát triển, toàn dân đã chăm lo

sự nghiệp trồng người Ngành giáo dục đã đi vào chỉ đạo toàn diện, nâng caochất lượng dạy và học, đội ngũ giáo viên được ổn định, tỷ lệ học sinh bỏ họckhông đáng kể, số học sinh lên lớp, đậu tốt nghiệp và học các trường caođẳng, đại học, trung học chuyên nghiệp ngày càng nhiều, năm sau cao hơnnăm trước Năm học 1999 - 2000 có 445 nhóm trẻ đạt được ở ngành Mầmnon với tổng số cháu ra nhà trẻ là 1540 cháu Trên địa bàn Huyện đã có 9trường có lớp bán trú Số học sinh được tuyển vào lớp 1 đạt 99%

Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho giảng dạy và học tập được tăngcường, 65% số phòng học được kiên cố hoá, nhiều xã đã có 2 đến 3 trườngtầng như: Tam Hồng, Tề Lỗ, Liên Châu… Nhiều cán bộ cơ sở đã được dự cáclớp Đại học Luật, Đại học Sư phạm, trung cấp quản lý kinh tế, trung cấp hànhchính do huyện liên kết với các trường mở tại huyện

Trong những năm 1996 - 2000 ngành y tế huyện Yên Lạc đã có sựchuyển biến tích cực Hướng vào thực hiện các chương trình quốc gia, Yên

Lạc đã tập trung triển khai toàn diện bộ máy y tế, từ tổ chức nhân lực đếntrang thiết bị, thuốc men, bồi dưỡng về chuyên môn cho đội vệ sinh phòngdịch, bố trí các cán bộ đặc trách ở các vùng cơ sở hay có bệnh dịch, tiêmchủng được mở rộng đạt 98% đến 100% Công tác quản lý ngành y được tưnhân tăng cường.

Hệ thống y tế từ huyện đến xã được chăm lo Trung tâm y tế huyệnđược đầu tư gần 4 tỷ đồng để cải tạo phòng khám, xây dựng mới và đầu tưtrang thiết bị cho khám, chữa bệnh phục vụ nhân dân Với 3 dãy nhà 2 tầnglàm phòng khám và điều hành, 3 nhà cấp 4 làm nhà điều trị bệnh nhân nội trú.Với quy mô 70 giường bệnh tăng 10 giường bệnh so với năm 1998; có 4 khoa

và 3 phòng chức năng

Trang thiết bị hiện đại: máy X quang, máy siêu âm, máy xét nghiệm tựđộng 10 chỉ số, máy điện tim… Đội ngũ cán bộ được đào tạo, nâng cao taynghề thường xuyên: 65 người trong biên chế trong đó có 14 bác sĩ chiếm21,54%, 2 dược sĩ (đại học), 26 y sĩ…

Nhiều trạm y tế xã được huyện đầu tư, nâng cấp với 100% xã được xâydựng trạm y tế vững chắc

Chất lượng khám chữa bệnh ngày càng tốt hơn Năm 1999, trung tâm y

tế huyện được công nhận là đơn vị dẫn đầu của Tỉnh Năm 2000 phòng y tế đãmiễn giảm cho 45 bệnh nhân thuộc đối tượng nghèo với tổng số tiền là hơn29,6 triệu đồng [18;377]

Công tác dân số gia đình và trẻ em được thực hiện đồng bộ, tích cực,đem lại hiệu quả cao Đến năm 2000, tốc độ tăng dân số tự nhiên trong toànhuyện đạt mức 1,12% Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm từ 38%xuống còn 30,4%, tỷ lệ sinh con thứ 3 giảm

Bên cạnh những thành tựu đó thì trong lĩnh vực văn hoá - giáo dục - y

tế của huyện vẫn còn tồn tại những yếu kém:

- Giáo dục phổ thông trung học còn những mặt bất cập, nhất là tỷ lệ họcsinh tuyển sinh vào lớp 10 còn thấp so với nhu cầu đòi hỏi.

- Chất lượng khám chữa bệnh ở trung tâm y tế và một số trạm y tế xãcòn hạn chế Công tác vệ sinh phòng dịch, vệ sinh môi trường; công tác quản

lý hành nghề y, dược tư nhân còn chưa thật tốt

- Việc thực hiện nếp sống văn hoá trong cưới hỏi, tang ma chuyển biếnchưa mạnh

Chính những yếu kém, tồn tại đó là những vấn đề mà cán bộ và nhândân huyện Yên Lạc phải đồng tâm hiệp lực, khắc phục để đưa Yên Lạc tiếnnhanh, tiến mạnh trên con đường CNH - HĐH, thực hiện thành công đườnglối đổi mới của Đảng, vì mục trên “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằngdân chủ và văn minh”

2.2 Yên Lạc giai đoạn 2000 - 2005

2.2.1 Điều kiện lịch sử

5 năm sau ngày tái lập huyện, được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp uỷĐảng và sự nỗ lực vươn lên của toàn thể nhân dân Yên Lạc, Đảng bộ và nhândân Yên Lạc đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa quan trọng trên nhiềulĩnh vực kinh tế - xã hội, đưa huyện thoát khỏi những khó khăn trước mắt saungày tái lập, tạo tiền đề vững chắc để nhân dân Yên Lạc tiếp tục đẩy mạnh sựnghiệp đổi mới trong giai đoạn tiếp theo - giai đoạn 2000 - 2005

Bước vào giai đoạn 2000 - 2005, Đảng bộ và nhân dân huyện Yên Lạc

đã nhận thấy những thuận lợi, khó khăn trên mọi phương diện của địa bàn

Thuận lợi: Đó là những kết quả tổng hợp của 5 năm qua về các mặt

kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng là những kinh nghiệm bổ ích được rút ra

từ chỉ đạo thực tiễn của các cấp, các ngành, các đơn vị cơ sở Trong quá trìnhđổi mới kinh tế, cơ chế quản lý Yên Lạc đã nhận thấy rõ tiềm năng, thế mạnh,lợi thế nền kinh tế hàng hoá của huyện để có sự chuẩn bị tạo điều kiện tiền đề

cho thời kỳ phát triển mới - công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nôngthôn Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVIII được tiến hành vào thời điểm có ýnghĩa trọng đại, là thời kỳ thực hiện kế hoạch 5 năm đầu thế kỷ XXI Nhữngthành tựu về kinh tế - xã hội đạt được và những kinh nghiệm lãnh đạo củanhiệm kỳ qua là vốn quý, là những tiền đề quan trọng để nhân dân tronghuyện thực hiện thắng lợi nhiệm vụ 5 năm tới đưa Yên Lạc vững bước đi lêncông nghiệp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn.

Khó khăn: Kinh tế cơ bản vẫn thuần nông, tiểu thủ công nghiệp chậm

phát triển, thu nhập của nhân dân thấp, nguồn thu ngân sách hạn hẹp, cơ sởvật chất hạ tầng vẫn còn nhiều vấn đề phải được tập trung giải quyết

Để tránh nguy cơ tụt hậu, giữ vững sự ổn định và phát triển, xứng đángvới truyền thống quê hương cách mạng Đảng bộ và nhân dân trong huyệncần đoàn kết nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt các mục tiêu trong giai đoạn tiếptheo của nền kinh tế huyện, cùng mọi mặt trong đời sống xã hội cư dân

Từ ngày 23 đến ngày 25/10/2000, Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện YênLạc lần thứ XVIII được tiến hành Đại hội đã xác định mục tiêu tổng quát chogiai đoạn 2001 - 2005 là: “Đẩy mạnh nhịp độ phát triển kinh tế nhất là đối vớinông nghiệp sản xuất hàng hoá Xây dựng các vùng chuyên canh phù hợp vớitiềm năng và lợi thế của từng vùng Tăng cường ứng dụng khoa học côngnghệ sinh học nhằm cải tạo năng suất, hiệu quả cao Chú trọng phát triển côngnghiệp - tiểu thủ công nghiệp bằng việc chủ động xây dựng và tranh thủ đónnhận những dự án của trên, của các doanh nghiệp; khơi dậy các nghề thủ côngtruyền thống, mở rộng kinh tế dịch vụ, kết hợp tăng trưởng kinh tế với pháttriển văn hoá - xã hội, giải quyết tốt hơn về việc làm, nâng cao đời sống, xoáđói giảm nghèo Tăng cường an ninh quốc phòng, chống tham nhũng, lãngphí Ngăn chặn, đẩy lùì các tệ nạn xã hội Xây dựng hệ thống chính trị trongsạch, vững mạnh”

Đại hội đã đề ra một số chỉ tiêu cụ thể là:

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 7%/năm trong đó: Nông nghiệptăng bình quân 5%/năm, Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng8%/năm, Thương mại - dịch vụ 14,5%/năm

- Về cơ cấu kinh tế tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 66,1% xuống còn60%, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng tăng từ 22,6% lên 24%,thương mại - dịch vụ tăng từ 35 lên 16%

- Giá trị sản xuất bình quân đầu người đạt từ 3,5 đến 3,7 triệuđồng/năm Giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 5,4% xuống còn 2% không có hộ đói Tốc

độ tăng dân số tự nhiên là 1%/năm

Nhằm đẩy nhanh phát triển kinh tế trong những năm tới, huyện uỷ đãđưa ra Nghị quyết về tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế, Uỷ ban nhân dânhuyện có kế hoạch số 243 KH - UB để thực hiện thắng lợi Nghị quyết củaHuyện uỷ Nghị quyết đã chỉ ra những nhiệm vụ và giải pháp cần thực hiện từtháng 6/2004 đến tháng 12/2005 phải phấn đấu để đạt giá trị bình quân trên1ha canh tác phải đạt 35 triệu đồng Trong đó có trên 1000ha đạt 50 triệu đồng

Đại hội cũng nhấn mạnh để thực hiện tốt các mục tiêu và chỉ tiêu đề raphải thâu suốt quan điểm tự lực, tự cường với tinh thần quyết không chịu đóinghèo, thi đua làm giàu chính đáng Mở rộng kinh tế đối ngoại, phát triểnkinh tế gắn liền với quốc phòng an ninh, gắn kinh tế với các vấn đề xã hội,phát triển lực lượng sản xuất đi đôi với đổi mới hoàn thiện quan hệ sản xuất,thực hiện phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần trong đó kinh tế nhànước giữ vai trò quan trọng, cùng với kinh tế hợp tác xã tạo nền tảng vữngchắc cho sự phát triển theo hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá

2.2.2 Thành tựu và hạn chế

Trong 5 năm (2000 - 2005) dưới sự lãnh đạo của Huyện uỷ, Đảng bộ,nhân dân huyện Yên Lạc đã phát huy truyền thống cách mạng và kết quả đạt

được trong công cuộc đổi mới, luôn giữ vững sự đoàn kết, nhất trí, vận dụngsáng tạo các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; tranh thủ sự giúp

đỡ của cấp trên và các nguồn lực từ bên ngoài Phát huy tinh thần tự lực, tựcường, khắc phục những khó khăn vốn có của huyện và những biến động vềgiá cả thị trường bất lợi cho sản xuất và đời sống của nhân dân, phấn đấu đạtđược mục tiêu về kinh tế đề ra Đầu tư cho công tác văn hoá - giáo dục - y tế,các tệ nạn xã hội, đảm bảo ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội Giữ vững

kỷ cương pháp luật đồng thời nâng cao vai trò các cấp và hoạt động của cácđoàn thể nhân dân Trong 5 năm (2000 - 2005) tiếp tục thực hiện đường lốiđổi mới Yên Lạc đã tạo được sự chuyển biến rõ rệt thu được nhiều thành tựuquan trọng trên tất cả các lĩnh vực

2.2.2.1 Kinh tế

Trong điều kiện tình hình kinh tế, chính trị thế giới có nhiều diễn biếnphức tạp, khí hậu, thời tiết khắc nghiệt, giá cả thị trường biến động tác độngtrực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, ảnh hưởng không nhỏ trong quá trình thựchiện các mục tiêu Đại hội Song được sự quan tâm chỉ đạo của Tỉnh uỷ, Hộiđồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân Tỉnh, Đảng bộ và nhân dân trong huyện đã

nỗ lực, phấn đấu vượt qua khó khăn, thử thách đạt được những kết quả cơbản, thực hiện tốt chỉ tiêu đề ra: đạt và vượt mức so với Nghị quyết Giá trịsản xuất 648,4 tỷ đồng đạt 141,9%, tốc độ tăng trưởng bình quân 12,6%/nămvượt 5,6% Trong đó, sản xuất nông nghiệp, thuỷ sản là 5,4%; sản xuất côngnghiệp - tiểu thủ công nghiệp 26,7%, thương mại - dịch vụ 22%, xây dựng20,1%; bình quân thu nhập đầu người đạt 4,44 triệu đồng/năm Đời sống nhândân từng bước được cải thiện, nâng lên, diện mạo nông thôn ngày càng khangtrang đổi mới

Trong sản xuất nông nghiệp, tiếp tục quán triệt và thực hiện phươngchâm, coi phát triển nông nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh

tế, những năm qua các cấp uỷ Đảng, chính quyền đã tập trung lãnh đạo, chỉđạo phát triển nông nghiệp một cách toàn diện theo hướng sản xuất hàng hoá,trên cơ sở đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng vật nuôi,tạo động lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộhuyện lần thứ XVIII đề ra.

Trong 5 năm Yên Lạc đã xây dựng và tập trung chỉ đạo nhiều chươngtrình phát triển kinh tế: chương trình lúa lai, mở rộng vụ đông, vụ chiêmxuân; phát triển kinh tế trang trại; quy hoạch các vùng chuyên canh sản xuấtnông nghiệp Toàn huyện chia thành 3 vùng:

- Vùng đất bãi: có từ 1500 - 1550 ha thuộc về các xã Đại Tự, LiênChâu, Hồng Phương, Hồng Châu, Trung Hà, Trung Kiên, Nguyệt Đức.Phương hướng sản xuất chủ yếu là trồng dâu nuôi tằm, sản xuất những câycông nghiệp, cây rau quả có giá trị kinh tế cao

- Vùng đất giữa thuộc địa bàn các xã Yên Đồng, Tam Hồng, LiênChâu,Yên Phương, Nguyệt Đức, Văn Tiến, thị trấn Yên Lạc, một phần TrungNguyên, Bình Định, Được xác định là vùng trọng điểm lúa, có nhiệm vụ đảmbảo an ninh lương thực cho huyện Có diện tích đất tập trung cấy lúa cao sản

3700 - 3800 ha Trong đó phấn đấu để có 6% diện tích đất lúa đặc sản Trongvùng này cũng còn 300 ha đất trũng cần tiếp tục được chuyển dịch

- Vùng phía Bắc thuộc các xã: Đồng Văn, Tề Lỗ, Đồng Cương và mộtphần Trung Nguyên, Bình Định, thị trấn Yên Lạc, một phần của Tam Hồng,Văn Tiến có diện tích đất cao, chuyên màu từ 600 - 700 ha Phương hướngchủ yếu chuyển hướng sang quy hoạch phát triển công nghiệp - tiểu thủ côngnghiệp hoặc trồng đậu tương, dưa hấu, dưa chuột, rau, hành…

Tổng diện tích gieo trồng cây hàng năm 16963 ha hệ số sử dụng đất2,53 lần Nhiều tiến bộ kỹ thuật đã được áp dụng trên diện rộng, cơ cấugiống và thời vụ gieo trồng được bố trí hợp lý, đảm bảo khoa học, sát thực

tế Nhiều giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt thích hợp vơí điềukiện tự nhiên của địa phương đã được nhân rộng và đạt hiệu quả Cơ cấu câytrồng chuyển biến tích cực, diện tích trồng ngô, khoai lang giảm; đậu tương,lạc, rau màu có giá trị tăng Nhiều xã đã quy hoạch, đầu tư vùng sản xuấtthâm canh, xây dựng cánh đồng đạt 50 triệu đồng/ha/năm Năng suất lúatăng từ 512tạ/ha lên 59tạ/ha Tổng sản lượng lương thực đầu người đạt459kg/người/năm [5;4].

Chăn nuôi, thuỷ sản: không ngừng phát triển cả về số lượng và chấtlượng Tổng đàn bò, trâu 16,2 nghìn con, trong đó: bò lai Sind 11,2 nghìncon chiếm 72% Tổng đàn bò sữa 120 con trong đó 56 con đang cho khaithác sữa, sản lượng trung bình đạt 800 - 900 lít/ngày Một số gia đình đãmạnh dạn đầu tư nuôi bò sữa, nuôi hươu lấy nhung Phát triển đàn lợn theohướng nạc hoá, xây dựng các mô hình nuôi lợn nạc hướng ngoại đạt tiêuchuẩn xuất khẩu [5;4]

Tổng đàn lợn 56 nghìn con tăng 12 nghìn con so với năm 2000; sảnlượng thịt hơi xuất chuồng đạt 9 nghìn tấn Chăn nuôi gia cầm đạt kết quảkhá, tốc độ phát triển bình quân 10,1%/năm Nhiều hộ gia đình đã chuyểnsang chăn nuôi tập trung từ 15-20 con bò sinh sản, có hộ nuôi thường xuyên

100 - 150 con lợn, 2000 - 3000 con vịt, gà… Từ chăn nuôi đã xuất hiện nhiều

hộ có thu nhập 50 - 80 triệu đồng/năm Tập trung đầu tư kinh phí, lao động đểcải tạo chuyển đổi vùng đất trũng và cao hạn khó canh tác hiệu quả thấp, sang

mô hình chăn nuôi, thả cá kết hợp trồng cây có hiệu quả cao như: Dự án cảitạo Đầm Khanh 190ha, dự án cải tạo đầm Sáu Vó 275ha và nhiều dự án khaithác ở Tam Hồng, Yên Đồng… Tổng diện tích được đầu tư cải tạo trong 5năm qua là 795ha, tổng vốn đầu tư là 41,7 tỷ đồng, sản lượng thuỷ sản 2,2nghìn tấn, hiệu quả kinh tế thu được sau cải tạo gấp 2 đến 2,5 lần, giá trị nuôitrồng thuỷ sản tăng 14,1%/năm [5;4]

Công tác quản lý đất đai: Từng bước thực hiện có hiệu quả, ngăn chặncác sai phạm ở cơ sở Hoàn thiện công tác quy hoạch sử dụng đất đến 2010 ởhuyện và các xã, thị trấn Cấp giấy quyền sử dụng đất đạt 96%, đất nôngnghiệp đạt 100% Chỉ đạo các xã, thị trấn thực hiện phương án dồn ghépruộng đất tạo ra vùng sản xuất nông nghiệp hàng hoá Diện tích trung bìnhmột thửa đạt 500m2, bình quân 1 hộ là 4 thửa đáp ứng yêu cầu của công cuộccông nghiệp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn.

Kinh tế công nghiệp - tiểu công nghiệp có bước phát triển nhanh Giá trịsản xuất đạt 225,8 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân 23,2%/năm [1;271]

Các doanh nghiệp đầu tư sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệptăng nhanh về số lượng và quy mô Đến nay, có 32 doanh nghiệp chủ động,sáng tạo trong hoạt động sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp trên địabàn Nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp sản xuất thép và vật liệuxây dựng không ngừng đầu tư thay đổi công nghệ, mở rộng sản xuất như:Công ty cổ phần gốm xây dựng Đoàn Kết, Công ty trách nhiệm hữu hạn TânThịnh, công ty trách nhiệm hữu hạn Trường Biện…

Công tác quy hoạch, xây dựng các cụm công nghiệp - làng nghề đượcquan tâm chú trọng Các xã phía Bắc huyện được quy hoạch cho phát triểncác cụm công nghiệp tập trung gồm Đồng Văn, Tề Lỗ, Trung Nguyên, ĐồngCương, Bình Định, Thị trấn Yên Lạc, Nguyệt Đức Các xã còn lại đều quyhoạch đất cho phát triển tiểu thủ công nghiệp - làng nghề Việc đầu tư xâydựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật ở các cụm công nghiệp, làng nghề đã và đangđược đẩy mạnh như: thị trấn Yên Lạc, Tề Lỗ, Đồng Văn Giá trị đầu tư chomỗi dự án từ 25 - 70 tỷ đồng

Hoạt động kinh tế trong ngành thương mại - dịch vụ phát triển ngàycàng đa dạng, các hợp tác xã dịch vụ hoạt động có hiệu quả hơn trước gópphần thúc đẩy sản xuất phát triển, tiếp tục củng cố quan hệ sản xuất xã hội

chủ nghĩa ở nông thôn, các dịch vụ nông nghiệp, dịch vụ thông tin, liên lạcđạt kết quả tốt Mạng lưới thông tin liên lạc ngày càng được mở rộng Số máyđạt 5,35máy/100 dân, đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt trong mọi tìnhhuống Các loại hình dịch vụ điện thoại, tiết kiệm bưu điện, chuyển phátnhanh, Internet…đa dạng, phong phú Tất cả 17 xã, thị trấn trong huyện cóbưu điện văn hoá xã Đưa giá trị dịch vụ bưu chính viễn thông từ 4 tỷ năm

2000 lên 14 tỷ năm 2005 Đưa giá trị sản xuất thương mại - dịch vụ lên 117.0

tỷ đồng đạt 160%, tốc độ tăng trưởng bình quân 22,0%/năm vượt 6% so vớiNghị quyết Đại hội [5;6]

Toàn huyện có 2500 sản xuất kinh doanh trên các lĩnh vực: thương mại

- dịch vụ vận tải, ăn uống và kinh doanh các ngành dịch vụ khác Hệ thốngchợ nông thôn phát triển, đầu tư cải tạo, nâng cấp các chợ: Chợ Lầm, chợRau…Chuẩn bị đầu tư xây dựng chợ huyện, quy hoạch các thị trấn, thị tứ tạomôi trường thuận lợi cho phát triển sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩmnông nghiệp Tăng cường công tác quản lý thị trường, xử lý nghiêm minhnhững trường hợp kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, làm trong sạchmôi trường kinh doanh

Dịch vụ tín dụng, ngân hàng ở huyện ngày càng được phát triển, kếtquả thu chi ngân sách tăng đều qua các năm, năm sau cao hơn năm trước: thungân sách nhà nước trên địa bàn từ 14,2 tỷ đồng năm 2000 tăng lên 18,7 tỷđồng năm 2005; nhịp độ tăng bình quân 5,7%/năm Chi ngân sách địa phương

từ 20,7 tỷ đồng năm 2000 tăng lên 25,8% tỷ đồng năm 2005; nhịp độ tăngbình quân 4,5%/năm

Ngân hàng và các quỹ tín dụng nhân dân coi trọng huy động nguồn vốntrên địa bàn, mở rộng các loại hình vay, lấy đối tượng cho vay hộ sản xuất làchính, quan tâm cho vay hộ nghèo Huy động vốn tăng bình quân 21,6%/năm,đạt mức 138 tỷ đồng, gấp 2,7 lần so với năm 2000, trong đó: Ngân hàng Nông

nghiệp và Phát triển nông thôn 11,5 tỷ đồng, Quỹ tín dụng nhân dân 22 tỷđồng, Ngân hàng chính sách xã hội 1,2 tỷ đồng Tổng chi nợ cho vay 316 tỷđồng, trong đó: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 245 tỷ đồng,Quỹ tín dụng nhân dân 36,5 tỷ đồng, Ngân hàng chính sách xã hội 34,5 tỷđồng [1;272].

Với phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, trên cơ sở phát huynội lực của nhân dân trong huyện; tranh thủ nguồn lực bên ngoài; công táclãnh đạo, chỉ đạo, quản lý xây dựng cơ bản ngày càng được tăng cường Việcđầu tư xây dựng cơ bản trong 5 năm tập trung cao hơn, hiệu quả hơn Một sốtuyến đường giao thông nội huyện được đầu tư nâng cấp, các công trình phúclợi xã hội như: trường học, nhà văn hoá thôn, đường giao thông nông thôntiếp tục được huyện quan tâm, đầu tư xây dựng Đến nay, hệ thống giao thôngnông thôn trong toàn huyện cơ bản đã hoàn thành, 100% đường liên xã, liênthôn, đường làng xóm được nhựa hoá, bê tông hoá, gạch hoá thuận lợi choviệc đi lại và phục vụ sản xuất của nhân dân

Đáp ứng yêu cầu trong sản xuất nông nghiệp, tưới tiêu cây trồng trong

5 năm qua toàn huyện đã xây dựng được 75km kênh, mương cứng, kinh phí là11,3 tỷ đồng Cải tạo nâng cấp bê tông hoá Trung ương, đê bối, đê Sáu Vó vớitổng chiều dài 23,8km, kinh phí là 28,4 tỷ đồng Đưa hệ thống kênh mươngvới những công trình đảm bảo tuyệt đối tính an toàn Xây dựng giao thông nộiđồng, cứng hoá kênh mương ở Tam Hồng, Liên Châu, Yên Đồng…

Phát huy những thành tựu đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội (1996-2000) Đảng bộ và nhân dân Yên Lạc đoàn kết, nỗ lực cố gắng, phấn đấuvượt qua những khó khăn về bệnh dịch, thời tiết, giá cả thị trường, hoàn thànhxuất sắc các nhiệm vụ mà Đại hội Đảng nhiệm kỳ 2000 - 2005 đề ra Tạo ra

sự chuyển biến mạnh mẽ rõ rệt trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt chú ý đó là sựphát triển kinh tế huyện: kinh tế phát triển tốc độ tăng trưởng cao đạt