skkn tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức các hoạt động ngoại khoá ở trường THCS

Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động ôn tập kiến thức đã học đối với quá trình dạy - học Trong dạy - học việc tổ chức tốt tiết dạy - học ôn tập từng chương, từng phầnhay toàn chương

PHẦN MỤC LỤC

1

1.1 Xuất phát từ yêu cầu đổi mới hiện nay của

1.2 Xuất phát từ mục đích của việc đổi mới

1.3 Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động ôn

2.1 Thực trạng của hoạt động ôn tập thường dùng

1.3 Nguyên nhân của những hạn chế

2 Giải pháp mới cải tiến

2.1 Hoạt động ngoại khóa có tích hợp nội dung

ôn tập kiến thức văn hóa

2.2 Những ưu điểm của việc tích hợp ôn tập kiến

thức các môn văn hóa trong các hoạt động ngoại

khóa

2.3 Những chú ý để có thể tích hợp tốt việc ôn

tập kiến thức các môn văn hóa trong hoạt động

ngoại khóa

2.4 Minh họa: Kế hoạch và chương trình tổ chức

hoạt động ngoại khóa tích hợp ôn tập kiến thức

cuối năm cho HS trường THCS Ninh Hòa

9

991011111113

15

16

1 Hiệu quả đạt được 21

2 Bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình

29

31

I TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

“Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức các hoạt động ngoại khoá ở trường THCS ”

II TÁC GIẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Trần Thị Thu Hằng- Hiệu trưởng.

Trình độ: Đại học

Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà

Hộp thư điện tử: hl.thcsninhhoa@ninhbinh.edu.vn

Điện thoại liên hệ: 0915624885

2 Lê Thị Hồng Thái – Phó hiệu trưởng.

Trình độ: Đại học

Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà

3 Lê Thị Thanh Liêm – Phó hiệu trưởng.

Trình độ: Đại học

Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà

4 Nguyễn Thị Thu Hà – Thư ký Hội đồng.

Trình độ: Đại học

Địa chỉ: Trường THCS Ninh Hoà

III NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Xuất phát từ yêu cầu đổi mới hiện nay của ngành giáo dục

Hiện nay, ngành Giáo dục đang triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lầnthứ 8, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (NQ29) về đổi mới căn bản vàtoàn diện Giáo dục và Đào tạo Quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết đã nêu rõ:

" Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội ";" Đổi mới giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các phương thức giáo dục " Để thực hiện đổi mới căn bản toàn

diện giáo dục và đào tạo thì giáo dục phải theo hướng phát triển năng lực cho họcsinh Quá trình phát triển năng lực luôn gắn với quá trình hoạt động thực tiễn, tổchức thực hiện công việc Vì vậy phương châm gắn học với hành, nhà trường với

xã hội thông qua công việc mà tiếp tục học sẽ mãi có giá trị to lớn Thực hiện quanđiểm chỉ đạo đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo đòi hỏi người giáo

viên không chỉ nắm vững kiến thức và phương pháp dạy học hiện đại mà phải biếtvận dụng các phương pháp thích hợp để tổ chức dạy học cho từng nội dung kiếnthức cụ thể Có như vậy mới kích thích được sự say mê, hứng thú học tập, sáng tạocủa học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới củađất nước

Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy - học là hướng tới hoạt động học tập

chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động, được tổ chức thông qua phương pháp dạy - học tích cực mà đặc trưng của nó là: Dạy - học thông qua tổ

chức các hoạt động học tập của học sinh; Dạy - học chú trọng rèn luyện phươngpháp tự học; Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác

1.2 Xuất phát từ mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông.

Dạy - học tích cực ở trường THCS là dạy - học không chỉ đem đến cho họcsinh kiến thức mà còn nhằm rèn luyện phương pháp tư duy logic và khoa học, cókhả năng tự giải quyết vấn đề Kiến thức phải được khắc sâu trong học sinh đểlàm tiền đề cho việc tiếp thu các kiến thức tiếp theo vì kiến thức là một chuỗi kiếnthức nối tiếp nhau, có mối liên hệ hữu cơ với nhau

Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là thayđổi lối dạy học truyền thụ một chiều, sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tíchcực”, với các kĩ thuật dạy, học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợptác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập vàthực tiễn tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập Học là quá trình kiến tạo,học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lí thông tin, tựhình thành tri thức, có năng lực và phẩm chất của con người mới tự tin, năng động,sáng tạo trong cuộc sống

Một trong những nhiệm vụ giáo dục hiện nay là tiếp tục đổi mới mạnh mẽ vàđồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triểnphẩm chát năng lực của người học Dạy học hiện nay không chỉ đơn thuần là

truyền thụ kiến thức khoa học cho các em mà người thày còn phải giáo dục cho các

em kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp Bên cạnh đó người thày cũng phải tự tìm tòi,đổi mới, tích hợp kiến thức liên môn để giúp học sinh nằm kiến thức một cách sâuhơn, rộng hơn và toàn diện hơn Phương pháp dạy học tích cực là như thế nào vàhọc sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo ra sao? Chúng tôi thiếtnghĩ một trong những phương pháp đó là cách thức tổ chức hoạt động dạy học củangười thày như thế nào để học sinh hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động đó.Mỗi một bài học người thày đều phải tự tìm tòi cách thức truyền đạt kiến thức chohọc sinh, cách thức tổ chức hoạt động học tập của học sinh

Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay cho phép người GV đượcchủ động tổ chức hoạt động dạy học, dạy học tích hợp liên môn, dạy học tích cựctheo chủ đề đã tạo điều kiện thuận lợi giúp người GV năng động hơn trong việctìm tòi thiết kế, tổ chức hoạt động dạy học và thiết bị dạy học sao cho phù hợp vớinội dụng dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng phát huy được tính chủ động, tíchcực của HS

Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của HS; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào giảiquyết các vấn đề thực tiễn Đa dạng hoá các hình thức học tập, chú trọng các hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh

1.3 Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động ôn tập kiến thức đã học đối với quá trình dạy - học

Trong dạy - học việc tổ chức tốt tiết dạy - học ôn tập từng chương, từng phầnhay toàn chương trình môn học của một khối lớp là cực kỳ quan trọng Tiết dạy -học ôn tập giúp học sinh hệ thống lại kiến thức của từng phần, từng chương từ đóvận dụng vào giải quyết các vấn đề mới, phức hợp được đặt ra

Trong chương trình giáo dục phổ thông thì ôn tập là nội dung không thể thiếucho mỗi bài học, mỗi chương học, phần học và của mỗi môn học Ôn tập giúp họcsinh hệ thống lại kiến thức đã học trong một bài, một chương, một phần hay mộtmôn học Từ đó học sinh có được cái nhìn tổng quát hơn những kiến thức đã học

Biết hệ thống hoá kiến thức đã học Từ đó, phát huy khả năng hệ thống, tổng hợp

và khái quát hoá kiến thức

Trong các khâu của một quá trình dạy học thì khâu ôn tập đóng vai trò hếtsức quan trọng Ôn tập sẽ giúp HS khắc sâu kiến thức cần ghi nhớ, củng cố kiếnthức đã học, tích luỹ các kĩ năng trong học tập, đồng thời giúp phát triển tư duy vànhân cách HS một cách toàn diện hơn

Sau mỗi bài học người thày phải tổng hợp, củng cố kiến thức trong bài chohọc sinh ghi nhớ Sau mỗi chương hay mỗi phần đều phải ôn tập kiến thức đã họccho học sinh và đây là khâu vô cùng quan trọng Vậy dạy học tiết ôn tập, cáchthức tổ chức một hoạt động ôn tập cho học sinh như thế nào để học sinh phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của bản thân, nắm vững kiến thức ôn tập mộtcách chủ động

Cuối một học kì hay cuối năm học tất cả các môn học đều có tiết ôn tập, vàđây là hoạt động vô cùng quan trọng, giúp các em được ôn tập, củng cố, khác sâukiến thức chuẩn bị cho bài kiểm tra đánh giá cuối kỳ, cuối năm

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Thực trạng của hoạt động ôn tập thường dùng trong nhiều năm qua:

Trong những năm qua với mục đích đổi mới phương pháp dạy học hướngđến dạy học tích cực nói chung và nâng cao hiệu quả giờ lên lớp trong tiết ôn tậpnói riêng ở các nhà trường đã được đề cập đến và triển khai Các nhà trường phổthông đã tổ chức nhiều các chuyên đề, hội thảo về phương pháp giảng dạy đốivới giờ ôn tập Đã có những cấu trúc của từng bài ôn tập cho từng môn học, từngloại hình ôn tập, cho từng đối tượng học tập cụ thể được đề xuất xây dựng và đãđược áp dụng rộng rãi

Việc đổi mới phương pháp dạy - học, phương pháp đánh giá phù hợp vớitình hình thực tế hiện nay, giáo viên gặp không ít khó khăn khi lựa chọn phươngpháp, tình huống thích hợp để giải quyết vấn đề Thông thường khi dạy giờ ôn tậpgiáo viên chỉ soạn và dạy theo cấu trúc có sẵn hay bài soạn mẫu Việc động viêncác em học thuộc, nắm vững, hệ thống lại kiến thức cho cả một chương, một học

phần, một học kỳ là rất khó khăn chưa nói đến việc các em còn phải áp dụng thực

tế, làm bài tập, ôn tập lại các kiến thức của lớp dưới, các kiến thức liên môn Nếucác em không thuộc bài đặc biệt những em có lực học trung bình, yếu GV thườngchỉ dùng điểm số hay nhắc nhở, kiểm tra lại lần sau, thậm chí mắng mỏ, yêu cầuchép phạt để các em phải học do đó tạo ra sức ép cho học sinh

Với học sinh thì việc ôn tập không phải là điều đơn giản Các em rất vất vả,nhàm chán khi phải làm đề cương, học thuộc kiến thức cũ hay vận dụng làm bàitập dưới áp lực thuộc bài, trả bài cho thày cô trong giờ ôn tập

Qua phương pháp chuẩn bị cho tiết ôn tập, cách học tập trong tiết ôn tập nhưhiện tại cho thấy học sinh chưa thực sự phát huy tính tích cực trong học tập dẫnđến hiệu quả tiết ôn tập chưa đạt như mong muốn

2.2 Lịch sử của vấn đề nghiên cứu:

Từ các buổi ngoại khoá do Liên Đội phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong

và ngoài nhà trường tổ chức hàng năm với các hoạt động vui chơi như: Tìm mật

mã, hành quân dã ngoại, mít tinh, diễu hành với các nội dung hoạt động tìm hiểu

về kỹ năng sống, kiến thức xã hội, lịch sử văn hóa địa phương trong nhiều nămgần đây và qua quan sát các tiết học tập thăm quan ngoài trời, thực hành ngoài trờicủa các môn học trong chương trình chính khóa hay ngoại khóa, giáo dục địaphương… Chúng tôi thấy HS rất sôi nổi, tích cực, chủ động trong các hoạt động dù

là của cá nhân hay một nhóm, một đội

Chương trình hoạt động ngoại khoá trong nhà trường rất bổ ích cho các emhọc sinh Đặc biệt chuyên đề "Hội vui học tập " mà hàng năm Liên Đội phối hợpvới ban chuyên môn nhà trường tổ chức cho các em Tuy nhiên, chuyên đề này chỉlồng ghép phần nhỏ nội dung kiến thức các môn học và thường tổ chức tại một địađiểm như trong phòng Hội trường hoặc ngoài sân khấu của trường theo hình thức:

" Hái hoa dân chủ" hay kiểu " Rung chuông vàng" với một bộ phận nhỏ (Cácđội chơi từ 2-3 đội với số ít học sinh từ 3-5 em/ đội trong một khối lớp) mặc dùcũng đã có tác dụng tích cực song chưa thật sự kích thích hứng thú cao độ với tất

cả các em đặc biệt là với những học sinh chưa thật sự ham mê học tập

Chúng tôi đã suy nghĩ và tìm cách tích hợp việc ôn tập các kiến thức văn hóa

mà giáo viên giảng dạy cho học sinh trong các giờ học vào các hoạt động ngoạikhóa nêu trên nhằm tạo ra động lực, hứng thú cho các em học tập đồng thời tạocho HS tâm thế thoải mái hơn, không bị gò ép trong khuôn khổ giờ học, với

phương châm “Học mà chơi- chơi mà học”

Trong năm học 2014 - 2015 qua nghiên cứu tình hình chung của đổi mới cănbản giáo dục cũng như thực trạng dạy học ôn tập ở các môn học trong nhà trường,

chúng tôi đã mạnh dạn đề xuất và thực nghiệm tiến hành giải pháp “ Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức các hoạt động ngoại khoáở trường THCS” nhằm củng cố các kiến thức các em đã lĩnh hội trong suốt một năm

học với số lượng học sinh rất lớn (hầu như toàn trường) tham gia

3 Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức các hoạt động ngoại khoá ở trường THCS

Như phần trên chúng tôi đã trình bày, các hoạt động ngoại khóa hay tổ chứchộị học là hoạt động thường niên của các nhà trường THCS Tùy từng năm và tùynội dung mà mỗi lần tiến hành các nhà trường tổ chức theo các hình thức khácnhau Vấn đề nêu ra là chúng tôi sẽ tích hợp các kiến thức các môn văn hóa cầnđược ôn tập lại cho học sinh trong các giờ ôn tập ở chương trình giảng dạy vào nộidung các hoạt động ngoại khóa cùng với các nội dung giáo dục khác với hình thứclinh hoạt phù hợp của hoạt động ngoại khóa

Để tích hợp việc ôn tập kiến thức văn hóa của các môn học vào hoạt độngnày chúng tôi yêu cầu các GV dạy vẫn ra đề cương ôn tập hay các nội dung cầnchuẩn bị ôn tập hoặc đã ôn tập trong chương trình giảng dạy cho các em chuẩn bịtrước và đưa việc kiểm tra đánh giá việc ôn tập kiến thức vào luật chơi hay thể lệchơi bắt buộc nhóm phải hoàn thành trong hoạt động ngoại khóa

Mấu chốt của việc tích hợp ôn tập này là các em được phân chia theo cácnhóm( đội chơi) mà trong mỗi nhóm đều có các em ở các khối lớp khác nhau vớitrình độ nhận thức khác nhau và lực học khác nhau Các em phải được tổ chức vàlàm quen với nhau trước khi trường tổ chức hoạt động không lâu và sau khi đã nắm

vững những kiến thức bản thân mình cần được ôn tập và xác định được mình cóthể đóng góp phần trả lời kiến thức ôn tập hay các nội dung khác với nhóm ởnhững lĩnh vực nào, bộ môn nào; Những kiến thức phân môn nào nội dung nàomình yếu cần được người khác giúp đỡ; Những khả năng, thế mạnh, năng lực tiềmtàng của cá nhân mình có thể đưa ra để mọi người học tập, rèn luyện hay phục vụcho mục đích khác của ngoại khóa Các em sẽ tự mình họp nhóm, tìm hiểu luậtchơi trong ngoại khóa mà nhóm cần thực hiện và các nhiệm vụ cá nhân (Kiến thứccần ôn tập của cá nhân) phân công trong nhóm các nhiệm vụ cụ thể của từng cánhân trong nhóm để hoàn thành phần chơi của nhóm mình và giành chiến thắng

PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Giải pháp cũ thường làm

- Phương pháp ôn tập thường dùng trong nhiều năm qua là tổ chức hoạtđộng ôn tập ngay tại lớp học cho các HS trong lớp trong các giờ học chính khoá

- Cấu trúc của một tiết ôn tập thông thường là:

+ Hệ thống lại kiến thức lí thuyết đã học

+ Trả lời các câu hỏi, hoặc làm các bài tập vận dụng ở các mức độ khácnhau

- Các hình thức tổ chức thường dùng trong một tiết ôn tập là:

+ Vấn đáp theo các câu hỏi đã chuẩn bị sẵn từ đề cương ôn tập hoặc trongSGK hay do GV yêu cầu

+ Thảo luận nhóm

+ Hoạt động cá nhân, lên bảng chữa bài tập

+ Viết báo cáo thu hoạch

1.1 Những ưu điểm của giải pháp cũ

- Việc ôn tập đã trở thành quen thuộc đối với mỗi giáo viên, giáo viên chuẩn

bị bài độc lập; các trang thiết bị đồ dùng dạy học, câu hỏi bài tập phục vụ cho bàigiảng không nhiều, dễ chuẩn bị

- Mỗi HS tự mình chuẩn bị trước theo đề cương hay câu hỏi bài tập cho sẵncủa chương trình bộ môn vừa học Khi thảo luận nhóm cũng chỉ bó gọn trong nội

dung ôn tập của thày cô trực tiếp dạy nên kiến thức không quá dài với những emlực học khá giỏi, chỉ cần ít thời gian là hệ thống hóa kiến thức và vận dụng dễdàng

- Kiến thức ôn tập là kiến thức mới học xong thuộc một chương hay một kỳcủa một phân môn nên không quá rộng nếu thật sự chăm học các em cũng có thểthuộc bài

- Kiến thức ôn tập trong giờ trực tiếp phục vụ cho việc kiểm tra đánh giá các

em bằng bài kiểm tra theo phân phối chương trình nên kết quả kiểm tra cao và nếulấy đó làm hiệu quả giảng dạy thì đó là kết quả học tập của học sinh và thành tíchcủa giáo viên

+ Giờ ôn tập với thời lượng cố định ngắn, lượng kiến thức cần ôn tập, hệthống hóa và các bài tập ứng dụng nhiều nên hầu như không thể áp dụng với liênmôn khác hay xâu chuỗi nhắc lại kiến thức của lớp dưới chưa nói đến tích hợp cácnội dung giáo dục khác như giáo dục địa phương, bảo vệ môi trường, kỹ năngsống…hình thành phẩm chất năng lực, bồi dưỡng khả năng tự học, tự ôn tập

+ Các em ôn tập chủ yếu theo cá nhân nên động lực và hiệu quả của ý thứctrách nhiệm đối với tập thể chưa cao, tính chủ động, sáng tạo, kỹ năng thực

nghiệm, hoạt động hợp tác… hầu như chưa được đề cập đến trong hoạt động ôntập trong giờ ôn tập.

1.3 Nguyên nhân những hạn chế

- Trong các nhà trường từ trước tới nay hình thức ôn tập cho HS vẫn chỉ đơnthuần là đề cương hay hệ thống câu hỏi ôn tập trong các giờ học trên lớp Việc họcsinh tự học, tự ôn tập còn rất ít Bên cạnh đó các hình thức tổ chức hoạt động ôntập còn đơn điệu, chưa phong phú cũng như chưa thực sự kích thích được tính chủđộng, tích cực, sáng tạo của HS

- Môi trường học tập không thay đổi nên đơn điệu, thiếu sinh động Việclàm mới hình thức ôn tập cho những kiến thức cũ để tạo cho học sinh thái độ tíchcực, sôi nổi trong một tiết ôn tập là khó khăn không có chỉ dẫn hay phương hướng

cụ thể

- Động lực cho các em học tập chỉ bó gọn với mỗi cá nhân do đó nếu sức ỳcủa các em lớn, thái độ bất cần không chịu học bài nói chung và trong tiết ôn tậpnói riêng nhất là với học sinh không chăm học thì thực sự khó khăn để giáo viênhoàn thành mục tiêu giáo dục trong giờ ôn tập

2 Giải pháp mới cải tiến: “Tích hợp ôn tập kiến thức văn hóa cho học sinh trong tổ chức các hoạt động ngoại khóa ở trường THCS”

2.1 Hoạt động ngoại khóa có tích hợp nội dung ôn tập kiến thức văn hóa

- Hình thức: Tổ chức hành quân dã ngoại qua các địa điểm đặc biệt của địa

phương như nhà văn hóa các thôn, di tích lịch sử, UBND hay trung tâm văn hóaxã trong phạm vi dưới 1,5 km quanh trường

- Đối tượng: Tùy phạm vi tổ chức ngoại khóa mà có đối tượng cụ thể Nếu

tổ chức ôn tập cuối kì, cuối năm thì đối tượng là học sinh toàn trường (Trừ một số

ít em quá nhỏ, sức yếu, hoặc thể lực không đáp ứng hành quân dã ngoại) chia đềucho số đội (nhóm) theo số lượng của lớp học của từng khối lớp, theo lực học, theogiới tính nam nữ thành những đội từ 25- 35 em (số đội có thể bằng số lớp songđược chia đều nhau để tương đối không khác biệt giữa các đội về mọi mặt)

- Nội dung: Tại mỗi địa điểm mà một đội các em đi qua, các em phải trả lời

các câu hỏi về một môn văn hóa của các khối lớp (Các câu hỏi lấy trong đề cương

ôn tập của bộ môn ở các khối lớp - Câu hỏi có thể là kiến thức của 1 môn học cũng

có thể là kiến thức liên môn - Câu hỏi của khối nào thì HS của khối đó và các khốilớp trên trả lời - Các câu hỏi và bài tập vận dụng đơn giản có nhiều mức độ khó dễ,dài ngắn khác nhau đã được cho các em chuẩn bị và phân chia nhau để trả lời) Trảlời được câu hỏi các em được nhận xét đánh giá và sau đó mới nhận được gợi ý đểtìm mật thư, nội dung mật thư chỉ cho các em địa điểm tiếp theo phải đến Phầnkhuyến khích có thể cho các em chơi trò chơi dân gian, giải đố hoặc trả lời thêmmột số câu hỏi có nội dung về kỹ năng sống, kiến thức xã hội, lịch sử, địa lý, vănhóa của địa phương hay của chính nơi địa điểm đó

Hành trình đường đi của các đội là không giống nhau, nhưng số địa điểmphải đến của mỗi đội (các môn học cần được ôn tập) là như nhau Các gói câu hỏi

có cho các em lựa chọn sẽ rất đa dạng và tương đương về lượng kiến thức Trườnghợp các đội chơi không thể trả lời câu hỏi của nhóm đã chọn thì có thể đổi lấy góicâu hỏi phụ song sẽ bị trừ điểm và giáo viên có thể nhắc lại cho các em nhớ kiếnthức mà các em chưa thuộc khi đã nỗ lực mà không trả lời được các em sẽ nhớ lại

và nhớ được kiến thức đó

Tại mỗi địa điểm sẽ có 1-2 thầy cô giáo để ôn tập cho các em môn học bằngcách cho các em chọn và trả lời câu hỏi và là giám khảo chấm điểm trả lời câu hỏicủa các môn Các nhóm phải trả lời được câu hỏi thì mới được chơi trò chơi vàđược GV giao hướng dẫn tìm mật thư giám sát việc tìm mật thư và chỉ dẫn địađiểm cần đi tiếp

Mỗi nhóm chơi sẽ có một màn chào hỏi lúc khai mạc tại trường và một tiếtmục văn nghệ hay trò chơi tự chọn khi đến đích

Thứ tự xếp giải cho các đội căn cứ vào số điểm mà các đội ghi được trongphần trả lời câu hỏi tại các địa điểm dừng chân (hệ số 5), thời gian về đích (hệ số3) của các đội, điểm số phần chào hỏi, phần chơi trò chơi và tiết mục văn nghệ dựthi của các đội chơi (hệ số 1)

Kết thúc ngoại khóa là những nhận xét, đánh giá, trao giải của Ban Giámhiệu nhà trường (Đội nào cũng có giải - Đội về cuối cùng là đội có giải "Vượt lênchính mình") và nhận quà thưởng, chia quà trong nhóm cho các bạn liên hoan, biểudương các cá nhân tích cực của nhóm

2.2 Những ưu điểm của việc tích hợp ôn tập kiến thức các môn văn hóa trong các hoạt động ngoại khóa.

Qua sự chuẩn bị theo nội dung ôn tập và qua trải nghiệm trả lời các câu hỏi,làm các bài tập ngắn tại các địa điểm dừng chân trong hành trính dã ngoại các em

sẽ được kiểm tra đánh giá, được ôn tập hệ thống các kiến thức các môn học và liênmôn học tích hợp với các nội dung giáo dục khác, được nghe hay nhắc lại các kiếnthức lớp dưới, kiến thức liên quan, được áp dụng kiến thức trong thực tế trong mộtmôi trường hoàn toàn mới mẻ, rất sinh động gắn với thiên nhiên, với những địadanh quen thuộc hay lạ lẫm của địa phương và không hề chịu áp lực nặng nề từgiáo viên

Thực hiện việc ôn tập cá nhân của các em trở thành một nhiệm vụ, tráchnhiệm của cá nhân trong việc đi đến đích hoàn thành nhiệm vụ của cả nhóm Xácđịnh rõ tầm quan trọng, trách nhiệm trước cộng đồng (nhóm) của mình, trong các

em sẽ tự nguyện, hăng hái thực hiện nhiệm vụ ôn tập của mình để đóng góp sứcmình và tự hào, phấn khởi với thành tích của mình trong việc chinh phục đích đến

và giành chiến thắng của cả nhóm Áp lực việc học (ôn tập kiến thức) của các emtrở thành hứng thú, động lực của các em trong trò chơi nên trở nên nhẹ nhàng Các

em nỗ lực phấn đấu phát huy năng lực cá nhân, thế mạnh của từng người trongcộng đồng và có ý thức trách nhiệm tập thể giúp nhau học tập cũng là giúp chomình, cho nhóm mình: Nếu một em không trả lời được cả nhóm sẽ không thể đitiếp về đích lúc đó cả nhóm sẽ phải tích cực động não và tất cả đối tượng các khốilớp trên sẽ phải tập trung vào hoàn thành việc trả lời câu hỏi để được hướng dẫntìm mật thư và đi tiếp

Kiến thức văn hóa mà các em được ôn tập khi tích hợp trong hoạt độngngoại khóa là kiến thức mở: Các em được chuẩn bị rất nhiều câu hỏi, khi trả lời các

em được tự mình lựa chọn các gói câu hỏi; người trả lời cũng không bắt buộc mà

có thể thay thế hay được sự bàn bạc thảo luận; kiến thức không bó gọn trong mộtchương, một khối lớp mà vẫn theo yêu cầu ôn tập Các kiến thức này đảm bảo tính

hệ thống, phù hợp với nhiều đối tượng trong nhóm do các câu hỏi các GV đưa ra

và lựa chọn trong gói câu hỏi chính và phụ đảm bảo đủ kiến thức cần ôn tập (khicác em chuẩn bị) với các mức độ khác nhau khi các em trả lời

Các em được phát huy tính sáng tạo trong việc đặt tên đội chơi của mình haydàn dựng màn chào hỏi, dân chủ trong bàn bạc phân công nhiệm vụ chỉ huy đội vàcác thành viên, tự xây dựng chương trình hành động của mỗi cá nhân và cả độichơi trong các nội dung ngoại khóa như ôn tập kiến thức, tập màn chào hỏi, chơicác trò chơi, tìm mật thư, tập văn nghệ nhằm giành chiến thắng

Giờ ôn tập kiến thức được tích hợp trong các hoạt động tập thể ngoài trời,hành quân dã ngoại, chơi các trò chơi dân gian các em vừa được ôn tập kiểm tralại kiến thức văn hóa đã học vừa được tham gia rèn luyện kỹ năng sống, kỹ nănggiao tiếp, ý thức tập thể, đồng đội và giáo dục an toàn giao thông, tìm hiểu kiếnthức địa phương, trong đó HS được tìm hiểu rõ các di sản văn hóa địa phương (xã,huyện, tỉnh…)…

Khi sử dụng phương pháp tổ chức này chúng tôi thấy học sinh tích cực hơn,năng động hơn, sáng tạo hơn, tính phối hợp trong hoạt động tập thể ngày một tốthơn Học sinh được chủ động trong hoạt động học tập của mình dưới sự hướng dẫncủa GV

Các em trong nhóm không cùng một khối, không cùng một lớp nên trong khitham gia các em phải biết đoàn kết, thống nhất phân công nhiệm vụ, giúp đỡ lẫnnhau giữa em giỏi và yếu, em lớp khối trên và lớp dưới, em nhanh và em chậm

để cả nhóm thành công Sau khi tổ chức xong qua sự đánh giá các nhóm chơi các

em về lớp học không có hiện tượng cay cú, gièm pha, trêu trọc giữa các lớp mà các

em tiếp tục mối quan hệ quen biết trong nhóm chơi ngoại khóa khi gặp nhau trongsân trường, giờ ra chơi hay ở thôn xóm một cách thân thiện, hòa nhã, đoàn kết tiếp

tục giúp đỡ nhau và phát huy những thế mạnh của cá nhân mình trong các hoạtđộng khác trong và ngoài nhà trường

Phạm vi tổ chức ngoại khoá ôn tập kiến thức cho HS có thể rất linh hoạt,:chúng tôi đề xuất và tổ chức một buổi ngoại khóa trong phạm vi học sinh toàntrường với 8 môn học tại thời điểm chuẩn bị ôn tập cuối năm song hoàn toàn có thể

tổ chức ở phạm vi rộng hơn hay hẹp hơn, nếu trong phạm vị của một trường thì cóthể tổ chức:

+ Tổ chức ôn tập cho 1 môn học với một lớp học (Thường là tiết ôn tậpchương, tiết thăm quan học tập ngoài trời)

+ Tổ chức ôn tập cho 1 môn học với một khối học (Thường là tiết ôn tậpchương, tiết thăm quan học tập ngoài trời)

+ Tổ chức ôn tập cho một lớp, một khối với một môn học hoặc một nhómcác môn học (Thường là tiết ôn tập cuối kỳ hoặc cuối năm học)

+ Tổ chức ôn tập cho các khối lớp với nhiều môn học khác nhau (Thường làcác chuyên đề “Hội học” và ôn tập cuối kỳ, cuối năm)

+ Tổ chức giờ HĐ NGLL cho một khối lớp theo chủ đề

+ Hoạt động ngoại khoá ôn tập cho HS có thể được thực hiện do tập thể GVcũng có thể do một nhóm GV hoặc một giáo viên trong trường tổ chức

2.3 Những chú ý để có thể tích hợp tốt việc ôn tập kiến thức các môn văn hóa trong các hoạt động ngoại khóa.

- Căn cứ vào kế hoạch dạy học của môn học, khung chương trình mà người

GV xây dựng các chủ đề ôn tập trong mỗi môn học và các chủ đề tích hợp, liênmôn, đồng thời xây dựng kế hoạch dạy học ôn tập cho phù hợp với các chủ đề theohình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực

- Để tổ chức tốt hoạt động ôn tập cho HS đòi hỏi người GV phải xây dựngđược hệ thống câu hỏi ôn tập rõ ràng, đảm bảo chuẩn kiến thức kĩ năng, có tính hệthống và khái quát hoá các kiến thức đã học Nội dung kiến thức ôn tập phải cótính hệ thống, xác định rõ trọng tâm cần ôn tập và phải có đủ ba mức độ: nhận biết,thông hiểu và vận dụng

- Để tổ chức tốt một tiết, một buổi ngoại khoá ôn tập cho HS, người GV cần thực hiện các bước sau:

+ Xây dựng kế hoạch cụ thể chi tiết; Báo cáo bộ phận chuyên môn và BGHnhà trường;

+ Xây dựng hệ thống nội dung kiến thức cần ôn tập, từ đó ra câu hỏi ôn tập,giao cho học sinh ôn tập trước (Xây dựng đề cương ôn tập);

+ Chọn địa điểm tổ chức ôn tập, có thể một địa điểm, hoặc nhiều địa điểmkhác nhau trong khuôn viên trường, hay trong địa bàn xã, huyện;

+ Xây dựng thể lệ tham gia và hình thức thi đua giữa các nhóm học sinh; + Phân chia nhóm học sinh để tạo hứng thú và sự thi đua giữa các nhóm họcsinh với nhau;

+ Giao nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên và các nhóm chuẩn bị;

+ Lên lịch thực hiện

2.4 Minh họa: Kế hoạch và chương trình tổ chức hoạt động ngoại khóa tích hợp ôn tập kiến thức cuối năm cho học sinh trường THCS Ninh Hòa – Hoa Lư – Ninh Bình

Tên ngoại khóa: Hành trình tới tri thức

a Thời gian:

Tổ chức vào chiều ngày 15/4/2015

b Địa điểm:

- Trường THCS Ninh Hòa (Khai mạc và tổng kết)

- Một số địa danh trên địa bàn xã: UBND xã Ninh Hòa, Chợ Ninh Hòa,Nghĩa trang liệt sĩ xã Ninh Hòa, Trường Mầm non xã Ninh Hòa, Đình làng Thanh

Hạ, nhà văn hóa thôn Thanh Thượng, Đình làng Ngô Thượng

- Phó ban: + Đ/c Lê Thị Thanh Liêm - Phó hiệu trưởng

+ Đ/c Lê Thị Hồng Thái – Phó hiệu trưởng

- Thư ký : Đ/c Nguyễn Thị Thu Hà - Thư ký HĐSP trường

- Uỷ viên:

+ Đ/c Giang Thị Thu Hương - Tổng phụ trách Đội TNTP

+ Các đồng chí GV là đoàn viên, các đ/c GV dạy Toán, Vật lí, Hóa học,Văn, Sử, Địa, Sinh, Anh văn, và các Đ/c GVCN

số điểm của câu hỏi chính Trả lời đúng đủ câu hỏi (cả chính và phụ) thì đội chơi

sẽ nhận được một lá cờ của ban tổ chức và được tham gia một trò chơi dân gian,sau đó nhận hướng dẫn tìm mật thư mới, các em sẽ tìm mật thư và đi tiếp đến địađiểm mới theo hướng dẫn trong mật thư Cứ như vậy cho đến địa điểm cuối cùng

về đích là trường THCS Ninh Hòa

e Tiến trình và nội dung hội thi:

* Điểm xuất phát: Tại trường THCS Ninh Hòa.

 Các đội tham gia màn thi chào hỏi (5-7 phút).

Địa điểm 2, 3,4: ( Các đội tự tìm địa điểm phải đến của đội mình trong mật thư

nhận được).

câu hỏi phụ để trả lời Trả lời đúng 6 câu hỏi mới hoàn thành phần thi này

thành trò chơi này đội chơi sẽ nhận được một lá cờ của ban tổ chức

*Địa điểm đích: Trường THCS Ninh Hòa

f Phân công nhiệm vụ cụ thể

* Phụ trách đội chơi:

*Phân công thực hiện:

+ Đ/c Trần Thị Thu Hằng- Hiệu trưởng

+ Đ/c Lê Thị Thanh Liêm – Phó hiệu trưởng

+ Đ/c Nguyễn Thị Thu Hà – Thư ký

đồng chí GV nào dạy thì đồng chí đó hình thành đề cương và ra bộ câu hỏi ôn tập(Chọn 10 câu hỏi theo ba mức độ của chuẩn kiến thức kĩ năng)

trưởng

chính

Số câu hỏi phụ

của mỗi đội:

+ Đ/c Lê Thị Thanh Liêm

+ Đ/c Lã Thị Việt Anh

+ Đ/c Nguyễn Thị Thu Hà - Thư kí HĐ

+ Đ/c Nguyễn Thị Thanh Thêu - CT CĐ

+ Đ/c Vũ Thị Hiền - Giáo viên