tìm hiểu cách đánh giá người quản lý. liên hệ với một tổ chức giáo dục cụ thể

- Theo nghĩa hẹp: cán bộ quản lý tương ứng với người lãnh đạo cao nhất trong tổ chức.Cán bộ quản lý kinh tế là những người thực hiện chức năng quản lý kinh tế, đứng đầu một hệ thống với

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

MỤC LỤC

A Lý thuyết :……… trang 3

I Khái niệm cán bộ quản lý……… trang 3

II Vai trò của cán bộ quản lý ……….trang 3III Yêu cầu đối với cán bộ quản lý ………trang 4

IV Ba cấp bậc quản lý ………trang 5V.Các kỹ năng của nhà quản lý………trang 5VI.Mối quan hệ giữa cấp bậc quản lý và kỹ năng quản lý……… trang 5VII.Đánh giá cán bộ quản lý……….trang 6

1.Cơ sở lý luận……… trang 62.Nội dung đánh giá ở các cơ sở giáo dục………trang 7

3 Phân loại đánh giá cán bộ ……… trang 8B.Liên hệ thực tế ……….trang 8Tài liệu tham khảo………trang 14Phụ lục……… trang 15

PHẦN A LÝ THUYẾT

I KHÁI NIỆM CÁN BỘ QUẢN LÝ :

- Theo nghĩa rộng: cán bộ quản lý bao gồm tất cả những người tham gia vào hệ thống quản lý và hình thành chức năng nhất định Đó là tất cả những người không tham gia trực tiếp vào quán trình sản xuất Theo chức năng thì cán bộ quản lý chia làm 3 loại:

• Cán bộ lãnh đạo: chỉ huy trong bộ máy quản lý có một chức danh nhất định do nhà nước cấp hoặc do cấp trên bổ nhiệm Phải chịu trách nhiệm trước nhà nước và cấp trên trong việc chỉ đạo hoạt động của tổ chức do mình phụ trách Hoạt động đặc trưng của họ là đề ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết định quản lý

• Các chuyên gia: là những người có trình độ chuyên môn trong 1 lĩnh vực nào đó như kinh tế, toán học, kĩ sư,…Chức năng của họ là chuẩn bị các phương án cho người cán bộ lãnh đạo ra quyết định Ngoài ra còn được người cán bộ lãnh đạo giao cho nhiệm vụ theo dõi kiểm tra một số công tác nào đó theo nguyên tắc quản lý

• Các nhân viên quản lý như: nhân viên kế toán, thống kê, thư kí,… Chức năng của

họ là thu thập , chỉnh lý và truyền đạt những thông tin ban đầu, chuẩn bị và hình thành các loại tư liệu cần thiết đảm bảo cho cán bộ lãnh đạo và chuyên gia điều hành sản xuất kinh doanh của một tổ chức nào đó

- Theo nghĩa hẹp: cán bộ quản lý tương ứng với người lãnh đạo cao nhất trong tổ chức.Cán bộ quản lý kinh tế là những người thực hiện chức năng quản lý kinh tế, đứng đầu một hệ thống với những chức danh nhất định và hoàn toàn chịu trách nhiệm về hệ thống do mình phụ trách

II VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ:

- Cán bộ quản lý là một trong những nhân tố cơ bản quyết định sự thành công hay thất bại của cả hệ thống trong hoạt động

- Họ thực hiện những vai trò cụ thể sau:

• Vai trò quản lý: liên kết các bộ phận riêng rẽ, tổ chức các mối quan hệ qua lại một cách nhẹ nhàng để tạo thành một hệ thống trọn vẹn Đồng thời họ là những người trực tiếp vận dụng các quy luật khách quan vào hoạt động của hệ thống

• Vai trò chính trị: cán bộ quản lý là những người có nhiệm vụ tham gia xây dựng , hoạch định các chính sách phát triển , đồng thời họ cũng là những người tổ chức thực hiện các chính sách Ở mức độ nhất định cán bộ lãnh đạo đại diện cho quyền lợi của giai cấp họ

• Vai trò giáo dục: ở mức độ nhất định người quản lí là hình mẫu để cấp dưới noi theo, mọi hành vi của họ trong công việc, trong cuộc sống có ý nghĩa giáo dục đối với mọi người

Vai trò của nhà quản lý có thể nhìn ở góc độ khác, bao gồm :

- Vai trò quan hệ con người:

• Vai trò đại diện: có tính chất nghi lễ trong tổ chức

• Vai trò lãnh đạo: phối hợp và kiểm tra công việc của cấp dưới quyền

• Vai trò liên lạc: quan hệ với người khác trong và ngoài tổ chức nhằm hoàn thành công việc

- Các vai trò thông tin:

• Vai trò thu thập, tiếp nhận thông tin liên quan đến tổ chức và đến hoạt động của đơn vị mình

• Vai trò phổ biến thông tin đến những người liên quan

• Vai trò cung cấp thông tin cho các bộ phận trong cùng đơn vị

• Vai trò phân phối các nguồn lực

• Vai trò nhà thương thuyết, đàm phán

III YÊU CẦU ĐỐI VỚI CÁN BỘ QUẢN LÝ :

1 Yêu cầu về phẩm chất chính trị: thể hiện ở các điểm sau:

• Phải có quan điểm chính trị sâu rộng, có ý chí vững vàng, kiên định trong công việc, biết đánh giá kết quả theo những tiêu chuẩn chính trị

• Có khả năng tạo được lòng tin của tập thể đối với bản thân

2 Yêu cầu về năng lực chuyên môn:

• Phải có những kiến thức về mặt kinh tế, hành chính, kĩ thuật, tương xứng với giá trị của mình để tổ chức công việc của hệ thống đạt hiệu quả mong muốn

• Năng lực chuyên môn được thể hiện cụ thể ở các điểm sau:

- Khả năng phân tích và giải quyết các vấn đề như : phân tích tình huống, phát

hiện các cơ hội, thực thi các giải pháp để tận dụng các cơ hội có lợi, tập trung tiềm lực để giải quyết các câu xung yếu nhất của hệ thống

- Khả năng xác định đúng đắn phương hướng phát triển của hệ thống do mình phụ trách.

3 Yêu cầu về năng lực tổ chức:

Đó là những yêu cầu về các kĩ năng khác nhau trong công việc tổ chức điều

hành, công việc của cán bộ quản lý thể hiện ở những điểm cụ thể sau:

• Tổ chức công việc của bản thân bao gồm: các phương pháp, quá trình, quy trình làm việc hằng ngày của cán bộ quản lý, khả năng kết hợp giữa công việc hằng ngày với công việc chuẩn bị cho hướng phát triển tương lai của hệ thống

• Khả năng làm việc với mọi người: thể hiện ở những năng lực hợp tác, năng lực tham gia vào các công việc cụ thể, năng lưc tạo ra môi trường trong đó con người cảm thấy an toàn và dễ dàng phát biểu ý kiến của mình

• Biết đánh giá và sử dụng đúng khả năng của từng người, có khả năng kiểm tra công viêc và giữ vững kỉ luật lao động

• Khả năng thấy được vấn đề tổng quát và vấn đề chi tiết, khả năng nhân được những nhân tố chính trong những hoàn cảnh, những mối quan hệ cơ bản, những phần tử

4 Yêu cầu về đạo đức: thể hiện ở 4 khía cạnh sau:

• Có ước muốn làm việc quản lý

• Quan hệ đồng cảm với mọi người

• Chính trực và trung thực, công bằng và nhân tâm, có văn hóa, biết tôn trọng con người, có thiện chí với con người, không làm điều ác với con người

• Thường xuyên học hỏi để trau dồi trí tuệ

V CÁC KỸ NĂNG CỦA NHÀ QUẢN LÝ :

• Kỹ năng kỹ thuật: là những khả năng cần thiết để thực hiện một công việc cụ thể; nói cách khác, là trình độ chuyên môn nghiệp vụ của nhà quản lý

• Kỹ năng nhân sự: là khả năng cùng làm việc, động viên, điều khiển con người và tập thể trong xí nghiệp, dù đó là thuộc cấp, đồng nghiệp ngang hàng, hay cấp trên

• Kỹ năng tư duy: là khả năng hiểu rõ mức độ phức tạp của môi trường, và biết cách giảm thiểu sự phức tạp đó xuống một mức độ có thể đối phó được

VI MỐI QUAN HỆ GIỮA CẤP BẬC VÀ QUẢN LÝ VÀ KỸ NĂNG QUẢN

• Cấp bậc quản lý càng cao thì kỹ năng kỹ thuật càng giảm dần tính quan trọng, nhưng kỹ năng tư duy càng cần phải cao.

• Cấp bậc quản lý càng thấp thì càng cần thiết phải có kỹ năng kỹ thuật, vì nhà quản lý phải gắn liền với những công việc mang tính chuyên môn nghiệp vụ

• Kỹ năng nhân sự thì lại rất cần thiết đối với nhà quản lý ở mọi cấp, vì nhà quản lý nào cũng phải làm việc với con người

VII ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ:

1 Cơ sở lý luận của việc đánh giá cán bộ :

Theo Luật cán bộ công chức , mục đích của việc đánh giá cán bộ là để làm rõ phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao Kết quả đánh giá là căn cứ để bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách đối với cán bộ

Báo cáo kiểm điểm nửa đầu nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội IX của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đánh giá: Đánh giá cán bộ là khâu rất yếu,

do chưa xây dựng được phương pháp đánh giá cán bộ thật sự công tâm, khách quan

và đáng tin cậy ( 1 )

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể","cán bộ là cái gốc của mọi công việc Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém" Người nhấn mạnh công việc đánh giá cán bộ phải đúng đắn và yêu cầu:" Phải biết

rõ cán bộ, hiểu biết cán bộ".( 3 )

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng khẳng định: “Đánh giá cán bộ phải công khai, minh bạch, khách quan, toàn diện và công tâm, lấy hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ chính trị làm thước đo phẩm chất và năng lực cán bộ ”

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã tiếp tục khẳng định và nêu phương hướng tổng quát về công tác cán bộ, trong đó nhấn mạnh việc đánh giá cán

bộ và sử dụng cán bộ:" Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đánh giá và sử dụng đúng cán bộ trên cơ sở những tiêu chuẩn, quy trình đã được quy định, lấy hiệu quả công tác và sự tín nhiệm của nhân dân làm thước đo chủ yếu Có chế tài xử lý nghiêm những trường hợp chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ, chạy tuổi, chạy bằng cấp, chạy huân chương Kịp thời thay thế cán bộ yếu kém về phẩm chất, năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ, giảm sút uy tín, vi phạm pháp luật, chính sách của Nhà nước, kỷ luật của Đảng".(2)

Như vậy, chiến lược cán bộ của Đảng đã xác định quan điểm, nguyên tắc cơ bản

trong công tác cán bộ nói chung và việc đánh giá cán bộ nói riêng.

Đánh giá cán bộ là khâu mở đầu, có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác cán bộ Đánh giá cán bộ đúng, mới lựa chọn, bố trí và sử dụng đúng cán bộ

Từ khi có các Nghị quyết của Đảng: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa VIII, Nghị quyết Đại hội IX, Nghị quyết Đại Hội X và Nghị quyết Hội nghị Trung ương

9 khóa X và các quy định, hướng dẫn cụ thể của Trung ưong về quy trình đánh giá, tuyển chọn, sử dụng cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành, việc đánh giá, sử dụng cán bộ có những chuyển biến đáng kể

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã đề ra mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ năm 2011- 2020 là:"Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục vụ nhân dân Quy định rõ và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu".( 2 )

Học thuyết lãnh đạo quản trị khoa học của Chester Barnard trên cơ sở phát huy học thuyết của Weber chỉ ra rằng tổ chức là sự gắn kết của ba yếu tố cơ bản : sẵn sàng hợp tác, có mục tiêu chung, có sự thông đạt Quyền hành chính là sự xuất phát từ

sự thông đạt của cấp dưới.Điều đó chỉ thực hiện với 4 điều kiện : cấp dưới hiểu rõ mệnh lệnh, nội dung ra lệnh phải phù hợp với mục tiêu của tổ chức, nội dung ra lệnh phải phù hợp với lợi ích của cấp dưới và cấp dưới có khả năng thực hiện mệnh lệnh đó

Theo lý thuyết lãnh đạo quản trị hiện đại : hoạt động quản lý thực hiện 3 chức năng

cơ bản là : kỹ năng kỹ thuật, kỹ năng con người và kỹ năng nhận thức Vận dụng linh hoạt 3 kỹ năng này sẽ giúp người lãnh đạo quản lý có những quyết định đúng đắn Trong công tác chỉ đạo , nếu nắm vững chuyên môn, biết những ưu thế mạnh của từng người và nhận biết được mỗi người sẽ thích hợp với những công việc, chuyên môn gì thì việc chỉ đạo sẽ có cơ sở và cấp dưới sẽ thông đạt ý kiến chỉ đạo

để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

Theo học thuyết Z của tiến sĩ W Ouchi : Thể chế quản lý phải đảm bảo cho cấp trên nắm bắt được tình hình của cấp dưới một cách đầy đủ Duy trì việc ra quyết định và nâng cao trách nhiệm tập thể bằng cách tạo điều kiện cho nhân viên tham gia vào các quyết sách , kịp thời phản ánh tình hình cho cấp trên Để nhân viên đưa

ra những lời đề nghị của họ rồi sau đó cấp trên mới quyết định

Đối với các cơ sở giáo dục , việc đánh giá cán bộ quản lý được thực hiện dựa trên Luật cán bộ công chức và các quy định ban hành kèm theo Thông tư 29/2009/TT-BGD-ĐT ngày 22/10/2009 của Bộ Giáo Dục và Đào tạo

2 Nội dung đánh giá cán bộ ở các cơ sở giáo dục : theo điều 28 Luật công chức

1 Cán bộ được đánh giá theo các nội dung sau đây:

a) Chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước;

b) Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong và lề lối làm việc;

c) Năng lực lãnh đạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ;

d) Tinh thần trách nhiệm trong công tác;

đ) Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao

2 Việc đánh giá cán bộ được thực hiện hàng năm, trước khi bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm, quy hoạch, điều động, đào tạo, bồi dưỡng, khi kết thúc nhiệm kỳ, thời gian luân chuyển

Thẩm quyền, trình tự, thủ tục đánh giá cán bộ được thực hiện theo quy định của pháp luật và của cơ quan có thẩm quyền

3 Phân loại đánh giá cán bộ :theo điều 29 Luật công chức :

1 Căn cứ vào kết quả đánh giá, cán bộ được phân loại đánh giá như sau:

a) Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

b) Hoàn thành tốt nhiệm vụ;

c) Hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực;

d) Không hoàn thành nhiệm vụ

2 Kết quả phân loại đánh giá cán bộ được lưu vào hồ sơ cán bộ và thông báo đến cán bộ được đánh giá

3 Cán bộ 02 năm liên tiếp hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực hoặc có 02 năm liên tiếp, trong đó 01 năm hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế

về năng lực và 01 năm không hoàn thành nhiệm vụ thì cơ quan, tổ chức có thẩm quyền bố trí công tác khác

Cán bộ 02 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ thì cơ quan, tổ chức có thẩm quyền miễn nhiệm, cho thôi làm nhiệm vụ

PHẦN II LIÊN HỆ THỰC TẾ :

Tại trường THCS Bùi Hữu Nghĩa TP Long Xuyên, việc đánh giá cán bộ lãnh đạo quản lý, cụ thể là Hiệu trưởng nhà trường, được thực hiện mỗi năm một lần vào cuối mỗi năm học Phương pháp đánh giá, xếp loại hiệu trưởng được thực hiện theo điều 8 của Quy định chuẩn hiệu trưởng ban hành kèm theo Thông tư 29/2009/TT-BGD-ĐT ngày 22/10/2009 của Bộ Giáo Dục và Đào tạo

1 Đánh giá hiệu trưởng được thực hiện thông qua việc đánh giá và cho điểm từng tiêu chí trong mỗi tiêu chuẩn Việc cho điểm tiêu chí được thực hiện trên cơ sở xem xét các minh chứng liên quan

Điểm tiêu chí tính theo thang điểm 10, là số nguyên Tổng điểm tối đa của 23 tiêu chí là 230.

2 Căn cứ vào điểm của từng tiêu chí và tổng số điểm, việc đánh giá xếp loại hiệu trưởng được thực hiện như sau:

- Loại trung bình: Tổng số điểm từ 115 trở lên, các tiêu chí của tiêu chuẩn 1và

3 phải từ 5 điểm trở lên, không có tiêu chí 0 điểm nhưng không xếp được ở các loại cao hơn

b) Chưa đạt chuẩn - loại kém:

- Tổng điểm dưới 115 hoặc thuộc một trong hai trường hợp sau:

- Có tiêu chí 0 điểm;

-Có tiêu chí trong các tiêu chuẩn 1và 3 dưới 5 điểm

Lực lượng và quy trình đánh giá , xếp loại hiệu trưởng được thực hiện theo điều 9

Quy định chuẩn Hiệu Trưởng ban hành kèm theo Thông tư 29/2009/TT-BGD-ĐT ngày 22/10/2009 của Bộ Giáo Dục và Đào tạo

1 Lực lượng đánh giá, xếp loại hiệu trưởng gồm: hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường; cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường; thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng – Phòng Giáo Dục TP long Xuyên

2 Quy trình đánh giá, xếp loại hiệu trưởng:

a) Đại diện của cấp ủy Đảng hoặc Ban Chấp hành Công đoàn nhà trường chủ trì thực hiện các bước sau:

- Hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại theo mẫu phiếu Hiệu trưởng tự đánh giá

và báo cáo kết quả trước tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường

- Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường đóng góp ý kiến và tham gia đánh giá hiệu trưởng theo mẫu phiếu Cán bộ , giáo viên, nhân viên tham gia đánh giá hiệu trưởng.

- Các phó hiệu trưởng, cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường, với sự chứng kiến của hiệu trưởng, tổng hợp các ý kiến đóng góp và kết quả tham gia đánh giá hiệu trưởng của cán bộ, giáo viên, nhân viên

cơ hữu của nhà trường; phân tích các ý kiến đánh giá đó và có nhận xét, góp ý cho hiệu trưởng theo mẫu Phiếu tổng hợp kết quả giáo viên, cán bộ, nhân viên tham gia

đánh giá hiệu trưởng

b) Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng – Phòng Giáo Dục TP Long Xuyên chủ trì thực hiện các bước sau đây:

- Tham khảo kết quả tự đánh giá, xếp loại của hiệu trưởng, kết quả đánh giá của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường và các nguồn thông tin xác thực khác, chính thức đánh giá, xếp loại hiệu trưởng theo mẫu Phiếu thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp đánh giá, xếp loại hiệu trưởng

- Thông báo kết quả đánh giá, xếp loại tới hiệu trưởng, tới tập thể giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường và lưu kết quả trong hồ sơ cán bộ

Theo kết quả đánh giá kết thúc năm học 2010- 2011, phiếu tổng hợp kết quả hiệu trưởng trường THCS Bùi Hữu Nghĩa đạt được như sau :

TỔNG HỢP KẾT QUẢ GIÁO VIÊN, CÁN BỘ, NHÂN VIÊN THAM GIA

ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG

Họ và tên hiệu trưởng: TRẦN HOÀNG DÂN Năm học: 2010 - 2011

Trường : THCS BÙI HỮU NGHĨA

Tổng số phiếu đánh giá (hợp lệ)/tổng số CB,GV,NV (cơ hữu): 45 / 45

Hướng dẫn cho điểm

1 Điểm cho tiêu chí là trung bình cộng điểm của tiêu chí đó cho tất cả các phiếu đánh giá

2 Điểm cho tiêu chuẩn là tổng điểm của các tiêu chí trong tiêu chuẩn đó

Điểm tiêu chí

Điểm tiêu chuẩn Tiêu chuẩn

13 Thiết kế và định hướng triển khai 10

14 Quyết đoán, có bản lĩnh đổi mới 10

16 Tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ 10

18 Quản lý tài chính và tài sản nhà trường

10

19 Phát triển môi trường giáo dục 10

21 Quản lý công tác thi đua, khen thưởng 10

Xếp loại Xuất sắc: 100 %; Khá: %; TB: %; Kém:

%

Tổng hợp ý kiến nhận xét của cán bộ, giáo viên, nhân viên:

1 Những điểm mạnh (ý kiến của đa số, ý kiến khác):