Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà)

Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà) Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà) Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà) Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà) Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà) Bạo lực học đường nhìn từ thời gian vui chơi của học sinh (nguyễn san hà)

BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG NGHĨ NHÌN TỪ THỜI GIAN

VUI CHƠI CỦA HỌC SINH

Nguyễn San Hà*

Trong cuộc sống ngày nay ở các đô thị lớn như TP.Hồ Chí Minh, học sinh phổ thông thường phải dành hết thời gian cho công việc học tập ở trường và ngoài trường Thời gian còn lại của học sinh phổ thông sau giờ học là rất ít và phải hoàn thành tiếp các công việc sinh hoạt thường nhật, nên các em không có thời gian để vui chơi với bạn bè, sinh hoạt lành mạnh, thường chỉ còn thời gian với phim ảnh và trò chơi điện tử, lên mạng Internet…Nếu nhìn nhận một cách sâu sắc, thì chính một ngày sinh hoạt bận rộn như thế của các học sinh phổ thông cũng góp phần không nhỏ vào việc tạo ra tâm

lý thích bạo lực hay nhanh chóng trở thành đối tượng của bạo lực học đường Bài viết này muốn trình bày một số ý kiến của tác giả về tác hại của việc thiếu sự vui chơi lành mạnh đã khiến cho nhiều học sinh trở thành nạn nhân hay chính là người gây nên bạo lực học đường

1 Khái niệm bạo lực học đường

Trước khi đi vào nội dung chính, tác giả thấy cũng cần thiết phải đề cập đến khái

niệm “bạo lực học đường” Theo nghiên cứu của ThS Đỗ Thị Nga thì “bạo lực học

đường” là những hành vi cố ý, sử dụng vũ lực hoặc quyền lực của học sinh hoặc giáo viên đối với những học sinh, giáo viên hoặc những người khác và ngược lại Đó có thể

là những hành vi bạo lực về thể xác, bạo lực về tinh thần, bạo lực về tình dục, bạo lực ngôn ngữ, những bắt ép về tài chính hoặc những hành vi khác có thể gây ra những tổn thương về mặt tinh thần hoặc thể xác của người bị hại[3]”, bên cạnh đó, cũng đưa ra

một số quan niệm của các học giả phương Tây về thuật ngữ “Bắt nạt học đường” 16 có

một số trường hợp xem là đồng nhất với “bạo lực học đường” Như vậy, dù là “bạo

lực học đường” hoặc “bắt nạt học đường” đều cho ta thấy được những hành vi tiêu

cực nhằm làm tổn thương đến một đối tượng về nhiều mặt (vật chất, tinh thần, sức khỏe) mà không có sự giới hạn về người gây ra yếu tố bạo lực này (có thể là một hoặc nhiều học sinh) Một điểm cũng vô cùng quan trọng đã được các nhà tâm lý học nghiên cứu và kết luận rằng: một học sinh có thể vừa là nạn nhân, vừa là người gây ra

“bạo lực học đường”

*

Trường THCS Võ Trường Toản, TP Hồ Chí Minh

16

Theo Dan Olweus coi: bắt nạt trong trường học như một “hành vi tiêu cực được lặp đi lặp lại, có ý định xấu của một hoặc nhiều học sinh nhằm trực tiếp chống lại một học sinh, người

có khó khăn trong việc tự bảo vệ bản thân”

Còn theo Milton Keynes (1989) coi: “Bắt nạt là một hành động lặp đi lặp lại một cách hiếu chiến để cố ý làm tổn thương về tinh thần hoặc thể xác cho người khác Bắt nạt là đặc trưng của một cá nhân hành xử theo một cách nào đó để đạt được quyền lực trên người khác”

106

2 Thực trạng vui chơi của học sinh ở trường phổ thông là đáng báo động

Bởi vì hiện nay, ở tại các đô thị lớn của các nước như TP Hồ Chí Minh, các bậc phụ huynh thường chọn lựa bằng mọi cách cho con em mình học tập ở các lớp có bán trú để yên tâm công tác, nên thường từ 7 giờ sáng đến hơn 5 giờ chiều là các em phải tham gia học tập tại trường theo thời khóa biểu chính khóa Sau thời gian học bán trú,

họ lại tiếp tục định hướng hoặc bắt buộc tham gia các lớp học ngoài giờ chính khóa ở khắp nơi và thời gian có thể đến 9 giờ mới kết thúc Nên có thể thấy rằng, ngoài thời gian học tập ra, các em chỉ còn khoảng thời gian vui chơi, giải trí rất ít dao động sau 9 giờ đến tối đa hơn 11 giờ, mà còn rất nhiều việc phải làm (ăn uống, giải trí, sinh hoạt cùng gia đình, làm bài tập, chuẩn bị bài….)[7] Một bài báo trên mạng, đã dẫn một câu chuyện điển hình về thời gian học tập sau khi được học chính khóa tại trường của một

em học sinh:

“Tôi vẫn nhớ như in 2 đoạn hội thoại giữa tôi với 1 học sinh mình kèm và với phụ huynh em đó:

- Em làm bài tập về nhà chưa?

- Dạ chưa

- Em chưa làm vì không biết làm hay lười không làm?

- Dạ, em biết làm nhưng em không có thời gian

- Vậy em ở nhà làm gì mà không có thời gian?

- Dạ em học buổi sáng trên trường, chiều học tăng tiết ở trường, tối về em học

thêm Anh văn và học kèm Học xong, em còn học bài cho ngày hôm sau nên em không

đủ thời gian làm bài tập.”[4]

Sau đó người thầy dạy kèm trao đổi với phụ huynh của em thì được trả lời rằng

“Biết làm sao được thưa thầy Học tăng tiết (phụ đạo) ở trường thì không thể giảm được, có nhiều lý do khó nói lắm thầy ơi Cháu đi học về hay nói lại là không hiểu bài, nên muốn con vững kiến thức nên phải cho học kèm buổi tối Nhiều khi thấy tội con nhưng cũng không biết làm sao hết ”[4] Qua đó, cho thấy các em học sinh ngày

nay, đặc biệt, tại các thành phố lớn gần như không có thời gian giải trí, vui chơi và sinh hoạt văn hóa cộng đồng Vì nếu như ngày thường phải đi học lu bù như thế, thì đến thứ bảy và chủ nhật thay vì các em được nghỉ ngơi “lấy lại sức khỏe” Nhưng ngược lại hoàn toàn, có thể thời gian nghỉ ngơi đó được xếp kín lịch để học bồi dưỡng thêm Nên chắc chắn rằng việc các em có thể giải trí hay vui chơi chỉ có thể thông qua các phương tiện như: xem truyền hình như phim ảnh, ca nhạc hay lao vào các trò chơi điện tử, facebook 17

3 Với một khoảng thời gian vui chơi, giải trí như trên của các em học sinh tại các thành phố lớn, sẽ là nguy cơ dẫn đến bạo lực học đường

17

Máy vi tính được học sinh dùng để chơi game nhiều hơn là phục vụ việc học (34% so với 30%) Điện thoại di động ngoài việc nghe - gọi cũng được học sinh sử dụng chủ yếu để chơi game (43%) chứ không phải phục vụ việc học (2%)

Theo tác giả nhận định thì với một chuỗi công việc học tập với cường độ cao như trên của học sinh và việc chỉ còn chọn lựa làm bạn với máy tính, trò chơi điện tử, facebook hay phim ảnh trên truyền hình là một nguy cơ khó lường dẫn đến bạo lực học đường vì:

Thứ nhất, việc học tập với một cường độ cao và việc học khi vượt quá thời gian

cho phép sẽ tạo cho các em một tâm lý chán nản việc học Việc tiếp thu kiến thức khi

đó chỉ mang tính ép buộc, thiếu khoa học và dễ dẫn đến các căn bệnh về tâm lý nếu được thực hiện liên tục trong một thời gian dài Từ đó, có thể khiến các em trở nên

“hung bạo” với người khác; hoặc luôn “co mình” lại với người khác Tất cả điều đó đều dễ dẫn đến việc: 1) các em sẽ trở thành kẻ gây bạo lực trong lớp học, ngoài xã hội 2) các em dễ trở thành đề tài cho các học sinh khác gây bạo lực về tinh thần (như nói xấu, trêu chọc, bị tẩy chay…) hoặc về sức khỏe (bị đánh, đấm, đá, tát,…) Một giáo

viên THCS đã thừa nhận rằng: “Thật khó để những học sinh suốt ngày dán mắt vào

màn hình vi tính chơi game có được những kỹ năng sống như các em học sinh thường xuyên chơi những trò chơi dân gian như: đánh cờ, chơi ô ăn quan hay vẽ tranh Bởi các em không có điều kiện để thể hiện tư duy và cách ứng xử với tình huống thật Chính vì thế, để hạn chế những tác dụng và hệ lụy của các trò chơi công nghệ, mang lại tính giáo dục sâu sắc đối với học sinh thì các trường học nên cố gắng tổ chức lại các trò chơi dân gian trong nhà trường nhiều hơn nữa Từ đó, sẽ tạo sự sảng khoái cho học sinh và giúp các em hiểu hơn về nét văn hóa của dân tộc”[6]

Thứ hai, chính vì thời gian học tập quá lớn trong ngày đã dẫn đến việc các em

không còn thời gian để tham gia vui chơi, giải trí, sinh hoạt cộng đồng mà chỉ còn chỗ dựa vui vẻ bên máy vi tính (các trò chơi điện tử mang tính bạo lực, web đen, facebook…) và xem truyền hình (phim ảnh, ca nhạc mang nội dung bạo lực), điều này diễn ra thường xuyên cũng dễ dẫn đến việc, các em trở thành đối tượng gây bạo lực hay mang các bệnh về tâm lý khiến cho các bạn xung quanh gây bạo lực với mình (chủ yếu vì lý do nó khác người) Có nhận định cho rằng, hành vi bạo lực được học từ phim

ảnh và trò chơi bạo lực: “kết quả so sánh giữa mức độ thường xuyên xem phim bạo lực

và chơi trò chơi điện tử bạo lực giữa các nhóm học sinh cho thấy, nhóm học sinh gây bạo lực và nhóm học sinh vừa là nạn nhân, vừa là thủ phạm của bạo lực có mức độ xem phim bạo lực và chơi trò chơi điện tử thường xuyên hơn nhóm học sinh không liên quan đến bạo lực và nhóm học sinh là nạn nhân”[2] hay “Khi học sinh thường xuyên xem phim bạo lực và chơi trò chơi điện tử bạo lực, trẻ sẽ tập nhiễm hành vi bạo lực, dần vô cảm với cảm giác của người khác và cảm thấy mạnh mẽ khi làm người khác đau đớn, chính vì vậy mà trẻ càng thể hiện hành vi bạo lực ngoài đời thường”[2]

Thứ ba, một vấn đề cũng cần phải đề cập là nếu các em có khoảng thời gian quá

dài ở trường mà môi trường lại không bảo đảm sự an toàn18 cũng dễ dẫn đến nạn “bạo lực học đường” Theo TS Đỗ Ngọc Khanh cho biết, khi đề cập đến bạo lực, do yếu tố

18

Có thể do cách quản lý học sinh còn chưa nghiêm, hoặc có nhiều đối tượng bất hảo còn theo học trong trường, có sự kỳ thị và phân biệt của giáo viên đối với học sinh,…

108

“Học tập từ quan sát trong môi trường học tập” thì “gây hấn là kết quả của sự bắt

chước các hành vi bạo lực, bởi vì các em tin rằng, đó là cách tốt để giải quyết các vấn

đề khó khăn của bản thân” và theo tác giả “Nếu bố mẹ, thầy cô giáo tỏ ra hung hãn thì trẻ sẽ mau chóng bắt chước và thấy hành vi đó là bình thường”[2] hay theo Kassen

và các cộng sự (2004) trong nghiên cứu của mình đã đưa ra kết luận rằng: “môi trường

trường học có mối tương quan có ý nghĩa với mức độ thay đổi hành vi bạo lực, cụ thể

là càng ít sự lộn xộn trong trường học và học sinh càng tập trung vào việc học tập thì mức độ bạo lực trong trường học càng giảm Tương tự như vậy, mức độ nhận được sự quan tâm của người lớn xung quanh đúng mức khi có hiện tượng bạo lực, cũng có tương quan với mức độ bạo lực”[2]

4 Kết luận

Qua tất cả nội dung trình bày trên, chúng ta thấy được rằng: việc đổi mới giáo dục trong thời gian tới là rất cần và thiết thực cho các thế hệ học sinh, để có một môi trường học tập thân thiện và tích cực hơn Nhưng bên cạnh đó, việc định hướng nội dung, chương trình theo hướng hiện đại, gắn khoa học với nhà trường, thì một tiêu chí cũng không kém phần quan trọng là phải dành nhiều thời gian cho học sinh được vui chơi, giải trí và sinh hoạt cộng đồng Chúng ta sẽ không có được một thế hệ trẻ phát triển và năng động khi hàng ngày các em phải học quá nhiều từ sáng cho đến chiều tối

và ngoài sách vở ra, các em chỉ còn làm bạn cùng máy tính và truyền hình với đầy những nội dung bạo lực, nguy hiểm đến nhân loại…Thiết nghĩ vấn đề này, trong tương lai cần phải được các nhà tâm lý học tiếp tục nghiên cứu sâu hơn bằng các phương pháp khoa học chuyên ngành để có thể đưa ra những kết luận có giá trị, giúp Bộ Giáo dục & Đào tạo có những định hướng đúng đắn trong đợt thay đổi chương trình, sách

giáo khoa sắp đến

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Nguyễn Thị Hoa, Thực trạng tham gia của học sinh trung học phổ thông vào

hành vi bạo lực học đường, trích Tạp chí Tâm Lý Học, số 11 – 11/2014, HN

[2] Đỗ Ngọc Khanh, Một số yếu tố chi phối bạo lực học đường nhìn từ góc độ

hành vi, trích Tạp chí Tâm Lý Học, số 11 – 11/2014, HN

[3] Đỗ Thị Nga, Bạo lực học đường và hậu quả đối với nạn nhân bị bạo lực học

đường, trích Tạp chí Tâm Lý Học, số 11 – 11/2014, HN

[4] Học sinh Việt Nam hầu như không có thời gian chơi và tự học - nguồn http://www.tinmoi.vn/hoc-sinh-vn-hau-nhu-khong-co-thoi-gian-choi-va-tu-hoc-011045225.html

[5] Cảnh báo từ khảo sát bất ngờ của một thầy giáo - nguồn

http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/206297/canh-bao-tu-khao-sat-bat-ngo-cua-mot-thay-giao.html

[6] Sự thiếu hụt văn hóa dân gian của trẻ em ở đô thị - nguồn

http://www.nhandan.com.vn/mobile/_mobile_tphcm/_mobile_tinchung/item/ 21450002.html

[7]http://gamek.vn/game-online/tuoi-teen-do-thi-chi-hoc-tivi-choi-game-va-internet-20140917150201917.chn

Kho Ebook miễn phí

ebookfree247.blogspot.com

thuvienhoithao.blogspot.com thuvienthamluan.blogspot.com

CHIA SẺ TRI THỨC