Trong các giờ tập đọc học thuộc lòng học sinh biết đọc diễn cảm bài văn, bài thơ đã tạo cho các em sự say mê hứng thú và để lại một vốn văn học đáng kể cho trẻ em.. Nhận thức đợc tầm qua
Trang 1Phòng giáo dục đào tạo huyện thanh liêm
trờng tiểu học thanh tân
-& -
Sáng kiến kinh nghiệm
biện pháp rèn đọc diễn cảm nhằm nâng cao chất lợng dạy học
phân môn tập đọc lớp 4
Ngời thực hiện : Lại Văn Vệ Giáo viên : Lớp 4A
Năm học 2013 - 2014
1.Phần Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục bậc tiểu học là một khoa học giáo dục khó nhất Nó là nền móng
đầu tiên để giúp con ngời tồn tại và phát triển Đặc biệt là môn Tiếng Việt có vị trí quan trọng trong tất cả các môn học ở trờng, nó hình thành khả năng giao tiếp, là cơ
sở để phát triển t duy cho trẻ để tiếp thu vá các môn học khác
Tiếng việt ở tiểu học gồm nhiều phân môn: Tập đọc, học thuộc lòng, luyện từ
và câu, kể chuyện, tập làm văn chính tả, tập viết Mỗi môn đều có một chức năng
Trang 2khi dạy tiếng Việt cho học sinh đồng thời cũng chuẩn bị vốn cho học sinh khi học văn
Tập đọc là môn học mang tính chất tổng hợp vì ngoài nhiệm vụ dạy học nó còn có nhiệm vụ trau dồi kiến thức về Tiếng việt cho học sinh (về phát âm, từ ngữ, câu văn ) kiến thức bớc đầu về văn học, đời sống và giáo dục tình cảm thẩm mỹ Môn tập đọc ở tiểu học nói chung và ở lớp 4 nói riêng đặt ra một nhiệm vụ quan trọng Trong các giờ tập đọc học thuộc lòng học sinh biết đọc diễn cảm bài văn, bài thơ đã tạo cho các em sự say mê hứng thú và để lại một vốn văn học đáng kể cho trẻ
em Cũng thông qua các bài văn học sinh học đợc hiểu thêm về các vùng miền của
đất nớc, hiểu đợc công sức của các tầng lớp nhân dân đang ra sức xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc, hiểu đợc các truyền thống quý báu của dân tộc
Phân môn tập đọc có tác dụng mạnh mẽ trong giáo dục thẩm mỹ cảm xúc cho học sinh yêu cái đẹp, rung cảm trớc cái đẹp trong thiên nhiên, cái đẹp trong xã hội, cái đẹp trong văn chơng Môn này có thể rèn luyện cho học sinh t duy trừu tợng
và cả t duy logic Giờ tập đọc ngoài việc dẫn dắt học sinh và cho học sinh tìm đại ý
để phát triển óc tổng hợp, tìm bố cục để phát triển óc phân tích Ngoài ra học sinh còn đợc rèn luyện óc tởng tợng, phán đoán, ghi nhớ
Môn tập đọc không chỉ có nhiệm vụ trên mà còn kết hợp chặt chẽ với chơng trình Tiếng việt Qua các bài văn chọn lọc học sinh vừa cảm thụ đợc cái hay, cái đẹp vừa học đợc cách sử dụng từ chính xác, cách đặt câu gọn gàng sinh động, đợc luyện
về nghĩa âm, chính tả, tập làm văn
Nhận thức đợc tầm quan trọng đặc biệt của phân môn tập đọc nói chung và việc rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4 nói riêng trong giờ tập đọc,
để có kết quả cao mỗi giáo viên phải nhận thức rõ phơng pháp giảng dạy
Trong quá trình dạy tập đọc lớp 4, tôi nhận thấy chất lợng đọc diễn cảm của học sinh lớp 4 nói chung và của lớp tôi nói riêng còn yếu Đặc biệt ngày nay xã hội
ta ngày càng phát triển thì nhu cầu đồi hỏi về tri thức con ngời ngày càng cao, trong
đó ngôn ngữ nói và viết là vô cùng cần thiết cho mỗi ngời Mỗi thành công không phải tự nhiên mà có đợc mà phải trải qua một quá trình rèn luyện kiên trì ngay từ
đầu Để góp phần nâng cao chất lợng đọc cho học sinh tôi mạnh dạn đề xuất một
vài kinh nghiệm nhỏ của mình về vấn đề: “Biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học
sinh lớp 4“.
1.2 mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
ở bậc tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng phân môn tập đọc có 2 yêu cầu chính là:
Trang 3- Giúp học sinh cảm thụ tốt bài văn.
Học môn tập đọc, việc đọc và cảm thụ là 2 khâu có quan hệ mật thiết với nhau, gắn bó hỗ trợ đắc lực cho nhau Cảm thụ tốt giúp cho việc đọc diễn cảm tốt Ngợc lại việc đọc diễn cảm tốt giúp cho việc cảm thụ bài văn thêm sâu sắc
Thật vậy học sinh có đọc thông thạo đợc và trên cơ sở đã hiểu nội dung câu thơ, câu văn, đoạn thơ, đoạn văn thì các em mới thể hiện đợc cảm xúc có nghĩa là đã hiểu tờng tận về nội dung và nắm đợc ý nghĩa giáo dục của bài Điều đó khẳng định rằng trong tiết dạy tập đọc lớp 4, việc luyện rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh
là rất cần thiết Trong giờ học, học sinh biết đọc diễn cảm thì tiết học mới có hiệu quả cao và mới thể hiện đợc tầm quan trọng của bộ môn
So với lớp học dới , học sinh lớp 4 có điều kiện và kĩ năng đọc diễn cảm tốt hơn nhng chỉ ở mức độ ban đầu ( đọc diễn cảm một đoạn văn, khổ thơ ) Học sinh
đợc thực hành luyện tập từng bớc để có thể đáp ứng nhu cầu cao hơn ở lớp 5 và các lớp trên
1.3 đối tợng, phạm vi nghiên cứu.
* Khách thể : Học sinh lớp 4 A - trờng tiểu học Thanh Tân
* Đối tợng nghiên cứu : Các biện pháp giúp học sinh đọc diễn cảm các bài tập đọc
lớp 4
1.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu.
- Học sinh lớp 4 A giáo viên đang trực tiếp giảng dạy
1.5 Phơng pháp nghiên cứu :
1. Phơng pháp quan sát
2. Phơng pháp đối chứng
3. Phơng pháp thử nghiệm
4. Phơng pháp trực quan
2.Phần nội dung
2.1 Cơ sở lí luận :
- Phân môn Tập đọc rèn cho học sinh các kĩ năng đọc, nghe và nói Cũng nh ở các lớp dới, thông qua hệ thống bài đọc theo chủ điểm và những câu hỏi tìm hiểu bài, phân môn Tập đọc cung cấp cho học sinh những hiểu biết về thiên nhiên xã hội con ngời, cung cấp vốn từ, tăng cờng khả năng diễn đạt, trang bị một số hiểu biết ban
đầu về văn học và góp phần rèn luyện nhân cách cho học sinh Chính vì vậy, việc rèn đọc để học sinh đạt đợc những yêu cầu nêu trên là việc làm hết sức quan trọng trong việc dạy Tập đọc
2.2 Thực trạng Dạy và học.
Trang 42.2.1 Thuận lợi và khó khăn
Từ năm học 2004 – 2005 đến nay tôi đợc trực tiếp giảng dạy các em học sinh lớp 2,3,4, cũng nh quá trình quan sát, dự giờ việc dạy và học của thầy trò, của các đồng nghiệp trong thời gian trớc đây tôi thấy có những nhận xét sau:
Về ng ời dạy học: Giáo viên khá tôn trọng phơng pháp học mới: “Thầy thiết
kế, trò thi công“ lấy học sinh làm trung tâm Giáo viên cố gắng tìm tòi nghiên cứu
để giảng dạy phân môn tập đọc Tuy nhiên giáo viên chỉ coi trọng một vấn đề đọc thành tiếng to, rõ hoặc có hớng dẫn đọc diễn cảm nhng chỉ lớt qua , rèn đọc diễn cảm cho học sinh còn ít
Về ng ời học: Học sinh đã biết đọc thành tiếng bài văn, bài thơ, đã để ý và
đọc đúng các phụ âm khó Nhng đọc hiểu nắm nội dung bài còn rất ít do vậy cha nêu đợc ý chính của bài mà phải nhờ sự gợi ý của giáo viên, đọc diễn cảm toàn bài văn cha tốt Khi đọc ở các dấu phẩy, dấu chấm còn ngừng nghỉ cha hợp lí còn tùy hứng, cha đọc đúng giọng câu hỏi, câu cảm
Qua điều tra khảo sát chất lợng học sinh ngay từ đầu năm học tôi đều thấy số lợng học sinh đã biết đọc diễn cảm bài văn, bài thơ rất ít Cụ thể điều tra chất lợng
đọc của học sinh lớp 4A đầu năm học 2013 -2014 này, tôi có số liệu cụ thể nh sau:
Tổng số học sinh Đọc nhỏ, ấp úng Đọc to, rõ, lu loát Đọc diễn cảm
2.2.2 Thành công và hạn chế
Trớc thực trạng đó, tôi đã phân tích và tự đặt ra cho mình câu hỏi: phải làm gì? làm nh thế nào? để khắc phục tình trạng đó và nâng cao chất lợng đọc cho học sinh Qua quá trình nghiên cứu tôi đã tiến hành sử dụng phối hợp nhiều phơng pháp nghiên cứu đó là: Phơng pháp điều tra, phơng pháp đối chứng và phơng pháp tổng quát Phơng pháp điều tra không chỉ dừng lại ở điều tra thực trạng mà phải điều tra từng giai đoạn trong suốt năm học ở mỗi giai đoạn tôi đều lấy kết quả đã đạt đợc
để đối chứng với kết quả giai đoạn trớc, với kết quả năm trớc và cuối cùng đi tổng hợp số liệu và rút ra bài học kinh nghiệm
2.2.3 Mặt mạnh, mặt yếu.
Từ yêu cầu thực tiễn của việc dạy tập đọc nói chung và rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh lớp 4, tôi đã tự đặt cho mình phải nhận thức đầy đủ tầm quan trọng, yêu cầu của bộ môn, đặc biệt về nội dung và phơng pháp rèn kĩ năng đọc diễn cảm
để đáp ứng với yêu cầu đề ra
Trong giảng dạy phân môn tập đọc, qua nhiều năm gần đây, tôi đã tích cực nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy, cách truyền thụ kiến thức, đặc biệt là
Trang 5việc rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt, trớc hết trong mọi giờ tập đọc giáo viên cần hớng dẫn học sinh cách phát
âm chuẩn, đọc đúng đắn, có ý thức, trôi chảy, sau đó mới yêu cầu học sinh đọc diễn cảm Trong phơng pháp dạy học những yêu cầu đó gọi là chất lợng đọc đợc thể hiện
đồng thời và chi phối lẫn nhau Tính đúng đắn sẽ nâng cao tốc độ đọc và cho phép
đọc có ý thức hơn Nếu không hiểu cái đang đọc thì không thể đọc lu loát và diễn cảm đợc
2.2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.
Đọc diễn cảm thể hiện ở kĩ năng dùng ngữ điệu, biết nghỉ hơi ở dấu chấm, ngắt hơi ở dấu phẩy, hoặc chỗ cần tách ý, biết đọc liền các tiếng trong từ ghép, từ láy hoặc cụm từ cố định Ngoài ra cần biết đọc đúng giọng câu kể, câu hỏi biết phân biệt giọng ngời dẫn chuyện với từng tuyến nhân vật có tính cách khác nhau Đọc diễn cảm là biểu hiện cao của đọc có ý thức và chỉ thực hiện đựơc trên cơ sở đọc
đúng và đọc nhanh Do vậy dù đọc ở mức độ nào cũng phải yêu cầu phát âm đúng song cũng không nên qua nhấn mạnh ở các phụ âm: tr – ch; r – gi; n – l; s – x làm giọng đọc mất tự nhiên
Để đạt đợc những yêu cầu trên tôi đã tiến hành các biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh nh sau:
2.3 Giải pháp, biện pháp.
2.3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Sau khi nhận lớp, tôi đã ổn định chung tổ chức lớp Qua tìm hiểu điều tra để nắm chắc đối tợng học sinh và lựa chọn, đặc biệt là về kĩ năng đọc và phân loại học sinh theo ba đối tợng:
Đối t ợng 1: Học sinh biết đọc diễn cảm
Đối t ợng 2: Học sinh mới chỉ biết đọc to, rõ, lu loát
Đối t ợng 3: Học sinh đọc nhỏ, lý nhí, ấp úng, ngọng
2.3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.
Dựa vào đó, tôi đã sắp xếp chỗ cho học sinh những em đọc yếu ngồi cạnh những em đọc khá, đọc tốt để đôi bạn cùng tiến Tôi tiến hành công việc tiếp theo là giới thiệu cấu tạo chơng trình môn tập đọc để các em nắm đợc các chủ đề chính trong từng học kì và cả năm học Đồng thời nêu tầm quan trọng, yêu cầu cơ bản về việc rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm giúp các em cảm thụ bài văn, bài thơ của từng chủ đề Hớng dẫn mỗi em đóng một quyển sổ để ghi những câu, những đoạn, bài văn, bài thơ hay có giá trị về nội dung và nghệ thuật
2.3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp.
Trang 6Trớc khi học bài tập đọc, tôi dặn học sinh đọc nhiều lần ở nhà cho trôi chảy
và chuẩn bị trớc phần câu hỏi, tìm hiểu nội dung bài trong sách giáo khoa, đề ra các yêu cầu phù hợp với từng đối tợng học sinh
2.3.4 Mối liên hệ giữa giải pháp, biện pháp.
Sau phần tìm hiểu bài, tôi yêu cầu học sinh đọc thật tốt một đoạn nhằm “ thăm dò” khả năng thể hiện sự cảm nhận nội dung bằng giọng đọc của học sinh
- Qua giọng đọc của học sinh, tôi dẫn dắt , gợi ý để các em phát huy u điểm , khắc phục những hạn chế và tự tìm ra cách đọc hợp lí
Ví dụ : bài Tập đọc “ Khúc hát ru những em bé lớn lên trên lng mẹ”
“ Em Cu tai ngủ trên lng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan/ đừng rời lng mẹ
Mẹ giã gạo/ mẹ nuôi bộ đội Nhịp chày nghiêng/ giấc ngủ em nghiêng
Mồ hôi mẹ rơi/ má em nóng hổi Vai mẹ gầy/ nhấp nhô làm gối ”
Bài đọc nói lên tình yêu của ngời mẹ Tà - ôi đối với con và đối với cách mạng khi đọc bài các con đọc với giọng nh thế nào ? Vậy để thể hiện tốt diều này chúng
ta cần nhấn giọng vào những từ ngữ nào ?
Việc Giáo viên đọc mẫu nhằm minh họa, gợi ý hoặc “ tạo tình huống” cho học sinh nhận xét , giải thích , tự tìm ra cách đọc
Ví dụ : Bài “ Tre Việt Nam”
Giáo viên đọc mẫu, yêu cầu học sinh : Nghe và phát hiện cách đọc của cô ( ngắt nhịp ở chỗ nào, nhấn giọng hay cao giọng, kéo dài giọng ở từ ngữ nào ? Vì sao khi đọc câu thơ có dấu chấm hỏi cô chỉ cần nhấn giọng ở các từ “ lũy, thành” mà không cần đọc cao giọng ở tiếng cuối câu hỏi ?
Thân gầy guộc, lá mong manh /
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi ? Sau đó Giáo viên cho học sinh thực hành luyện đọc diễn cảm ( theo cặp, theo nhóm ) để các em tự rút kinh nghiệm cho mình, hình thành kĩ năng nhận xét và tự nhận xét Tiếp theo tổ chức thi đọc diễn cảm trớc lớp để các em học tập lẫn nhau và
đợc giáo viên động viên , uốn nắn
Tuy nhiên , trớc khi dạy bài đọc tôi cần tìm hiểu kĩ bài dạy xem bài Tập đọc
đó là văn bản nghệ thuật hay là phi nghệ thuật
Trang 7* Đối với văn bản nghệ thuật: Tôi hớng dẫn học sinh đọc diễn cảm thông
qua dẫn dắt, gợi mở giúp các em thể hiện tình cảm, thái độ qua giọng đọc phù hợp với sự việc, hình ảnh, cảm xúc, tính cách nhân vật trong bài , Cụ thể là
Học sinh bớc đầu biết làm chủ giọng đọc, nhấn giọng những từ gợi tả, gợi cảm,từ ngữ chìa khóa làm nổi bật ý chính trong câu
Ví dụ : Bài Tập đọc “ Con sẻ”
Bỗng từ trên cây cao gần đó, một con sẻ già có bọ ức đen nhánh
nh hòn đá rơi trớc mõm con chó Lông sẻ già dựng ng ợc, miệng rít lên tuyệt vọng và thảm thiết Nó nhảy hai ba bớc về phía cái miệng há rộng đầy răng của con chó
Sẻ già lao đến cứu con, lấy thân mình phủ kín sẻ con Giọng nó yếu ớt nhng hung dữ và khản đặc ”
Khi đọc đoạn 2, đoạn 3, Tôi gợi ý HS “Hình ảnh sẻ mẹ lao xuống lấy thân mình che trở cho con đợc tác giả miêu tả rất sinh động, khi đọc đoạn này các con cần nhấn giọng vào những từ ngữ nào?
Học sinh biết nhấn giọng vào những từ gợi tả hành động , dáng vẻ của sẻ già khi lao xuống cứu con
Học sinh biết thể hiện ngữ điệu , sự thay đổi tốc độ, cao độ, cờng độ, trờng
độ phù hợp với từng loại câu kể, câu hỏi, cảm cảm, câu khiến
Ví dụ: Bài Tập đọc “ Ga - vrốt ngoài chiến lũy”
Khi đọc đoạn miêu tả chi tiết thể hiện lọng dũng cảm của Ga – vrốt , giáo viên lu ý học sinh sự thay đổi giọng đọc nh sau :
“ - Cậu làm trò gì đấy ? Cuốc phây rắc hỏi– – – ( Câu hỏi thể hiện sự ngạc nhiên )
- Em nhặt cho đầy giỏ đây !( Câu cảm thể hiện sự bình tĩnh )
- Cậu không thấy đạn réo à ?( Câu hỏi nh nhắc nhở Ga- vrốt không đợc liều
mình)
Ga - vrốt trả lời :
- Có chứ nó rơi nh ma ấy Nhng làm sao nào ?( Khi đọc lên giọng ở câu
hỏi thể hiện sự hồn nhiên )
Cuốc –phây – rắc thắt lên
- Vào ngay !( Câu khiến thể hiện sự đề nghị , mệnh lệnh kèm sự lo lắng )
- Tí ti thôi ! Ga vrốt nói– – ( thể hiện sự tinh nghịnh )
Trong đoạn đọc diễn cảm tôi cũng lu ý học sinh Đối với bài văn xuôi ngoài việc đọc tốt các câu chúng ta còn phải biết ngắt hơi ở chỗ không có dấu câu nhng chỗ đó là chỗ tách ý
Trang 8Ví dụ : Bài tập đọc “ Con sẻ”
HS ngắt câu dài “ Chợt / nó dừng chân và bắt đầu bò, tuồng nh đánh hơi thấy vật gì ” hoặc câu Bỗng / từ trên cây cao gần đó, một con sẻ già có bộ ức đen“
nhánh lao xuống nh hòn đá / rơi trớc mõm con chó ”
Tôi hớng dẫn học sinh đọc phân biệt lời kể của tác giả với lời nhân vật Đọc phân biệt lời của các nhân vật sao cho phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và tính cách của từng nhân vật ( ngờu già , trẻ em , ngời tốt , ngời xấu )
Ví dụ : Bài Tập đọc : “ Khuất phục tên cớp biển”
Trong bài đọc có 2 nhân vật chính là Bác sĩ Ly - một ngời nhân hậu , điềm
đạm nhng nghiêm nghị , cơng quyết và tên cớp biển - chúa tàu hung hãn , dữ tợn
Trớc khi học sinh đọc diễn cảm, tôi yêu cầu các em cần tìm hiểu bài thật kĩ Khi đó HS đọc lời nhân vật sẽ phân biệt đợc giọng đọc dựa vào tính cách nhân vật ( ngời tốt , ngời xấu )
Trong bài cùng là câu hỏi nhng trong đoạn đối thoại sau, tính cách của hai nhân vật thể hiện khác nhau hoàn toàn
“
Chúa tàu trừng mắt nhìn Bác sĩ , quát :
- Có câm mồm không ? ( đọc giọng thể hiện sự hung hãn của tên cớp khi đập
tay xuống bàn quát Bác sĩ Ly)
Bác sĩ điềm tĩnh hỏi :
- Anh bảo tôi phải không ?( giọng tự tin , điềm tĩnh nhng hết sức nghiêm nghị
)
Khi tên chúa tàu cục cằn bảo “phải , bác sĩ nói :”
- Anh cứ uống rợu mãi nh thế thì đến phải tống anh đi nơi khác
Cơn giận của tên cớp thật dữ dội Hắn đứng phắt dậy, rút soạt dao ra, lăm lăm chực đâm Bác sĩ Ly vẫn dõng dạc và quả quyết :
- Nếu anh không cất dao, tôi quyết làm cho anh bị treo cổ trong phiên tòa sắp tới.( giọng đọc bình tĩnh, cơng quyết bảo vệ lẽ phải )
Ngoài ra tôi giúp học sinh thể hiện ngữ điệu phù hợp tình huống miêu tả hay thái
độ cảm xúc của tác giả ( vui, buồn, nghiêm trang, giận giữ )
Ví dụ: Bài Tập đọc “ Con sẻ”
Khi đọc đoạn cuối miêu tả tình cảm của tác giả đối với con chim sẻ bé nhỏ “
Vâng, lòng tôi đầy thán phục, xin bạn đừng cời Tôi kính cẩn nghiêng mình trớc con chim sẻ bé bỏng dũng cảm kia, trớc tình yêu của nó.”
Trang 9HS đọc đoạn với giọng vui, nhấn giọng một số từ ngữ gạch chân thể hiện sự trân trọng, kính phục của tác giả đối với tình yêu của sẻ mẹ đối với sẻ con
Tuy nhiên học sinh đọc diễn cảm nh thế nào còn phụ thuộc vào sự cảm nhận riêng của từng em Tôi không áp đặt cho các em một cách đọc theo khuôn mẫu
* Đối với loại hình văn bản phi nghệ thuật
Giáo viên hớng dẫn HS xác định đợc ngữ điệu đọc sao cho phù hợp với mục
đích thông báo, làm rõ những thông tin cơ bản, giúp ngời nghe tiếp nhận đợc những vấn đề quan trọng hay nổi bật trong văn bản Điều này giúp cho HS khắc phục đợc những cách đọc thiên về hình thức hoặc diễn cảm tùy tiện
Ví dụ : Bài tập đọc “ Vẽ về cuộc sống an toàn”
Học sinh biết đọc đúng bản tin (thông báo tin vui ) đọc rõ ràng, rành mạch , vui tốc độ khá nhanh, lu ý ngắt nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, nghỉ hơi tự nhiên, tách các cụm từ trong những câu khá dài
UNICEF Việt Nam và báo Thiếu niên Tiền phong / vừa tổng kết cuộc thi vẽ
“
tranh của thiếu nhi với chủ đề / Em muốn sống an toàn“ ”
Để học sinh lớp 4 từng bớc hình thành kĩ năng đọc diễn cảm, giáo viên đọc mẫu , giúp học sinh luyện tập thể hiện sự cảm nhận về nội dung, ý nghĩa của bài qua giọng đọc Ngoài việc thống nhất cách đọc chung, mỗi học sinh có cảm thụ riêng , từ đó có cách dọc diễn cảm bộc lộ sự sáng tạo Để phát huy tính sáng tạo của học sinh khi đọc diễn cảm cách tốt nhất là giáo viên tổ chức cho học sinh luyện tập
“ tự bộc lộ” ( trên cơ sở đọc mẫu của giáo viên và kết quả tìm hiểu bài ) qua đó giáo viên điều chỉnh cách đọc cho học sinh , tránh phân tích quá chi tiết về cách đọc (Ví
dụ : Xác định chỗ ngắt hơi, cao giọng , thấp giọng ) rồi sau đó mới chuyển sang luyện đọc và dọc theo một cách giống hệt nhau
Khi học sinh luyện đọc giáo viên phải tạo đợc trong lớp một không khí thoải mái để học sinh dễ trực cảm với bài văn, có tâm trạng chờ đợi và chú ý nghe giáo viên đọc và cũng từ đó các em có thể học tập và bắt chớc thầy
Trong khi rèn đọc diễn cảm tôi thờng xuyên chú ý đến
Những học sinh rụt rè nhút nhát, tôi thờng xuyên khuyến khích không gắt gỏng để các em luống cuống
Đối với học sinh nghịch ngợm phân tán t tởng, không chú ý đến tiết học, tôi thờng để ý thỉnh thoảng chỉ định các em đọc tiếp
Đối với học sinh đọc yếu, ngoài việc hớng dẫn đọc dứt khoát từng từ, cụm từ, với câu dài cho học sinh ngắt hơi đúng chủ đề ra yêu cầu rèn đọc ở nhà, kiểm tra lại
Trang 10những yêu cầu đã đề ra đối với học sinh, việc này phải đợc tiến hành thờng xuyên không đợc ngắt quãng
Tóm lại sau mỗi giờ tập đọc tôi thờng kiểm tra chất lợng đọc của học sinh thông qua đọc thành tiếng (cả 3 đối tợng giỏi + khá + Trung bình) xem các em đã
đọc diễn cảm cha
2.3.5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Qua quá trình giảng dạy, nhờ đã kiên trì bên bỉ áp dụng những biện pháp rèn
đọc nh đã nêu trên Tôi đã tiến hành khảo sát và có số liệu nh sau:
Đọc nhỏ, ấp úng Đọc to, rõ, lu loát Đọc diễn cảm
2.3.6 Kết quả thu đợc qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Qua kết quả khảo sát và số liệu ghi chép tôi rất phấn khởi thấy trong các giờ tập đọc học sinh say mê học và lớp học sôi nổi, kỹ năng đọc diễn cảm đợc nâng cao rõ rệt
Có nhiều em đầu năm học đọc nhỏ lí nhí, cha trôi chảy, đến cuối năm các em đã
đọc to, rõ ràng, lu loát hơn Những em học trung bình khá trở lên đã đọc diễn cảm bài văn theo đúng yêu cầu đề ra Tuy kết quả cha đợc mỹ mãn nh ý nhng đó cũng là thành công bớc đầu nghiên cứu, mày mò ra biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh của mình
Đọc nhỏ, ấp úng Đọc to, rõ, lu loát Đọc diễn cảm
3 Phần kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận: Trên l đây là một vài phơng pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4,
để đạt đợc những kết quả trên qua kinh nghiệm giảng dạy tôi tự rút ra một số kết luận s phạm nh sau:
Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt trớc hết ngời thầy phải có nghiệp vụ
s phạm tốt, đặc biệt đọc mẫu của thầy phải chuẩn, hay, có sức cuốn hút học sinh vì trong khâu rèn đọc thì việc đọc mẫu của thầy giáo có ảnh hởng rất lớn đối với học sinh Các em sẽ theo dõi lắng nghe thầy đọc và coi đó là chuẩn mực để bắt chớc để
so sánh đánh giá với giọng đọc của mình Chính vì vậy thầy cô cũng phải có sự chuẩn bị chu đáo, mỗi từ ngữ cô đọc, nói đều phải chuẩn mực
Giáo viên phải nắm chắc đối tợng học sinh để có những biện pháp dạy học
đạt kết quả cao nhất nhằm phát huy hết tính tích cực trong học tập, tổ chức điều