Trong sáng kiến tôi đã trình bày chi tiết các yêu cầu về kiếnthức, kỹ năng và thái độ cần đạt được qua từng bài học và hoạt động ngoại khóa đểhướng tới mục tiêu chính của sáng kiến là đổ
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Kính gửi: Sở khoa học và công nghệ Ninh Bình
Tôi ghi tên dưới đây:
STT Họ và tên Ngày tháng
năm sinh
Nơi công tác
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
Giáo viên
Cử nhân hóa học
100 %
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: " Đổi mới phương pháp dạy học
theo hướng tích hợp và vận dụng kiến thức liên môn Chương IX: Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã hội, môi trường - hóa học lớp 12 và tổ chức hoạt động ngoại khóa "
Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Nguyễn Thị Quỳnh Nhung
1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Áp dụng giảng dạy trực tiếp chương IX: Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã
hội, môi trường - môn Hóa học lớp 12 - theo hướng tích hợp, cùng với hoạt động
truyền thụ tri thức trực tiếp và tiến hành tổ chức hoạt động ngoại khóa cho học sinh
2 Vấn đề sáng kiến giải quyết:
a Với giáo viên và nhà trường:
Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích hợp và vận dụng kiến thức liênmôn, huy động được nhiều tri thức xã hội để giải quyết những tình huống đặt ra trong
chương IX: Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã hội, môi trường Khắc phục lối
truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc; phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học, chú trọng cả dạy chữ, dạy người,dạy nghề
Đổi mới cách thức xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm củng
cố tri thức, định hướng nghề nghiệp chính xác nghề nghiệp cho học sinh Đẩy mạnhứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học
b Với học sinh:
Thông qua các hoạt động học tập: vận dụng nhiều kiến thức, kỹ năng từ các mônhọc khác vào giải quyết một vấn đề và tham gia hoạt động ngoại khóa học sinh được “
Học mà chơi- chơi mà học” từ đó hoàn thiện nhân cách
Sáng kiến cũng góp phần giải quyết vấn đề mà giáo dục Việt Nam đang hướng tới
hiện nay: “phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học ".
c Đối với thực tiễn đời sống:
Từ kiến thức bài giảng, học sinh có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường sống cũngnhư tuyên truyền vận động người dân tham gia tích cực vào hoạt động bảo vệ môi
Trang 2trường Điều này có ý nghĩa thiết thực với sự phát triển kinh tế của Ninh Bình mà dulịch là một ngành mũi nhọn Vấn đề bảo vệ môi trường để phát triển du lịch bền vữngđược coi là yếu tố then chốt
3 Bản chất của sáng kiến:
3.1.Về nội dung sáng kiến:
3.1.1 Giải pháp cũ thường làm :
a Việc chuẩn bị bài học chỉ mang tính một chiều, chủ yếu là từ phía giáo viên:
Giáo án, bài giảng powerpoint, tư liệu tranh ảnh về: ô nhiễm môi trường Một sốbiện pháp bảo vệ môi trường sống ở Việt Nam và trên thế giới, hướng dẫn học sinhnghiên cứu sách giáo khoa về bài học Học sinh chỉ nghiên cứu về bài học trong sáchgiáo khoa trước khi đến lớp
b Phương pháp giảng dạy: sử dụng phương pháp thuyết trình, phát vấn và biểu
diễn phương tiện trực quan minh họa trên bài giảng điện tử
c Phương pháp kiểm tra đánh giá: sử dụng một số câu hỏi kiểm tra phát vấn
cuối giờ học, khái quát, tổng kết lại nội dung bài học
Ưu điểm: Giáo viên truyền đạt được đầy đủ kiến thức bài học đến học sinh theo
đúng mục tiêu chuẩn kiến thức kỹ năng Sử dụng bài giảng minh họa, phát vấn tìmtòi nghiên cứu bước đầu tạo niềm hứng thú cho học sinh, phát huy được một phầntính tích cực của học sinh, cũng đã có sự đổi mới về phương pháp giảng day
Tồn tại: Tính liên hệ thực tế ít, không phát huy khả năng tự tìm tòi hiểu biết và
vận dụng kiến thức các môn học vào giải quyết nội dung bài học của học sinh Giáoviên chưa định hướng cho học sinh năng lực vận dụng kiến thức liên môn, chưa pháthuy hết tính tích cực của học sinh Bài giảng còn khô khan, thiếu hấp dẫn
3.1.2 Giải pháp mới cải tiến:
" Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích hợp và vận dụng kiến thức liên
môn ChươngIX: Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế, xã hội, môi trường - hóa học lớp 12 và tổ chức hoạt động ngoại khoá"
a Tính mới của giải pháp :
Giáo viên tổ chức dạy học theo dự án, dạy học theo hoạt động nhóm, dạy học nêuvấn đề lấy học sinh làm trung tâm Giáo viên định hướng năng lực vận dụng cáckiến thức liên môn cho học sinh, định hướng cho học sinh chủ động tích cực tham giavào khâu chuẩn bị bài học theo nhóm
Trong giờ học, học sinh được thuyết trình trước lớp, các nhóm khác đều phải thamgia ý kiến đóng góp bổ sung Giáo viên chỉ là người điều khiển, tổ chức, hướng dẫn,trợ giúp học sinh chủ động chiếm lĩnh tri thức Phương pháp này đạt được mục tiêu làlấy học sinh làm trung tâm
Phương pháp kiểm tra đánh giá: Đánh giá mức độ, khả năng nắm bắt tri thức bàihọc của học sinh thông qua sản phẩm đã được chuẩn bị, đánh giá, phân loại mức độnhận thức và vận dụng tri thức bài học vào thực tiễn của học sinh thông qua bài kiểmtra ngắn
Giáo viên sử dụng chính sản phẩm của học sinh làm căn cứ cơ bản để truyền thụtri thức tới học sinh, chính học sinh nhìn lại sản phẩm của mình từ đó điều chỉnh nhậnthức và hành động; học sinh là chủ thể thực sự của giờ học
Trang 3b Tính sáng tạo của giải pháp:
Hoạt động dạy học kết hợp với tổ chức ngoại khóa giúp học sinh củng cố tri thức
và được định hướng nghề nghiệp trong tương lai Tạo ra một sân chơi giúp học sinh
học “ Học mà chơi-chơi mà học” mang lại hiệu quả trong dạy học và giáo dục theo
hướng phát triển toàn diện, nhằm thực hiện nguyên lí giáo dục học đi đôi với hành, lýthuyết gắn liền với thực tiễn
Giáo viên và học sinh có tư duy đổi mới, tiếp cận một vấn đề cũ theo cách mới
c Sơ đồ mô tả:
3.1.3 Các biện pháp cụ thể đã tiến hành để thực hiện giải pháp mới:
a Giáo viên xác định chính xác muc tiêu bài học:
Giáo viên cần xác định chính xác, chi tiết các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng cầnđạt được qua bài học Trong sáng kiến tôi đã trình bày chi tiết các yêu cầu về kiếnthức, kỹ năng và thái độ cần đạt được qua từng bài học và hoạt động ngoại khóa đểhướng tới mục tiêu chính của sáng kiến là đổi mới phương pháp dạy học theo hướngtích hợp và vận dụng kiến thức liên môn đồng thời tổ chức hoạt động ngoại khoá đểđịnh hướng nghề nghiệp trong tương lai (những ngành nghề liên quan tới môi trường:công nghệ chế tạo vật liệu mới, công nghệ sinh học, công nghệ hóa học), giáo dục ýthức đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh theo hướng phát triển toàn diện góp phầnxây dựng quê hương Ninh Bình ngày càng giàu đẹp hơn (xem thêm phần phụ lục)
b Giáo viên định hướng các năng lực vận dụng kiến thức liên môn:
Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong sáng kiến kinh nghiệm, giáo viên cần yêu cầuhọc sinh tự trang bị về một số kiến thức các môn học: Tin học, Văn học, Vật lí, Sinhhọc, Công nghệ, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục công dân, Toán học, Giáo dục hướngnghiệp…Từ đó học sinh thấy được mối liên hệ của khoa học hóa học với các khoahọc khác, gần gũi với đời sống, thực tiễn càng thúc đẩy học sinh tự học tập, tìm tòinghiên cứu, hứng thú học tập (xem thêm phần phụ lục)
c Giáo viên và học sinh chuẩn bị thiết bị dạy học, học liệu:
* Đối với từng bài học:
Giáo viên sẽ chuẩn bị bài giảng riêng của mình, câu hỏi trắc nghiệm, bài kiểm tra,kiểm tra cơ sở vật chất: phòng học, các thiết bị dạy học đảm bảo để bài học diễn rađúng tiến trình
Giáo viên phân công học sinh chuẩn bị bài theo nhóm (mỗi tổ là 1 nhóm khoảng
10 học sinh), có giao nội dung chuẩn bị cụ thể cho từng nhóm: có bài chuẩn bị bằngpowerpoint khoảng 5-7 slide, bài thuyết trình trong 5 phút Thời gian chuẩn bị trước3-5 ngày
Các nhóm học sinh chuẩn bị bài học theo sự định hướng của giáo viên: chia nhỏnội dung cần chuẩn bị của nhóm, mỗi học sinh chuẩn bị một phần kiến thức rồi giao
Hoạtđộngkiểm trađánhgiá
Hoạtđộngngoạikhóa
Trang 4cho một em làm nhóm trưởng tổng hợp và báo cáo Giáo viên thu phần chuẩn bị củacác nhóm trước 1 ngày để góp ý, chỉnh sửa, bổ sung và giúp các em hoàn thiện
Giáo viên hướng dẫn học sinh các kĩ năng Word, Powerpoint, cung cấp cho họcsinh địa chỉ e-mail, số điện thoại di động, điện thoại bàn (hoặc địa chỉ nhà riêng) củagiáo viên để tiện liên hệ, giải đáp thắc mắc khi cần thiết, địa chỉ các trang web có liênquan để học sinh dễ dàng truy cập, in cho học sinh file các tài liệu hỗ trợ
* Đối với hoạt động ngoại khoá:
Giáo viên: Xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt động ngoại khóa, xây dựng hệ
thống câu hỏi, đáp án và hoàn thiện câu hỏi, đáp án trên Word và Power point, sắp
xếp không gian, địa điểm, chuẩn bị cơ sở vật chất cho hoạt động, tiến hành tổ chức hoạt động ngoại khóa, tổ chức rút kinh nghiệm, dặn dò và giao công việc tiếp theo
cho học sinh
Học sinh: Chuẩn bị tốt nhất về tri thức, câu hỏi giao lưu cùng đội bạn, chuẩn bị tốt
trang phục, thực hiện đầy đủ nội quy, quy định của hoạt động ngoại khoá
Việc chuẩn bị thiết bị dạy học, học liệu là khâu hết sức quan trọng để góp phần làmnên thành công của bài học (cụ thể chi tiết từng bài xem thêm phần phụ lục)
d Giáo viên và học sinh tiến hành hoạt động dạy học theo tiến trình dạy học:
* Đối với từng bài học: Hoạt động này diễn ra trên lớp theo các bước sau:
Bước 1: Giáo viên đặt vấn đề, sử dụng những hình ảnh thực tiễn cuộc sống về
những vấn đề cần quan tâm để dẫn dắt người học vào nội dung chính của bài học
Bước 2: Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị bài của các nhóm học sinh.
Bước 3: Với từng vấn đề của bài học giáo viên mời các nhóm học sinh lên thuyết
trình bài chuẩn bị của mình, các nhóm khác theo dõi, nhận xét đóng góp ý kiến
Bước 4: Giáo viên chính xác hoá nội dung bài học, sử dụng câu hỏi trắc nghiệm,
bài kiểm tra ngắn để đánh giá mức độ nắm bắt tri thức của học sinh
* Đối với hoạt động ngoại khóa: Chương trình được xây dựng theo các phần thi Phần 1: Khởi động
Phần 2: Vượt chướng ngại vật (giải ô chữ hóa học)
Phần 3: Giao lưu giữa các đội Giáo viên chia 4 đội chơi thành 2 cặp để giao lưu,
thách đố với nhau về tri thức Đội 1 với đội 2 làm một cặp, đội 3 và đội 4 làm mộtcặp Các đội ra câu hỏi đổi xứng nhau, giáo viên theo dõi đóng vai trò cố vấn và đánhgiá câu hỏi cũng như phần trả lời của các đội Có 3 giám khảo chấm phần này
Tổng kết nội dung buổi ngoại khóa: Thư kí tổng kết điểm, ban tổ chức công bố
điểm, trao giải cho các đội chơi
e Thu thập, tổng hợp các sản phẩm của học sinh:
* Đối với các bài học: Một số hình ảnh và video về môi trường, ô nhiễm môi trường,
kinh tế, xã hội, bản thuyết trình trên powerpoint, bản word, bài kiểm tra của học sinh
* Đối với hoạt động ngoại khóa: Hệ thống câu hỏi giao lưu của 4 đội, bảng điểm
tổng kết đánh giá phần thi của 4 đội (có phiếu tổng hợp riêng phần phụ lục)
Việc tổng hợp các sản phẩm của học sinh giúp giáo viên đánh giá chính xác hiệuquả của sáng kiến kinh nghiệm (xem thêm phần phụ lục)
3.2 Điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Về cơ sở vật chất: các trường trung học phổ thông cần cung cấp trang thiết bị một
cách đầy đủ như: phòng trình chiếu, máy tính nối mạng internet, tài liệu tham khảo
Trang 5Về đối tượng tham gia: học sinh, giáo viên, ban giám hiệu, đoàn thanh niên, tổ
chuyên môn
3.3 Khả năng áp dụng của sáng kiến:
Sáng kiến không chỉ áp dụng riêng với một bài mà có thể phát triển, mở rộng ápdụng cho nhiều bài ở các chương khác của các lớp 10, lớp 11 và lớp 12 thuộc chươngtrình sách giáo khoa cả hóa học vô cơ và hữu cơ
Sáng kiến còn có thể phát triển, mở rộng áp dụng đối với những môn học khác, cáccấp học khác nhau trên địa bàn tỉnh Ninh Bình và mở rộng ra phạm vi cả nước
3.4 Lơị ích thu được từ việc áp dung giải pháp:
Lợi ích và hiệu quả của hoạt động dạy học cho chúng ta lợi ích gián tiếp đó là nhậnthức, hiểu biết của người học, từ hiểu biết ấy, người học sẽ có những hành động sángtạo sau này
a Hiệu quả xã hội:
*Với nhà trường.
• 100% các giờ học trở nên sôi nổi, hấp dẫn có nhiều ý kiến đa chiều
• 100% học sinh chủ động tích cực tham gia vào khâu chuẩn bị của bài học
• 100 % học sinh đã biết trình bày ý tưởng của mình về các vấn đề của bài học
• 100% học sinh thích được tham gia hoạt động ngoại khóa
• 100% học sinh được định hướng nghề nghiệp
• 100% học sinh tự tin trả lời một số câu hỏi khi thi tốt nghiệp và thi đại học
• Sáng kiến đã đạt giải ba cấp tỉnh, đạt giải khuyến khích của Bộ giáo dục đào tạo
trong cuộc thi: “Dạy học theo chủ đề tích hợp và vận dụng kiến thức liên môn”
*Với địa phương:
Thông qua các hoạt động học tập học sinh được tự hoàn thiện về nhân cách, được
tự giáo dục về ý thức, trách nhiệm của bản thân đối với xã hội, đối với sự phát triểnkinh tế và ý thức bảo vệ môi trường
Học sinh biết liên hệ với thực tế với Ninh Bình về vấn đề sản xuất nông nghiệp,công nghiệp và nhất là du lịch - ngành kinh tế mũi nhọn rất cần một nguồn nhân lực
có trình độ trong tương lai để góp phần đưa quần thể danh thắng Tràng An trở thànhkhu du lịch tầm cỡ quốc tế
b Hiệu quả kinh tế
Định hướng chính xác nghề nghiệp cho học sinh tiết kiệm được thời gian, chi phíđào tạo tránh lãng phí cho gia đình, nhà trường và xã hội
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàntoàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
Yên Khánh, ngày 21/10/2014
Người nộp đơn
Nguyễn Thị Quỳnh Nhung
Trang 6PHỤ LỤC
I Các biện pháp cụ thể đã tiến hành để thực hiện giải pháp mới:
I.1 Giáo viên xác định chính xác muc tiêu bài học:
Việc xác định chính xác mục tiêu của bài học sẽ giúp giáo viên đưa ra đượcphương pháp giảng dạy cho phù hợp nhằm mang lại hiệu quả trong giảng dạy Giáoviên cần xác định chính xác, chi tiết các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng cần đạtđược qua bài học, cụ thể:
a, Về kiến thức:
- Giúp các em nắm được và hiểu rõ vai trò của Hóa học với các lĩnh vực khác, nângcao chất lượng cuộc sống, các tác động của con người tới môi trường qua các
thời kỳ xã hội đã làm cho môi trường tự nhiên suy thoái và ô nhiễm
- Giúp các em học sinh hiểu biết thêm về các vấn đề: Năng lượng và nhiên liệu, vật
liệu, lương thực, thực phẩm, may mặc, việc bảo vệ sức khỏe con người, tác hại củachất ma túy, chất gây nghiện
- Giúp các em hiểu được khái niệm ô nhiễm môi trường, nắm được các tác nhân gây ônhiễm môi trường và nguồn gốc phát sinh
- Giúp các em nêu được các biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường như:
+ Hạn chế ô nhiễm không khí
+ Hạn chế ô nhiễm nguồn nước
+ Hạn chế ô nhiễm do thuốc bảo vệ thực vật
+ Hạn chế ô nhiễm do chất thải rắn
+ Hạn chế ô nhiễm do tiếng ồn…
-Hiểu được giáo dục bảo vệ môi trường không phải chỉ học một lần mà là học suốtđời, từ thủa ấu thơ đến lúc trưởng thành, không phải chỉ với một người mà là của cảcộng đồng
b, Về kỹ năng:
Góp phần hình thành cho học sinh các kĩ năng:
+ Thu nhập và xử lí thông tin, phân tích kênh hình
+ Tìm kiếm thông tin trên Internet
+ Tư duy, thảo luận nhóm, làm việc theo nhóm
+ Viết và trình bày báo cáo trước đám đông, làm bài tập thực hành,
+ Học tập tích cực, chủ động, sáng tạo
+ Biết liên hệ kiến thức môn Hóa vào các môn học khác
+ Vận dụng lí thuyết vào thực tiễn
+ Ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập: Sử dụng phần mềm Microsoft Office
Trang 7- Hứng thú trong quá trình làm đề tài
- Đồng thời trong chương này học sinh cần kết hợp kiến thức của các môn học như: Vật lí, Sinh học, Lịch sử, Địa lí, Công nghệ… để hiều các vấn đề có liên quan, giải quyết vấn đề về lương thực, thực phẩm, năng lượng, nhiên liệu, may mặc, vật liệu, thuốc và bảo vệ sức khỏe, ô nhiễm môi trường và đề ra các biện pháp hạn chế ô
nhiễm môi trường ở địa phương
I.2 Giáo viên định hướng các năng lực vận dụng kiến thức liên môn:
Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong sáng kiến kinh nghiệm, giáo viên cần yêu cầuhọc sinh tự trang bị về một số kiến thức các môn học:
- Tin học: Sử dụng được các phần mềm mềm Microsoft Office và Power point, biết tìm kiếm các thông tin trên Internet
- Văn học: Biết viết và trình bày một văn bản khoa học
- Vật lí: Kiến thức về năng lượng, nhiên liệu, phóng xạ hạt nhân, cơ chế hoạt động của các loại máy cơ học đế xử lý ô nhiễm môi trường…
- Sinh học: Kiến thức về môi trường, sinh vật, con người, sự sống, sinh trưởng và pháttriển, sinh lý người và động vật
- Công nghệ: Các biện pháp tái chế, xử lí chất thải, công nghệ chế biến, chế tạo máy, biện pháp chăn nuôi, trồng trọt có hiệu quả, góp phần hạn chế gây ô nhiễm môi
trường
- Địa lý: Kiến thức về sóng, thủy triều, dòng biển, động đất, sóng thần
- Lịch sử: Các cuộc cách mạng công nghiệp có ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến môi trường
- Giáo dục công dân: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống, trách nhiệm công dân đối với cộng đồng
-Toán học: Tính toán lượng khí thải, chất thải trong phòng thí nghiệm và sản xuất
- Giáo dục hướng nghiệp: Định hướng nghề nghiệp trong tương lai (những ngànhnghề liên quan tới môi trường, công nghệ chế tạo vật liệu mới, công nghệ sinh học, công nghệ hóa học)
Thông qua việc định hướng các tri thức, năng lực vận dụng kiến thức liên môn cảgiáo viên và học sinh đều được trau dồi lại kiến thức của các môn khoa học khác Họcsinh thấy được mối liên hệ của khoa học hóa học với các khoa học khác, gần gũi vớiđời sống, thực tiễn từ đó càng thúc đẩy học sinh tự học tập, tìm tòi nghiên cứu, hứngthú học tập
I.3 Giáo viên và học sinh chuẩn bị thiết bị dạy học, học liệu:
3.1 Đối với bài 43: “Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế”
*Chuẩn bị của giáo viên:
+ Bài giảng powpoint, giáo án
+ Tranh phóng to H 9.1, 9.2, 9.3, 9.4 SGK,
+ Tranh ảnh, băng hình về các dạng năng lượng, nhiên liệu, vật liệu, các nhà máynhiệt điện, thủy điện, điện hạt nhân trong nước và trên thế giới
+ Kiến thức vật lý : về quá trình biến đổi các dạng năng lượng
+ Kiến thức Địa lí, Công nghệ về sự tăng trưởng kinh tế, công nghệ chế tạo máy móc, chế tạo vật liệu mới…
+ Kiến thức lịch sử, địa lý về sự phát triển ngành dầu khí ở Việt Nam
Trang 8*Chuẩn bị của HS:
- Chuẩn bị bài theo nhóm với nội dung đã được phân công: tư liệu, băng hình, bàithuyết trình trên powerpoint, tranh ảnh, kiến thức thực tiễn, liên hệ với thực tế địaphương Cử đại diện lên thuyết trình ngắn gọn trong 5 phút:
Nhóm 1: Vai trò của năng lượng và nguyên liệu đối với sự phát triển kinh tế
Nhóm 2: Những vấn đề đang đặt ra về năng lượng và nhiên liệu.(liên hệ việc khai thác năng lượng và nhiên liệu ở Ninh Bình)
Nhóm 3: Vai trò của vật liệu và vấn đề vật liệu đang đặt ra cho nhân loại
Nhóm 4: Vai trò của hóa học góp phần giải quyết vấn đề vật liệu
- Nghiên cứu các nội dung của các nhóm khác để nhận xét bổ sung
* Các kế hoạch hỗ trợ:
- Hướng dẫn học sinh các kĩ năng Word, Powerpoint,
- Cung cấp cho HS địa chỉ e-mail, số điện thoại di động, điện thoại bàn( hoặc địa chỉ nhà riêng) của GV để HS tiện liên hệ, giải đáp thắc mắc khi cần thiết
- Cung cấp cho HS địa chỉ các trang web có liên quan đến dự án để HS dễ dàng truy cập
- In cho HS file các tài liệu hỗ trợ
3.2 Đối với bài 44: “Hóa học và vấn đề xã hội”
*Chuẩn bị của giáo viên:
+ Bài giảng powpoint, giáo án
+ Tranh phóng to H 9.5, SGK, bài giảng powpoint
+ Tranh ảnh, băng hình về các loại lương thực thực phẩm, vải vóc, sản phẩm maymặc, dược phẩm, một số chất gây nghiện, ma túy và tác hại của chúng…
+ Kiến thức lịch sử về nạn đói do thiếu lương thực, thực phẩm , cuộc " Cách mạngxanh" trên thế giới
+ Kiến thức Địa lí về sự phát triển của nền nông nghiệp Việt Nam và các nước trênthế giới, về vấn đề dân sô, lương thực, thực phẩm, đang đặt ra cho nhân loại
+ Kiến thức Sinh học về các loại chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, nhu cầu, khẩuphần ăn trung bình của người Việt Nam, của người lớn, nam giới, nữ giới Ảnh hưởngcủa việc đói ăn, thiếu dinh dưỡng đến sức khỏe và sự phát triển trí tuệ, vệ sinh an toànthực phẩm, ngộ độc thực phẩm, công nghệ sinh học
+ Kiến thức Công nghệ: Nghiên cứu sản xuất các chất có tác dụng bảo vệ và pháttriển động vật, thực vật, chất bảo quản lương thực, thực phẩm, chế biến thực phẩm,chất phụ gia, công nghệ nhuộm, công nghiệp hóa dược, hóa mĩ phẩm
*Chuẩn bị của HS:
- Chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm chuẩn bị một nội dung tương ứng với phần I, II,III trong SGK, sưu tầm thêm thông tin hình ảnh trên
mạng internet, kiến thức thực tiễn, liên hệ với thực tế địa phương
- Nghiên cứu các nội dung của các nhóm khác để nhận xét bổ sung
* Các kế hoạch hỗ trợ:
- Hướng dẫn học sinh các kĩ năng Word, Powerpoint,
- Cung cấp cho HS địa chỉ e-mail, số điện thoại di động, điện thoại bàn( hoặc địa chỉ nhà riêng) của GV để HS tiện liên hệ, giải đáp thắc mắc khi cần thiết
Trang 9- Cung cấp cho HS địa chỉ các trang web có liên quan đến dự án để HS dễ dàng truy cập.
- In cho HS file các tài liệu hỗ trợ
3.3 Đối với bài 45: " Hóa học và vấn đề môi trường"
*Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án, bài giảng powerpoint, phiếu giao bài tâp, đề kiểm tra tư liệu tranh ảnh,
hình vẽ, đĩa hình về: Ô nhiễm môi trường Một số biện pháp bảo vệ môi trườngsống ở Việt Nam và trên thế giới
- Hướng dẫn HS nghiên cứu SGK và các tài liệu, hướng dẫn cách tìm kiếm, xử lí cácthông tin, GV cung cấp cho HS các tài liệu hỗ trợ thêm (nếu có)
- Chia lớp học thành 4 nhóm: Phân công các nhóm chuẩn bị bài thuyết trình, nêu rõ yêu cầu đối với từng nhóm, phát phiếu giao nhiệm vụ cho từng nhóm, cử nhóm
trưởng, thư kí, đặt tên nhóm
- Kiểm tra điều kiện vật chất, chuẩn bị tư liệu cho GV, HS
- Giáo viên giới thiệu thời gian dự án, hạn định về thời gian cho mỗi giai đoạn tiến hành của HS (5 phút)
- GV giới thiệu về dạy học dự án (DHDA), vai trò của giáo viên và học sinh
- GV nêu rõ thang điểm đánh giá chấm điểm đối với học sinh
* Các kế hoạch hỗ trợ:
- Hướng dẫn học sinh các kĩ năng Word, Powerpoint,
- Cung cấp cho HS địa chỉ e-mail, số điện thoại di động, điện thoại bàn( hoặc địa chỉ nhà riêng) của GV để HS tiện liên hệ, giải đáp thắc mắc khi cần thiết
- Cung cấp cho HS địa chỉ các trang web có liên quan đến dự án để HS dễ dàng truy cập
- In cho HS file các tài liệu hỗ trợ
*Chuẩn bị của HS:
- Chuẩn bị bài theo nhóm với nội dung đã được phân công: tư liệu, băng hình, bàithuyết trình trên powerpoint, tranh ảnh, cử đại diện lên thuyết trình ngắn gọn trong 5phút: Nhóm 1: vấn đề ô nhiễm môi trường không khí
Nhóm 2: vấn đề ô nhiễm môi trường nước
Nhóm 3: vấn đề ô nhiễm môi trường đất
Nhóm 4: vấn đề vai trò của hóa học với vấn đề chống ô nhiễm môi trường
- Nghiên cứu các nội dung của các nhóm khác để nhận xét bổ sung
3.4 Đối với hoạt động ngoại khóa:
- Giáo viên:
+ Xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt động ngoại khóa
+ Xây dựng hệ thống câu hỏi, đáp án và hoàn thiện câu hỏi, đáp án trên Word vàPower point
+ Sắp xếp không gian, địa điểm, chuẩn bị cơ sở vật chất cho hoạt động
+ Tiến hành tổ chức hoạt động ngoại khóa
+ Tổ chức rút kinh nghiệm, dặn dò và giao công việc tiếp theo cho học sinh
- Học sinh
+ Chuẩn bị tốt nhất về tri thức, câu hỏi giao lưu cùng đội bạn
+ Chuẩn bị tốt trang phục
Trang 10Việc chuẩn bị thiết bị dạy học, học liệu là khâu hết sức quan trọng để góp phầnlàm nên thành công của bài học Việc chuẩn bị có chu đáo, tỉ mỉ thì bài học mới diễn
ra đúng tiến độ, đảm bảo về thời gian và đảm bảo mục tiêu đã đăt ra của giáo viên.Học sinh sẽ có tâm thế chủ động tự tin chiếm lĩnh tri thức
I.4 Giáo viên và học sinh tiến hành hoạt động dạy học theo tiến trình dạy học: 4.1 Chương IX: Hoá học và môi trường : Kế hoạch chi tiết các hoạt động dạy học
* Đối với bài 43: “Hóa học và vấn đề phát triển kinh tế”
Hoạt động 1: GV yêu cầu học sinh đọc
những thông tin trong bài, sử dụng kiến thức
đã có, HS cần vận dụng kiến thức liên môn:
vật lý, hóa học, sinh học, địa lý, lịch
sử thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
1 Năng lượng và nhiên liệu có vai trò như thế
nào đối với sự phát triển nói chung và sự phát
triển kinh tế nói riêng ?
2 Vần đề năng lượng và nhiên liệu đang đặt
ra cho nhân loại hiện nay là gì ?
GV: mời nhóm 1 trình bày phần chuẩn bị về
vấn đề: Vai trò của năng lượng và nguyên
liệu đối với sự phát triển kinh tế
đặt ra về năng lượng và nhiên liệu
GV nêu yêu cầu trong phần này HS cần vận
dụng kiến thức liên môn: vật lý, hóa học, sinh
học, địa lý, lịch sử có liên hệ việc khai thác
năng lượng và nhiên liệu ở Ninh Bình
GV mời các nhóm khác nhận xét
GV nhận xét, chính xác hóa và hoàn thiện nội
dung bài học,
GV : Hóa học đã góp phần giải quyết vấn đề
năng lượng và nhiên liệu như thế nào trong
hiện tại và tương lai ?
Hoạt động 3 GV: Đưa ra các câu hỏi thảo
luận như sau:
- Vai trò của vật liệu đối với sự phát triển
kinh tế?
HS: Tham khảo tư liệu và SGK đểthảo luận đưa ra câu trả lời cho cáccâu hỏi của giáo viên
Nhóm 1 trình bày phần chuẩn bị vềvấn đề: Vai trò của năng lượng vànguyên liệu đối với sự phát triểnkinh tế
HS các nhóm khác đánh giá, nhậnxét
Nhóm 2 trình bày phần chuẩn bị vềvấn đề: Những vấn đề đang đặt ra
về năng lượng và nhiên liệu
HS các nhóm khác đánh giá, nhậnxét
HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
HS: Tham khảo tư liệu và SGK đểthảo luận đưa ra câu trả lời cho cáccâu hỏi của giáo viên
Yêu cầu HS các nhóm khác đánhgiá, nhận xét
Trang 11- Vấn đề đang đặt ra về vật liệu cho nhân loại
là gì ?
GV: mời nhóm 3 trình bày phần chuẩn bị về
vấn đề: Vai trò của vật liệu và vấn đề vật liệu
đang đặt ra cho nhân loại
GV nêu yêu cầu trong phần này HS cần vận
dụng kiến thức liên môn: vật lý, hóa học, sinh
học, địa lý, lịch sử đế chỉ ra được vai trò
của vật liệu đối với sự phát triển kinh tế, và
vấn đề đặt ra hiện nay về vật liệu là gì? Vấn
đề này ở Ninh Bình như thế nào?
GV mời các nhóm khác nhận xét
GV nhận xét, chính xác hóa và hoàn thiện nội
dung bài học,
Tích hợp giáo dục môi trường: GV phát vấn:
Khai thác quá mức các nguồn vật liệu từ tự
nhiên gây ra hậu quả gì? Ý nghĩa của việc
trồng và bảo vệ rừng?
Hoạt động 4
GV Hóa học đã góp phần giải quyết vấn đề
đó như thế nào ?
GV: mời nhóm 4 trình bày phần chuẩn bị về
vấn đề: Vai trò của hóa học góp phần giải
quyết vấn đề vật liệu
GV nêu yêu cầu trong phần này HS cần vận
dụng kiến thức liên môn: vật lý, hóa học, sinh
học, địa lý, lịch sử đế chỉ ra được vai trò
của hóa học góp phần giải quyết vấn đề vật
liệu
GV mời các nhóm khác nhận xét
GV nhận xét, chính xác hóa và hoàn thiện nội
dung bài học,
GV sử dụng phiếu học tập có 10 câu hỏi trắc
nghiệm đế kiểm tra
GV thu bài, chấm điểm và trả bài cho HS
Nhóm 3 trình bày phần chuẩn bị vềvấn đề: Vai trò của vật liệu và vấn
đề vật liệu đang đặt ra cho nhân loại
HS các nhóm khác đánh giá, nhậnxét
HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
Nhóm 4 trình bày phần chuẩn bị vềvấn đề: Vai trò của hóa học gópphần giải quyết vấn đề vật liệu
HS các nhóm khác đánh giá, nhậnxét
HS trả lời vào phiếu học tập
* Đối với bài 44: “Hóa học và vấn đề xã hội”
Hoạt động 1 GV yêu cầu học sinh đọc
những thông tin trong bài, cần vận dụng
kiến thức liên môn: vật lý, hóa học, sinh
học, địa lý, lịch sử thảo luận và trả
lời các câu hỏi sau:
1 Lương thực và thực phẩm có vai trò
như thế nào đối với con người?
HS: Tham khảo tư liệu và SGK để thảoluận đưa ra câu trả lời cho các câu hỏicủa giáo viên
Trang 12GV: Việc sử dụng thuốc BVTV hiện nay
như thế nào? Có ảnh hưởng gì đến môi
trường và chất lượng sống của mỗi
chúng ta? Liên hệ với nơi em đang sinh
sống? Theo em cần phải sử dụng thuốc
bảo vệ thực vật như thế nào để phòng
chống ô nhiễm môi trường?
Hoạt động 2 GV: yêu cầu học sinh đọc
những thông tin trong bài, cần vận dụng
kiến thức liên môn: vật lý, hóa học, sinh
học, địa lý, lịch sử Đưa ra đáp án cho
các câu hỏi thảo luận như sau:
- Vai trò của may mặc đối với CS con
thiện nội dung bài học,
Hoạt động 3 GV yêu cầu học sinh đọc
những thông tin trong bài, cần vận dụng
kiến thức liên môn: vật lý, hóa học, sinh
học, địa lý, lịch sử trả lời các câu hỏi
thảo luận như sau:
- Hãy kể tên một số loại dược phẩm mà
em biết? Hãy kể tên một số căn bệnh
phải dung thuốc đặc trị mới khỏi được
- Hóa học đã góp phần giải quyết vấn đề
dược phẩm như thế nào ?
GV: mời nhóm 3 trình bày phần chuẩn
bị về vấn đề: Hóa học với việc bảo vệ
sức khoẻ con người
Nhóm 1 trình bày phần chuẩn bị về vấnđề: Lương thực và thực phẩm
HScác nhóm khác đánh giá, nhận xét
HS thảo luận và đưa ra ý kiến
HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
HS: Tham khảo tư liệu và SGK để thảoluận đưa ra câu trả lời cho các câu hỏicủa giáo viên
Nhóm 2 trình bày phần chuẩn bị về vấnđề: may mặc
HScác nhóm khác đánh giá, nhận xét
HS thảo luận và đưa ra ý kiến
Nhóm 3 trình bày phần chuẩn bị về vấnđề: Hóa học với việc bảo vệ sức khoẻcon người
HScác nhóm khác đánh giá, nhận xét
HS thảo luận và đưa ra ý kiến
Trang 13- GV cho hs quan sát băng hình và yêu
cầu HS kể tên một số chất gây nghiện,
chất kích thích chất ma tuý mà HS biết?
Em phải làm gì để tránh không mắc các
tệ nạn xã hội?
Hoạt động 4: GV sử dụng phiếu học
tập có 10 câu hỏi trắc nghiệm đế kiểm tra
GV thu bài, chấm điểm và trả bài cho HS
HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
HS trả lời vào phiếu học tập
*Đối với bài 45: “Hoá học và vấn đề môi trường”
GV chiếu khái niệm
GV Bằng kiến thức sinh học, địa lý hãy
cho biết có mấy loại môi trường?
GV nêu yêu cầu trong phần này HS cần
vận dụng kiến thức liên môn: Vật lý,
Công nghệ, Sinh học, Môi trường, Giáo
dục công dân trả lời được các câu hỏi
sau:
- Nêu một số hiện tượng ô nhiễm không
khí mà em biết
- Rút ra nhận xét về không khí sạch và
không khí bị ô nhiễm và tác hại của nó
GV: mời nhóm 1 trình bày phần chuẩn
bị về vấn đề: ô nhiễm môi trường không
khí
GV nêu vấn đề để HS tiếp tục giải quyết:
- Vậy nguồn nào gây ô nhiễm môi
trường?
- Những chất hoá học nào thường có
trong không khí bị ô nhiễm và gây ảnh
hưởng tới đời sống của sinh vật như thế
nào?
GV mời các nhóm khác nhận xét
GV nhận xét, chính xác hóa và hoàn
thiện nội dung bài học, bổ sung kiến thức
về tầng ozon, vai trò của rừng cho HS
GV: chiếu, phát phiếu giao bài tập cho
học sinh, sử dụng bài tập trắc nghiệm 1,2
HS quan sát, tư duy để trả lời câu hỏi
HS trả lời
HS ghi chép HS: trả lời câu hỏi
Nhóm 1: trình bày phần chuẩn bị về vấn
đề: ô nhiễm môi trường không khí
Các nhóm khác theo dõi, thảo luận để
Trang 14trong phiếu giao bài tập để củng cố
Hoạt động 2 : 8 phút
GV: mời nhóm 2 trình bày phần chuẩn
bị về vấn đề: ô nhiễm môi trường nước
GV nêu yêu cầu trong phần này HS cần
vận dụng kiến thức liên môn: vật lý, hóa
học, sinh học, địa lý, lịch sử
- Nêu một số hiện tượng ô nhiễm nguồn
nước
- Rút ra nhận xét về nước sạch, nước bị ô
nhiễm và tác hại của nó
- Vậy nguồn gây ô nhiễm nước do đâu
mà có?
- Những chất hoá học nào thường có
trong nước bị ô nhiễm và gây ảnh hưởng
tới đời sống của sinh vật như thế nào?
đề: ô nhiễm môi trường nước
Các nhóm khác theo dõi, thảo luận để
chuẩn bị nhận xét bổ sung
HS các nhóm khác nhận xét, bổ sung cho
nhóm 2
HS ghi chép HS: trả lời câu hỏi
Hoạt động 3: 8 phút
GV: mời nhóm 3 trình bày phần chuẩn
bị về vấn đề: ô nhiễm môi trường đất
GV nêu yêu cầu trong phần này HS cần
vận dụng kiến thức liên môn: vật lý, hóa
học, sinh học, địa lý, lịch sử trả lời
được các câu hỏi sau:
- Nêu một số hiện tượng ô nhiễm
nguồn đất
- Rút ra nhận xét về vấn đê đất bị ô
nhiễm và tác hại của nó
- Nguyên nhân gây ô nhiễm đất
- Những chất hoá học nào thường có
trong đất bị ô nhiễm và tác hại của nó
GV mời các nhóm khác nhận xét
GV nhận xét, chính xác hóa và hoàn
thiện nội dung bài học
Nhóm 3 trình bày phần chuẩn bị về vấn
đề: ô nhiễm môi trường đất
Các nhóm khác theo dõi, thảo luận để
chuẩn bị nhận xét bổ sung
HS các nhóm khác bổ sung cho
nhóm 3
Hoạt động 4: 5 phút
GV thông báo Ô nhiễm môi trường
đang xảy ra trên quy mô toàn cầu, gây
ảnh hưởng lớn đến cuộc sống trên Trái
Đất Do đó vấn đề bảo vệ môi trường là
Nhóm HS suy nghĩ, đọc thông tin trong
bài học để trả lời câu hỏi và nêu cácphương pháp và có thí dụ cụ thể ngoàinội dung SGK
HS thảo luận và rút ra những nhận biết