Cách làm nhưvậy thiên về lối giáo dục thuyết giáo suông , không đưa học sinh tham gia các hoạt động thực tiễn trong giờ, không gắn kết hoạt động của các tổ chức, đoàn thể trong trường, k
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC HÀ
TRƯỜNG THCS XÃ LẦU THÍ NGÀI
CÁCH THỨC CHỈ ĐẠO VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
MỘT GIỜ CHÀO CỜ THEO HƯỚNG MỚI
Ở TRƯỜNG THCS LẦU THÍ NGÀI
Họ và tên: Đỗ Văn Dinh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường THCS xã Lầu Thí Ngài
Huyện Bắc Hà, Tỉnh Lào Cai
B¾c Hµ, Ng y 25 th¸ng 04 n¨m 2014 ày 25 th¸ng 04 n¨m 2014
Trang 2
CÁCH THỨC CHỈ ĐẠO VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN MỘT GIỜ CHÀO CỜ
THEO HƯỚNG MỚI Ở TRƯỜNG THCS LẦU THÍ NGÀI
I.Tóm tắt:
Lâu nay, việc chào cờ trong các nhà trường THCS còn chưa được hiểu đúng, hiểu đủ mục đích, ý nghĩa của nó, vẫn cho là nằm ngoài quản lý chuyên môn Nó đượccoi là hoạt động đơn thuần, thiếu nhất quán về biện pháp, cách thức tổ chức, giải pháp thực hiện Không gian của buổi chào cờ bị khép kín Tiết đó chỉ dừng lại ở việc thôngbáo , chính trị và thời sự trong khuôn khổ một trường Nó thay cho bảng thông báo bằng lời Sở dĩ có tình trạng như vậy là không có thước đo cụ thể nào để kiểm chứng hiệu quả của buổi chào cờ , coi nhẹ việc rèn luyện kỹ năng, không đưa học sinh tham gia vào các hoạt động trong giờ
Giờ chào cờ ấy thiên về hàn lâm mà lãng quên tính mục đích, mục tiêu giáo dục Từ việc làm ấy, học sinh không hứng thú tiếp thu nội dung, thậm chí cá biệt có những em tham gia chỉ là miễn cưỡng, bắt buộc… Tất cả là cái lỗi, là lỗ hổng của cách thức tổ chức, giải pháp thực hiện , mục tiêu cần đạt của giờ chào cờ Cách làm nhưvậy thiên về lối giáo dục thuyết giáo suông , không đưa học sinh tham gia các hoạt động thực tiễn trong giờ, không gắn kết hoạt động của các tổ chức, đoàn thể trong trường, không có thước đo hiệu quả cần đạt của một giờ
Để khắc phục tình trạng yếu kém trong cách thức tổ chức buổi chào cờ , xua tan cái không khí “ Căng thẳng , nặng trịch, khuôn mẫu, mệnh lệnh, thông báo bằng lời,theo kiểu nội dung như trong buổi họp giao ban, hay sự nhắc lại về khuyết điểm của học sinh , ta cần định hướng và tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả của tiết học đầu tuần theo hướng mở, tạo ra không gian thoáng , sẵn sàng đón chào một tuần mới, tránhkhô cứng và tẻ nhạt Các trò chơi xen kẽ nội dung, các hình thức tuyên truyền bằng tiểu phẩm vui hay những bài thơ mang tính nhân văn tất cả đã mở ra một tư thế mới, xốc lại , định hướng hành động cho một tuần làm việc mới Các em được sắp xếp, được tham gia, được thể hiện và nói lên tiếng nói của mình trong cộng đồng người Sự hãnh diện đã thể hiện khả năng trình bày trước đám đông Động lực lại được thôi thúc theo hướng tích cực
Cần phải tổ chức những giờ chào cờ theo hướng mở để xốc lại tinh thần cho học sinh, cán bộ giáo viên sau một tuần làm việc, tiếp sức cho những suy nghĩ tích cực , huy động tối đa sự liên kết giữa các cá thể trong nhà trường cùng làm việc, cùng nhắc lại những việc tốt , cùng nhau tìm ra hướng đi mới thực hiện theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục đã đề ra
II Giới thiệu:
Đã có nhiều nhà khoa học quan tâm đến chào cờ và hoạt động chào cờ ở nhàtrường phổ thông Điều đó đã đúc kết thành những luận điểm, luận cứ ở trên các tạpchí và trang báo Những giải pháp đó chỉ dừng lại lý thuyết mang tính hàn lâm, rấtchung chung, chưa cụ thể và áp dụng vào thực tế hiệu quả còn thấp
Gỉai pháp chúng tôi đã và đang được áp dụng tại trường THCS Lầu Thí Ngài có
Trang 3hiệu quả, nó phá đi sự khép kín, rập khuôn buổi chào cờ, góp phần giáo dục đạo đứchọc sinh và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.
Chúng tôi đã đưa ra những giải pháp làm thay đổi cách thức tổ chức chào cờ Trước hết là phần lập kế hoạch, thống nhất cách thức tổ chức , đánh giá giờ chào cờ
Đã đưa ra những điểm nút tháo gỡ ngay từ bước đầu đó là : Hiệu trưởng cần có sổ taynhận xét, đánh giá chào cờ , cần tạo tâm thế trong buổi lễ chào cờ bằng phần lễ là hátquốc ca Từ trước, rất nhiều nhà trường khi làm lễ chỉ có nhạc mà không có lời hát
Có những nhà trường chỉ sử dụng băng đĩa có cả lời và nhạc, như vậy dẫn đến hệquả là học sinh không nhập tâm, không hiểu được ý nghĩa của lời hát, điều đó đồngnghĩa với sự không tạo được tâm và thế trong chào cờ, không có xúc cảm trong buổilễ
Chúng tôi thấy : Giờ chào cờ cần phải có sự kết nối đó là:Kết nối cộng đồng ,kết nối giữa quá khứ với hiện tại và tương lai Kết nối giữa lý thuyết và thực hành ,giữa nội dung và hình thức:Kết nối giữa các phong trào thi đua và các giải pháp thựchiện Kết nối giữa các tổ khối, đoàn thể với nhau
Ta không thể xem nhẹ tổ chức này, đoàn thể kia vì nó đều tham gia xây dựngnên thành công buổi chào cờ Để hài hòa, cân đối , hiệu trưởng cần có cách nhìnthông suốt, hình dung ra được buổi chào cờ đó ai lên trước, ai phát biểu sau… điểmnhấn chính trong tuần thuộc vấn đề nào, thuộc tổ hay đoàn thể… Có thế mới trongtâm, hướng mọi hoạt động vào quĩ đạo
Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp so với giải pháp đã, đang được
áp dụng là :Bước đầu chuyển hóa các hoạt động chào cờ cũ sang hướng chào cờ mới, cụ thể làm thay đổi hành vi của học sinh, nhận thức của học sinh trong giờ chào cờ
Bản chất của giải pháp là huy động tối đa sự liên kết giữa các cá thể trong nhàtrường cùng làm việc đặc biệt là huy động mọi khả năng vốn có của học sinh để thựchiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục đã đề ra, tạo ra môi trường chào cờ vừa thoáng vừavui và đem đến hiệu quả làm việc đón chào một tuần mới, việc mới
Chúng tôi thực hiện nghiên cứu đối với giáo viên:
-Thiết kế tổ chức giờ chào cờ không sử dụng theo phương pháp mới
-Thiết kế , tổ chức giờ chào cờ có sử dụng giáo án và chuẩn bị mọi hoạt động theo hướng mới
Thực hiện nghiên cứu trên đối tượng HS:
- Chọn hai nhóm có độ tuổi tương đương: Nhóm lớp 6 và lớp 7, nhóm lớp 8 và lớp 9
Công cụ đo và qui trình nghiên cứu :
Đo lường :
Trang 4Muốn đo được hiệu quả trước hết phải có bảng tính, qui chiếu, thước đo Bảngqui chiếu với các thông số khác nhau , với các tiêu chí khác nhau Việc qui chiếu chấtlượng giờ chào cờ thường tổ chức vào buổi họp giao ban Với những trường chuẩn ,cần xác định cho trường một bảng qui chiếu trong đó chứa đựng những dữ liệu thông
số , coi đó là thước đo đánh giá chất lượng Bảng qui chiếu với nhiều tiêu chí nhưngtất cả đều phải xác định trong đó về: Khâu chuẩn bị, nội dung,thời lượng, cách thức
tổ chức , ý thức đội viên, hiệu quả thực hiện sau một tuần lễ Tính hiệu quả cần ưutiên nhân hệ số Đó là cái thước để đo công việc , để điều chỉnh và bổ sung thêm( nếu xét thấy cần thiết)
Từ đầu năm học, Hiệu trưởng cần triển khai trước hội đồng giáo dục về mục đích, ý nghĩa của việc đổi mới giờ chào cờ theo hướng mở bằng cách giới thiệu về cách thức tổ chức, những hoạt động hỗ trợ cho giờ chào cờ, sự chuẩn bị cần và đủ cho giờ chào cờ
Thực hiện nghiên cứu đối với giáo viên:
-Yêu cầu bắt buộc việc kiểm soát chuẩn bị giáo án và tổ chức hoạt động của giáo viên( đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp) đó là:
-Nhóm thiết kế tổ chức giờ chào cờ không sử dụng theo phương pháp mới ( không chuẩn bị giáo án, không tổ chức trò chơi, chỉ tuyên truyền và nhận xét tuần , truyền đạt kế hoạch tuần của thầy Hiệu trưởng ), giờ chào cờ theo phương pháp
truyền thống
-Nhóm Thiết kế , tổ chức giờ chào cờ có sử dụng giáo án và chuẩn bị mọi
hoạt động theo hướng mới
*Tiến hành thực nghiệm :
-Thời gian tiến hành theo hai tuần liền kề ( căn cứ vào kế hoạch và sự chuẩn bị của 02lớp trực tuần theo sự phân công ) để đảm bảo tính khách quan
Thực hiện nghiên cứu đối với học sinh:
Thu thập và phân tích dữ liệu : Khảo sát trước và sau tác động:
Khảo sát trước tác động được thực hiện nhằm thu thập thông tin về nhận thức
và hành vi của học sinh trong các giờ chào cờ khi chưa tổ chức theo hướng mới
Thời gian khảo sát: Tuần 11(Học kỳ I)
Sau đó : Tiếp tục khảo sát sau tác động: Thu thập thông tin về nhận thức và hành vi của học sinh khi tổ chức chào cờ theo hướng mới ( có sự chuẩn bị kỹ của giáo viên và
sự tham gia của học sinh, sự kiểm soát kiểm tra của hiệu trưởng)
Thời gian khảo sát: Tuần 30 (học kỳ II)
Với nhóm tác động ( thực hiện nghiên cứu đối với học sinh ):
-Nhằm thu thập thông tin của học sinh trước và sau tác động Thước đo là những nhận thức và hành vi, nhận xét của học sinh tự đánh giá về mình Giáo viên thu thập thông tin bằng phiếu thăm dò và tìm cách cải thiện cho những buổi chào cờ sau
-Tổ chức cho học sinh ghi chép (nhật ký) những hoạt động của lớp, của cá nhân trong giờ chào cờ (theo yêu cầu của giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viêm trực tuần, lớp trực tuần hoặc các đoàn thể trong trường: Tổ chức đội, chữ thập đỏ, Học sinh tự rút ra
Trang 5nhận xét sau ghi chép đó ( Phần này có thể tổ chức theo nhóm học sinh và cử ra thư
ký ghi nhận xét và tổng hợp ý kiến của học sinh)
-Từ những kết quả đó, hội đồng giáo dục nhà trường sẽ tìm ra giải pháo điều chỉnh hoạt động , cách thức tổ chức, những yêu cầu trước, trong và sau buổi chào cờ
2 Thu thập và phân tích dữ liệu:
2.1 Khảo sát trước và sau tác động đối với giáo viên:
(Các phiếu khảo sát, đánh giá (do giáo viên trong hội đồng đánh giá và tổng hợp lại)
Hội đồng giáo dục cần lập ra bảng thời gian thực nghiệm:
*Thời gian thực nghiệm:(bảng 1)
-Hoàn thiện các tiêu chí thi đua, chào mừng (Đặc biệt là
ra tờ báo tường, sửa sang lại thư viện ngoài trời)
-Chuẩn bị nội dung hội thỏa chuyên đề: Bán trú
-Phát huy vai trò trong việc
tổ chức và điều hành giờ chào cờ đầu tuần theo hướng dẫn công văn số 447/PGD&ĐT-CM, ngày
21 tháng 10 năm 2013 V/v: Hướng dẫn tổ chức giờ chào cờ đầu tuần
-Nghiệm thu tiêu chí 2( trang trí lớp ), lắp chảo ti
vi cho học sinh-Tiếp tục triển khai đề án xây dựng nông thôn mới
30 Thứ hai, ngày
17/03/2014
-Tiếp tục nâng cao chất lượng
ôn tập học sinh giỏi, chuẩn bị nội dung thi TTCMG cấp Huyện
-Gấp rút các tiêu chí thi đua lập thành tích chào mừng ngày thành lập Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh( 26/03/2014)
26/3/1931 Tiếp tục thảo luận và giảng dạy theo NCBH cấp trường
-Đi nghe trực tuyến tại UBND Huyện Bắc Hà về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo -Đưa học sinh hưởng chế
độ học sinh nghèo về trường THCS Bản Phố -Tổ chức : Dựng hoạt cảnh cho các bài hát về truyền thống đoàn
2.2 Đánh giá về hành vi thực hiện nhiệm vụ của giáo viên trực tuần: (Bảng 2)
a) Khảo sát trước tác động:
Tuần: 11 (từ 28/10 đến ngày 02/11/2013)
Tên lớp trực tuần: lớp 7 Tên giáo viên chủ nhiệm : Hoàng Thị Thu Thiêng (Các phiếu khảo sát, đánh giá do tập thể giáo viên tự đánh giá ở hai thời điểm khác nhau)
Trang 6chuẩn chí cần đạt Thang điểm từng bổ sung
phần (TC1,2,3) Tổng cộng từng
phần các tiêu chí(TC1;2;3)
-Đồng phục của GV
0,250,25
0,250,250,250,25
0
0,25
0,250,25
1,5
hội
- Số tiết mục,dọng tuyên truyền có tính thuyết
Thang điểm từng
Trang 7phục -Có phần liên
hệ với bản kếhoạch, phongtrào thi đua
Nội dung cần đạt
Thang điểm (10) Điều chỉnh,
bổ sung
Thang điểm từng phần (TC1,2,3) Tổng cộng từng
phần các tiêu chí(TC1;2;3)
-Đồng phục của GV
0,5
0,50,50,5
2,0
2 Phần lễ -Điều hành
lưu loát -Trang phục gọn, đẹp -Lời hát dõngdạc, rõ ràng -Nhịp trống đúng theo thểthức
0,25
0,50,50,5
1,5
Trang 80,50,5
hệ với bản kếhoạch, phongtrào thi đua
-Qua tổng hợp thang điểm của hai thời điểm ( trước và sau tác động) ta thấy:
Điểm đánh giá theo tiêu chí, nội dung cần đạt của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng ( nhóm tác động) là:
-Các tiêu chí 3( phần nội dung), tiêu chí 4( phần hội), tiêu chí 5( thực hiện kế hoạch/ tuần) của trước tác động thấp hơn so với sau tác động Cụ thể là:
-Trong tiêu chí 3( phần nội dung về minh chứng không khí buổi lễ) của nhóm sau tác động cao hơn hẳn so với nhóm trước tác động
Trang 9Tổng số điểm sau tác động cao hơn số điểm của trước tác động là: 8,75-6,0= 2,75 điểm.
3 Khảo sát trước và sau tác động ( đối với học sinh):
3.1 Khảo sát trước tác động:
Đơn vị khảo sát: Chọn 02 khối lớp gần nhau về tuổi tác (khối 6,7): 69 học sinh; (khối 8,9): 51 học sinh
Hình thức tổ chức: Phát phiếu thăm dò, học sinh trả lời theo các tiêu chí trong phiếu.
Trong giờ chào cờ đầu
3 Tôi chú ý lắng nghe 17 học sinh=25,5% 10 học sinh=19,96%
4 Tôi thích tham gia, hợp
tác trong giờ chào cờ
Thước đo qui chiếu:
Chúng tôi lựa chọn 02 khối lớp gần nhau về trình độ, tuổi tác ( khối 6,7) và (khối 8,9)
Khảo sát sau tác động đối với học sinh
(Các phiếu khảo sát, đánh giá (do học sinh các khối tương đương tự đánh giá ở hai thời điểm khác nhau)
Trong giờ chào cờ đầu
tuần
Khối 6,7 Khối 8,9 Sau tác động Sau tác động
Trang 103 Tôi chú ý lắng nghe 50 học sinh=75% 33 học sinh=64,68%
4 Tôi thích tham gia, hợp
tác trong giờ chào cờ
1 Bảng tổng hợp kết quả khảo sát trước và sau tác động đối với học sinh
(Các phiếu khảo sát, đánh giá (do học sinh các khối tương đương tự đánh giá ở
hai thời điểm khác nhau)
Trong giờ chào cờ đầu
tuần
Trước tácđộng Sau tác động Trước tácđộng Sau tác động
1 Tôi thường lơ mơ nghe
Hoặc ngủ gật
27 học sinh=40,5% 7 học sinh =10,5% 23 học sinh=45,08% 8 học sinh=15,68%
2 Tôi đếm thời gian đến
khi kết thúc giờ học
13 học sinh=19,5% 0 học sinh=0% 15 học sinh=29,4% 5 học sinh=9,8 %
3 Tôi chú ý lắng nghe 17 học
sinh=25,5%
50 học sinh=75%
10 học sinh=19,96%
33 học sinh=64,68%
4 Tôi thích tham gia, hợp
tác trong giờ chào cờ
6 học sinh =9% 17 học
sinh=25,5% 5 học sinh=9,8% 13 học sinh=25,48%
5 Tôi mong hết tuần để
được chào cờ
6 học sinh=9% 7 học
sinh=10,5% 4 học sinh=7,84% 6 học sinh=11,8%
6 Tôi muốn hòa nhập
cùng bạn bè để hoàn
thành những nhiệm vụ
được giao
3 học sinh=4,5% 27 học sinh =40% 5 học sinh=9,8% 30 học sinh=58,8%
2 Nhận xét:
Thông qua bảng khảo sát trên qua hai thời điểm khác nhau ta rút ra nhận xét:
-Nhận xét 1: Trước khi tác động thì học sinh không hứng thú gì với buổi chào cờ, dẫn
đến hệ quả lơ mơ nghe, đếm thời gian và mong sao giờ chào cờ qua nhanh Giờ chào
cờ đã có sự ức chế đối với học sinh bắt học sinh phải ngồi, phải nghe , phải công nhậnnhững lời nhận xét và quyết định , hay việc thực hiện kế hoạch/ tuần sau
-Nhận xét 2: Kết quả sau tác động có phần cải thiện cá tính tự giác hoạt động của học
sinh thông qua các chỉ số : Chú ý lắng nghe, tham gia hợp tác, hòa nhập cùng bạn bè
để hoàn thành những nhiệm vụ được giao của lớp, của trường trong các phong trào thiđua
Trang 11Các tiêu chí 4,5,6 (sau tác động ) tỷ lệ % tăng khá rõ rệt, góp phần tham gia cải thiện tích cực trong buổi chào cờ
Thu thâp thông qua nội dung ghi nhật ký của học sinh ( thông qua tổng hợp chắt lọc của các nhóm):
-Tổ chức cho học sinh ghi chép (nhật ký) những hoạt động của lớp, của cá nhân trong giờ chào cờ (theo yêu cầu của giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên trực tuần, lớp trực tuần hoặc các đoàn thể trong trường: Tổ chức đội, chữ thập đỏ, Học sinh tự rút ra nhận xét sau ghi chép đó
3 Kết quả của nội dung thu thập các nhóm tổng hợp thông qua những trang nhật ký:
Nhóm học sinh 1: Học sinh đón chào một tuần mới bằng tâm lý phấn khởi , hồ hởi
Phá tan cái không khí “ Căng thẳng , nặng trịch, khuôn mẫu, mệnh lệnh Không nhắc lại về khuyết điểm của học sinh trong tiết sinh hoạt lớp ”, tính sợ xệt của những học sinh mắc khuyết điểm
Nhóm học sinh 2: Giờ chào cờ theo hướng mở đã xốc lại tinh thần cho học sinh,,
tiếp sức cho những suy nghĩ tích cực , huy động tối đa sự liên kết giữa các cá thể trong nhà trường cùng làm việc, số lần nhắc lại việc tốt đáng biểu dương được nhắc lại nhiều lần
Nhóm học sinh 3: : Em thích giờ chào cờ vì chúng em được hoạt động, được vui
chơi và ca hát Giờ chào cờ đã phát huy quyền hạn và trách nhiệm của học sinh trong nhà trường phổ thông, thực hiện tốt nguyên lý “Chống xử phạt hà khắc “ đối với học sinh, hướng toàn trường về mục tiêu, chủ đề, chủ điểm cùng tham gia
Nhóm học sinh 4: Giờ chào cờ là “ Cầu nối” giữa nhà trường và tổ chức liên đội Nhóm học sinh 5:: Giờ chào cờ là biểu trưng của tình đoàn kết, biểu trưng của sức
mạnh, nhắc lại hình ảnh tổ quốc- Nhân dân- đồng bào
Nhóm học sinh 6: Em thấy hình ảnh tổ quốc trong giờ chào cờ
Nhóm học sinh 7: Em nhớ mãi giờ chào cờ, cho dù sau này đi xa
Nhóm học sinh 8: Em thích nhất trong giờ chào cờ có nội dung trình bày ý tưởng thiết
kế LOGO về nhà trường
Nhóm học sinh 9: Em thích nhất về tìm hiểu dư địa chí địa phương Em đã trình bày
bài ca dao địa phương , sự chuyển hóa về chất mới sưu tầm vào chương tình giờ chào
cờ trước các bạn và thầy cô
Nhóm học sinh 10: Em thích nhất về trình bày của các anh chị lớp 9 về hình ảnh huy
hiệu măng non
Thông qua sự bày tỏ tình cảm ở trang nhật ký do các nhóm tổng hợp, ta nhận thấy:Các em thích hoạt động và tác động trong giờ chào cờ theo hướng mở
Không khí chung của buổi chào cờ không còn gò bó, khiên cưỡng như trước, giwof chào cờ đã phá đi sự mặc cảm khiên cưỡng và định vị của lối cũ
Sự chuyển hóa về chất từ buổi chào cờ khô cứng bắt buộc, sẵn có đã thành quá trình
tự giác của học sinh
VI Kết luận và khuyến nghị:
Kết luận: