SKKN nâng cao hiệu quả dạy và học môn hóa học bằng việc giải thích các hiện tượng thực tiễn có liên quan đến bài học đối với hóa học 12

Từ đó khắc sâu kiến thức cho học sinh, chính vì vậy trong sáng kiến kinh nghiệm tôi có đề cập đến một khía cạnh “Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hoá học bằng việc giải thích các hiện tư

PHẦN I : MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Qua thực tế giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn tôi nhận thấy

Môn hoá học trong trường phổ thông là một trong môn học khó, nếu không có những bài giảng và phương pháp hợp lý phù hợp với thế hệ học trò dễ làm cho học sinh thụ động trong việc tiếp thu, cảm nhận Đã có hiện tượng một số bộ phận học sinh không muốn học hoá học,ngày càng lạnh nhạt với giá trị thực tiễn của hoá học

Giáo viên chưa quan tâm đúng mức đối tượng giáo dục: Chưa đặt ra cho mình nhiệm vụ và trách nhiệm nghiên cứu, hiện tượng dùng đồng loạt cùng một cách dạy, một bày giảng cho nhiều lớp, nhiều thế hệ học trò là không ít Do phương pháp ít có tiến bộ mà người giáo viên đã trở thành người cảm nhận, truyền thụ tri thức một chiều Giáo viên nên là người hướng dẫn học sinh chủ động trong quá trình lĩnh hội tri thức hoá học

Mặt khác, trong điều kiện hiện nay, khi khoa học kỹ thuật của nhân loại phát triển như vũ bão, nền kinh tế trí thức có tính toàn cầu thì nhiệm vụ của ngành giáo dục vô cùng to lớn: Giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức cho học sinh

mà còn phải giúp học sinh vận dụng kiến thức khoa học vào cuộc sống, vừa mang tính giáo dục, vừa mang tính giáo dưỡng nhưng cao hơn là giáo dưỡng hướng thiện khoa

Trong khi đó, trong quá trình giảng dạy nếu giáo viên chỉ tập trung vào truyền đạt kiến thức mà không gây hứng thú cho người học , thì người học dần cảm thấy chán học và coi môn hóa học là môn “ cực khó” Bên cạnh đó nếu giáo viên định hướng tốt cho học sinh “ Học phải đi đôi với hành” thì học sinh bị cuốn hút bởi bài học và vấn đề thực tế mà học sinh thấy khó hiểu thì qua bài học đã được giải quyết Từ đó khắc sâu kiến thức cho học sinh, chính vì vậy trong sáng

kiến kinh nghiệm tôi có đề cập đến một khía cạnh “Nâng cao hiệu quả dạy và

học môn hoá học bằng việc giải thích các hiện tượng thực tiễn có liên quan đến bài học đối với hóa học 12’’ ”với mục đích góp phần sao cho học sinh hóa

học dễ hiểu, thiết thực, gần gũi với đời sống và lôi cuốn học sinh khi học… Để hoá học không còn mang tính đặc thù khó hiểu như một “thuật ngữ khoa học”

II

Muc đích nghiên cứu

Để đạt được mục đích của môn học hoá học trong trường phổ thông thì

giáo viên dạy hoá học là nhân tố tham gia quyết định chất lượng Do vậy, ngoài

những hiểu biết về hoá học, người giáo viên dạy hoá học còn phải có phương pháp truyền đạt thu hút gây hứng thú khi lĩnh hội kiến thức hoá học của học sinh Đó là vấn đề cần quan tâm và nghiên cứu nghiêm túc

Trong sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) này, tôi có đề cập đến một khía cạnh

“Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hoá học bằng việc giải thích các hiện

tư-ợng thực tiễn có liên quan đến bài học đối với hóa học 12”với mục đích góp

phần sao cho học sinh hóa học dễ hiểu, thiết thực, gần gũi với đời sống và lôi cuốn học sinh khi học… Để hoá học không còn mang tính đặc thù khó hiểu như một “thuật ngữ khoa học”

Qua đó gi¸o dôc thÕ giíi quan duy vËt biÖn chøng vµ cñng cè niÒm tin khoa häc cña häc sinh, mà bấy lâu các em hay nghe cha ông kể lại hoạc trực tiếp các em nhìn thấy như một số hiện “ma chơi” “hiện tượng mưa axit” rồi nhưng câu ca dao tục ngữ như “Nước chảy đá mòn” Với mục đích “ Dễ hiểu bài - giải thích được hiện tượng thực tế - khắc sâu bài học”

III Đóng góp về mặt thực tiễn , lí luận

1 Cơ sở lí luận

Giáo dục thế hệ trẻ là nhiệm vụ mà tất các các quốc gia trên thế giới đều coi

là chiến lược của dân tộc mình Vì thế đại hội lần IX, Đảng cộng sản Việt Nam

trong nghị quyết ghi rõ: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, tương lai của một

dân tộc, một quốc gia phải nhìn vào nền giáo dục của quốc gia đó

Nêu về tầm quan trọng của giáo dục cho thế hệ trẻ nhân ngày khai trường

đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:“Non

sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần công lớn công học tập của các em”.

Trước khi Người ra đi, trong di chúc chủ tịch Hồ Chí Minh có dặn: “Phải giáo dục thế hệ trẻ để cho họ trở thành người vừa hồng vừa chuyên”

Trong điều kiện hiện nay, khi khoa học kỹ thuật của nhân loại phát triển như vũ bão, nền kinh tế trí thức có tính toàn cầu thì nhiệm vụ của ngành giáo dục vô cùng to lớn: Giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức cho học sinh mà còn phải giúp học sinh vận dụng kiến thức khoa học vào cuộc sống, vừa mang tính giáo dục, vừa mang tính giáo dưỡng nhưng cao hơn là giáo dưỡng hướng thiện khoa học

2 Cơ sở thực tiễn

Phân môn hoá học trong trường trung học phổ thông giữ một vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển trí dục của học sinh Mục đích của môn học là giúp cho học sinh hiểu đúng đắn và hoàn chỉnh, nâng cao cho học sinh những tri thức, hiểu biết về thế giới, con người thông qua các bài học, giờ thực hành của hoá học Học hoá để hiểu, giải thích được các vấn đề thực tiễn thông qua cơ sở cấu tạo nguyên tử, phân tử, sự chuyển hoá của các chất bằng các phương trình phản ứng hoá học Đồng thời là khởi nguồn, là cơ sở phát huy

tớnh sỏng tạo ra những ứng dụng phục vụ trong đời sống của con người Hoỏ học gúp phần giải tỏa, xoỏ bỏ hiểu biết sai lệch làm phương hại đến đời sống, tinh thần của con người

PHẦN II : NỘI DUNG

Chương I Tổng quan

Trong quỏ trỡnh giảng dạy tụi nhận thấy học sinh chỉ học lớ thuyết và khụng biết vận dụng cỏc hiện tượng thực tế để giải thớch bằng cỏc phương trỡnh húa học Thực tế , Trung tõm GDTX Bảo Yờn với đối tượng học sinh khụng đồng đều

1 Về học viờn

- ý thức học tập cha cao Nhiều học viên bỏ học lâu, kiến thức rỗng, nhận thức chậm

- Học viên các lớp Lớp 10C, 11C, 12C,D đa số đều là cán bộ xã tuổi cao tham gia công việc ở địa phơng, làm chủ gia đình, đào tạo không liên tục, nhận thức chậm, không quen với việc học tập

- Học viên khối BTTHPT, nhiều em không thi đợc vào cấp 3, nhiều học viên là

đối tợng phổ cập THCS xin vào học bổ túc ( Không thi tuyển đầu vào) nói chung lực học yếu Một số học viên chưa xỏc định được động cơ học tập nờn cha có ý thức trong học tập, một số ít là cán bộ vừa đi làm, vừa tham gia học nên không

có nhiều thời gian giành cho việc học dẫn đến kết quả học tập không cao Một số học sinh gia đình còn gặp nhiều khó khăn, các em vừa đi học, vừa đi làm để giúp gia đình

2 Về giỏo viờn

- Trước sự đổi mới PPDH giỏo viờn chưa chịu thớch nghi mà quen với phương phỏp cũ, mà khi thực hiện cũn lỳng tỳng nờn hiệu quả chưa cao

- Do đối tượng học sinh yếu nờn giỏo viờn chỉ chỳ trọng đến kiến thức mà quờn

đi “ Học đi đụi với hành”

3 Về cơ sở vật chất

Chưa cú phũng học bộ mụn, húa chất cú nhưng khụng đảm bảo, dụng cụ thớ nghiệm khụng tốt

Trờn cơ sở đú tụi chọn vấn đề “Nõng cao hiệu quả dạy và học mụn húa học

bằng việc giải thớch cỏc hiện tượng thực tiễn cú lờn quan đến bài học đối với húa học 12’’ đối với học sinh BT THPT

Vỡ chỉ cú vậy học sinh sẽ nhớ bài học một cỏch sõu sắc, qua đú cũng xúa tan một

số hoài nghi của con người về hiện tượng mà cho là “mờ tớn” , và cũng cho ta biết được những hiện tượng quanh ta cú lợi hay cú hại và và biện phỏp khắc phục

Chương II Nội dung vấn đề nghiờn cứu:

I Thực trạng của vấn đề nghiờn cứu

Trước tỡnh hỡnh học hoỏ học phải đổi mới phương phỏp dạy học đó và đang thực sự là yếu tố quyết định hiệu quả giờ dạy Một trong những yếu tố để đạt giờ dạy cú hiệu quả và tiến bộ là phải phỏt huy tớnh thực tế, giỏo dục về mụi trường, về tư tưởng vừa mang bản sắc dõn tộc mà khụng mất đi tớnh cộng đồng

trên toàn thế giới, những vấn đề cũ nhưng không cũ mà vẫn có tính chất cập nhật

và mới mẽ, đảm bảo: tính khoa học – hiện đại, cơ bản; tính thực tiễn và giáo dục

kỹ thuật tổng hợp;tính hệ thống sư phạm

Tuy nhiên mỗi tiết học có thể không nhất thiết phải hội tụ tất cả những quan điểm nêu trên, cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng, đừng quá lạm dụng khi lư-ợng kiến thức không đồng nhất

* Thực tế giảng dạy cho thấy:

Môn hoá học trong trường phổ thông là một trong môn học khó, nếu không có những bài giảng và phương pháp hợp lý phù hợp với thế hệ học trò dễ làm cho học sinh thụ động trong việc tiếp thu, cảm nhận Đã có hiện tượng một

số bộ phận học sinh không muốn học hoá học,ngày càng lạnh nhạt với giá trị thực tiễn của hoá học

Nhiều giáo viên chưa quan tâm đúng mức đối tượng giáo dục: Chưa đặt ra cho mình nhiệm vụ và trách nhiệm nghiên cứu, hiện tượng dùng đồng loạt cùng một cách dạy, một bày giảng cho nhiều lớp, nhiều thế hệ học trò là không ít Do phương pháp ít có tiến bộ mà người giáo viên đã trở thành người cảm nhận, truyền thụ tri thức một chiều Giáo viên nên là người hướng dẫn học sinh chủ động trong quá trình lĩnh hội tri thức hoá học

II Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên để việc giảng dạy môn hoá học đạt hiệu quả cao hơn tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung, phương pháp trong các bài giảng hoá học:

Một trong những điểm tôi đã làm là “Nâng cao hiệu quả dạy và học môn

hóa học bằng việc giải thích các hiện tượng thực tiễn có lên quan đến bài học đối với hóa học 12’’.Có những vấn đề hoá học có thể giúp học sinh giải thích những hiện tượng trong tự nhiên, tránh việc mê tín dị đoan, thậm chí hiểu được những dụng ý khoa học hoá học trong những câu ca dao – tục ngữ mà thế hệ

trư-ớc để lại và có thể ứng dụng trong thực tiễn đời sống thường ngày chỉ bằng những kiến thức rất phổ thông mà không gây nhàm chán, xa lạ; lại có tác dụng kích thích tính chủ động,sáng tạo, hứng thú trong môn học;làm cho hoá học không khô khan, bớt đi tính đặc thù và phức tạp

Trong phạm vi đề tài tôi không có tham vọng giải quyết mọi vấn đề trong

thực tiễn có thể “Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hóa học bằng việc giải

thích các hiện tượng thực tiễn có lên quan đến bài học đối với hóa học 12’’.

mà chỉ nêu lên một vài suy nghĩ, đề suất của cá nhân coi đó là kinh nghiệm qua một số ví dụ minh hoạ, với mong muốn góp phần tạo ra và phát triển phương

pháp dạy hoá học hiệu quả cao hơn qua các bài giảng hoá học.

III Nội dung vấn đề nghiên cứu

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học, tôi đã thấy rằng: “Nâng cao hiệu quả dạy

và học môn hóa học bằng việc giải thích các hiện tượng thực tiễn có lên quan đến bài học đối với hóa học 12’’.sẽ tạo hứng thú, khơi dậy niềm đam mê;học sinh hiểu được vai trò và ý nghĩa thực tiễn trong học hoá học.Để thực hiện được, người giáo viên cần nghiên cứu kỹ bài giảng, xác định được kiến thức trọng tâm, tìm hiểu,tham khảo các vấn đề thực tế liên quan phù hợp với từng học sinh ở thành thị, nông thôn …; đôi lúc cần quan tâm đến tính cách sở thích của đối tư-ợng tiếpthu, hình thành giáo án theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, phải mang tính hợp lý và hài hoà; đôi lúc có khôi hài nhưng sâu sắc,vẫn đảm nhiệm được mục đích học môn hoá học Tuy nhiên, thời gian giành cho vấn đề này là không nhiều, “nó như thứ gia vị trong đời sống không thể thay cho thức ăn nhưng thiếu nó thì kém đi hiệu quả ăn uống ”

1 Các giải pháp thực hiện vấn đề nghiên cứu

“Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hóa học bằng việc giải thích các

hiện tượng thực tiễn có lên quan đến bài học đối với hóa học 12’’.bằng cách:

1 Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày, thường sau khi đã kết thúc bài học Cách nêu vấn đề này có thể tạo cho học sinh căn cứ vào những kiến thức đã học tìm cách giải thích hiện tượng ở nhà hay những lúc bắt gặp hiện tượng đó, học sinh sẽ suy nghĩ, ấp ủ câu hỏi vì sao lại có hiện tượng đó? Tạo tiền đề thuận lợi khi học bài học mới tiếp theo

2 Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường qua các phương trình phản ứng hoá học cụ thể trong bài học Cách nêu vấn đề này có thể

sẽ mang tính cập nhật, làm cho học sinh hiểu và thấy được ý nghĩa thực tiễn bài học.Giáo viên có thể giải thích để giải toả tính tò mò của học sinh Mặc dù vấn

đề được giải thích có tính chất rất phổ thông

3 Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường thay cho lời giới thiệu bài giảng mới Cách nêu vấn đề này có thể tạo cho học sinh bất ngờ, có thể là một câu hỏi rất khôi hài hay một vấn đề rất bình thường mà hàng ngày học sinh vẫn gặp nhưng lại tạo sự chú ý quan tâm của học sinh trong quá trình học tập

4 Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường thông qua các bài tập tính toán Cách nêu vấn đề này có thể giúp cho học sinh trong khi làm bài tập lại lĩnh hội được vấn đề cần truyền đạt, giải thích.Vì muốn giải được bài toán hoá đó học sinh phải hiểu được nội dung kiến thức cần huy động, hiểu được bài toán yêu cầu gì? Và giải quyết như thế nào?

5 Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường thông qua

những câu chuyện ngắn có tính chất khôi hài, gây cười có thể xen vào bất cứ

thời gian nào trong suốt tiết học.Hướng này có thể góp phần tạo không khí học tập thoải mái.Đó cũng là cách kích thích niềm đam mê học hoá

6 Tiến hành tự làm thí nghiệm qua các hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường ở địa phương, gia đình …sau khi đã học bài giảng Cách nêu vấn đề này có thể làm cho học sinh căn cứ vào những kiến thức đã học tìm cách giải thích hay tự tái tạo lại kiến thức qua các thí nghiệm hay những lúc bắt gặp hiện tượng, tình huống đó trong cuộc sống Giúp học sinh phát huy khả năng ứng dụng hoá học vào đời sống thực tiễn

7 Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày thường từ đó liên

hệ với nội dung bài giảng để rút ra những kết luận mang tính quy luật Làm cho học sinh không có cảm giác khó hiểu vì có nhiều vấn đề lý thuyết nếu đề cập theo tính đặc thù của bộ môn thì khó tiếp thu được nhanh so với gắn nó với thực tiễn hàng ngày

2 Các biện pháp để tổ chức thực hiện vấn đề nghiên cứu

2 1 Để tổ chức thực hiện được giáo viên có thể dùng nhiều phương tiện, nhiều cách như: bằng lời giải thích, hình ảnh, đoạn phim, …có thể tiến

hành dạy trong hoàn cảnh dùng máy chiếu hay không dùng máy chiếu…Điều này cần phụ thuộc vào điều kiện ở mỗi trường, căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể và phong cách dạy khác nhau để huy động tối đa.Vì hiệu quả giáo dục với nội dung

đề tài này, có những kinh nghiệm có thể áp dụng cho người này nhưng có những phong cách không thể áp dụng cho giáo viên khác.Vì phong cách dạy “nó như tính cách của mỗi con người không thể ai cũng giống ai” nhưng đảm bảo được nội dung dạy học theo yêu cầu của chương trình

2 2 Một số ví dụ minh họa thông qua một số hiện tượng trong thực tiễn trong số hàng nghìn, hàng vạn hiện tượng, tình huống thực tiễn có thể áp

dụng:

a Lập nội dung theo chương sách giáo khoa lớp 12

CACBOHIDDRAT

Glucozơ Gương soi có lịch sử như thế nào? (Phản ứng

tráng gương)

Tinh bột

Tại sao khi ăn cơm nhai kỹ sẽ thấy vị ngọt?

Vì sao ban đêm không nên để nhiều cây xanh trong nhà?

Amin Làm cá bớt tanh bằng phương pháp nào?

AMIN-

AMINOAXIT-PROTEIN

Protein

Giải thích vì sao khi nấu canh cua thì có gạch cua nổi lên? Khi nấu trứng thì lòng trắng trứng kết tủa lại?

POLIME-VẬT

LIỆU POLIME

Teflon là chất gì? ( Chất dẻo)

Vải khác nhau có giá trị khác nhau nên phân biệt như thế nào? ( Tơ)

ĐẠI CƯƠNG VỀ

KIM LOẠI

Tính chất chung của kim loại

Vì sao có thể đánh cảm bằng dây bạc và khi

đó dây bạc bị hóa đen? Để dây bạc trắng sáng trở lại, người ta sẽ ngâm vào nước tiểu?

Vì sao các đồ vật bằng bạc để lâu ngày thường bị xám đen? Vì sao dùng đồ bằng bạc đựng thức ăn, thức ăn lâu bị ôi?

Vài kỷ lục trong thế giới kim loại

Ăn mòn kim loại

Vì sao để bảo vệ vỏ tàu biển bằng thép, người ta gắn các tấm kẽm vào phía ngoài vỏ

tàu ở phần chìm trong nước biển?

KIM LOẠI

KIỀM-KIM LOẠI KIỀM

THỔ - NHÔM VÀ

HỢP CHẤT CỦA

CHÚNG

HỢP CHẤT CỦA NATRI

Tại sao khi nấu, xào thịt, đậu phụ không nên cho muối ăn (chứa NaCl) vào quá sớm?

HỢP CHẤT CỦA CANXI

Tục ngữ Việt Nam có câu: “Nước chảy đá mòn”,câu này mang hàm ý của khoa học hoá học như thế nào?

Hiện tượng tạo hang động và thạch nhũ với những hình dạng phong phú đa dạng như thế nào?

Tại sao khi nấu nước giếng ở một số vùng lại

có lớp cặn ở dưới đáy ấm? Cách tẩy lớp cặn này?

NHÔM

VÀ HỢP CHẤT

Vì sao phèn chua có thể làm trong nước?

Nhôm lại được dùng làm dây dẫn điện cao thế? Còn dây đồng lại được dùng làm dây

dẫn điện trong nhà?

b Giải thích các hiện tượng

CHƯƠNG II: CACBOHIĐRAT

HIỆN

TƯỢNG

GIẢI THÍCH

Gương soi có

lịch sử như

thế nào?

(Phản ứng

tráng gương)

Thời xa khi muốn soi mình phải soi qua mặt nước, khi đến thời

đồ đồng thau thì bằng gương làm bằng đồng nhưng nhanh ố, sau dần chuyển sang thuỷ ngân tráng sau tấm kính phẳng, nhưng thuỷ ngân gây ngộ độc cho người sản xuất Dần dần và ngày nay người ta đã thay thế bằng bạc tráng sau tấm kính nhờ phản ứng anđehit (R−CHO) với dung dịch AgNO3/NH3 hay thay andehit bằng glucozơ

Ag tạo ra bám chặt vào gương, người ta quét lên mặt sau chiếc gương một lớp sơn dầu bảo vệ.Phích nước cũng chế tạo kiểu

này

Tại sao khi

ăn cơm nhai

kỹ sẽ thấy vị

ngọt?

Cơm chứa một lượng lớn tinh bột, khi ăn cơm trong tuyến nước bọt của người có các enzim Khi nhai kỹ trộn đều, tuyến nước bọt làm tăng cơ hội chuyển hoá một lượng tinh bột theo phản ứng thuỷ phân thành mantozơ, glucozơ gây ngọt theo sơ đồ:

n

Vì sao ban

đêm không

nên để nhiều

cây xanh

trong nhà?

Ban ngày, do có ánh sáng mặt trời nên cây xanh tiến hành quá trình quang hợp, hấp thụ CO2 và giải phóng khí O2

n clorophin

nCO  nH O    C H O  nO 

Nhưng ban đêm, do không có ánh sáng mặt trời, cây xanh không quang hợp, chỉ có quá trình hô hấp nên cây hấp thụ khí O2 và thải ra khí CO2 làm cho phòng thiếu khí O2 và quá nhiều khí

CO2

CHƯƠNG III AMIN – AMINOAXIT-PROTEIN

Khi nấu canh cá thì cho thêm chất chua (me, giấm,…) để làm giảm mùi tanh của cá

Chất chua (axit lactic có trong nước dưa, me, axit axetic có trong giấm, axit citric có trong chanh…) nâng cao hương vị và hạn chế

Làm cá bớt

tanh bằng

phương pháp

nào?

mùi tanh của cá

Trong chất tanh của cá, có chứa hỗn hợp các amin [(CH3)2NH và (CH3)3N], có tính bazơ yếu.Các chất chua dùng để nấu canh cá đều là axit hữu cơ, chúng có phản ứng với các amin tạo thành muối Do đó làm giảm hoặc làm mất vị tanh của cá

Ví dụ: CH COOH3 (CH3 2 ) NH (CH3 2 ) NH2  CH COO3 

Giải thích vì

sao khi nấu

canh cua thì

có gạch cua

nổi lên? Khi

nấu trứng thì

lòng trắng

trứng kết tủa

lại?

Vì trong những trường hợp đó có xảy ra sự kết tủa protit bằng nhiệt, gọi là sự đông tụ.Một số protit tan trong nước tạo thành dung dịch keo, khi đun nóng sẽ bị kết tủa

Áp dụng: Giáo viên có thể đưa vấn đề này vào bài protit để giải

thích hiện tượng thực tế này và học sinh có thể làm thí nghiệm tại nhà

CHƯƠNG IV: POLIME VÀ VẬT LIỆU POLIME

Teflon là

chất gì?

Teflon có tên thay thế là: Poli(tetrafloetilen)[(−CF2−CF2−)n] Đó

là loại polime nhiệt dẻo, có tính bền cao với các dung môi và hóa chất Nó độ bền nhiệt cao, có độ bền kéo cao và có hệ số ma sát rất nhỏ Teflon bền với môi trường hơn cả Au và Pt, không dẫn điện

Do có các đặc tính quý đó, teflon được dùng để chế tạo những chi tiết máy dễ bị mài mòn mà không phải bôi mỡ (vì độ ma sát nhỏ),vỏ cách điện, tráng phủ lên chảo, nồi,… để chống dính Vải khác

nhau có giá

trị khác nhau

nên phân biệt

như thế nào?

( Tơ)

Căn cứ vào bản chất của các chất liệu làm nên vải, ta có thể nhận biết cách đơn giản sau:

1/ Nếu vải làm bằng sợi bông: Khi đốt sợi vải cháy nhanh, ngọn lửa màu vàng, có mùi như đốt giấy và tro có màu xám đậm 2/ Nếu vải làm bằng sợi tơ tằm: Khi đốt sợi vải cháy chậm hơn vải sợi bông, có mùi khét như đốt tóc, sợi tơ co cục, màu nâu đen, lấy tay bóp thì tan

3/ Nếu vải làm bằng lông cừu (len lông cừu): Khi đốt bắt cháy không nhanh, bốc khói, có mùi khét như đốt tóc và tạo thành những bọt phồng, rồi vón cục có màu đen hơi óng ánh, giòn, bóp tan ngay

4/ Nếu vải làm bằng sợi viscozơ: Khi đốt sợi vải cháy nhanh, ngọn lửa màu vàng, có mùi như đốt giấy và tro có màu xám nh-ưng rất ít

5/ Nếu vải làm bằng sợi axetat: Khi đốt sợi vải bắt cháy chậm ,thành giọt dẻo màu nâu đậm, có hoa lửa, không bốc cháy thành ngọn lửa, sau đó kết thành cục màu đen, dể bóp nát

6/ Nếu vải làm bằng sợi poliamit(nilon): Khi đốt sợi vải không cháy ngọn lửa mà co vón lại và cháy thành từng giọt dẻo màu trắng, có mùi của rau cần, khi nguội thì biến thành cục cứng có màu nâu nhạt, bóp khó nát

Áp dụng: Giáo viên có thể đưa vào phần nhận biết của bài dạy

liên quan, mặt khác cũng có tác dụng cung cấp cho học sinh phương pháp trong đời sống nhận biết các chất liệu vải phụ vụ cho mục đích sử dụng, điều này cũng rất thực tiễn

CHƯƠNG V: ĐẠI CƯƠNG VỀ KIM LOẠI

Vì sao có

thể đánh

cảm bằng

dây bạc và

khi đó dây

bạc bị hóa

đen? Để dây

bạc trắng

sáng trở lại,

người ta sẽ

ngâm vào

nước tiểu?

Người bị cảm trong cơ thể thường sinh ra những hợp chất dạng sunfua(S2−) vô cơ hay hữu cơ đều có tính độc Khi đánh cảm bằng bạc, do S có ái lực mạnh với Ag nên xảy ra phản ứng tạo Bạc sunfua (Ag2S) kết tủa màu đen Do đó loại được chất độc ra khỏi cơ thể và cũng làm cho dây bạc chuyển thành màu đen

2

Ag   S Ag S Trong nước tiểu có NH3, khi ngâm dây bạc vào thì sẽ xảy ra phản ứng:

Nên Ag2S bị hoà tan, bề mặt dây bạc lại trở nên sáng bóng

Vì sao các

đồ vật bằng

bạc để lâu

ngày thường

bị xám đen?

Vì sao dùng

đồ bằng bạc

đựng thức

ăn, thức ăn

lâu bị ôi?

Do bạc tác dụng với khí O2 và H2S có trong không khí tạo ra bạc sunfua (Ag2S) màu đen

4Ag O  2H S 2Ag S  2H O

Khi bạc sunfua gặp nước sẽ có một lượng rất nhỏ đi vào nước thành ion Ag+ Ion Ag+ có tác dụng diệt khuẩn rất mạnh, chỉ cần 1/5 tỉ gam bạc trong 1 lít nước cũng đủ diệt vi khuẩn Không cho

vi khuẩn phát triển nên giữ cho thức ăn lâu bị ôi thiu

Áp dụng: Đây là những ứng dụng rất hay của kim loại bạc giáo

viên có thể đưa những vấn đề này vào bài về kim loại

 Kim loại có khối lượng riêng lớn nhất: Osmi (Os) với d = 22,7g/cm3

 Kim loại có nhiệt độ nóng chảy cao nhất: Vonfram (W) với tnc = 34100C

 Kim loại nhẹ nhất: Liti (Li) với d = 0,53g/cm3