ôn tập pháp luật về tổ chức hoạt động bộ máy nhà nước

Câu 2: Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc Hội Việt Nam.Với vị trí, tính chất của Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Quốc hội đóng vai trò hết sức quan trọng trọng việc đại diện cho ý chí nguyện vọng của nhân dân cả nước cũng như thực hiện quyền lực nhà nước mà nhận dân đã giao phó thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước vì lợi ích chung của toàn thể nhân dân, vì sự ổn định và phát triển của đất nước. Cụ thể vai trò đó được thể hiện qua chức năng của Quốc hội quy định tại Điều 69 Hiến pháp 2013:“Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.Lập hiến, lập pháp:+ Quốc Hội là cơ quan duy nhất có quyền làm Hiến Pháp và sửa đổi Hiến Pháp; làm luật và sửa đổi luật (Khoản 1, điều 70, Hiến Pháp Việt Nam 2013). Để đảm bảo thực hiện chức năng này, điều 84 HP , 2013 quy định các cơ quan sau đây có quyền trình dự án luật trước Quốc Hội để Quốc Hội xem xét: CTN, UBTVQH, Hội Đồng Dân Tộc, UB của QH, CP, TANDTC, VKSNDTC, Kiểm toán nhà nước, UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan TW của tôt chức thành viên của Mặt trận.Đánh giá thêm: Hiến pháp năm 2013 đã có sự phân biệt rõ ràng giữa quyền lập hiến, quyền lập pháp và thay quy định “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp” bằng quy định “Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp” (lập hiến và lập pháp theo Hiến pháp năm 1992 là một quyền). Hiến định nội dung này, Hiến pháp năm 2013 đòi hỏi Quốc hội phải tập trung hơn nữa vào chức năng làm luật để khắc phục tình trạng vừa thiếu pháp luật, vừa mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật, thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo đảm mọi hoạt động của các cơ quan Nhà nước, trong đó có Quốc hội đều phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, không thể tự định cho mình những nhiệm vụ, quyền hạn khác ngoài những nhiệm vụ và quyền hạn đã được Hiến pháp, pháp luật quy định.+ Quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước:•QĐ kế hoạch phát triển KT XH của đất nước.•QĐ chính sách tài chính tiền tệ của quốc gia; quyết toán ngân sách nhà nước và phân bổ NSNN ở TW; quy định vấn đề thuế khóa.•QĐ chính sách dân tộc, tôn giáo.•QĐ vấn đề chiến tranh và hòa bình.•QĐ chính sách cơ bản về đối ngoại•QĐ đại xá.•QĐ việc trưng cầu dân ý.•QĐ hàm, cấp trong các lĩnh vực vũ trang nhân dân; hàm, cấp ngoại giao; quy định các loại huân chương, huy chương và các danh hiệu cao quý của nhà nước.Đánh giá thêm: Hiến pháp năm 2013 đã quy định theo hướng khái quát hơn, bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo cơ sở để cụ thể hóa nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội trong Hiến pháp và trong các đạo luật chuyên ngành.+ Giám sát tối cáo đối với toàn bộ hoạt động của nhà nước, giám sát việc tuân theo HP, Luật và Nghị quyết của QH:•Đối tượng của giám sát tối cao gồm:Trực tiếp:UBTVQH, CTN, CP, TANDTC, VKSNDTC, các chức danh do QH bầu hoặc phê chuẩn.Giám sát chung đối với các ngành, các địa phương•Hình thức của giám sát tối cao:QH thực hiện quyền giám sát tối cao thông qua việc xem xét báo cáo công tác của CTN, UBTVQH, CP, TANDTC và VKSNDTC.QH thành lập đoàn giám sát của UBTVQH, HĐDT, hoặc của các Ủy ban của QH đê giám sát ở các ngành, các địa phương.QH thực hiện quyền giám sát tối cao thông qua việc chất vấn các ĐBQH.ĐBQH có quyề chất vấn: CTN, CTQH, Thủ tướng vá các thành viên khác của CP, CATANDTC, VTVKSNDTC.•Biện pháp pháp lý mà QH có quyền sử dụng khi thực hiện chức năng giám sát tối cao:QH có quyền bỏ phiếu bất tín nhiiệm đối với các chức danh do QH bầu hoặc phê chuẩn (người nào không được quá ½ tổng số ĐBQH tín nhiệm thì sẽ bị bãi nhiệm, miễn nhiệm hoặc cách chức)QH có thể trực tiếp bãi nhiệm, miễn nhiệm, hoặc phê chuẩn đề nghị miễn nhiệm, cách chức đối với các chức danh do QH bầu.QH có quyền bãi bỏ các văn bản của UBTVQH, CTN, CP, TANDTC, VKSNDTC nếu các văn bản đó trái với HP, Luật, và Nghị quyết của QH.Đánh giá thêm: về giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước. Đây là hoạt động mang tính chất chính trị, thể hiện ý chí của cử tri và là một trong những tiêu chí để đánh giá tính hiệu lực, hiệu quả của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.Câu 3:Những điểm mới của QH của HP 1992 và HP 2013.Tiêu chíHP 1992HP 2013Vai trò lập hiếnTại điều 83, QH là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp Tại điều 69, bỏ từ QH là cơ quan duy nhất, mà quy định rằng QH thực hiện quyền lập hiến, lập pháp

Trang 1

Câu 1: So sánh Nghị Viện của các nước Việt Nam, Nga, Nhật Mỹ dựa trên các tiêu chí: Cơ cấu, nhiệm kỳ, số lượng, cách thức hình thành.

Cơ cấu 1 viện: Quốc Hội 2 viện: Duma Quốc

gia (Hạ Viện) và Hội đồng liên bang (Thượng Viện)

2 viện: Tham nghị viện(Thượng Viện)

và Chúng Nghị Viện ( Hạ Viện)

Thượng Viện và Hạ Viện

Số lượng Không quá 500

ĐBQH Hội Đồng Liên Bang: 170 Nghị Sĩ

Duma Quốc gia :

450 Nghị sĩ

Thượng Viện: 242 Nghị Sĩ

Hạ Viện: 480 Nghị sĩ

Thượng Viện : 100 người

Hạ Viện:

435 người

định nhiệm kìDuma QG: 5 năm

TV: 6 năm (cứ 3 năm bầu lại ½)HV: 4 năm

TV: 6 năm,

cứ 2 năm bầu lại 1/3 )HV: 2 nămCách thức hình

thành Do dân cử(Do nhân dân bầu

ra theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu và bỏ phiếu kín)

Hội đồng Liên bang có 170 Nghị

sĩ, do mỗi chủ thể của Liên bang cử 2 đại diện: 1 bên hành pháp và 1 bên lập pháp

Duma QG: Do dân cử

Hình thành bằng cách bầu cử

Phân bổ dựa trên đảng phái và số lượng dân cử

TV: Thành viên Thượng nghị viện do

cơ quan lập pháp của các bang bầu bằng chế độ nhân dân trực tiếp bầu Thượng nghị viện là

100 đại biểu đại diện cho

50 bang, mỗi bang được cử hai đại biểu không phân biệt dân số mỗi bang.HV: thành viên Hạ nghị viện do nhân dân các bang bầu ra trong cuộc bầu cử phổ thông đầu phiếu

Trang 2

Câu 2: Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc Hội Việt Nam.

Với vị trí, tính chất của Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất Quốc hội đóng vai trò hết sức quan trọng trọng việc đại diện cho ý chí nguyện vọng của nhân dân cả nước cũng như thực hiện quyền lực nhà nước mà nhận dân đã giao phó thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước vì lợi ích chung của toàn thể nhân dân, vì sự ổn định và phát triển của đất nước Cụ thể vai trò đó được thể hiện qua chức năng của Quốc hội quy định tại Điều 69 Hiến pháp 2013:“Quốc hội thực

hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.

- Lập hiến, lập pháp:

+ Quốc Hội là cơ quan duy nhất có quyền làm Hiến Pháp và sửa đổi Hiến Pháp; làm luật và sửa đổi luật (Khoản 1, điều 70, Hiến Pháp Việt Nam 2013) Để đảm bảo thực hiện chức năng này, điều 84 HP , 2013 quy định các cơ quan sau đây có quyền trình dự án luật trước Quốc Hội để Quốc Hội xem xét: CTN, UBTVQH, Hội Đồng Dân Tộc, UB của QH, CP, TANDTC, VKSNDTC, Kiểm toán nhà nước, UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan TW của tôt chức thành viên của Mặt trận

Đánh giá thêm: Hiến pháp năm 2013 đã có sự phân biệt rõ ràng giữa quyền lập hiến, quyền lập pháp và thay quy định “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp” bằng quy định “Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp” (lập hiến và lập pháp theo Hiến pháp năm 1992 là một quyền) Hiến định nội dung này, Hiến pháp năm 2013 đòi hỏi Quốc hội phải tập trung hơn nữa vào chức năng làm luật để khắc phục tình trạng vừa thiếu pháp luật, vừa mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật, thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo đảm mọi hoạt động của các

cơ quan Nhà nước, trong đó có Quốc hội đều phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, không thể tự định cho mình những nhiệm vụ, quyền hạn khác ngoài những nhiệm vụ và quyền hạn đã được Hiến pháp, pháp luật quy định

+ Quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước:

• QĐ kế hoạch phát triển KT- XH của đất nước

• QĐ chính sách tài chính tiền tệ của quốc gia; quyết toán ngân sách nhà nước và phân bổ NSNN ở TW; quy định vấn đề thuế khóa

• QĐ chính sách dân tộc, tôn giáo

• QĐ vấn đề chiến tranh và hòa bình

• QĐ chính sách cơ bản về đối ngoại

• QĐ đại xá

• QĐ việc trưng cầu dân ý

Trang 3

• QĐ hàm, cấp trong các lĩnh vực vũ trang nhân dân; hàm, cấp ngoại giao; quy định các loại huân chương, huy chương và các danh hiệu cao quý của nhà nước.

Đánh giá thêm: Hiến pháp năm 2013 đã quy định theo hướng khái quát hơn, bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo cơ sở để cụ thể hóa nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội trong Hiến pháp và trong các đạo luật chuyên ngành

+ Giám sát tối cáo đối với toàn bộ hoạt động của nhà nước, giám sát việc tuân theo HP, Luật và Nghị quyết của QH:

• Đối tượng của giám sát tối cao gồm:

 Trực tiếp:

UBTVQH, CTN, CP, TANDTC, VKSNDTC, các chức danh do QH bầu hoặc phê chuẩn

 Giám sát chung đối với các ngành, các địa phương

• Hình thức của giám sát tối cao:

 QH thực hiện quyền giám sát tối cao thông qua việc xem xét báo cáo công tác của CTN, UBTVQH, CP, TANDTC và VKSNDTC

 QH thành lập đoàn giám sát của UBTVQH, HĐDT, hoặc của các Ủy ban của QH

đê giám sát ở các ngành, các địa phương

 QH thực hiện quyền giám sát tối cao thông qua việc chất vấn các ĐBQH

 ĐBQH có quyề chất vấn: CTN, CTQH, Thủ tướng vá các thành viên khác của CP, CATANDTC, VTVKSNDTC

• Biện pháp pháp lý mà QH có quyền sử dụng khi thực hiện chức năng giám sát tối cao:

 QH có quyền bỏ phiếu bất tín nhiiệm đối với các chức danh do QH bầu hoặc phê chuẩn (người nào không được quá ½ tổng số ĐBQH tín nhiệm thì sẽ bị bãi nhiệm, miễn nhiệm hoặc cách chức)

 QH có thể trực tiếp bãi nhiệm, miễn nhiệm, hoặc phê chuẩn đề nghị miễn nhiệm, cách chức đối với các chức danh do QH bầu

 QH có quyền bãi bỏ các văn bản của UBTVQH, CTN, CP, TANDTC, VKSNDTC nếu các văn bản đó trái với HP, Luật, và Nghị quyết của QH

Đánh giá thêm: về giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước Đây là hoạt động mang tính chất chính trị, thể hiện ý chí của cử tri và là một trong những tiêu chí để đánh giá tính hiệu lực, hiệu quả của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Câu 3:Những điểm mới của QH của HP 1992 và HP 2013.

Vai trò lập hiến Tại điều 83, QH là cơ

quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp

Tại điều 69, bỏ từ QH là cơ quan duy nhất,

mà quy định rằng QH thực hiện quyền lập hiến, lập pháp

Đánh giá:

Thứ nhất, Trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước không chỉ thông qua các cơ quan đại diện (Quốc hội, Hội

Trang 4

đồng nhân dân) mà còn thông qua các cơ quan nhà nước khác, và bằng cả hình thức dân chủ trực tiếp như phúc quyết Hiến pháp khi Quốc hội quyết định (Điều 120), trưng cầu ý dân (Điều 29).

Vì thế, quyền lập hiến cao hơn quyền lập pháp, nhân dân sử dụng quyền lập hiến để thiết lập quyền lực nhà nước, trong đó có quyền lập pháp

Bằng quyền lập hiến của mình, nhân dân giao cho Quốc hội thực hiện một số quyền cụ thể như quyết định việc làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp khi có ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành; thành lập Ủy ban sửa đổi Hiến pháp; thảo luận và thông qua Hiến pháp khi có ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (Điều 120)

Thứ hai, sự thay đổi về phạm vi, mức độ cho đúng với thực tế đang diễn ra.

Một đạo luật từ lúc “tạo hình” cho đến khi “ra lò”, theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008, phải trải qua 6 công đoạn lớn:

1- Đưa vào Chương trình xây dựng luật;

2- Soạn thảo luật;

3- Thẩm tra dự án luật;

4- Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét cho ý kiến;

5- Thảo luận, tiếp thu, chỉnh lý, thông qua;

6- Công bố luật

Quốc hội tham gia và chịu trách nhiệm tất cả, nhưng thao tác trực tiếp, chủ yếu ở 3 công đoạn quan trọng ở giữa là 3, 4 và 5 Tuy nhiên trong 3 công đoạn đó, các chủ thể trình dự án luật, đặc biệt là Chính phủ (nơi có tới gần 90% các dự án luật được trình ra Quốc hội) đều đã phải tham gia tận lực Cũng cần phải nói thêm rằng, trước khi trình Quốc hội, Ban soạn thảo đã phải lấy ý kiến các đối tượng được luật điều chỉnh và đối tượng được áp dụng hoặc toàn thể nhân dân (tùy theo từng đạo luật); để phục vụ công tác thẩm tra thì cơ quan thẩm tra cũng thu thập ý kiến tương tự qua các đợt khảo sát, các cuộc giám sát Như vậy, trên thực tế đâu có phải “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến, lập pháp” mà rất nhiều cơ quan, đoàn thể, tổ chức, đơn vị và cá nhân (từ người dân đến các nhà khoa học) đều tham gia, thậm chí tham gia ngay từ đầu "

Quyền lập hiến, lập pháp Điều 83:”lập hiến và lập

pháp” Điều 69:”quyền lập hiến, quyền lập pháp.Đánh giá: Hiến pháp năm 2013 đã có sự phân biệt rõ ràng giữa quyền lập hiến, quyền lập pháp và thay quy định “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp” bằng quy định “Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp” (lập hiến và lập pháp theo Hiến pháp năm 1992 là một quyền) Hiến định nội dung này, Hiến pháp năm 2013 đòi hỏi Quốc hội phải tập trung hơn nữa vào chức năng làm luật để khắc phục tình trạng vừa thiếu pháp luật, vừa mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật, thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo đảm mọi hoạt động của các cơ quan Nhà nước, trong

đó có Quốc hội đều phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, không thể tự định cho mình những nhiệm

vụ, quyền hạn khác ngoài những nhiệm vụ và quyền hạn đã được Hiến pháp, pháp luật quy định

sửa đổi luật Khoản 1, so với khoản 1 cũ thì Quốc hội không còn nhiệm vụ, quyền hạn “quyết định

chương trình xây dựng luật, pháp lệnh”

Tuy nhiên, nội dung này lại được nhắc lại đầy đủ trong + Luật TCQH 2014 Khoản 1 điều 5

Đánh giá: Một số ý kiến cho rằng không nên bỏ nhiệm vụ, quyền hạn này vì: thực tế từ Quốc hội khóa IX đến nay, chưa có khóa nào hay năm nào không phải sửa đổi chương trình xây dựng luật, pháp lệnh Từ đó vô hình trung hình thành “tính tự do” trong việc thực hiện chương trình (thấy cần

Trang 5

thì thêm dự án, thấy không làm được thì rút khỏi chương trình), ảnh hưởng xấu đến phong cách làm việc của Quốc hội Để nâng cao tinh thần trách nhiệm của các chủ thể có quyền trình dự án luật và các ban soạn thảo dự án, để bảo đảm tính chất ổn định của chương trình và tính nghiêm túc trong việc thực thi nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội về việc này thì nên lấy lại nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội trong việc “quyết định chương trình xây dựng luật, pháp lệnh” hằng năm và toàn khóa.

Thành lập, giải thể,

nhập, chia, điều chỉnh

địa giới hành chính

Chưa có Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định

thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương theo đề nghị của Chính phủ Đề án về việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải được Ủy ban của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định

Đánh giá: Việc này trước đây thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ Qua thực thi cho thấy có

ít nhất hai tình huống không hợp lý Thứ nhất, cùng là thành lập, chia tách, sáp nhập, điều chỉnh địa

giới đơn vị hành chính mà một phần việc này do cơ quan lập pháp (Quốc hội) thực hiện, phần còn

lại do cơ quan hành pháp (Chính phủ) tiến hành Thứ hai, do sự bất hợp lý nói trên mà có những

việc cụ thể rất khó giải quyết Ví dụ, việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện H của tỉnh T., nhưng huyện H lại giáp với tỉnh B phải quy về một mối (tức là vừa điều chỉnh địa giới hành chính huyện, đồng thời phải điều chỉnh địa giới hành chính tỉnh, nếu Chính phủ làm thì vướng về địa giới hành chính tỉnh, nếu Quốc hội làm thì lại trùng giẫm lên việc của Chính phủ là điều chỉnh địa giới hành chính huyện, sẽ xảy ra tình trạng lập pháp và hành pháp “đụng độ nhau”) Tuy nhiên có sự phân cấp, Quốc hội xử lý công việc đối với tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, còn Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý các đơn vị cấp huyện và báo cáo với Quốc hội Sửa đổi này là hợp lý và chặt chẽ

Thẩm quyền QH đối với

TA

Hiến pháp (sửa đổi) lần này còn bổ sung quy định về thẩm quyền của QH trong việc phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (điểm 7 Ðiều 70)

Đánh giá: Có thể nói, quy định này thể hiện vị trí, vai trò quan trọng ngày càng tăng của chức danh Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao trong mối tương quan với các chức danh khác trong bộ máy nhà nước; đặt trong bối cảnh Hiến pháp (sửa đổi) đã quy định rõ Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước CHXHCN Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp (Ðiều 102); và Tòa án nhân dân tối cao là

cơ quan xét xử cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam (Ðiều 104)

4 Trình bày tên gọi, cách thức thành lập,… Nguyên thủ QG 4 nước

Điều kiện Từ 21 tuổi trở lên Phải là con trai Từ 35 tuổi trở Từ 35 tuổi trở lên

Trang 6

(đủ tuổi ứng cử vào đại biểu Quốc hội)

Là công dân Việt Nam, mang một quốc tịch VN

ở Nga ko dưới 10 năm

Sinh sống tại Hoa Kỳ từ 14 năm trở lên

Truyền ngôi thế tộc Do nhân dân bầuCó 2 cách thức

+ Tự ứng cử:

phải thu thập tối thiểu 100.000 chữ ký

+ Do ứng cử viên của các đảng giới thiệu

=> Người nào có

số phiếu quá bán

là Tổng thống, nếu ko ai đạt được quá bán sẽ chọn ra 2 người

có số phiếu cao nhất và tiến hành bầu lần 2, ai có

số phiếu quá bán

sẽ đắc cử

Bầu thông qua đại cử tri (dân bầu ra bằng số lượng Hạ Nghị

sĩ, Thượng Nghị

sĩ của bang trong Thượng viện, Hạ viện)

Qua vòng sơ bộ, đại hội Đảng đề

cử toàn quốc Ứng cử viên thành công nhất trong bầu cử sơ

bộ sẽ đc đề cử ra đại diện đảng của mình tranh cử chức TT, người trúng cử phải đc hơn 50% đai biểu

dự đại hội bỏ phiếu đồng ý (nếu ko đc phải bầu vòng 2 và 3)Tranh luận bầu

cử TT: Tổ chức vận động giới thiệu quảng cáo tuyên truyền về tiểu sử và chương trình hành động của ứng viên tranh

cử, tận dụng hết mọi phương tiên thông tin đại chúng

Bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ: các đại cử tri đoàn là những người chính thức

Trang 7

bầu cử tổng thống

5 TRONG 4 MÔ HINH NTQG, THÍCH CÁI NÀO?

Trả lời:

- NTQG Mỹ: tổng thống(tt)

Ở chính thể cộng hoa tổng thống, NTQG ko hình thức như ở chính thể quân chủ, mà ngược lại có rất nhiều thực quyền Hợp chủng quốc Hoa Kì là 1 điển hình của NTQG loại này, theo HP Mĩ 1987, tt vừa là NTQG vừa là người đứng đầu bộ máy hành pháp HP qđ rõ: “Quyền hành pháp Hợp chủng quốc Hoa Kì được trao cho tt” Với qđ này thì NTQG là người duy nhất có quyền quản lí đất nc, vừa về mặt hình thức thì tt ko có nghĩa vụ phải chia sẻ với bất cứ ai quyền lực ấy Chính vì lẽ đó, ko ít người cho rằng tt

Mỹ ko khác nào 1 vị hoàng đế Nhưng đây ko phải là 1 hoàng đế đích thực vs nguyên nghĩa của từ này

mà là 1 hoàng đế do bầu cử mà ra, chứ ko fai 1 hoàng đế thế tập.

Chế định Tổng thống Mỹ theo Hiến pháp Hợp chủng quốc Hoa Kì 1787 là một trong những thiết chế vô cùng đặc biệt trong cơ chế chính trị Tổng thống Mỹ là một nguyên thủ quốc gia khá độc lập, nắm quyền lực vô cùng to lớn, có thể nói Tổng thống gần như là cá nhân nắm giữ quyền tối cao của nền chính trị Mỹ nhưng quyền lực đó lại bị hạn chế bởi hai cơ quan là Quốc hội và Tòa án theo nguyên tắc phân chia quyền lực Tuy vậy, nguyên tắc đó trong thực tiễn không cản trở Tổng thống Hợp chủng quốc Hoa Kì trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất thế giới Là thiết chế đứng đầu,Tổng thống đương nhiên là trung tâm quyền lực quan trọng nhất và có chức năng, nhiệm vụ điều hòa hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị Hoạt động của tất cả các thiết chế, lực lượng chính trị – xã hội Mỹ thực tế đều liên quan đến Tổng thống, đều lấy quyền lực của tổng thống và nhân vật tổng thống làm mục đích hướng tới hoặc giá trị so sánh

Đối với quyền lập pháp: Về nguyên tắc, hành pháp không có quyền lập pháp Nhưng theo quy định

tại Điều 1 và Điều 2 của Hiến pháp, Tổng thống Mỹ có quyền tác động đến quá trình lập pháp của Quốc hội, từ giai đoạn đầu tiên đến khi dự luật có thể thành luật Bằng các quyền hạn đó, Tổng thống

Mỹ buộc Quốc hội phải lắng nghe ý kiến của Tổng thống và thông thường các gợi ý lập pháp trong các thông điệp mà Tổng thống đưa ra đều được Quốc hội xem xét thảo luận trước Tổng thống cũng có quyền phủ quyết bất kỳ dự luật nào được Quốc hội thông qua trừ khi có hai phần ba thành viên trong mỗi viện phủ quyết để gạt bỏ sự phủ quyết của Tổng thống Tổng thống cũng có quyền triệu tập Quốc hội trong những trường hợp khẩn cấp hoặc Tổng thống cũng có thể triệu tập riêng từng viện của Quốc hội Theo Điều 2 khoản 3 Hiến pháp Mỹ thì trong trường hợp hai viện của Quốc hội bất đồng ý kiến về việc nghỉ khóa họp, Tổng thống sẽ có quyền bãi khóa họp Quốc hội trong thời gian mà Tổng thống cho là thích hợp.

Đối với quyền tư pháp: tất cả các thẩm phán liên bang đều do Tổng thống bổ nhiệm và thượng viện

phê chuẩn Tổng thống còn có quyền ban bố lệnh ân xá hoàn toàn hay có điều kiện cho bất kỳ ai đã bị kết tội vi phạm luật pháp liên bang, quyền ân xá của Tổng thống còn bao hàm cả quyền rút ngắn thời gian chấp hành hình phạt tù và giảm bớt tiền phạt do tòa án áp dụng Ví dụ Tổng thống Gerald R.Ford

đã ra lệnh ân xá cho cựu Tổng thống Nixon: "Tháng 9 năm 1974 Tổng thống kế nhiệm Gerald R.Ford

đã ra lệnh xá tội toàn bộ, miễn trách nhiệm hoàn toàn đối với tất cả các hành động phạm pháp mà ngài cựu Tổng thống đã phạm phải hoặc có tham gia trong thời gian làm Tổng thống"

Trang 8

Những quyền hạn to lớn trên đây đã tạo nên một vị thế quan trọng của Tổng thống trong bộ máy nhà nước Mỹ và nổi trội hơn nguyên thủ hay thủ tướng của một số nước Như vậy ở Mỹ, Tổng thống là trung tâm quyền lực của nhà nước, là nhà chính trị duy nhất được bầu trên phạm vi toàn quốc, đại diện cho toàn thể Hợp chủng quốc cả về đối nội lẫn đối ngoại Bởi vậy, chức vụ Tổng thống có vị trí trung tâm trong hệ thống chính trị Mỹ.

Với vị trí và quyền hạn to lớn của mình, có thể thấy, một vị tt tài ba, sáng suốt, tầm nhìn rộng, được lòng nhân dân có thể dùng sức mạnh quyền lực của mình để lèo lái đất nước phát triển vượt bậc trong

kỉ nguyên mới Đó cũng là 1 trong những lí do vì sao tôi lựa chọn mô hình NTQG Hoa Kì là mô hình mà tôi yêu thích nhất.

6 PHÂN TÍCH QUYỀN HẠN CỦA CTN VN THEO HP 2013:

Hiến pháp năm 2013 tiếp tục giữ các quy định của Hiến pháp năm 1992 sắp xếp, bổ sung để làm rõ hơn nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước trong mối quan hệ với cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp Hiến pháp mới tiếp tục quy định Chủ tịch nước là người đứng đầu nhà nước, thay mặt nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại Cách thể hiện như vậy phù hợp với bản chất và mô hình tổng thể của bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị của nước ta do Đảng lãnh đạo Theo đó, Hiến pháp năm 2013 vẫn giữ quy định về thẩm quyền công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh và

đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét lại Pháp lệnh của Chủ tịch nước như quy định Hiến pháp năm 1992 (khoản 1 Điều 88) Tiếp tục giữ quy định về thẩm quyền của Chủ tịch nước là đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ (khoản 2 Điều 88) Làm rõ hơn thẩm quyền tham dự các phiên họp của Chính phủ, yêu cầu Chính phủ bàn về vấn đề mà Chủ tịch nước xét thấy cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước (Điều 90)… Bên cạnh đó, Hiến pháp mới vẫn giữ quy định về thẩm quyền của Chủ tịch nước trong việc đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao (khoản 3 Điều 88) Làm rõ hơn thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao căn cứ vào nghị quyết phê chuẩn của Quốc hội;

bổ sung nhiệm vụ, thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán các Tòa án khác để phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp (khoản 3 Điều 88) Hiến pháp 2013 bổ sung và làm rõ hơn thẩm quyền của Chủ tịch nước trong việc quyết định đàm phán, ký kết Điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước; trình Quốc hội phê chuẩn Điều ước quốc tế hoặc quyết định phê chuẩn, gia nhập điều ước quốc

tế theo thẩm quyền do Quốc hội quy định; thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh; quyết định phong, thăng, giáng, tước quân hàm cấp tướng, chuẩn đô đốc, phó đô đốc, đô đốc hải quân; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Tổng tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (khoản 5 Điều 88) Hiến pháp 2013 cũng bổ sung quy định mới về Hội đồng quốc phòng và an ninh do Chủ tịch nước làm Chủ tịch có quyền quyết định việc lực lượng vũ trang nhân dân tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới (Điều 89)

9 Mối quan hệ giữa NTQG với Thủ tướng CP theo qđ của các nước

Trang 9

- Mỹ: theo chế độ Cộng hòa Tổng thống, Tổng thống vừa là người đứng đầu Nhà nước, vừa là người

đứng đầu CP thực hiện quyền hành pháp

- Nhật: Nhật Bản theo chính thể quân chủ đại nghị1 nên quyền hạn của NTQG trong hầu hết mọi lĩnh vực

từ hành pháp, lập pháp đến tư pháp đều mang tính hình thức

Mọi hoạt động liên quan đến chính trị của Nhật hoàng và hoàng gia Nhật đều chịu sự giám sát và sự chấp

thuận từ Nội các, điều 4 quy định: “Thiên hoàng sẽ thực hiện những hành động đối với vấn đề Nhà nước như đã được quy định trong Hiến pháp này và sẽ không có quyền lực gì liên quan đến chính phủ” Điều 3 của Hiến pháp còn nhấn mạnh: “Mọi hành động của Thiên hoàng có liên quan tới vấn đề Nhà nước đều phải được thông báo và được sự phê chuẩn của Nội các và Nội các phải chịu trách nhiệm đối với những hành động như vậy” Như vậy, vai trò của Nhật Hoàng trong việc quốc chính chỉ mang tính hình thức Tại điều 6 hiến pháp 1946: “Thiên hoàng dựa trên sự chỉ định của Quốc hội sẽ bổ nhiệm thủ tướng nội các.2”

Khi thực hiện quyền hạn lãnh đạo của mình đối với hoạt động hành pháp, Thiên Hoàng chỉ hợp lí hóa những quyết định của Chính phủ Sở dĩ có hiện tượng này vì Chính phủ phải chịu trách nhiệm trươc Quốc hội cho nên muốn cho CP hoạt động được thì nguyên thủ quốc gia không thể bổ nhiệm một người đứng đầu CP không được QH tín nhiệm bỏ phiếu đồng ý

•Dưới sự đồng ý của Nội các, Hoàng đế thay mặt nhân dân thực hiện các quyền sau:

– Ban hành các tu chính án Hiến pháp, đạo luật, sắc lệnh của Nội các và hiệp ước;

– Triệu tập Quốc hội;

– Giải tán Hạ nghị viện;

– Tuyên bố kết quả cuộc tổng tuyển cử Quốc hội;

– Bổ nhiệm hay bãi miễn các Bộ trưởng, các viên chức theo pháp luật hiện hành, có toàn quyền trong việc uỷ nhiệm thư với đại sứ, bộ trưởng;

- Việt Nam

CTN đề nghị QH bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Thủ tướng CP (khoản 2 điều 88)

Thủ tướng CP đôn đốc kiểm tra việc thực hiện những quyết định của CTN (điểm đ khoản 1 điều 20 Luật

tổ chức CP)

Điều 4 luật tổ chức CP, Thủ tướng chịu trách nhiệm báo cáo công tác trước CTN

Trong trường hợp QH ko họp, Thủ tướng CP có quyền trình CTN quyết định tạm đình chỉ công tác của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng CQNB (khoản 3 điều 20 luật tổ chức CP)

- Chính phủ thực chất chịu trách nhiệm lớn trước Tổng thống qua việc Hiến pháp Nga cho Tổng thống có quyền quyết định sự từ chức của Chính phủ bất kỳ lúc nào Theo đó, một khi Chính phủ không còn được

sự tin tưởng của Tổng thống nữa thì Tổng thống có quyền giải tán Chính phủ Thẩm quyền lựa chọn Thủ

1Trang 125 giáo trình luật hiến pháp của các nước Tư bản ĐH Luật Hà Nội, Nguyễn Đăng Dung chủ biên

2

Trang 10

tướng của Tổng thống Nga cũng tương đối rộng, không phải phụ thuộc vào đa số trong Nghị viện Mặc dù Hiến pháp có quy định người được Tổng thống chọn làm Thủ tướng phải được sự đồng ý của Đuma, Đuma có quyền đồng ý hoặc bác bỏ ứng cử viên nhưng quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Tổng thống.

Theo Hiến pháp, thực quyền của Thủ tướng Chính phủ so với Tổng thống là rất hạn chế, Thủ tướng Chính phủ đứng đầu Chính phủ thực hiện thẩm quyền tuân theo phương hướng, chính sách của Tổng thống, Tổng thống có quyền kiểm soát tối cao Chính phủ

10 Vị trí, chức năng của CP trong Hp 2013 và 1992

của Quốc hội, cơ quan hành chính

Nhà nước cao nhất của nước Cộng

hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

=> mới chỉ đề cập đến Chính phủ

với tư cách là cơ quan chấp hành,

cơ quan hành chính Nhà nước còn

Chính phủ với tư cách là cơ quan

thực hiện quyền hành pháp chưa

được làm rõ

Điều 94 (Sđ,bs Điều 109, Hp 1992)Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội

=> lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến VN, Hiến pháp chính thức khẳng định Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp

*Vì sao có sự khác nhau đó

- Thứ nhất, lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến của Nhà nước ta, Hiến pháp đã chính thức thừa nhận

Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp.

Cùng với các quy định: Quốc hội thực hiện quyền lập pháp, Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, quy định Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp được coi là bước tiến quan trọng trong việc tạo cơ sở hiến định nhằm cụ thể hóa nguyên tắc phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực nhà nước trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vừa chỉ rõ Chính phủ không chỉ là cơ quan chấp hành của Quốc hội

mà còn tạo cho Chính phủ có đầy đủ vị thế và thẩm quyền độc lập nhất định trong quan hệ với cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp; thực hiện sự kiểm soát đối với cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp để quyền lực nhà nước được thực hiện đúng đắn, hiệu quả vì mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước

Đồng thời cũng tạo điều kiện để Nhân dân, người chủ của quyền lực nhà nước có cơ sở để kiểm soát và đánh giá hiệu lực, hiệu quả của mỗi cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lực được Nhân dân giao phó

-Thứ hai, về vị trí tính chất pháp lý đã đặt nội dung “Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao

nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” lên trước nội dung “là cơ quan chấp hành của Quốc hội”.

Đây không chỉ đơn giản là việc thay đổi trật tự câu chữ mà chính là sự đề cao quyền hành pháp của Chính phủ, tạo cơ sở để xây dựng một Chính phủ phát triển, có khả năng chủ động, sáng tạo cao trong quản lý điều hành các mặt kinh tế - xã hội của đất nước; là cơ sở hiến định để xác lập trật tự trong tổ chức và hoạt động của nền hành chính quốc gia thống nhất, thông suốt, hiệu lực, kỷ cương

Trang 11

Theo đó, Chính phủ phải là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc hoạch định, xây dựng các chiến lược, kế hoạch phát triển, các dự án luật, pháp lệnh trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, đồng thời cũng là cơ quan thống nhất quản lý, chỉ đạo, điều hành việc thực hiện các chiến lược, kế hoạch phát triển, các dự án luật, pháp lệnh sau khi được Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua trên phạm vi toàn quốc.

Cùng với việc chính thức khẳng định vị trí của Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, kế thừa quy định của Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp năm 2013 tiếp tục quy định Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội

Quy định này đã phản ánh sự gắn bó chặt chẽ và thống nhất trong việc thực hiện quyền lập pháp và quyền hành pháp của Nhà nước ta

Là cơ quan chấp hành của Quốc hội (cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất), Chính phủ không chỉ có nhiệm vụ tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước (khoản 1 Điều 96), báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước mà còn có trách nhiệm giải trình trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình

Thông qua xem xét báo cáo công tác của Chính phủ, Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước giám sát việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm quản lý, điều hành của Chính phủ.QUỐC HỘI VIỆT NAM

4 Các chức danh QH lấy phiếu tín nhiệm

Theo khoản 1 điều 12 Luật tổ chức Quốc hội 2014

Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ các chức vụ sau đây:a) Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước;

b) Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, các thành viên khác của Ủy ban thường vụ Quốc hội;

c) Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, các thành viên khác của Chính phủ;

d) Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng kiểm toán nhà nước

5 Vì sao thành viên UBTVQH không được đồng thời là thành viên của chính phủ?

Theo khoản 2 điều 50 Luật tổ chức QH thì UBTVQH chịu trách nhiệm giám sát hoạt động của Chính phủ nên thành viên UBTVQH không thể là thành viên của Chính phủ được, như vậy sẽ tạo

ra trường hợp “vừa đá bóng vừa thổi còi”

Trang 12

6 Ai có quyền bãi nhiệm đại biểu QH

Theo khoản 6 điều 54 Luật tổ chức QH

UBTVQH quyết định việc đưa ra để Quốc hội bãi nhiệm hoặc cử tri nơi bầu ra đại biểu bãi nhiệm đại biểu Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

Theo điều 40 Luật tổ chức QH

Đại biểu QH không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân thì bị Quốc hội hoặc cử tri bãi nhiệm

7 Ai phải tuyên thệ khi nhậm chức? Vì sao Viện trưởng VKS NDTC không phải tuyên thệ?

Theo khoản 8 điều 8 Luật tổ chức QH

Sau khi được bầu, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao phải tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp

Viện trưởng VKSNDTC không tuyên thệ vì

Vai trò của Viện kiểm sát (VKS) là kiểm tra và giám sát việc tuân theo pháp luật của tất cả các cơ quan của nhà nước, các bộ và cơ quan ngang bộ, các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương, các tổ chức, các cá nhân và thực hiện quyền công tố tại tòa án, kiểm sát các hoạt động tư pháp Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ góp phần bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ tài sản của Nhà nước

Nghĩa là viện trưởng VKSND giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật của các CQNN nên không phải tuyên thệ

8 Kĩ thuật lập pháp tại điều 83/HP92 và Điều 69/HP 2013 khác nhau như thế nào?

Điều 83 Hiến pháp 1992 quy định:

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp

…

Điều 69 Hiến pháp 2013 quy định:

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Trang 13

Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước

Hiến pháp 2013 bỏ đi cụm từ “cơ quan duy nhất” đối với quyền lập hiến và lập pháp của Quốc hội vì:

- Quốc hội thực hiện việc trưng cầu ý dân về Hiến pháp hoặc những vấn đề quan trọng khác và vấn đề này có giá trị quyết định đối với vấn đề được đưa ra trưng cầu ý dân (điều 19 Luật tổ chức Quốc hội)

- Ở Việt Nam, dự án luật hơn 90% là do Chính phủ trình lên, QH chỉ thực hiện việc xem xét thông qua hay không thông qua chứ ít khi phủ quyết, vì vậy phần lớn việc lập pháp do cơ quan hành pháp tiến hành

Do đó QH không còn là cơ quan duy nhất thực hiện quyền lập hiến lập pháp

3 So sánh HDDT với UBDT

Vị trí Là cơ quan của Quốc hội, chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội Ủy ban Dân tộc là cơ quan ngang Bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác dân tộc trong phạm vi cả nước; quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban Dân tộc theo quy định của pháp luật (điều 1 NĐ 84/2012)

Cơ cấu tổ chức Gồm có Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, Ủy viên thường trực, Ủy viên chuyên trách và các Ủy viên khác Ủy ban Dân tộc có Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc và các đơn vị thuộc Ủy ban Dân tộc (diều 3 NĐ 84/2012)Nhiệm vụ quyền hạn Thực hiện các nhiệm vụ quyền hạn theo điều 69 Luật tổ chức QH

Ủy ban Dân tộc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Nghị định số 36/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của

Bộ, cơ quan ngang Bộ và những nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể tại điều 2 NĐ 84/2012

CHỦ TỊCH NƯỚC VIỆT NAM

3 Điều kiện để trở thành CTN và cách thức hình thành

Trang 14

- Là công dân Việt Nam, mang 1 quốc tịch Việt Nam

- Từ đủ 21 tuổi trở lên (đủ tuổi ứng cử vào đại biểu QH)

- CTN có quyền tham dự phiên họp của CP, có quyền yêu cầu Chính phủ họp bàn về vấn đề mà Chủ tịch nước xét thấy cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước (điều 90 Hiến pháp 2013)

- Chính phủ chịu trách nhiệm báo cáo công tác trước CTN (điều 94 Hiến pháp 2013)

7 CTN có quyền phủ quyết luật không?

CTN không có quyền phủ quyết luật vì một văn bản luật được dự thảo và thông qua bởi các đại biểu Quốc hội theo chế độ tập thể, CTN cũng là một trong số các đại biểu QH và đã thông qua nên không có quyền phủ quyết

6 Tại sao trong một số hiến pháp trước đây như HP 46, CTN đứng đầu chính phủ nhưng HP 2013 hiện nay lại tách CTN khỏi Chính phủ?

Chúng ta đã học tập, tiếp thu những hạt nhân hợp lý của những mô hình Hiến pháp kinh điển trên thế giới vào lúc đó, mà tiêu biểu chính là hai bản Hiến pháp của Mỹ và Pháp để xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân vào thời điểm lúc bấy giờ - từ mô hình chính thể Cộng hòa Tổng thống trong những quy định về việc CTN đứng đầu Chính phủ; và tiếp thu từ mô hình Cộng hòa Đại nghị trong những quy định về Nghị viện nhân dân bầu lên Chủ tịch nước (Điều thứ 45), quyền được miễn các trách nhiệm trừ tội phản quốc (Điều thứ 50)…

Lúc bấy giờ dường như chỉ có Hồ Chí Minh - là nhà lãnh tụ có những tố chất, kinh nghiệm để đưa dân tộc thoát khỏi cơn hiểm nghèo trước mắt, việc quy định vị trí người đứng đầu Chính phủ

là Chủ tịch nước cũng như một hình thức pháp điển hóa vị thế lãnh đạo của Hồ Chủ tịch Trong

đó, nguyên thủ quốc gia được quy định có những quyền hạn rất lớn

Đến những bản Hiến pháp sau đó, CTN tách khỏi CP vì ở mỗi thời kỳ, mô hình CTN theo Hiến pháp Hoa Kỳ không còn phù hợp nữa, quyền lực không thể tập trung vào một cá nhân mà có sự phân quyền, CP sẽ là cơ quan chuyên trách thực hiện quyền hành pháp

Trang 15

8 Tại sao HP 2013 lại giới hạn quyền của CTN trong việc bổ nhiệm thẩm phán TANDTC so với hiến pháp 1992?

Theo Hiến pháp 2013, CTN thực hiện việc bổ nhiệm thẩm phán TANDTC phải căn cứ vào nghị quyết của QH Điều này thể hiện rõ yếu tố quyền tư pháp thuộc về TAND ( là cơ quan xét xử và thực hiện chức năng tư pháp)

9 VBPL của chính phủ và TTCP trái với VBPL của CTN thì CTN có quyền bãi bỏ VB này không? Cơ sở pháp lý (nếu có)

Ta có thể thấy, CTN ban hành các văn bản liên quan đến vấn đề công bố luật, pháp lệnh, các chức danh trong bộ máy nhà nước như các quyết định bổ nhiệm, khen thưởng…

Đây là các văn bản áp dụng pháp luật, thực tiễn CTN rất ít khi ban hành các văn bản liên quan đến điều hành đất nước Vì vậy, việc Thủ tướng CP ban hành các văn bản trái vs văn bản của CTN là rất hiếm xảy ra

=) CTN không có quyền bãi bỏ

5 Tại sao trong trường hợp khuyết CTN thì HP quy định giao cho Phó chủ tịch nước sẽ giữ quyền mà không bầu lại? và việc giữ quyền này xảy ra trong thời gian bao lâu?

Điều 93 Khi Chủ tịch nước không làm việc được trong thời gian dài thì Phó Chủ tịch nước giữ quyền Chủ tịch nước Trong trường hợp khuyết Chủ tịch nước thì Phó Chủ tịch nước giữ quyền Chủ tịch nước cho đến khi Quốc hội bầu ra Chủ tịch nước mới

Tại sao trong trường hợp khuyết CTN thì HP quy định giao cho Phó chủ tịch nước sẽ giữ quyền

mà không bầu lại?

Phó Chủ tịch nước là chức vụ phó nguyên thủ tại Việt Nam Theo Hiến pháp Việt Nam, chức vụ này do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội, có nhiệm vụ giúp đỡ Chủ tịch nước trong một số công việc Ngoài ra, Phó Chủ tịch nước sẽ là quyền Chủ tịch nước khi đất nước khuyết chức danh này Phó Chủ tịch nước do Chủ tịch nước đề nghị trong số đại biểu Quốc hội (mà đại biểu quốc hội do dân bầu ra), và được Quốc hội thông qua bằng cách bầu chọn Thông thường, chức vụ Phó chủ tịch nước được lựa chọn và là vị trí cân bằng với chức vụ Chủ tịch nước Tuy nhiên, quy định về chức vụ Phó Chủ tịch nước trong Hiến pháp năm 2013 là khá “mờ nhạt” Về

vị trí, tính chất thì cần tư duy rằng Phó Chủ tịch nước không đơn thuần chỉ là người giúp việc cho Chủ tịch nước mà cần phải xem xét chức vụ này như sự kế thừa Chủ tịch nước trong trường hợp khuyết Chủ tịch nước Nếu vậy, Phó Chủ tịch nước cũng cần phải đáp ứng những điều kiện tương tự như Chủ tịch nước Có như vậy thì Phó Chủ tịch nước mới có thể “chính danh” là người giữ quyền Chủ tịch nước khi khuyết Chủ tịch nước Mặt khác, việc bầu lại Chủ tịch mới cần rất nhiều thời gian và chi phí, mà đất nước như người xưa vẫn nói: “nước không thể một ngày thiếu vua”, do đó việc quy định như thế này đảm bảo được tính thống nhất và ổn định trong việc điều hành bộ máy nhà nước

Trang 16

CHÍNH PHỦ VIỆT NAM

1 Vì sao TTCP là ĐBQH còn các thành viên khác thì không?

- Vì số lượng thành viên của CP lớn, nếu các thành viên CP là ĐBQH thì sẽ chiếm khoảng 5% số lượng ĐBQH, việc này sẽ làm giam hiệu quả giám sát của QH đối với CP

- Mặt khác,tạo điều kiện cho Thủ tướng CP có thể linh hoạt lựa chọn ekip làm việc cho mình

2 Điểm mới về Chính phủ quan trọng nhất trong HP 2013 là gì?

- Thứ nhất, lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến của Nhà nước ta, Hiến pháp đã chính thức thừa nhận Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp

Cùng với các quy định: Quốc hội thực hiện quyền lập pháp, Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, quy định Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp được coi là bước tiến quan trọng trong việc tạo cơ sở hiến định nhằm cụ thể hóa nguyên tắc phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực nhà nước trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vừa chỉ rõ Chính phủ không chỉ

là cơ quan chấp hành của Quốc hội mà còn tạo cho Chính phủ có đầy đủ vị thế và thẩm quyền độc lập nhất định trong quan hệ với cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp; thực hiện sự kiểm soát đối với cơ quan lập pháp và cơ quan tư pháp để quyền lực nhà nước được thực hiện đúng đắn, hiệu quả vì mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước

Đồng thời cũng tạo điều kiện để Nhân dân, người chủ của quyền lực nhà nước có cơ sở để kiểm soát và đánh giá hiệu lực, hiệu quả của mỗi cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lực được Nhân dân giao phó

-Thứ hai, về vị trí tính chất pháp lý đã đặt nội dung “Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” lên trước nội dung “là cơ quan chấp hành của Quốc hội”

Đây không chỉ đơn giản là việc thay đổi trật tự câu chữ mà chính là sự đề cao quyền hành pháp của Chính phủ, tạo cơ sở để xây dựng một Chính phủ phát triển, có khả năng chủ động, sáng tạo cao trong quản lý điều hành các mặt kinh tế - xã hội của đất nước; là cơ sở hiến định để xác lập trật tự trong tổ chức và hoạt động của nền hành chính quốc gia thống nhất, thông suốt, hiệu lực,

kỷ cương

Theo đó, Chính phủ phải là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc hoạch định, xây dựng các chiến lược, kế hoạch phát triển, các dự án luật, pháp lệnh trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, đồng thời cũng là cơ quan thống nhất quản lý, chỉ đạo, điều hành việc thực hiện các chiến lược, kế hoạch phát triển, các dự án luật, pháp lệnh sau khi được Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua trên phạm vi toàn quốc

Trang 17

Cùng với việc chính thức khẳng định vị trí của Chính phủ là cơ quan thực hiện quyền hành pháp,

là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, kế thừa quy định của Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp năm 2013 tiếp tục quy định Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội

Quy định này đã phản ánh sự gắn bó chặt chẽ và thống nhất trong việc thực hiện quyền lập pháp

và quyền hành pháp của Nhà nước ta

Là cơ quan chấp hành của Quốc hội (cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất), Chính phủ không chỉ có nhiệm vụ tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước (khoản 1 Điều 96), báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước mà còn có trách nhiệm giải trình trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình

Thông qua xem xét báo cáo công tác của Chính phủ, Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước giám sát việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm quản lý, điều hành của Chính phủ

4 Có phải mọi quyền hành pháp đều phân công cho CP đảm nhiệm không?

Nước ta là một quốc gia được cấu trúc theo hình thức nhà nước đơn nhất, toàn bộ quyền hành pháp thuộc về Chính phủ Chính phủ quyết định các chính sách vĩ mô, chi phối hoạt động hành chính ở địa phương và phát huy vai trò sáng tạo, chủ động của địa phương thông qua việc phân công, phân cấp cho địa phương trên các lĩnh vực, như ngân sách; đầu tư các dự án, quản lý hành chính trên các lĩnh vực thuế, phí, lệ phí, giáo dục, y tế, công chức, viên chức và chỉ đạo việc tổ chức lại chính quyền cấp huyện, xã Do đó, có thể nói, chính quyền địa phương là “cánh tay nối dài của hành pháp” nhằm thực hiện có hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước của Chính phủ trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam =) Quyền hp ko chỉ do CP thực hiện

6 Mối quan hệ giữa CTN với CP trong hoạt động ngoại giao và lập pháp?

Trong NGOẠI GIAO:

Theo khoản 6 Điều 88 Hiến pháp năm 2013 thì Chủ tịch nước có quyền “Quyết định đàm phán,

ký điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước; trình Quốc hội phê chuẩn, quyết định gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế quy định tại khoản 14 Điều 70; quyết định phê chuẩn, gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế khác nhân danh Nhà nước” Với quy định này có thể thấy Chủ tịch nước có 04 quyền hạn liên quan đến điều ước quốc tế là: - Quyết định đàm phán điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước; - Ký điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước; - Trình Quốc hội phê chuẩn, quyết định gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước liên quan đến chiến tranh, hòa bình, chủ quyền quốc gia, tư cách thành viên của Cộng hòa XHCN Việt Nam tại các tổ chức quốc tế và khu vực quan trọng, các điều ước quốc tế về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và các điều ước quốc tế khác trái với luật, nghị

Trang 18

quyết của Quốc hội; - Quyết định phê chuẩn, gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế khác nhân danh Nhà nước Bên cạnh đó, khoản 7 Điều 96 Hiến pháp năm 2013 quy định Chính phủ tổ chức đàm phán, ký điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước theo ủy quyền của Chủ tịch nước; quyết định việc ký, gia nhập, phê duyệt hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế nhân danh Chính phủ, trừ điều ước quốc tế trình Quốc hội phê chuẩn quy định tại khoản 14 Điều 70 Khoản

2 Điều 89 Hiến pháp năm 2013 quy định thẩm quyền của Hội đồng Quốc phòng và An ninh do Chủ tịch nước làm Chủ tịch sẽ quyết định việc lực lượng vũ trang nước ta tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới

Trong LẬP PHÁP

Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó Chủ tịch nước Thủ tướng chính phủ, căn cứ vào nghị quyết của quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ (khoản 2 Điều 88)

Chủ tịch nước có quyền bãi bỏ văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và mối quan hệ giữa Chủ tịch Nước và Chính phủ; yêu cầu Chính phủ bàn về vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch Nước khi cần thiết

Thẩm quyền tham dự các phiên họp của Chính phủ, yêu cầu Chính phủ bàn về vấn đề mà Chủ tịch nước xét thấy cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước (Điều 90)

7, Chức năng hành chính và hành pháp có khác nhau hay không?

Quyền hành pháp của CP trong HP 2013 có ý nghĩa gì? Cần những nghĩa vụ, quyền hạn gì?

Quyền hành pháp là một trong ba quyền trong cơ cấu quyền lực Nhà nước, bên cạnh quyền lập pháp và quyền tư pháp, một cách đơn giản nhất quyền hành pháp được hiểu là quyền thi hành pháp luật

Quyền hành chính là quyền tổ chức quản lý tất cả các mặt, các quan hệ xã hội bằng cách sử dụng quyền lực Nhà nước Quyền hành chính bao gồm các quyền về tổ chức nhân sự trong cơ quan hành chính, quyền tổ chức thực thi và áp dụng pháp luật trong các mối quan hệ giữa tổ chức với

cá nhân, tổ chức với tổ chức và giữa các cá nhân với nhau trong đời sống xã hội

3 Sự khác nhau giữa Bộ, CQ ngang bộ và Cơ quan thuộc của chính phủ?

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ và các cơ quan thuộc Chính phủ

1 Các Bộ, cơ quan ngang Bộ

- Bộ Quốc phòng - Bộ Công an - Bộ Ngoại Giao - Bộ Tư pháp - Bộ Tài chính - Bộ Công Thương

- Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội - Bộ Giao thông vận tải - Bộ Xây dựng - Bộ Thông tin và Truyền thông - Bộ Giáo dục và Đào tạo - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Bộ Kế hoạch

Trang 19

và Đầu tư - Bộ Nội vụ - Bộ Y tế - Bộ Khoa học và Công nghệ - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

- Bộ Tài Nguyên và Môi trường - Thanh tra Chính phủ - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Ủy ban Dân tộc - Văn phòng Chính phủ

Vậy: 18 Bộ 4 cơ quan ngang Bộ: Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ( gọi chung là Bộ trưởng) là thành viên Chính phủ Do Quốc hội phê chuẩn trên cơ sở đề nghị của Thủ tướng chính phủ Chức năng: Theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 32 Nghị định số 135/2003/NĐ-CP và hướng dẫn tại điểm 4.2.b Mục I Thông tư số 01/2004/TT-BTP, Bộ: “Tổ chức pháp chế bộ, ngành

có trách nhiệm rà soát văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quy định về các vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ, ngành đó và các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ đó ban hành hoặc liên tịch ban hành để xác lập cơ sở pháp lý, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ cho việc tự kiểm tra và kiểm tra theo thẩm quyền, đồng thời cung cấp cho Cục Kiểm tra văn bản để xây dựng hệ cơ sở dữ liệu chung.”

2 Các cơ quan thuộc Chính phủ - Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh - Bảo hiểm Xã hội Việt Nam - Thông tấn xã Việt Nam - Đài Tiếng nói Việt Nam - Đài Truyền hình Việt Nam - Học viện Chính trị-Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh - Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Viện Khoa học Xã hội Việt Nam

Vậy: 8 cơ quan thuộc Chính phủ: Thủ trưởng các cơ quan thuộc chính phủ không phải là thành viên của Chính phủ Những người này do Thủ tướng chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm và cách chức Chức năng: “cơ quan thuộc Chính phủ không có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhưng một số cơ quan vẫn có thẩm quyền quản lý nhà nước theo những lĩnh vực nhất định nên tổ chức pháp chế cơ quan thuộc Chính phủ có trách nhiệm rà soát văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, văn bản quy phạm pháp luật của các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quy định về các vấn đề thuộc phạm vi quản lý nhà nước của cơ quan thuộc Chính phủ để xác lập cơ

sở pháp lý, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ cho việc tự kiểm tra và kiểm tra theo thẩm quyền của

cơ quan thuộc Chính phủ, đồng thời cung cấp cho Cục Kiểm tra văn bản để xây dựng hệ cơ sở dữ liệu chung”

10 Thành viên của chính phủ gồm những ai? Số lượng phó Thủ tướng, bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ? Ai bổ nhiệm Phó thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan ngang bộ?

Theo điều 3 Luật tổ chức Chính phủ 2001

Trang 20

Số Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ do Quốc hội quyết định

Danh sách thành viên Chính phủ nhiệm kỳ 2011-2016 có 5 Phó thủ tướng, 18 Bộ trưởng và 4 Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

Thủ tướng trình Quốc hội phê chuẩn đề nghị về việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức và từ chức đối với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

Căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, Chủ tịch nước bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức, chấp thuận việc từ chức đối với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

9 Điểm mới của HP 2013 đề cao vai trò của Bộ trưởng được thể hiện như thế nào?

Khoản 4 Điều 95 Hiến pháp năm 2013 sửa lại là: “Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội về ngành, lĩnh vực được phân công phụ trách, cùng các thành viên khác của Chính phủ chịu trách nhiệm tập thể về hoạt động của Chính phủ” Có thể thấy, Hiến pháp hiện hành đã bổ sung trách nhiệm cá nhân của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ trước Chính phủ với tư cách là một thiết chế có trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với ngành, lĩnh vực trong phạm vi cả nước; và trách nhiệm tập thể với tư cách là thành viên Chính phủ về hoạt động của Chính phủ Mặt khác, Hiến pháp làm rõ hơn mối quan hệ giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên khác của Chính phủ - Hiến pháp đã bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình (khoản 2 Điều 99 Hiến pháp 2013: “Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ báo cáo công tác trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; thực hiện chế độ báo cáo trước Nhân dân về những vấn đề quan trọng thuộc trách nhiệm quản lý” Như vậy, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ còn phải chịu trách nhiệm giải trình trước Nhân dân về những vấn đề quan trọng thuộc trách nhiệm quản lý

12 Những chức danh được CP mời họp có quyền biểu quyết không? Tại sao?

Theo điều 34 Luật tổ chức CP

Khi cần thiết, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được mời tham dự các phiên họp của Chính phủ

Những người dự họp không phải là thành viên Chính phủ có quyền phát biểu ý kiến nhưng không

có quyền biểu quyết

Các chức danh được CP mời họp không đc quyền biểu quyết để đảm bảo sự chuyên trách, CP mời họp để tham khảo ý kiến, cần sự tư vấn về những vấn đề chuyên môn, tránh tình trạng lấn át quyền lực, chi phối các vấn đề

11 Giải thích về trật tự vị trí của Chính phủ trong các bản HP Có ảnh hưởng gì đến vai trò của

CP trong BMNN, QH không?

Trang 21

+ Hiến pháp năm 1946 : Điều 22 đã quy định “Nghị viện nhân dân là cơ quan có quyền cao nhất của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa” Nghị viện bầu ra Chính phủ - cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của toàn quốc.

+ Hiến pháp năm 1959, tại Điều 71 quy định “Hội đồng Chính phủ là cơ quan chấp hành của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, và là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa”.Với quy định này, Hiến pháp năm 1959 đã thể hiện quyền lực nhà nước tập trung vào hệ thống cơ quan dân cử.Hội đồng Chính phủ vẫn được xác định là cơ quan hành chính nhà nước, nhưng đồng thời cũng là cơ quan chấp hành của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất

+ Hiến pháp năm 1980 tiếp tục khẳng định tính chất chấp hành của Hội đồng Bộ trưởng trước Quốc hội, nhưng vị trí, chức năng của cơ quan này đã có sự thay đổi: “Hội đồng Bộ trưởng là Chính phủ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là cơ quan chấp hành và là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất” (Điều 104).Các thành viên của Hội đồng Bộ trưởng đều do Quốc hội bầu, bãi nhiệm và miễn nhiệm.Hội đồng Bộ trưởng không chỉ chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội, trong thời gian Quốc hội không họp chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Hội đồng Nhà nước

+ Hiến pháp năm 1992 đổi tên Hội đồng Bộ trưởng thành Chính phủ, đồng thời xác định lại vị trí của Chính phủ: “Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội và là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (Điều 109)

+ Hiến pháp năm 2013, Điều 94 của Hiến pháp 2013 quy định “Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là

cơ quan chấp hành của Quốc hội Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước” Như vậy, Hiến pháp năm 2013 đã xác định rõ Chính phủ thực hiện quyền hành pháp

13 Cho biết việc điều chỉnh đơn vị hành chính giữa HP1992 với HP 2013 có gì khác nhau? Tại sao?

Về đơn vị hành chính: Theo quy định tại Điều 110 Hiến pháp năm 2013, các đơn vị hành chính của nước ta được phân định như sau: nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương; huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố thuộc tỉnh chia thành phường và xã; quận chia thành phường Đơn vị hành chính - kinh

tế đặc biệt do Quốc hội thành lập

Trang 22

Như vậy, về cơ bản Hiến pháp năm 2013 kế thừa quy định của Hiến pháp năm 1992 về các đơn vị hành chính; đồng thời bổ sung quy định về đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, đơn vị hành chính tương đương với quận, huyện, thị xã thuộc thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo đó, thành phố trực thuộc trung ương không chỉ bao gồm quận, huyện, thị xã mà còn có thể

có đơn vị hành chính tương đương khác (ví dụ như thành phố) Đây là quy định mới, nhằm tăng khả năng dự liệu và tính ổn định của Hiến pháp trong việcthành lập các đơn vị hành chính mới Ngoài ra, nhằm đáp ứng nhu cầu thiết lập các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt đang đặt ra ở một số địa phương như huyện đảo Phú Quốc tỉnh Kiên Giang hay huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh Hiến pháp năm 2013 đã quy định Quốc hội có thẩm quyền thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt

Đặc biệt, Hiến pháp năm 2013 còn bổ sung quy định về việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải lấy ý kiến Nhân dân địa phương và theo trình tự, thủ tục do luật định Đây là quy định góp phần bảo đảm tính ổn định của các đơn vị hành chính cũng như bảo đảm thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân quy định tại Điều 6 Hiến pháp năm 2013

QUỐC HỘI HOA KỲ

1 Ở Mỹ có đặt ra trường hợp giải tán HNV không? Nếu có thì khi nào?

2 Vì sao khi xét xử tổng thống thì chánh án TANDTC là chủ tọa phiên tòa? Theo em cơ quan nào

có quyền thành lập HĐXX trong trường hợp này

Tổng thống bổ nhiệm Thẩm phán tòa án liên bang và các Tòa án khác nên Chánh án TANDTC sẽ chủ tọa phiên tòa khi xét xử TT để đảm bảo tính vô tư, minh bạch vì Chánh án không do TT bổ nhiệm

Hạ viện luận tội và Thượng viện buộc tội (điểm 5 khoản 2 Điều 1 và điểm 6 khoản 3 điều 1)

5 Tại sao khuyết Tổng thống thì TNV phải bầu lại Chủ tịch TNV?

Khi khuyết Tổng thống, Phó Tổng thống sẽ lên kế nhiệm Lúc này, Chủ tịch Thượng viện không còn và sẽ tiến hành bầu Chủ tịch TV mới (Chủ tịch TV lâm thời)

Không bầu lại TT vì cuộc bầu cử TT rất phức tạp, tốn kém cả về thời gian, tiền bạc và nhân lực

Trang 23

6 Tổng thống có quyền phủ quyết luật còn ở VN dự luật có thể thông qua không cần có ý kiến của Chủ tịch nước (Điều 28)? Tại sao?

Ở Mỹ, Tổng thống là trung tâm quyền lực của nhà nước, là nhà chính trị duy nhất được bầu trên phạm vi toàn quốc, đại diện cho toàn thể Hợp chủng quốc cả về đối nội lẫn đối ngoại Bởi vậy, chức vụ Tổng thống có vị trí trung tâm trong hệ thống chính trị Mỹ

TT được hình thành thông qua con đường bầu cử, nghĩa là sức mạnh được lấy từ nhân dân, không phải do Quốc hội bổ nhiệm, vì vậy TT Hoa Kỳ có quyền phủ quyết luật

Tại Việt Nam, một văn bản luật được thông qua bởi các đại biểu QH theo chế độ làm việc tập thể, CTN cũng là đại biểu QH nên không có quyền phủ quyết luật

7 Tại sao hiến pháp quy định cứ 2 năm một lần lại thay đổi 1/3 số thượng nghị sĩ?

Việc bầu lại này nhằm mục đích để các thượng nghị sĩ làm việc với nhiệm kỳ 6 năm xen kẽ nhau (sao cho không phải tất cả 100 thượng nghị sĩ đều mãn nhiệm vào cùng một năm)

1 Nêu mối quan hệ giữa hai viện trong quy trình lập pháp

Khi xem xét dự án luật được chuyển đến từ Hạ nghị viện, Thượng nghị viện có thể có các phản ứng: đồng ý hoàn toàn với dự án luật; thông qua dự án luật với các giải pháp sửa đổi, bổ sung; bác bỏ dự án luật

Trong các trường hợp trên, nếu dự án được Thượng nghị viện hoàn toàn đồng ý thông qua thì dự

án luật sẽ được chuyển sang giai đoạn trình để phê chuẩn, còn với hai trường hợp còn lại, dự án luật sẽ được chuyển lại Hạ nghị viện để xem xét thêm

Mục đích của việc giải quyết mối quan hệ giữa hai viện của Nghị viện Nhật Bản trong quy trình lập pháp là cố gắng tìm đến một giải pháp lập pháp hợp lý, có được sự đồng thuận từ phía các nghị sỹ của cả hai viện Để thực hiện điều này, Hiến pháp Nhật bản quy định khi có sự bất đồng

về một dự án luật, cả Hạ nghị viện lẫn Thượng nghị viện đều có quyền đề nghị viện kia cùng lập

ra một Ủy ban chung để xem xét dự án luật

Ủy ban chung bao gồm thành viên của cả hai viện mà thông thường mỗi viện được quyền cử mười thành viên tham dự Các phiên họp của Ủy ban chung sẽ do các thành viên của mỗi viện thay nhau chủ tọa Riêng phiên họp đầu tiên, người chủ tọa sẽ do tất cả các thành viên của Ủy ban chung quyết định

Thủ tục làm việc của Ủy ban chung được quy định rất nghiêm ngặt Theo Luật Nghị viện Nhật Bản thì để có thể tiến hành phiên họp, Ủy ban chung phải có đủ hai phần ba tổng số các thành viên có mặt Các thành viên khác của nghị viện không phải là thành viên của Ủy ban chung thì tuyệt đối không được tham dự phiên họp của Ủy ban này ngoại trừ được tham gia với tư cách là thành viên của Chính phủ hoặc các cơ quan hữu quan được Ủy ban chung triệu tập để giải trình, làm rõ các vấn đề có liên quan trong dự án

Trang 24

Trình dự thảo luận, đệ trình các giải pháp sửa đổi, bổ sung, biểu quyết tại Ủy ban chung được áp dụng theo nguyên tắc được quy định tại Luật Nghị viện Nhật Bản mà cả Hạ nghị viện và Thượng nghị viện đều tuân thủ.

2 Tại sao nói trong quá trình lập pháp, Hạ nghị viện có ưu thế về quyền lực hơn Thượng Nghị viện

Trong mối quan hệ giữa hai viện, Hạ nghị viện vẫn có những ưu thế nổi trội hơn, đặc biệt là trong quy trình lập pháp Trường hợp Thượng nghị viện không nhất trí với ý kiến của Hạ nghị viện về

dự án luật hoặc Ủy ban chung do hai viện thành lập không tìm được một giải pháp thống nhất thì

Hạ nghị viện vẫn có thể đưa ra quyết định cuối cùng nếu có được đa số hai phần ba tổng số thành viên của Hạ nghị viện biểu quyết thông qua theo phương án của Hạ nghị viện Phương án của Hạ nghị viện sẽ mặc nhiên được Thượng nghị viện chấp thuận trong trường hợp trong vòng sáu mươi ngày kể từ ngày nhận được dự án luật từ Hạ nghị viện mà Thượng nghị viện không đưa ra được quyết định cuối cùng về dự án luật Thời hạn này được rút ngắn thành ba mươi ngày trong trường hợp đó là dự án ngân sách của năm tài chính tiếp theo do Chính phủ đệ trình hoặc là các nghị quyết về việc phê chuẩn các điều ước quốc tế

CHÍNH PHỦ HOA KỲ

2 Cơ chế đóng cửa CP Mỹ

Đóng cửa chính phủ Hoa Kỳ, là tình thế mà chính phủ phải tạm thời ngừng cung cấp một số dịch

vụ công ích không thiết yếu Tình huống này có thể xảy ra khi không đạt được một thỏa thuận về ngân sách hoạt động của chính phủ giữa Quốc hội và Tổng thống, dẫn tới thiếu ngân sách cho một số cơ quan chính phủ hoạt động

Khi những dịch vụ công ích bị tạm thời ngừng cung cấp, những công chức, viên chức và người lao động khác ở các bộ phận này có thể bị tạm ngừng trả lương Danh sách những dịch vụ công ích trong diện có thể bị tạm ngừng cung cấp do Văn phòng Quản lý và Ngân sách quy định Trong quá khứ, các hoạt động sau đây từng bị ngừng: thư viện công cộng và công viên công cộng thuộc phạm vi quản lý của chính quyền liên bang, dịch vụ cấp hộ chiếu

Kể từ năm 1976 tới nay, Chính phủ Mỹ từng "đóng cửa" 17 lần Lần lâu nhất là 21 ngày (16 tháng 12 năm 1995 đến 6 tháng 1 năm 1996) và một số lần chỉ đóng cửa trong đúng 1 ngày

3 Điều kiện để trở thành Tổng thống Mỹ: 1 người bắt buộc phải sinh ra tại Mỹ mới có thể trở thành Tổng thống Mỹ ko?

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	85,29 KB