Đặc điểm của lễ hội ở vùng châu thổ bắc bộ

Đặc điểm chung của lễ hội ở vùng châu thổ Bắc Bộ : Như vậy, ta có thể thấy rõ rằng lễ hội là một nét tiêu biểu trong văn hóa tín ngưỡng của vùng văn hóa châu thổ Bắc Bộ.. Hội Gióng là lễ

ĐẶC ĐIỂM CỦA LỄ HỘI Ở VÙNG CHÂU THỔ BẮC BỘ

NHÓM 4 – 13CVHH

Môn : CÁC VÙNG VĂN HÓA VIỆT NAM

I Khái quát chung về vùng châu thổ Bắc Bộ :

1 Điều kiện tự nhiên :

a Vị trí địa lý

b Khí hậu

c Địa hình

d Tài nguyên thiên nhiên

1 Điều kiện kinh tế - xã hội :

I Đặc điểm của lễ hội ở vùng châu thổ Bắc Bộ :

1 Đặc điểm chung của lễ hội ở vùng châu thổ Bắc Bộ

2 Các lễ hội tiêu biểu ở vùng châu thổ Bắc Bộ

I Giá trị của lễ hội ở vùng châu thổ Bắc Bộ :

1 Giá trị văn hóa – tâm linh

2 Giá trị du lịch

B.Khí hậu

Đặc trưng khí hậu của vùng là mùa đông từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, mùa này cũng là mùa khô Mùa xuân có tiết mưa phùn Điều kiện

về khí hậu của vùng tạo thuận lợi cho việc tăng

vụ trong năm vụ đông với các cây ưa lạnh, vụ xuân, vụ hè thu và vụ mùa.

C Địa hình

Địa hình tương đối bằng phẳng với hệ thống sông ngòi dày đặc đã tạo điều kiện thuận lợi để phát triển

hệ thống giao thông thuỷ bộ và cơ

sở hạ tầng của vùng.

D Tài nguyên thiên nhiên

TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

TÀI NGUYÊN BIỂN

TÀI NGUYÊN ĐẤT ĐAI

TÀI NGUYÊN SINH VẬT

( Biển Đồ Sơn, Hải Phòng )

(Vườn Quốc gia Cát

Bà, Hải

Phòng )

2 ĐIỀU KIỆN KT - XH Vùng Đồng bằng sông Hồng là vùng phát triển mạnh

về công nghiệp, dịch vụ, nông lâm ngư nghiệp Với 22% dân số cả nước năm 2001 vùng này đã đóng góp 52.310

tỷ đồng chiếm 22% GDP trong đó có tới 19,4% giá trị gia tăng nông nghiệp và 28,8% giá trị gia tăng dịch vụ của cả nước Cơ cấu kinh tế ngành có xu hướng dịch chuyển tăng tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng, giảm tỷ trọng ngành nông lâm ngư nghiệp, tỷ trọng ngành dịch vụ đạt tới gần 50%.

(KCN Bắc Ninh )

II Đặc điểm của lễ hội ở vùng

châu thổ Bắc Bộ :

1 Đặc điểm chung của lễ hội ở vùng châu thổ Bắc Bộ :

1 Đặc điểm chung của lễ hội ở vùng châu thổ Bắc Bộ :

Như vậy, ta có thể thấy rõ rằng lễ hội là một nét tiêu biểu trong văn hóa tín ngưỡng của vùng văn hóa châu thổ Bắc Bộ Tượng trưng lại với những sắc thái đặc trưng, những giá trị lớn, văn hóa tín ngưỡng ở vùng Bắc Bộ đã góp phần không nhỏ trên hành trình xây dựng một nền văn hóa tiến bộ, hiện đại, đạm đà bản sắc dân tộc.

2 Một số lễ hội tiêu biểu :

a Hội Gióng

NGUỒN GỐC :

Theo Nguyễn Văn Huyên thì "việc tổ chức hội Gióng như ngày nay mới bắt đầu từ khoảng thế kỷ 11, đời Lý Thái Tổ

Hội Gióng là lễ hội truyền thống tưởng nhớ và ca ngợi chiến công của người anh hùng Thánh Gióng, một trong tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam Lễ hội

mô phỏng một cách sinh động diễn biến các trận đấu của Thánh Gióng và nhân dân Văn Lang trong cuộc chiến chống giặc Ân, thông qua đó nâng cao nhận thức cộng đồng về các hình thức chiến tranh bộ lạc thời cổ xưa; đồng thời giáo dục lòng yêu nước, truyền thống thượng

võ, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Hội Gióng được tổ chức ở nhiều nơi thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ nhưng tiêu biểu nhất là Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội)

KHÔNG GIAN VÀ

THỜI GIAN LỄ HỘI

KHÔNG GIAN VÀ

THỜI GIAN LỄ HỘI

Hội Gióng là một trong những lễ hội lớn nhất vùng châu thổ Bắc Bộ, tổ chức theo một nghi thức được quy định chặt chẽ, chuẩn bị hết sức công phu, với sự tham gia đông đảo của dân làng quanh khu vực hai đền Hội Gióng

ở đền Phù Đổng, xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm - nơi sinh Thánh Gióng diễn ra từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 4 Âm lịch, và Hội Gióng ở đền Sóc ở xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn (nay thuộc Hà Nội) - nơi Thánh hóa diễn ra từ ngày

6 đến ngày 8 tháng giêng

CÁCH THỨC TỔ CHỨC :

Hội Gióng ở đền Sóc (xã Phù Linh,

huyện Sóc Sơn, Hà Nội):

Hội Gióng ở đền Sóc (xã Phù Linh,

huyện Sóc Sơn, Hà Nội):

Hội Gióng ở đền Phù Đổng (xã Phù

Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội)

Hội Gióng ở đền Phù Đổng (xã Phù

Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội)

Tượng đài Thánh Gióng ở Sóc Sơn

( Cổng đền Phù Đổng

ở Gia Lâm )

( Một phần đoàn rước trong Hội Gióng Phù

Đổng )

Đoàn rước lễ của các ông “Hiệu” tại đền Phù Đổng

Các hội Gióng khác :

HỘI GIÓNG CHI NAM

HỘI GIÓNG XUÂN ĐỈNH

HỘI GIÓNG BỘ ĐẦU

Giá trị nổi bật toàn cầu của Hội Gióng thể hiện ở chỗ nó chính là một hiện tượng văn hóa được bảo tồn, lưu truyền khá liên tục và toàn vẹn qua nhiều thế hệ Lễ hội còn có vai trò liên kết cộng đồng và chứa đựng nhiều ý tưởng sáng tạo, thể hiện khát vọng đất nước được thái bình, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Về mặt mỹ thuật, Hội Gióng mang nhiều nét đẹp và giá trị của lễ hội như các đám rước, các hiệu cờ, hiệu trống, hiệu chiêng, diễn xướng dân gian, múa hát ải lao, múa hổ

Ngày 16/11/2010, tại thành phố Nairobi (thủ đô của Kenya), trong kỳ họp thứ 5 của Ủy ban liên Chính phủ theo Công ước năm 2003 của UNESCO, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc đã chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại UNESCO đã ghi nhận một cách ngắn gọn và đầy đủ về Hội Gióng, đó là "Một bảo tàng văn hóa của Việt Nam, lưu giữ nhiều lớp phù sa văn hóa, tín ngưỡng".

B Hội đền Hùng

Văn học dân gian Việt Nam nói về lễ hội đền Hùng như sau:

Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba

Lễ hội đền Hùng còn gọi là Giỗ tổ Hùng Vương là một lễ hội lớn mang tầm vóc quốc gia ở Việt Nam, tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn công lao lập nước của các vua Hùng, những vị vua đầu tiên của dân tộc

NGUỒN GỐC :

(Lễ hội đền Hùng là lễ hội truyền thống của người

dân Việt Nam )

KHÔNG GIAN VÀ

THỜI GIAN LỄ HỘI

KHÔNG GIAN VÀ

THỜI GIAN LỄ HỘI

Cứ đến ngày 10/3 âm lịch hàng năm người dân cả nước cùng hướng về Đất Tổ Lễ hội đền Hùng đã trở thành ngày hội chung của toàn dân tộc, ngày mà mọi trái tim dù ở muôn nơi vẫn đập chung một nhịp, mọi cặp mắt đều hướng về vùng đất Cội nguồn - xã Hy Cương - Lâm Thao - Phú Thọ bởi nơi đây chính là điểm hội tụ văn hóa tâm linh của dân tộc Việt Nam

( Cổng dẫn đến khu di tích đền

Hùng )

( Tượng vua Hùng trong khu đền

thờ )

PHẦN LỄ :

( buổi lễ dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ )

( Rước kiệu về đền Hùng )

PHẦN HỘI :

Diễn ra tưng bừng, náo nhiệt xung quanh

khu vực Núi Hùng Hội Đền Hùng ngày nay có

nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa phong phú

hấp dẫn hơn hội Đền Hùng xưa Trong khu vực

của hội, nhiều cửa hàng bán đồ lưu niệm, văn

hóa phẩm, các quán bán hàng dịch vụ ăn uống,

các khu hoạt động biểu diễn văn nghệ, thi đấu

thể thao được tổ chức và duy trì trật tự, quy

củ.

( Hội thi gói, nấu bánh chưng )

B Hội Lim được tổ chức vào ngày 13 tháng giêng hàng năm, trên Hội Lim là một lễ hội lớn của tỉnh Bắc Ninh, chính hội

địa bàn huyện Tiên Du tỉnh Bắc Ninh Hội Lim được coi

là nét kết tinh độc đáo của vùng văn hoá Kinh Bắc.

( Chùa Lim – Bắc Ninh )

NGUỒN GỐC :

Vào đầu xuân, trời đất giao hòa, vạn vật sinh sôi, lòng người phơi phới, ấy là vùng đất Nội Duệ tưng bừng trong không khí Hội Lim Hội Lim là hội của những làng xã cổ nằm quanh núi Lim và đôi bờ sông Tiêu Tương Đây là lễ hội lớn của vùng, thể hiện một cách sâu nhất văn hóa nghệ thuật và tín ngưỡng tâm linh của người dân xứ Kinh Bắc

Có giả thuyết cho rằng: Hội Lim có nguồn gốc từ hội chùa, hội hát, liên quan đến tiếng hát của chàng Trương Chi

mà dấu xưa để lại là hình vết dòng sông Tiêu Tương khá rõ rệt ở các làng quê vùng Lim Giả thuyết này căn cứ vào truyền thuyết Trương Chi – Mỵ Nương và tính chất, đặc điểm của hội Lim là lễ hội sinh hoạt văn hóa và ca hát Quan họ

Còn một số cho rằng hội Lim vốn có lịch sử rất lâu đời,trải qua năm tháng lịch sử, Hội Lim đã có nhiều lớp văn hóa, trong đó người ta chỉ tổ chức tế lễ hậu thần vào một dịp là ngày 13 tháng giêng trùng với hội chùa Lim Chính vì vậy mà có hội Lim và đây là hội hàng tổng

KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN LỄ HỘI

KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN LỄ HỘI

( Cổng vào hội Lim )

Lấy đồi Lim làm trung tâm, có chùa Lim, nơi thờ ông Hiếu Trung Hầu, người sáng lập ra tục hát quan họ.Hội Lim là nét đặc trưng của miền dân ca quan họ thường được tổ chức 5 năm một lần( lễ lớn) trên địa bàn

3 xã: xã Nội Duệ, xã Liên Bão và thị trấn Lim

Hội Lim kéo dài trong khoảng 3- 4 ngày ( từ ngày 12- 14 tháng giêng âm lịch) trong đó ngày 13 là chính hội với nhiều hoạt động gồm cả phần lễ và phần hội.Mở đầu bằng lễ rước, đoàn rước đông đảo người dân tham gia trong những bộ lễ phục ngày xưa sặc sỡ màu sắc Trong ngày 13 tháng giêng với các nghi thức rước tế lễ các thành hoàng các làng, các danh thần liệt nữ của quê hương tại đền Cổ Lũng, lăng Hồng Vân…

CÁCH THỨC TỔ CHỨC :

PHẦN LỄ :

8h ngày 13/1 Âm lịch, Hội Lim

được mở đầu bằng lễ rước

Trong ngày lễ, có nhiều nghi lễ và tục trò dân gian nổi tiếng, trong đó có tục hát thờ hậu Toàn thể quan viên, hương lão, nam đinh của các làng xã thuộc tổng Nội Duệ phải tề tựu đầy đủ tại lăng Hồng Vân để tế lễ hậu thần Trong khi tế

có nghi thức hát quan họ thờ thần.

Để hát thờ, các liền anh ,liền chị quan họ nam và nữ của tổng Nội Duệ đứng thành hàng trước cửa lăng hát vọng vào Trong khi hát, họ chỉ được hát những giọng lề lối để ca ngợi công lao của thần

(Liền chị quan họ - Hội Lim, Bắc

Ninh )

PHẦN HỘI :

CÁCH THỨC TỔ CHỨC :

Có nhiều trò chơi dân gian như đấu

võ, đấu vật, đấu cờ, đu tiên, thi dệt

cửi, nấu cơm Đặc sắc hơn cả là phần

hát hội - Là phần căn bản và đặc

trưng nhất của hội Lim Từ hát mời

trầu, hát gọi đò đến con sáo sang

sông, con nhện giăng mùng

(Mời Trầu – Đánh đu )

3 Gía trị của lễ hội vùng châu thổ Bắc Bộ

a Giá trị văn hóa – tâm linh

Từ bao đời nay lễ hội luôn giữ vai trò sợi dây gắn kết cộng đồng, tạo dựng không gian văn hóa vừa sang trọng, thiêng liêng, vừa tưng bừng, náo nức Do đó, Hội Lim, Hội Gióng, Hội đền Hùng cũng như bao

lễ hội lễ hội khác nó có vai trò trở thành nơi công chúng về với lịch sử cha ông, trở về với cội nguồn dân tộc, tưởng nhớ công lao người đi trước, cầu mong những điều tốt lành

Cho thấy văn hóa tâm linh đã ăn sâu vào đời sống của con người không chỉ trong tín ngưỡng , trong tôn giáo mà còn cả trong lễ hội Lễ hội là hình thức biểu hiện của tín ngưỡng, lễ hội góp phần làm rõ hơn tín ngưỡng đó Lễ hội cũng góp phần không nhỏ trên hình trình xây dựng nền văn hóa vươn tới tầm cao bên cạnh sự phát triển qua các giai đoạn thì lễ hội vẫn giữ lại được những đặc sắc riêng, những giá trị riêng

b Giá trị du lịch :

Lễ hội là dịp con người tìm về cội nguồn của chính bản thân và dân tộc mình Theo thời gian, các lễ hội vẫn trường tồn trong tâm thức của mỗi người Việt Nam, thu hút một lượng lớn khách du lịch không kém gì các khu di tích lịch sử

Tuy chưa có con số thống kê cụ thể nhưng ước tính hàng năm cả nước có hơn 800 lễ hội, lễ hội tập trung nhiều nhất ở vùng đồng bằng Bắc Bộ - nơi có nền văn mình lúa nước phát triển sớm Du lịch lễ hội luôn có sức thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, vì lễ hội không chỉ là sản phẩm văn hóa mà còn

là tiềm năng du lịch hết sức hấp dẫn Du lịch càng phát triển thì càng gắn bó chặt chẽ với hội

Thông qua những chương trình du lịch lễ hội nhằm giới thiệu với du khách một cách sinh động về đất nước con người Việt Nam trong quá khứ và hiện tại Thực tế những năm gần đây cho thấy lễ hội ở Việt Nam nói chung và vùng châu thổ Bắc Bộ nói riêng đã có sức hút lớn và mang lại nhiều lợi ích cho vùng, cho đất nước

Vùng văn hóa đồng bằng châu thổ Bắc Bộ là vùng đất cổ, là cội nguồn văn hóa Việt Nam, vùng đất ấy mang trong mình một kho tàng giá trị văn hóa vô cùng to lớn của đất nước, cả về vật chất lẩn tinh thần Những giá trị to lớn ấy cần được bão tồn và phát huy hơn nữa bởi thế hệ hôm nay và thế hệ mai sau của đất nước để những giá trị và công sức ông cha để lại mãi trường tồn và phát triển theo thời gian Vùng châu thổ Bắc Bộ là vùng đất lịch sử lâu đời của người Việt, nơi khai sinh của các vương triều Đại Việt, đống thời cũng là quê hương của các nền văn hóa Đông Sơn, Thăng long – Hà Nội Đây là cái nôi hình thành văn hóa, văn minh Việt

từ buổi ban đầu và hiện tại cũng là vùng văn hóa bảo lưu được nhiều giá trị truyền thống hơn cả Trên đường

đi tới xây dựng một nền văn hóa hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc, vùng văn hóa này vẫn có những tiềm năng nhất định

KẾT LUẬN

1 http://www.slideshare.net/hoangmaihoangmai /vng-vn-ha-chu-th-bc-b?related=1

/2012/10/07/vung-van-hoa-dong-bang-bac-bo /

Chân thành cảm ơn cô và các bạn đã

chú ý lắng nghe !