skkn một số kinh nghiệm giảng dạy nội dung vẽ tranh ở tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy mĩ thuật

Ở tiểu học, học Mĩ thuật HS sẽ được cung cấp những kiến thức ban đầu, đơn giản, cần thiết về mĩ thuật; Bước đầu hình thành cho HS các kĩ năng đơn giản để hoàn thành các bài tập thực hành

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ TAM ĐIỆP

TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN PHÚ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

Một số kinh nghiệm giảng dạy nội dung vẽ tranh ở tiểu học nhằm nâng cao

hiệu quả giờ dạy Mĩ thuật

==========================

Giáo viên: Phạm Sơn Thu

Trường: Tiểu học Trần Phú

Thị xã: Tam Điệp - Ninh Bình

Năm học: 2013 - 2014

Thời đại ngày nay là thời đại của khoa học công nghệ và thông tin, nền văn minh

trí tuệ chiếm ưu thế Có thể nói rằng: Sự phồn vinh của mỗi quốc gia phụ thuộc vào khả năng học tập của mọi người dân ở quốc gia đó Đứng trước tình hình mới của

đất nước đang từng ngày, từng giờ đổi mới và phát triển mạnh mẽ đặc biệt là trong công cuộc CNH – HĐH, đòi hỏi xã hội phải có những thế hệ người lao động mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, có trình độ nhận thức cao, có năng lực giải quyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra …Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra cho giáo dục là hết sức khó khăn và cấp thiết

Xác định đưa đất nước đi lên bằng giáo dục nên trong những những năm qua

Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng việc phát triển giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu; giáo dục – đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân… Điều này được cụ thể hóa tại Nghị quyết trung ương 2 khóa VIII của Đảng, đến Đại Hội Đảng

lần thứ XI năm 2011 lại nhấn mạnh: “Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ

có sức mạnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển” Để đáp ứng

nhu cầu cấp bách đó của xã hội thì việc giáo dục con người phát triển toàn diện trên

5 mặt " Đức, trí, lao, thể, mĩ" là mục tiêu hàng đầu Trong đó Mĩ thuật đóng một vai trò không nhỏ trong sự nghiệp lớn lao ấy - Sự nghiệp giáo dục

Theo Điều 2, Luật giáo dục 2005 ghi rõ:

“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” và Luật giáo dục 2005 cũng nêu rõ mục tiêu của giáo dục tiểu học là “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở.” Như vậy, mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung và mục

tiêu giáo dục tiểu học nói riêng là nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Do vậy, việc giáo dục thẩm mĩ cho học sinh là vô cùng cần thiết cần phải được quan tâm ngay từ cấp tiểu học

Mĩ thuật là môn học có tính chất năng khiếu nghệ thuật, lấy giáo dục thẩm mĩ làm nhiệm vụ chủ yếu, đặc thù của môn học là phát huy tích độc lập cá nhân, thể hiện cái tôi, cái riêng của từng học sinh Ở tiểu học, học Mĩ thuật HS sẽ được cung cấp những kiến thức ban đầu, đơn giản, cần thiết về mĩ thuật; Bước đầu hình thành cho HS các kĩ năng đơn giản để hoàn thành các bài tập thực hành bằng ngôn ngữ Mĩ thuật; Giúp HS bước đầu hiểu biết cái đẹp, cảm nhận cái đẹp và vận dụng đưa cái đẹp vào học tập sinh hoạt hàng ngày Bên cạnh đó, môn Mĩ thuật có tính thực tiễn có

nghĩa là “Dạy học gắn liền với thực tiễn” Vậy làm thế nào để đưa các hình ảnh của

thiên nhiên, của cuộc sống con người vào trong tranh vẽ một cách chân thực, sinh động theo các cảm nhận khác nhau của mỗi cá nhân? Giáo viên dạy Mĩ thuật sẽ là người khơi dạy và hình thành những gì vốn đang tiềm ẩn trong học sinh, giúp học sinh ghi lại một cách chính thức bằng ngôn ngữ và sản phẩm nghệ thuật

Chương trình môn Mĩ thuật ở tiểu học gồm có những phân môn sau: Vẽ theo mẫu;Vẽ trang trí; Vẽ tranh; Thường thức mĩ thuật; Tập nặn tạo dáng Trong những

phân môn này, vẽ tranh đề tài là hình thức rèn luyện cho HS tập sáng tạo khi vẽ tranh, đưa các em tiếp cận với cái đẹp, tạo điều kiện cho năng khiếu mĩ thuật của các

em phát triển… Vẽ tranh đề tài là tổng hợp kiến thức giữa các nội dung dạy học Mĩ thuật, nó kích thích cho HS thói quen quan sát, tìm tòi và khám phá tính chất, quy luật phát triển của xã hội Qua đó làm giàu thêm kiến thức, phát triển trí tưởng tượng sáng tạo, rèn luyện cho các em thói quen làm việc chăm chỉ, nghiêm túc, say mê Đó cũng là thời cơ để HS được hoạt động, được tiếp xúc với ngôn ngữ thực sự của mĩ thuật

Qua thực tế giảng dạy của bản thân cũng như qua trao đổi và qua dự giờ đồng nghiệp, tôi nhận thấy, để vẽ được một bức tranh đề tài là việc rất khó khăn với HS tiểu học Các bài vẽ của HS ở tất cả các khối lớp 1,2,3,4,5 còn nhiều hạn chế, không

có sự sáng tạo trong thể hiện nội dung, phần lớn là bắt chước theo mẫu vẽ của GV hay của một số tranh tham khảo Bên cạnh đó, đa số HS rất lúng túng khi thực hành

vẽ các bài vẽ tranh đề tài dẫn đến nhiều em chưa hoàn thành bài hoặc nhiều bài vẽ còn dở dang hơn so với các bài vẽ ở các nội dung khác Vậy làm thế nào đạt được mục tiêu của môn mĩ thuật và rèn cho HS các kĩ năng cần thiết ở phân môn vẽ tranh? Tôi xác định đó là nhiệm vụ chính của giáo viên dạy môn Mĩ thuật Để nâng cao hiệu quả của những bài dạy phân môn vẽ tranh giáo viên cần tìm tòi và nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học sao cho phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, của đối tượng HS từng khối lớp, từng lớp và từng cá nhân HS

Với mong muốn nâng cao chất lượng dạy học nội dung vẽ tranh, trong thực tế giảng dạy tôi đã tìm tòi đưa ra một số kinh nghiệm dạy nội dung vẽ tranh ở tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy Mĩ thuật

II – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1- Cơ sở lí luận.

Những đặc điểm tâm lí lứa tuổi là cơ sở tâm lí cho phương pháp dạy môn Mĩ thuật Đối với học sinh tiểu học vẽ là một trò chơi có sức hấp dẫn kì lạ đối với các

em Các em có thể vẽ bất cứ lúc nào và vẽ bất cứ thứ gì Những hình vẽ trông rất sơ lược, đơn giản của các em đôi khi làm chúng ta từ ngạc nhiên đến cảm động, từ vui mừng đến hy vọng Tuy nhiên, không phải em nào cũng thích vẽ, cũng mơ ước trở thành hoạ sĩ Cho nên ngoài những phẩm chất Mĩ thuật vốn là mẫu số chung của mọi tác phẩm, để cảm thụ vẻ đẹp của tranh, rồi có thể vẽ được các bức tranh đề tài theo cảm nhận của riêng mình các em cần đặt chúng vào trong hoạt động tâm lý trẻ – quá trình phát triển của lứa tuổi, cá tính, giới tính

Mỹ thuật là bộ môn học nghệ thuật, người thầy phải là người có năng khiếu, còn người học thì chưa hẳn là đã có năng khiếu Cho nên việc dạy học bộ môn năng khiếu là rất quan trọng, đặc biệt là ở cấp tiểu học Khi học sinh mới đang học chữ, học vần hay các phép toán đơn giản thì việc học mỹ thuật cũng không vượt ra khỏi quỹ đạo này Vì ở các môn chính các em sẽ biết đọc và thành thạo chữ viết, biết tình toán thì ở môn mỹ thuật cũng tạo cho học sinh biết vẽ và tiến tới thành một họa sĩ Chúng ta biết ở tiểu học là cái nền móng, là bước đi đầu tiên, chính vì thế mục tiêu chính của môn mỹ thuật là được xác định rõ ràng, nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức ban đầu về mỹ thuật hình thành các kỹ năng cần thiết để học sinh hoàn thành bài tập theo yêu cầu của chương trình Trong chương trình mỹ thuật ở tiểu học cũng như một số môn khác thì mỹ thuật được phân ra thành nhiều phân môn nhỏ như: Vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, vẽ tranh, tập nặn tạo dáng, thường thức mỹ thuật Các phân môn này có mối quan hệ mật thiết với nhau, bổ trợ cho nhau Nhưng với học sinh nếu cho các em đề tài tự chọn thì các em vẫn thích phân môn vẽ tranh nhất (chiếm khoảng 96% học sinh) và việc tổ chức một tiết học phân môn vẽ tranh của giáo viên cũng cần sử dụng nhiều phương pháp nhất Nếu dạy tốt ở phân môn này thì giáo viên đã định hướng cho học sinh rút ngắn quá trình lĩnh hội kiến thức bằng “cảm tính” thành quá trình lĩnh hội kiến thức “bằng lý tính”

Vẽ tranh còn là một phân môn mà học sinh rất thích thể hiện và được vẽ mà các em chỉ vẽ theo lối liệt kê, mang đậm yếu tố ngây thơ, hồn nhiên của các em Mục đích của phân môn này nhằm rèn luyện và phát triển cho học sinh trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, giúp các em thể hiện được những nhận thức về cái đẹp của tranh vẽ bằng đường nét, màu sắc cảm xúc của bản thân; qua đó hình thành ở các em biết yêu cái đẹp và mong muốn thể hiện nó trong cuộc sống, giáo viên cần có tác động đúng hướng và phương pháp dạy học tích cực để tạo tiền đề cho các em

1.1- Mức độ cần đạt của dạy học phân môn vẽ tranh ở tiểu học.

- Biết cách chọn đề tài đơn giản phù hợp với khả năng

- Biết cách chọn hình ảnh, sắp xếp hình ảnh theo đề tài

- Biết cách vẽ màu phù hợp với nội dung đề tài

- Biết cảm nhận được vẻ đẹp của tranh đề tài ( chủ yếu ở lớp 4,5)

- Thể hiện được kiến thức, kĩ năng nâng cao dần từ lớp 1 đến lớp 5

1.2 – Một số phương pháp chủ yếu trong dạy học môn Mĩ thuật.

- Phương pháp quan sát: Với môn Mĩ thuật, PP quan sát giữ vai trò rất quan

trọng vì học Mĩ thuật là học qua thị giác Quan sát để nắm được đối tượng về hình dáng, cấu trúc, tỉ lệ, bố cục, màu sắc, đậm nhạt… Quan sát để cảm thụ cái đẹpcủa đối tượng Vì vậy, khi quan sát cần từ bao quát đến chi tiết, từ cái chung đến cái riêng Từ đó so sánh, đối chiếu để tìm ra cấu trúc, đặc điểm của đối tượng (về chiều ngang, chiều dọc; độ đậm, độ nhạt; to và nhỏ; cao với thấp…) Do đó, khi hướng dẫn HS quan sát GV đặt các câu hỏi gợi ý để HS tự tìm hiểu đặc điểm của đối tượng quan sát

- Phương pháp trực quan: Các môn học đều sử dụng PP trực quan vì tai nghe,

mắt thấy sẽ giúp HS nhận ra kiến thức nhanh hơn Đối với môn Mĩ thuật các khái niệm, các thuật ngữ mĩ thuật thường trừu tượng, chung chung như: hình dáng, cấu trúc, tỉ lệ, bố cục, màu sắc và tương quan đậm nhạt… được thể hiện rõ ràng hơn ở

đồ dùng dạy học Đồng thời qua ĐDDH, HS cảm thụ được vẻ đẹp của đối tượng một cách cụ thể, sẽ khích lệ các em học tập

ĐDDH Mĩ thuật có nhiều loại: vật thật, hình minh họa, tranh ảnh, bài vẽ của

HS … Đ DDH cần sát với nội dung bài học, trình bày đẹp, sử dụng đúng lúc, đúng chỗ Khi hướng dẫn, GV cần sử dụng ĐDDH và đặt các câu hỏi gợi ý để HS suy nghĩ, tìm ra kiến thức GV có thể làm đồ dùng dạy học hoặc sưu tầm thêm theo nội dung và cách dạy của mình để HS so sánh tìm ra đặc điểm đối tượng; phát triển khả năng suy nghĩ tìm tòi về hình ảnh, về bố cục, về màu; dồi dưỡng năng lực cảm thụ, sáng tạo cho HS

- Phương pháp luyện tập thực hành: Luyện tập là đặc điểm chung của dạy

-học Mĩ thuật Vì dạy - -học Mĩ thuật chủ yếu là thực hành Chỉ có thực hành mới bộc

lộ hết được nhận thức, cảm thụ đối tượng của HS Trên cơ sở các bài vẽ cụ thể, GV gợi ý, HS tiếp thu và tự điều chỉnh mới tạo nên sự đa dạng của sản phẩm, đồng thời phù hợp với khả năng của mỗi em

- Phương pháp làm việc theo cặp, theo nhóm: Làm việc theo cặp, theo nhóm

phát huy tinh thần tập thể, khả năng phân tích của HS Tùy theo mỗi loại bài, GV có thể tổ chức cho HS hoạt động theo cặp, theo nhóm cho phù hợp Ví dụ: HS có thể làm chung bài trên giấy khổ lớn hoặc vè trên bảng ở một số nội dung xé dán, nặn, vẽ tranh đề tài Với các bài thường thức Mĩ thuật, GV có thể cho các nhóm tìm hiểu về một bức tranh, một pho tượng qua câu hỏi gợi ý HS cùng nhau nhận xét, thảo luận

và cử người trình bày ý kiến của cả nhóm, sau đó bổ sung và GV tóm tắt ND chính

Phương pháp chủ yếu khi dạy phân môn vẽ tranh là PP luyện tập- thực hành phối hợp với các PP quan sát, PP trực quan, vấn đáp- gợi mở, tổ chức trò chơi…

1.3- Định hướng về đổi mới PP dạy học môn Mĩ thuật.

Việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá HS là yêu cầu cần thiết ở tất cả các môn học, tập trung chủ yếu vào việc tổ chức các hoạt động học tập cho HS để các em tự lĩnh hội kiến thức và rèn các kĩ năng cơ bản phù hợp với yêu cầu của các môn học Đối với môn Mĩ thuật việc đổi mới phương pháp cần theo những định hướng sau:

- Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu để HS thực hành Do vậy, GV cần thiết kế bài dạy như một kế hoạch tổ chức các HĐ để HS chủ động, tích cực tham gia và phát huy hết khả năng và năng lực của mình ở mỗi bài vẽ

- Trong mỗi tiết học, GV cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp dạy học sao cho luôn tạo được không khí học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, hấp dẫn để lôi cuốn HS, tránh làm cho giờ học tẻ nhạt, khô cứng

- Đối với bài vẽ tranh đề tài, GV có thể tổ chức cho HS HĐ vẽ theo tổ, theo nhóm để các thành viên trong nhóm có dịp thể hiện năng lực cá nhân trước bạn bè, thầy cô giáo

- Có thể đưa các trò chơi hỗ trợ cho nội dung bài học khi thấy cần thiết, phù hợp

- Tạo mọi điều kiện để tất cá HS chủ động, tích cực tham gia có hiệu quả các hoạt động, quan tâm nhiều hơn đến các HS nhút nhát, chưa tích cực hoạt động

- Về phân bố thời gian của tiết học, GV lưu ý bố trí thời gian hướng dẫn bài và thời gian thực hành của HS sao cho hợp lí ( phần hướng dẫn của GV chỉ nên từ 10 –

14 phút, phần thực hành từ 16- 20 phút; phần đánh giá 4-5 phút) Tùy theo nội dung từng bài, GV điều chỉnh thời gian dạy lí thuyết và thời gian thực hành cho phù hợp, không thực hiện một cách máy móc ở tất cả các bài

- Trong quá trình thực hiện các tiết dạy, GV lưu ý giáo dục HS hiểu biết cái đẹp, cảm nhận cái đẹp làm trọng tâm, không nên quá đi sâu vào rèn luyện kĩ năng vẽ

* Trên đây là một số vấn đề lý luận liên quan đến vấn đề dạy – học môn Mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng là cơ sở cho việc giảng dạy môn Mĩ thuật

ở tiểu học.

2- Thực trạng của vấn đề

2.1- Về phía nhà trường:

- Trường tiểu học Trần Phú là trường có số HS đông nhất thị xã với 1316 HS/39 lớp; số HS bình quân trên lớp khoảng 35 học sinh Là trường trung tâm của thị xã nhưng do lượng HS đông nên năm học 2013- 2014 nhà trường chưa có phòng học

Mĩ thuật riêng Do vậy rất khó khăn cho GV dạy môn Mĩ thuật, phải di chuyển nhiều lớp khác nhau ảnh hưởng đến GV khi mang theo đồ dùng dạy học ở các khối lớp khác nhau trong một buổi học Bên cạnh đó, lượng HS trên lớp đông nên cũng ảnh hưởng đến việc tổ chức quản lí lớp học và tổ chức các hình thức dạy học của giáo viên

- HS của nhà trường ở nhiều các tổ dân phố khác nhau và ở các phường ngoài địa bàn khá đông Bên cạnh đó, trình độ nhận thức của cha mẹ học sinh chưa đồng đều Một số cha mẹ học sinh có quan niện sai lầm coi môn mĩ thuật là môn phụ, không cần thiết, chỉ cần học toán, học văn là đủ nên lơ là không theo dõi, bổ sung trang bị đủ dụng cụ học mĩ thuật cho các em mình dẫn đến tình trạng một số HS trong một số buổi học thiếu tập vẽ, thiếu viết chì đen, thiếu màu vẽ,… Đặc biệt không nhắc nhở các em mang vở tập vẽ, dụng cụ học vẽ đầy đủ khi có giờ mĩ thuật nên đến giờ học mĩ thuật các em làm không kịp hoặc không làm được

- Trang thiết bị, đồ dùng dạy học môn mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng còn thiếu nhiều, đa phần đều in lại từ SGK, tranh ảnh mĩ thuật dù có nhưng hạn chế chủ yếu nằm trong bộ đồ dùng hoặc do GV sưu tầm nhiều năm nên chất lượng chưa cao, thể loại chưa phong phú Bên cạnh đó, nhà trường chỉ có 2 bộ máy máy chiếu nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc đổi mới phương pháp của giáo viên

2.2- Về phía giáo viên: Nhà trường có 3 GV mĩ thuật chính quy giảng dạy ở 39

lớp (mỗi lớp 1 tiết/ tuần) Giáo viên Mĩ thuật của nhà trường đều có trình độ trên chuẩn và tuổi đời còn trẻ nên việc tiếp cận với việc đổi mới phương pháp dạy học tương đối thuận lợi Tuy vậy, do cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học của nhà trường còn hạn chất nên ảnh hưởng rất lớn đến việc đổi mới PPDH của GV

Với việc giảng dạy phân môn vẽ tranh, mặc dù GV đã nhận thức được nội dung, kiến thức, PP và hình thức tổ chức dạy học nhưng việc vận dụng vào giảng dạy nội dung này vẫn còn nhiều hạn chế Bên cạnh đó, khi dạy nội dung này yêu cầu GV phải dành nhiều thời gian chuẩn bị, nghiên cứu kĩ nội dung, PP giảng dạy dẫn đến vẫn còn tình trạng GV khi đến giờ vẽ tranh thường giao việc cho học sinh một cách máy móc hoặc cho học sinh tự vẽ theo hình có sẵn ở Vở tập vẽ, SGK, hay đồ dùng dạy học Bên cạnh đó, đồ dùng trực quan của GV mà GV đưa ra sử dụng còn hạn chế GV sưu tầm được ít tranh, nội dung chưa phong phú, chất lượng chưa cao…

2.3- Về phía học sinh:

Học sinh có đầy đủ sách vở của môn Mĩ thuật Đa phần các em có đủ dụng cụ học tập như giấy, bút chì, màu vẽ… Mặt khác, qua khảo sát tôi nhận thấy nhiều HS rất thích học môn Mĩ thuật bởi môn học này HS được thực hành, khi giảng dạy GVcũng nhẹ nhàng không gây căng thẳng phải hoàn thành bài ngay tại lớp như các môn Toán và Tiếng Việt Tuy vây, qua thực tế giảng dạy của bản thân, qua trao đổi

và qua dự giờ đồng nghiệp, tôi nhận thấy, để vẽ được một bức tranh đề tài là việc rất khó khăn với HS tiểu học Các bài vẽ của HS ở tất cả các khối lớp 1,2,3,4,5 còn nhiều hạn chế Qua quan sát HS vẽ tôi cũng thấy rằng các em còn lúng túng, chưa chọn được nội dung thể hiện cho từng chủ đề của bức tranh Bên cạnh đó, các em thiếu tư liệu, thiếu óc sáng tạo hay dựa vào tranh mẫu GV đưa ra hoặc có sẵn trong SGK … để vẽ nên bài vẽ thiếu phong phú, thiếu sinh động Mặt khác, cách bố trí, sắp xếp bố cục như: sắp xếp hình mảng trong tranh thế nào cho cân đối, cho rõ chính phụ còn lúng túng, phần lớn các em chỉ làm theo ý thích Một số bài vẽ của HS phần

tô màu không đều do tranh đề tài diện tích tô rộng hơn… Do đó, tâm lí của đa số HS rất ngại khi thực hành vẽ các bài vẽ tranh đề tài, nhiều em chưa hoàn thành bài, nhiều bài vẽ còn dở dang hơn so với các bài vẽ ở các nội dung khác

Sau đây là một số bài vẽ chưa hoàn thành tốt của học sinh

Họ và tên: Phạm Ngọc Ánh – Lớp 4C - Trường Tiểu học Trần Phú

Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

Họ và tên: Văn Thành Long – Lớp 4E - Trường Tiểu học Trần Phú

Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

Họ và tên: Đỗ Phương Uyên – Lớp 4E - Trường Tiểu học Trần Phú

Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

2.4 – Nguyên nhân:

Nguyên nhân của hiệu quả dạy - học nội dung vẽ tranh chưa cao một phần là do một số HS còn thiếu dụng cụ học tập môn Mĩ thuật nhưng nguyên nhân chủ yếu vẫn

là do giáo viên dạy môn Mĩ thuật chưa thực sự tìm tòi phương pháp giảng dạy kích thích hứng thú học tập của học sinh Giáo viên lên lớp chủ yếu chuẩn bị đồ dùng dạy

học chưa chu đáo (không có, hoặc rất nghèo nàn, hạn chế); Việc hướng dẫn cho HS

lựa chọn nội dung tranh bằng hệ thống câu hỏi chưa được chuẩn bị kĩ càng thường giống nhau và hạn hẹp Việc hướng dẫn HS sắp xếp bố cục bức tranh giáo viên chưa trú trọng đến sử dụng đồ dùng trực quan, phần hướng dẫn của GV còn qua loa, chưa trọng tâm GV còn có suy nghĩ sai lầm là phần thực hành là của HS cho nên việc bao quát lớp còn hạn chế thường để HS tự do, việc GV định hướng, hướng dẫn đến từng

cá thể HS con hạn chế Khâu kiểm tra đánh giá ở cuối bài thường làm qua loa, chưa triệt để

* Những vấn đề đặt ra ở trên đều không đảm bảo được yêu cầu, nội dung, phương pháp dạy học Từ đó, bản thân tôi suy nghĩ và quyết định nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm để dạy tốt môn Mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng

vì đây là phân môn có kết quả còn hạn chế nhất Các em chưa hiểu được nội dung, yêu cầu của bài vẽ; chưa hiểu trọn vẹn các câu hỏi gợi ý; chưa có óc tưởng tượng cao; chưa quan sát hết ý của tranh.

3- Các biện pháp đã tiến hành để nâng cao hiệu quả dạy phân môn vẽ tranh cho HS tiểu học.

Từ những khó khăn trên tôi đưa ra nhiều phương pháp, biện pháp phù hợp để

các em có cơ sở học tốt phân môn vẽ tranh.

3.1- Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với tổ chức Đội trong nhà trường

Phối hợp với giáo viên Tổng phụ trách đội để tuyên truyền trong các tiết chào

cờ, tiết sinh hoạt sao để nâng cao nhận thức cho HS giúp HS yêu thích phân môn vẽ tranh Lồng ghép các chương trình ngoại khóa của Đội phát động cho HS vẽ tranh theo đề tài An toàn giao thông; ô tô mơ ước; vẽ tranh theo chủ đề biển đảo, môi trường… Lựa chọn những bức vẽ có chất lượng gửi đi dự thi cấp cao hơn HS đạt giải tuyên dương kịp thời

3.2- Cần phải trú trọng ngay từ khâu thiết kế bài dạy:

Khi soạn bài GV cần xác định rõ mục tiêu của bài dạy dưa vào yêu cầu cần đạt của tiết dạy theo chuẩn kiến thức mới, xác định rõ đồ dùng dạy học cần cho giảng dạy và các PP, hình thức tổ chức dạy học khi lên lớp

Chuẩn bị đồ dùng dạy và học chu đáo: Trước đó, nhắc nhở HS chuẩn bị dụng

cụ cho tiết học Chuẩn bị một số đồ dùng như chì, mầu, giấy cho những HS không may thiếu dụng cụ học tập Về phía GV cần sưu tầm tranh để có nhiều tranh có chất lượng tốt và đa dạng, có đủ độ lớn để HS dễ quan sát Tranh minh họa đề tài phải có cách vẽ khác nhau về bố cục, về hình tượng, về màu sắc Lưu ý tranh chọn làm đồ dùng dạy học gồm có 3 loại: Loại tốt, loại TB, loại chưa tốt Trước khi sử dụng làm

đồ dùng dạy học cần xem xét kĩ, Suy nghĩ, tìm hiểu nội dung của từng tranh để khi lên lớp sử dụng được hết hiệu quả

Dù là phương tiện kĩ thuật còn hạn chế, nhưng với những bài cần sử dụng GAĐT mới đạt hiệu quả sẽ thiết kế và sử dụng GAĐT để giảng dạy

Một số tranh các đề tài của học sinh các năm trước