Thực tế trong thời gian gần đây Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Sở Giáo Dục vàĐào Tạo Hà Nội, Phòng Giáo Dục và Đào Tạo Huyện Thanh Trì cũng đã rấtquan tâm đến vấn đề này, đã phát hành các cuốn
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
Năng lượng có vai trò sống còn đối với cuộc sống con người, nó quyếtđịnh sự tồn tại, phát triển và chất lượng cuộc sống của con người Vai trò củanăng lượng thể hiện cụ thể qua việc sử dụng năng lượng của con người cho cáchoạt động sản xuất, đi lại, xây dựng và đời sống hằng ngày
Chúng ta đang sống trong thời đại dùng rất nhiều điện Điện được dùngtrong cuộc sống hàng ngày: Lò điện, quạt máy, bàn ủi, tủ lạnh, đài, ti vi Điệnđược dùng trong các nhà máy để chế tạo biết bao vật dụng cần thiết, từ vật nhỏnhư cái đinh đến vật lớn như con tàu xuyên đại dương Chúng ta thử tưởngtượng nếu ngày hôm nay không có điện, cuộc sống xung quanh sẽ ra sao? Nếucon người chỉ biết sử dụng, mà không biết giữ gìn, bảo vệ thì nguồn năng lượng
sẽ cạn kiệt, dẫn đến tình trạng thiếu điện, mất điện, ảnh hưởng đến sản xuất,kinh tế, sinh hoạt và cuộc sống của con người
Tuy nhiên, nguồn năng lượng của chúng ta đang dần bị cạn kiệt, gây nênmất cân bằng sinh thái, cạn kiệt các nguồn tài nguyên, ảnh hưởng đến sản xuất,kinh tế, cuộc sống của con người Một trong những nguyên nhân cơ bản gây nêncạn kiệt năng lượng là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người
Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả góp phần giảm lượng khí gây ônhiễm, có tác dụng bảo vệ môi trường: Hiện nay, môi trường trên thế giới và ởViệt Nam đang bị ô nhiễm nặng Một trong những nguồn gây ô nhiễm là khói,bụi bẩn, chất thải từ các nhà máy và phương tiện giao thông Hằng ngày, chúng
ta phải đối mặt với khói bụi của các ống xả từ xe máy, ô tô, bụi đường, khóithan, củi…Vì vậy hiểu biết về năng lượng và giáo dục sử dụng năng lượng tiếtkiệm, hiệu quả trở thành một vấn đề cấp bách có tính chiến lược toàn cầu và làvấn đề có tính xã hội sâu sắc cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi thơ Thực tế trong thời gian gần đây Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Sở Giáo Dục vàĐào Tạo Hà Nội, Phòng Giáo Dục và Đào Tạo Huyện Thanh Trì cũng đã rấtquan tâm đến vấn đề này, đã phát hành các cuốn tài liệu, đăng các bài viết trongcác cuốn tạp chí để hướng dẫn giáo viên cách giáo dục trẻ sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả…Đối với trường mầm non A Tứ Hiệp, ngay từ đầu năm họckhi xây dựng phiên chế chương trình thì nội dung giáo dục trẻ cách sử dụngnăng lượng tiết kiệm, hiệu quả đã được ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo giáoviên thực hiện theo hướng tích hợp vào các nội dung hoạt động chăm sóc vàgiáo dục hàng ngày
Đối với trẻ mẫu giáo nhỡ B1- lớp tôi phụ trách, các cháu đã có những nhậnthức đơn giản về cách sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả như các cháu đãbiết tắt nước khi không sử dụng, khi bật điều hòa phải đóng cửa…Nhưng nhữngnhận thức sâu xa hơn thì các cháu vẫn chưa có như: Sử dụng năng lượng tiếtkiệm, hiệu quả làm giảm lượng khí gây ô nhiễm, bảo vệ môi trường, bảo vệ sứckhỏe cho gia đình và cộng đồng, góp phần giữ gìn nguồn năng lượng đảm bảonhu cầu sử dụng trước mắt cũng như lâu dài của gia đình và cộng đồng Bêncạnh đó, đây là một nội dung mới đòi hỏi người giáo viên phải nghiên cứu tìmtòi, tích cực, khéo léo lồng ghép vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ mới
Trang 2mang lại hiệu quả cao Tuy nhiên, các bạn đồng nghiệp của tôi còn e ngại về nộidung này, đôi khi có lồng ghép vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ nhưngmới chỉ đại khái, qua loa chưa mang lại hiệu quả cao.
Là một giáo viên trẻ, có lòng say mê nhiệt huyết với nghề, với mongmuốn giúp cho 100% trẻ lớp mình có những hiểu biết cơ bản về sử dụng nănglượng tiết kiệm, hiệu quả tôi đã luôn băn khoăn, trăn trở, để tìm ra các biện phápthực hiện hiệu quả Qua một năm tích cực nghiên cứu, áp dụng các biện pháphữu hiệu, trẻ lớp tôi đã được nâng cao tầm hiểu biết và có những kỹ năng sửdụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả Do đó, tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng chị
em đồng nghiệp dưới dạng đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Kinh nghiệm giáo
dục trẻ lớp mẫu giáo nhỡ B1 trường mầm non A Tứ Hiệp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả”.
- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp giáo dục trẻ mẫu giáo nhỡ sử
dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
- Phạm vi áp dụng: Lớp mẫu giáo nhỡ B1 trường mầm non A xã Tứ
Hiệp - Thanh Trì - Hà Nội, năm học 2013 - 2014
Trang 3GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1- CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Năng lượng bao gồm năng lượng tự nhiên và năng lượng nhân tạo cóquan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sựtồn tại, phát triển của con người Năng lượng tiêu thụ trong gia đình thuộc dạngnăng lượng không tái tạo Nguồn tài nguyên năng lượng không tái tạo đang cónguy cơ cạn kiệt, dẫn đến những hậu quả như thiên tai lũ lụt do chặt phá rừng,động đất do hút cạn kiệt dầu, khí trong lòng đất
Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là sử dụng năng lượng một cáchhợp lý, nhằm giảm mức tiêu thụ năng lượng, giảm chi phí năng lượng cho hoạtđộng của các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng mà vẫn đảm bảo nhu cầunăng lượng cần thiết cho các quá trình sản xuất, dịch vụ, sinh hoạt
Tiết kiệm năng lượng mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình và xã hội Sửdụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả góp phần giảm lượng khí gây ô nhiễm, bảo
vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng
Sử dụng năng lượng tiết kiệ
m, hiệu quả góp phần giữ gìn nguồn năng lượng, tiết kiệm chi phí cho cá nhân,gia đình mà còn tiết kiệm cho quốc gia Vì vậy, sử dụng năng lượng tiết kiệm,hiệu quả là trách nhiệm của mỗi người và được đưa vào giáo dục ngay từ lứatuổi mầm non
Giáo dục trẻ mầm non sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là cung cấpcho trẻ những hiểu biết ban đầu ảnh hưởng của cạn kiệt năng lượng đối với môitrường và cuộc sống xung quanh trẻ Từ đó, trẻ biết cách sống tích cực với môitrường, có kỹ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả nhằm đảm bảo sựphát triển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ
Nội dung giáo dục trẻ về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trongtrường mầm non:
- Giáo dục trẻ hiểu biết về năng lượng bao gồm: Điện, nhiên liệu, nănglượng mặt trời, năng lượng gió
- Giáo dục trẻ hiểu biết về lợi ích của năng lượng: Cung cấp ánh sáng, làmmát hoặc làm ấm ở nhà, giúp trẻ và mọi người có thể xem ti vi, nghe đài, làmchín cơm, thức ăn, giúp phương tiện chuyển động, làm khô quần áo
- Thực hiện những yêu cầu, hướng dẫn của người lớn sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả
- Hình thành ở trẻ kỹ năng tự sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả:Không mở cửa sổ, cửa ra vào khi máy điều hòa, máy sưởi đang hoạt động, tắtđèn, tắt quạt khi ra khỏi phòng, không được mở cánh cửa tủ lạnh trong thời gianquá dài, luôn đóng kín cửa tủ, tắt đài khi không nghe, tắt ti vi khi không xem, tắtmáy tính khi không sử dụng
- Hình thành hành vi luôn sử dụng điện, năng lượng an toàn
- Hình thành hành vi, thái độ sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng
- Hình thành ở trẻ ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện, nước,bảo vệ nguồn nước, cây xanh
Trang 4Các nội dung trên có thể tiến hành giáo dục trẻ trong các hoạt động học vàtrong các hoạt động hằng ngày, mọi lúc, mọi nơi, trong những tình huống, thờiđiểm thích hợp.
2 CƠ SỞ THỰC TIỄN:
2.1 Mô tả thực trạng:
- Trường mầm non A xã Tứ Hiệp nằm trên địa bàn thôn Cương Ngô xã
Tứ Hiệp huyện Thanh Trì ngoại thành Hà Nội Trường được tách ra từ trườngmầm non Tứ Hiệp và hoạt động độc lập từ tháng 9/2008 Trường đạt chuẩn quốcgia mức độ 1 vào tháng 2/2009, 4 năm liên tục đạt danh hiệu tập thể lao độngxuất sắc cấp thành phố Năm 2012, trường được nhận bằng khen của Bộ GiáoDục và Đào Tạo Năm 2013, trường được nhận bằng khen của Thủ TướngChính Phủ Khung cảnh sư phạm của trường luôn xanh - sạch - đẹp, phòng lớprộng rãi, được đầu tư nhiều đồ dùng, đồ chơi và cơ sở vật chất phục vụ chăm sócgiáo dục trẻ
- Năm học 2013 - 2014 tôi được Ban giám hiệu trường mầm non A xã TứHiệp phân công phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ B1 (4 - 5 tuổi) tại khu Cương Ngô
1 Lớp có 4 cô giáo, bản thân tôi đang theo học lớp đại học sư phạm mầm non, 2
cô giáo cùng lớp đã tốt nghiệp đại học sư phạm mầm non, 1 cô có trình độ trungcấp
- Lớp mẫu giáo nhỡ B1 có tổng số 65 cháu, trong đó có 27 cháu gái và 38cháu trai
- Phụ huynh của trẻ rất nhiệt tình ủng hộ các hoạt động của trường, lớp
Với tình hình thực trạng như trên trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn như sau:
2.2 Điều kiện thuận lợi :
- Bản thân tôi là một giáo viên trẻ luôn nhiệt tình tâm huyết với nghề, hamhọc hỏi, trau dồi kiến thức, có trình độ nghiệp vụ, chuyên môn vững vàng
- 100% trẻ đúng độ tuổi 4 - 5 tuổi, 45/65 = 69.2% trẻ đã học qua lớp nhàtrẻ, mẫu giáo bé nên nhiều trẻ cũng đã có thói quen, hành vi về việc sử dụngnăng lượng tiết kiệm, hiệu quả
- Lớp rộng rãi, thoáng mát, đầy đủ cơ sở vật chất Nhà trường đầu tư đồdùng đồ chơi, trang thiết bị tương đối đầy đủ cho cả cô và trẻ để phục vụ cho cáchoạt động chăm sóc giáo dục trẻ và các hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm,hiệu quả
- Nhiều phụ huynh trẻ rất nhiệt tình quan tâm tới việc học tập của các con,đóng góp nhiều cây xanh, nguyên vật liệu phế thải đã qua sử dụng cho lớp
2.3 Điều kiện khó khăn:
- Sĩ số trẻ của lớp rất đông (65 cháu) nên còn gặp khó khăn khi tổ chứccác hoạt động Bên cạnh đó lớp có nhiều bé trai rất hiếu động nên việc đưa trẻvào nề nếp còn rất khó khăn Nhiều trẻ là con em của các gia đình ở các tỉnhkhác đến tạm trú làm ăn sinh sống nên mức độ nhận thức của trẻ không đồngđều
- Bản thân các giáo viên của lớp tuổi nghề còn ít nên chưa có được nhiềukinh nghiệm về giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
Trang 5- Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy, chăm sóc giáo dụctrẻ được đầu tư tương đối đầy đủ Tuy nhiên nhiều loại đồ dùng, đồ chơi đã cũtrẻ học nhiều nên nhàm chán, một số đồ dùng phục vụ hoạt động sử dụng nănglượng tiết kiệm, hiệu quả còn thiếu.
- Một số phụ huynh trẻ làm nghề tự do, buôn bán, bận nhiều công việcnên nhiều khi còn chưa quan tâm chú trọng đến việc học của trẻ Sự phối hợpcùng cô giáo rèn nề nếp cho trẻ ở nhà còn hạn chế
- Mặt khác, nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quảtrong trường mầm non không được xây dựng theo chương trình giáo dục riêng lẻ
mà được lồng ghép vào các nội dung của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ.Bên cạnh đó, các tài liệu về giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả chotrẻ mầm non còn ít, nên giáo viên chúng tôi có ít tài liệu để tham khảo và họctập
Xuất phát từ những thuận lợi và khó khăn trên, bản thân tôi đã trăn trở suynghĩ để tìm ra những biện pháp giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệuquả Bước đầu đã thu được những kết quả đáng khích lệ trên trẻ
3 CÁC BIỆN PHÁP:
3.1 Biện pháp 1: Khảo sát, đánh giá trẻ.
* Để nắm được mức độ nhận thức của trẻ về sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả Nên ngay từ đầu năm học (tháng 9/2013) giáo viên phải tiếnhành đánh giá chất lượng học sinh đầu năm Từ đó, giáo viên sẽ tự xây dựng chomình những kế hoạch cụ thể để giáo dục trẻ trong năm học và tìm ra nhữngphương pháp, biện pháp phù hợp nhất để lồng ghép tích hợp vấn đề giáo dục sửdụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vào các nội dung của chương trình chămsóc, giáo dục trẻ Nhằm bồi dưỡng, giáo dục kịp thời cho những trẻ còn yếukém
* Cách làm: Từ tuần 2 tháng 9 năm 2013, tôi và các giáo viên cùng lớp
đã chia số trẻ trong lớp thành 4 nhóm, mỗi cô sẽ chịu trách nhiệm theo dõi, đánhgiá, khảo sát chất lượng của nhóm trẻ mà mình phụ trách Để đánh giá mức độnhận thức của trẻ về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả Tôi và cácgiáo viên cùng lớp đã xây dựng nên hệ thống các câu hỏi, đặt ra các tình huống,
tổ chức một số hoạt động quan sát, lao động, dạo chơi, tham quan, trải nghiệmcho trẻ tham gia Thông qua kết quả của các hoạt động đó mà tôi và giáo viêncùng lớp đã đánh giá được mức độ nhận thức của trẻ về việc sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả Kết quả đánh giá của trẻ được ghi vào bảng đánh giá riêngcủa mỗi trẻ với các tiêu chí cần đạt cho trẻ mầm non
Sau đây tôi xin minh hoạ bảng đánh giá mức độ nhận thức của trẻ lớp mình:
Trang 6BẢNG ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VỀ SỬ DỤNG NĂNG
LƯỢNG TIẾT KIỆM, HIỆU QUẢ
( LỨA TUỔI MẪU GIÁO NHỠ 4 -5 TUỔI)
Họ và tên trẻ: Ngày sinh: Học sinh lớp: Trường mầm non :
TT MỤC TIÊU GIÁO DỤC TRẺ VỀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
CHƯA ĐẠT
VỀ KIẾN THỨC
1 - Trẻ có những hiểu biết về một số dạng năng lượngthường hay sử dụng trong gia đình và nhà trường.
2
- Trẻ có những hiểu biết đơn giản về một số loại hình
năng lượng như năng lượng mặt trời, năng lượng gió,
năng lượng nước
3
- Trẻ biết về lợi ích của năng lượng: Cung cấp ánh
sáng, làm mát hoặc làm ấm ở nhà, giúp trẻ và mọi
người có thể xem ti vi, nghe đài, làm chín cơm, thức
ăn, giúp phương tiện chuyển động, làm khô quần áo
4 - Trẻ có những kiến thức đơn giản về cách sử dụngnăng lượng trong gia đình và trường mầm non
5 - Biết những việc nên làm và không nên làm để tiếtkiệm năng lượng.
VỀ KỸ NĂNG, HÀNH VI
6 - Có thói quen sống gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh cánhân, vệ sinh môi trường sạch sẽ.
7
- Tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ môi
trường với những công việc vừa sức với trẻ để bảo vệ
nguồn năng lượng
8 - Tiết kiệm, chia sẻ và hợp tác với bạn bè và nhữngngười xung quanh.
9 - Có thói quen tiết kiệm các nguồn năng lượng: Tiếtkiệm nước, tiết kiện điện
10
- Có phản ứng với hành vi của con người không biết
tiết kiệm năng lượng
11
- Có một số kỹ năng, hành vi về tiết kiệm năng lượng
như: khi ra khỏi phòng thì phải tắt điện; tắt quạt, tắt
đài, tắt ti vi khi không sử dụng
VỀ THÁI ĐỘ, TÌNH CẢM
12 - Yêu thích và gần gũi với thiên nhiên
Trang 713 - Có thái độ không đồng tình với người không biết sử
dụng năng lượng tiết kiệm
14 - Quan tâm đến các vấn đề về môi trường của trường,
lớp học, gia đình; Tích cực tham gia vào các hoạt động
bảo vệ môi trường như: Vệ sinh thân thể, sắp xếp đồ
dùng, đồ chơi, giữ gìn lớp học sạch sẽ, chăm sóc vật
nuôi, cây trồng, thu gom lá, rác thải ở sân trường…
TỔNG
Tứ Hiệp, ngày … tháng… .năm…
Giáo viên đánh giá
(Ký tên)
* Kết quả đạt được: Sau khi tiến hành khảo sát, đánh giá chất lượng học
sinh đầu năm Kết quả đánh giá mức độ nhận thức của trẻ về sử dụng nănglượng tiết kiệm, hiệu quả, đã được tổng hợp từ các bảng đánh giá cá nhân từngtrẻ như sau:
KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC CỦA TRẺ LỚP MẪU GIÁO NHỠ B1 - TRƯỜNG MẦM NON A XÃ TỨ HIỆP
* Các bài thơ, bài hát, đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ, trò chơi, câu
chuyện có nội dung gần gũi, dễ nhớ, phù hợp với trẻ Vì vậy khi trẻ được họctập những kiến thức, kỹ năng mà lại thông qua các bài hát, bài thơ, đồng dao, cadao, thành ngữ, tục ngữ, câu chuyện, trò chơi thì trẻ rất thích, hứng thú Thôngqua các bài hát, bài thơ, câu chuyện, đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ, tròchơi trẻ sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và nhớ rất lâu Từ đó
sẽ trở thành một tiềm thức ăn sâu trong ý thức của trẻ
* Cách làm: Tôi sưu tầm các bài hát có nội dung giáo dục sử dụng năng
lượng tiết kiệm, hiệu quả trong các tuyển tập bài hát dành cho trẻ mầm non Cácbài thơ, đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ, câu chuyện, trò chơi, tôi cũng sưutầm trong các quyển tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố Bêncạnh đó, ngày nay công nghệ thông tin hiện đại cập nhật thường xuyên, nên tôicũng sưu tầm được một số câu chuyện, bài hát trên mạng
* Kết quả đạt được: Tôi đã sưu tầm và sáng tác được như sau:
a Đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ: Qua các câu đồng dao, ca dao,
Trang 8thành ngữ, tục ngữ này trẻ sẽ học tập được những kinh nghiệm về sử dụng nănglượng tiết kiệm, hiệu quả.
- Số lượng: 4 câu
(Nội dung các câu đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ kèm theo ở phần phụ lục 2.1)
b Bài hát:
- Em yêu cây xanh: Hoàng Văn Yến
- Khám tay: Đào Việt Hưng
- Mưa rơi: Dân ca Xá
- Ra chơi vườn hoa: Văn Tấn
- Cho tôi đi làm mưa với: Hoàng Hà
- Trồng cây: Phạm Tuyên
- Cháu vẽ ông mặt trời: Tân Huyền
c Thơ ca:
- Những bài thơ trong chương trình:
+ Cây dây leo: Xuân Tiến
+ Ông mặt trời óng ánh: Ngô Thị Bích Hiền
+ Gió: Xuân Quỳnh
- Những bài thơ ngoài chương trình:
+ Nước: Thụy Anh
+ Tiết kiệm nước: Thu Thủy
+ Rửa tay: Tâm Giao
- Trò chơi: Phân loại hành vi nên, không nên
- Trò chơi: Nối nhiên liệu với các đồ dùng sử dụng nhiên liệu
- Trò chơi : Khoanh tròn các cách tiết kiệm năng lượng
(Nội dung các trò chơi kèm theo ở phần phụ lục 2.3)
e Câu chuyện: Tôi đã sáng tác một số câu chuyện để kể cho trẻ, nhằm
mục đích giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
+ Truyện: Lớp Bin mất điện (tự sáng tác)
(Nội dung các câu chuyện kèm theo ở phần phụ lục 2.4)
g Các thí nghiệm khoa học:
- Thí nghiệm: Làm thế nào để nhìn thấy vật trong hộp: giúp trẻ nhận
biết được nhờ ánh sáng mà ta có thể nhìn thấy được các vật trong cuộc sống
( Hình ảnh 1 minh họa ở phần phụ lục 1)
Trang 9- Thí nghiệm: Nguồn ánh sáng: Giúp trẻ nhận biết được ánh sáng và
nguồn phát sáng
- Thí nghiệm: Tại sao các vật lại nóng lên: Giúp trẻ nhận biết được ánh
nắng mặt trời làm các vật nóng lên và các vật hấp thu nhiệt
- Thí nghiệm: Gió có từ đâu: Giúp trẻ nhận biết được gió có từ đâu và
cảm nhận được gió thổi như thế nào
( Hình ảnh 2 minh họa ở phần phụ lục 1)
- Thí nghiệm: Bé làm sạch nước: Trẻ hiểu được cách làm cho nguồn
nước được trong sạch.
- Thí nghiệm: Nước đẩy được vật chạy như thế nào: Trẻ hiểu được
nước cũng có sức mạnh nhất định có thể đẩy vật
- Thí nghiệm: Những đồ vật bay và không bay: Giúp trẻ nhận biết và
phân biệt được những thứ gió có thể thổi bay và có những thứ gió không thổibay
(Nội dung các thí nghiệm kèm theo ở phần phụ lục 2.5)
3.3 Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả theo các chủ đề.
* Trong chương trình giáo dục mầm non, nội dung giáo dục sử dụng năng
lượng tiết kiệm, hiệu quả cho trẻ lứa tuổi mầm non được tích hợp trong từng chủ
đề, từng hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ Căn cứ vào nội dungtừng chủ đề và các hoạt động trong ngày, giáo viên lựa chọn nội dung giáo dụcphù hợp để lồng ghép tích hợp vào các hoạt động dạy trẻ Nhưng vẫn phải đảmbảo các nguyên tắc sau:
- Nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả xuất phát từcuộc sống thực tế của trẻ, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, hướng tớiviệc hình thành ý thức và kỹ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
- Triển khai nội dung giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quảcần đảm bảo tuyệt đối an toàn cho trẻ
* Cách làm: Căn cứ vào mục đích yêu cầu và nội dung của từng chủ đề,
căn cứ vào nguyên tắc lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả Ngay từ đầu năm học tôi đã lựa chọn nội dung giáo dục trẻ
sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả để xây dựng kế hoạch giáo dục theo cácchủ đề phù hợp với lứa tuổi của trẻ
* Kết quả đạt được: Qua thời gian nghiên cứu tôi đã xây dựng được kế hoạch
giáo dục trẻ cách sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả theo các chủ đề nhưsau:
KẾ HOẠCH GIÁO DỤC TRẺ LỚP MGN B1
SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM, HIỆU QUẢ
NĂM HỌC 2013 - 2014.
1 TRƯỜNG * Về con người và môi trường sinh hoạt trong trường mầm
Trang 10MẦM NON
non:
+ Đồ dùng để thắp sáng: Bóng đèn tuýp, đèn tròn, đèntrùm, đèn bàn,…
+ Đồ dùng nghe, nhìn: Catset, ti vi,…
+ Đồ dùng phục vụ trong ăn uống: Tủ lạnh, lò vi sóng, bếpđiện, ấm đun điện, nồi cơm điện,…
+ Đồ dùng phục vụ sinh hoạt: Máy giặt, bình nóng lạnh,quạt, máy điều hòa,…
+ Hiểu môi trường mầm non bao gồm: Lớp có những thiết
bị sử dụng điện và năng lượng như: Ti vi, đầu, máy tính, điều hòa, vòi nước…
+ Xây dựng môi trường bằng hành vi phù hợp: Vứt rácđúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi, quét dọn, laubụi, yêu quý giữ gìn bảo vệ các đồ dùng, đồ chơi ở nhà, ởtrường, chăm sóc các con vật nuôi, cây trồng, tham gia laođộng hàng ngày
* Lợi ích của điện trong gia đình, lớp học:
+ Giúp cho đèn sáng để cung cấp ánh sáng
+ Giúp quạt, máy điều hòa chạy để làm mát hoặc làm ấm.+ Giúp cho ti vi, đài hoạt động
+ Giúp tủ lạnh hoạt động để làm đá và giữ thức ăn, hoaquả không bị ôi thiu
+ Giúp nồi cơm điện nấu chín cơm, ấm đun nước đun sôinước
* Cách sử dụng năng lượng tiết kiệm ở gia đình và ở lớphọc:
+ Tắt đèn, quạt, ti vi, máy vi tính khi không sử dụng
+ Không mở cửa sổ, cửa ra vào khi máy điều hòa đang bật.+ Không mở tủ lạnh lâu
2
BÉ VÀ
GIA ĐÌNH
- Về nhu cầu sống của con người:
+ Bé cần điện để đọc sách, xem tivi, nghe nhạc…
+ Biết quý trọng và giữ gìn đồ dùng, đồ chơi và áo quần
* Bé cần làm gì để tiết kiệm năng lượng:
+ Có ý thức tiết kiệm điện, nước, nhiên liệu, lương thực, thực phẩm trong sinh hoạt hàng ngày
Trang 11+ Không mở cửa sổ, cửa ra vào khi máy lạnh đang hoạtđộng.
+ Tắt đèn, tắt quạt khi ra khỏi phòng
+ Không được mở cánh cửa tủ lạnh trong thời gian dài,luôn đóng kín cửa tủ
+ Tắt đài, tắt tivi, tắt đầu đĩa hoặc máy vi tính khi không
sử dụng
+ Trẻ biết những thiết bị nào cần sử dụng thì mới bật, còn thiết bị nào không cần thiết thì tắt
+ Tạo môi trường nhà ở xanh sạch
- Trẻ nhận biết đồ vật và nơi nguy hiểm: Nhận biết kí hiệunơi nguy hiểm, không tự mình đến gần nơi chứa nước, kể
cả xô nước, chậu nước, giếng nước, ao, hồ, ổ cắm điện vànhững thiết bị điện; không nghịch lửa, bao diêm, bật lửa…
* Có ý thức, hành vi tiết kiệm năng lượng:
+ Trẻ chú ý quan sát và bắt chước những việc làm củangười lớn: Khi ra khỏi nhà phải tắt điện; tắt quạt, tắt đài,tắt ti vi khi không sử dụng
+ Có thái độ không đồng tình với những người không có ýthức tiết kiệm năng lượng
+ Nhận ra người sử dụng năng lượng tiết kiệm, sử dụngkhông tiết kiệm
- Liên hệ trực tiếp tới bản thân: Trẻ có thể làm gì để sửdụng năng lượng một cách tiết kiệm, hiệu quả
4 MÙA XUÂN TẾT VÀ
- Môi trường trong dịp tết dễ bị ô nhiễm do có nhiều người
đi lại thăm hỏi, tham quan, nhiều xe cộ đi lại trênđường Mùa xuân là mùa lễ hội, nhiều người đi chùa, đihội, có tập tục ngày xuân đi hái lộc, bẻ cây, bẻ cành
- Biện pháp tiết kiệm năng lượng: Khuyến khích mọingười đi bộ, sử dụng các phương tiện giao thông côngcộng như đi xe buýt thay cho việc sử dụng xe máy để tiếtkiệm nhiên liệu
- Có ý thức và nhắc nhở mọi người xung quang mình biếttiết kiệm các nguồn năng lượng
5 THẾ GIỚI - Mối quan hệ của động vật, thực vật với môi trường: Cây
Trang 12- Nhận biết các đồ dùng sử dụng nhiên liệu trong gia đình:
Đồ dùng sử dụng xăng dầu: máy bơm, ô tô, xe máy
- Lợi ích của nhiên liệu (xăng, dầu, gas, củi, rơm, rạ)+ Giúp cho các phương tiện giao thông như xe máy, xe ô
tô, tàu hỏa chạy được
+ Giúp các thiết bị, đồ dùng hoạt động như bếp gas, bếpcủi để nấu chín thức ăn
- Sử dụng nhiên liệu tiết kiệm:
+ Giới thiệu cho trẻ cách tiết kiệm xăng dầu: Đi xe đạp, đi
bộ thay cho việc đi ô tô, xe máy; tái sử dụng các túi nilông cũ
- Năng lượng mặt trời
- Năng lượng gió
- Năng lượng nước
* Lợi ích của năng lượng sạch:
- Lợi ích của năng lượng mặt trời:
+ Năng lượng mặt trời có thể tạo ra điện: Nên lắp đặt những tấm pin thu nạp ánh nắng mặt trời lên mái nhà để tạo ta điện sử dụng trong nhà
+ Sử dụng năng lượng mặt trời làm khô quần áo, thay cho việc sấy khô hoặc là quần áo
+ Nhà kính sử dụng năng lượng mặt trời để sưởi ấm làm cho cây cối phát triển
+ Năng lượng mặt trời có thể làm cho ô tô chuyển động
- Lợi ích năng lượng gió:
Trang 13+ Những chiếc tua – bin khổng lồ có thể sử dụng năng lượng gió tạo ra điện.
+ Thuyền sử dụng sức gió để chạy trên sông, trên biển.+ Chúng ta dùng sức gió để diều bay lên bầu trời
- Lợi ích năng lượng nước:
+ Sử dụng sức nước để giã gạo, cắt gỗ
+ Sử dụng sức nước để tạo ra điện
- Giáo dục trẻ học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại luôn tiếtkiệm, không lãng phí nguồn năng lượng sẵn có
3.4 Biện pháp 4: Tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong mọi hoạt động học tập, vui chơi, lao động, sinh hoạt của trẻ theo các chủ đề.
* Nội dung giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không chỉ
được lồng ghép tích hợp dạy trẻ trong các giờ học theo chủ đề Mà còn được tíchhợp dạy trẻ trong mọi hoạt động vui chơi, lao động, sinh hoạt của trẻ một ngày.Nhằm ôn luyện củng cố kiến thức, rèn kỹ năng hành vi, thái độ cho trẻ, để nó trởthành một thói quen ăn sâu vào trong ý thức, hành vi của trẻ
* Cách làm: Trong mọi hoạt động của trẻ một ngày, tôi luôn đưa các nội
dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vào dạy trẻ một cách hợp
lý, nhẹ nhàng
- Ví dụ: Đưa nội dung giáo trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả
vào hoạt động một ngày của trẻ 4 - 5 tuổi với chủ đề bé và gia đình.
Hoạt động trong giờ đón, trả trẻ, thể dục sáng:
+ Cô trò chuyện với trẻ, cho trẻ kế về những thiết bị, vật dụng trong giađình sử dụng điện
+ Cho trẻ lựa chọn những vật dụng sử dụng điện, xăng dầu, gas…trong đồchơi gia đình
+ Khi cho trẻ ra sân tập thể dục cô trò chuyện cho trẻ biết lợi ích của ánhnắng buổi sáng đối với cơ thể
Hoạt động có chủ đích:
Hoạt động khám phá khoa học: “Đồ dùng sử dụng điện trong gia đình”.
+ Tôi cho trẻ trải nghiệm về các đồ dùng sử dụng điện trong gia đình.+ Qua các hoạt động trải nghiệm, đưa ra tình huống cho trẻ dự đoán, quansát bằng hình ảnh thật, tôi cung cấp cho trẻ những kiến thức đơn giản về đặcđiểm của các đồ dùng sử dụng điện trong gia đình đó như: Khi cắm bàn là vàođiện thì sẽ sử dụng được, Muốn gạo chín thành cơm thì phải cắm điện,…Khi sửdụng điện cô giáo dục trẻ sử dụng tiết kiệm điện như là: Tắt các đồ dùng điệnkhi không sử dụng, chỉ sử dụng khi cần thiết: Nóng thì mới bật quạt; Khi học bài
Trang 14thì mới bật đèn học; khi quần áo nhàu thì sử dụng bàn là…Giáo dục trẻ sử dụngđiện an toàn: Khi trời mưa to giông bão thì không nên sử dụng các đồ dùng điện,chân hoặc tay ướt không nên sờ vào đồ dùng điện và ổ cắm điện, chỉ sử dụngnhững đồ dùng điện đơn giản như: Bật, tắt công tắc đèn, quạt, ti vi …
+ Mở rộng: Tôi cung cấp cho trẻ thêm những đồ dùng sử dụng điện khác:
Ti vi, tủ lạnh, điều hòa, máy vi tính, máy giặt, xe đạp điện, bình nóng lạnh, bếpđiện…
+ Giáo dục trẻ: Có những hành động thiết thực, vừa sức của trẻ để sửdụng điện tiết kiệm Góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên điện đang dần bị cạnkiệt Giáo dục trẻ có ý thức tiết kiệm điện ở mọi lúc, mọi nơi Nhắc nhở mọingười trong gia đình cùng thực hiện
+ Sau khi đàm thoại trò chuyện cung cấp kiến thức, mở rộng thực tế tôi tổchức cho trẻ chơi một số trò chơi nhằm ôn luyện củng cố những kiến thức trẻ
vừa được học như: Trò chơi Đội nào nhanh nhất: Thi đua giữa 3 đội lên chọn các hình ảnh đồ dùng sử dụng điện trong gia đình Trò chơi Ai giỏi nhất: Trẻ
khoanh tròn các hành vi sử dụng điện đúng
Hoạt động tạo hình: Vẽ ngôi nhà tiết kiệm năng lượng.
+ Tôi cung cấp cho trẻ biết các kiểu nhà tiết kiệm năng lượng: Ngôi nhà
có nhiều cửa sổ, ngôi nhà nhiều cây xanh, ngôi nhà sử dụng pin năng lượng mặttrời
- Cô trò chuyện với trẻ, cho trẻ kể về những thiết bị, vật dụng trong gia đình
sử dụng điện từ đó thảo luận trách nhiệm của trẻ trong việc sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả như: Tắt quạt, đèn, ti vi, máy vi tính…Khi không sử dụngđến
- Nhắc nhở mọi người trong gia đình cùng thực hiện
(Một số giáo án tiêu biểu có lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đạt được hiệu quả cao khi dạy trẻ - phần phụ lục 3)
Hoạt động ngoài trời:
+ Quan sát và nhận biết phương tiện nào trong gia đình sử dụng điện, xăngdầu…Từ đó trò chuyện giáo dục trẻ: Khi dừng xe phải tắt máy, nên sử dụng xeđạp để tiết kiệm nhiên liệu
+ Trẻ chơi tự chọn nhắc nhở trẻ không chạy nhảy, không giẫm lên cỏ,không hái hoa, bẻ cành cây, chơi nhẹ nhàng bảo vệ các đồ chơi ở sân trường đểchơi được lâu
Hoạt động góc:
+ Nhắc nhở trẻ chơi giao tiếp với nhau nhưng không gây ồn ào, khôngvứt, ném đồ chơi để bảo vệ đồ chơi, sau khi trẻ chơi xong biết cất đồ chơi gọngàng, đúng nơi quy định
+ Góc sách truyện: Dạy trẻ cầm sách đúng chiều, không cuộn sách, khôngtẩy xoá, không xé sách chuyện, mở nhẹ nhàng từng trang Xem sách ảnh vềnhững thiết bị trong gia đình sử dụng điện và cách sử dụng điện tiết kiệm, hiệuquả
+ Góc thiên nhiên: Dạy trẻ chăm sóc cây, tưới cây, gieo hạt, nhặt cỏ chobồn cây, bảo vệ cây, làm các thí nghiệm về cây xanh với ánh sáng và nước, thí
Trang 15nghiệm hiệu ứng nhà kính, thí nghiệm nước ô nhiễm, làm sạch nước bẩn, thínghiệm với kính lúp.
+ Góc nội trợ: Dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước, thực phẩm, thu gom đồdùng gọn gàng sau khi chế biến các món ăn
+ Góc tạo hình: Vẽ, xé dán ngôi nhà đặc biệt: Ngôi nhà có nhiều cửa sổ.Dạy trẻ dùng các nguyên vật liệu, phế thải, chai lọ đã qua sử dụng để làm thànhsản phẩm theo ý tưởng của trẻ Dạy trẻ tiết kiệm các đồ dùng như: Keo dán, hồ,giấy
+ Góc gia đình: Mua sắm các đồ dùng tiết kiệm điện, tắt các đồ dùng điệnkhi không dùng đến…
Vệ sinh trước khi ăn:
+ Trước khi rửa tay, hỏi trẻ “Phải làm thế nào để tiết kiệm nước?”
+ Tôi nhắc trẻ vặn vòi nước vừa phải, rửa xong vặn chặt vòi nước lại, rửagọn gàng, không làm nước bắn ra ngoài
Giờ ăn cơm:
+ Nhắc nhở trẻ tiết kiệm thức ăn, ăn hết xuất, nếu có thức ăn thừa thì gomlại để làm thức ăn cho các con vật: Chó, mèo, gà, lợn Sau khi ăn xong biết xếpthìa bát gọn gàng, nhẹ nhàng
+ Ăn xong biết lau miệng, xúc miệng nằng nước muối, uống nước, dạy trẻtiết kiệm nước bằng cách lấy cốc hứng nước, không để nước chảy ra ngoài, vặn
đủ nước uống không vặn nhiều thừa đổ đi rất lãng phí
+ Cô cùng trẻ xây dựng nội quy sử dụng điện trong lớp
Nêu gương và trả trẻ:
+ Khen ngợi những hành vi tốt của trẻ đã thực hiện có ý nghĩa bảo vệ môitrường: tiết kiệm nước, quét dọn…
+ Khen ngợi trẻ mặc trang phục đầu tóc gọn gàng
* Kết quả đạt được: Sau khi áp dụng biện pháp này tôi thấy trẻ lớp tôi đã có
những tiến bộ rõ rệt theo từng ngày Trẻ nắm được các kiến thức cơ bản mà giáoviên cung cấp, hình thành thói quen, hành vi, kỹ năng, tình cảm tốt về vấn đề sửdụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả hơn Bản thân tôi có nhiều kinh nghiệmtrong việc tổ chức các hoạt động một ngày của trẻ có lồng ghép nội dung giáodục về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả Soạn được nhiều giáo án hay đạthiệu quả cao khi dạy trẻ được Ban giám hiệu nhà trường đánh giá cao về mặtchuyên môn và sáng tạo
Trang 163.5 Biện pháp 5: Trang trí, xây dựng môi trường giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
* Do đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là tư duy trực quan hình tượng Nên
bậc học mầm non có một đặc thù riêng khác hẳn so với các cấp học khác Lớphọc phải được trang trí và xây dựng môi trường học tập theo các góc phù hợpvới từng chủ đề dạy trẻ Việc trang trí lớp, xây dựng môi trường học tập ởtrường mầm non là một việc rất quan trọng, không thể thiếu mà ở bất cứ nhómlớp nào cũng phải thực hiện Trang trí lớp xây dựng môi trường học tập nhằmcung cấp cho trẻ những hình ảnh, kiến thức về các góc chơi, nhóm hoạt độngcủa trẻ Trẻ vừa học, vừa được chơi ở trên các mảng tường được xây dựng mở
đó Hàng ngày trẻ đến lớp được quan sát, nhìn thấy các hình ảnh trang trí trêncác mảng tường vì nó rất nổi bật
* Cách làm: Bên cạnh các mảng tường có hình ảnh trang trí đặc trưng của
từng góc chơi Tôi trang trí thêm các hình ảnh có nội dung giáo dục sử dụngnăng lượng tiết kiệm gắn ở từng góc như:
- Nội quy các góc chơi: Cất đồ chơi gọn gàng, không làm ồn
(Ảnh minh họa số 3, số 4)
- Nội quy của lớp học: Tôi thiết kế dưới dạng các biển báo các hành vi trẻnên làm để tiết kiệm năng lượng như: Tắt điện trước khi ra khỏi phòng, đóngcửa khi bật điều hòa, tắt máy tính khi không sử dụng Bên cạnh đó, tôi còn làmmột số biển báo cấm để sử dụng điện an toàn như: Bé không được tự cắm và rútphích điện, không sờ tay vào công tắc điện khi tay hoặc chân ướt, không chạmvào các dây điện bị đứt
*Kết quả đạt được: Áp dụng biện pháp này tôi thấy trẻ lớp mình có
nhiều tiến bộ Môi trường học tập của trẻ được trang trí đẹp, khoa hoc, hợp lý vàsáng tạo Các hình ảnh biểu tượng giáo dục trẻ xuất hiện ở mọi nơi, mọi chỗ nêntrẻ rất có ý thức thực hiện theo
3.6 Biện pháp 6: Làm gương cho trẻ bắt chước.
* Là một giáo viên chủ nhiệm lớp với mong muốn giúp trẻ lớp mình có
những nhận thức, hành vi, kỹ năng tốt để góp phần vào việc sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả Ngoài việc giáo dục trẻ kiến thức, hành vi thái độ mọi lúcmọi nơi trong hoạt động một ngày của trẻ thì giáo viên cũng phải là một tấmgương để cho trẻ học tập, bắt chước Chính vì vậy bản thân tôi đã không ngừnghọc tập, tự rèn luyện bản thân có những hành động, tác phong chuẩn mực mọilúc mọi nơi để cho trẻ lớp mình học tập và noi theo
* Cách làm: Trong mọi hành động của mình ở trường cũng như ở nhà tôi
luôn luôn thực hiện nguyên tắc: Tiết kiệm, chống lãng phí Hàng ngày, tôi cùng
Trang 17các giáo viên của lớp mình luôn thực hiện các hành động nhằm tiết kiệm nănglượng như: Tắt điện trước khi ra khỏi phòng, tắt máy tính khi không sử dụng
Đồ đạc trong lớp sau khi sử dụng đều được vệ sinh sạch sẽ cất đúng nơi quyđịnh Tôi luôn gương mẫu và nhắc nhở trẻ lớp mình biết tiết kiệm nước, tiếtkiệm điện Trong mọi hoạt động tôi luôn có ý thức nhắc nhở và cùng trẻ thựchiện những hành động có ích góp phần tiết kiệm năng lượng
* Kết quả: Trẻ lớp tôi rất yêu quý các cô giáo nên mọi hành động việc
làm gương mẫu của cô giáo trẻ đều học tập theo và nghe lời cô dặn khi về nhà.Trẻ có ý thức, có thái độ và hành vi tốt về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm,hiệu quả, giữ môi trường ở lớp cũng như ở nhà xanh, sạch, đẹp
3.7 Biện pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh
* Việc phối hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ là
việc làm rất cần thiết và không thể thiếu Bên cạnh đó, giáo dục về sử dụng nănglượng tiết kiệm, hiệu quả cho trẻ là một nhiệm vụ rất quan trọng không chỉ đượcgiáo dục cho trẻ ở trường mầm non mà phải giáo dục cho trẻ ở mọi nơi, mọi lúc,
ở trường cũng như ở nhà
* Cách làm: Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tình hình học
tập của các cháu, để phụ huynh nắm được, từ đó phụ huynh sẽ phối hợp với côgiáo giáo dục, rèn luyện cho con em mình Bên cạnh đó, tôi còn tuyên truyền,cung cấp cho phụ huynh những tài liệu, hình ảnh, hướng dẫn nội dung giáo dục
về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả phù hợp với lứa tuổi của trẻ thôngqua góc tuyên truyền của lớp, của trường
- Góc tuyên truyền của lớp: Tôi sưu tầm các hình ảnh, tài liệu, bài báo cónội dung giáo dục về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, cài các tài liệu đótrên góc tuyên truyền của lớp mình sao cho phụ huynh dễ nhìn thấy và đọcđược Các tài liệu tuyên truyền đó sẽ được thường xuyên cập nhật thay đổi nộidung phù hợp với các chủ đề giáo dục Nội dung các tài liệu tuyên truyền đónhằm mục đích giáo dục trẻ những vấn đề sau:
+ Phụ huynh gương mẫu làm gương ở nhà cho trẻ học tập Khuyến khíchphụ huynh nên sử dụng các phương tiện giao thông công cộng hoặc xe đạp giảmkhói bụi Sử dụng đèn tiết kiệm điện, ban ngày dùng ánh sáng tự nhiên, bìnhnóng lạnh bật vừa đủ…Hưởng ứng giờ trái đất, nhà nhà tắt điện
+ Giáo dục trẻ hiểu biết về năng lượng bao gồm: Điện, nhiên liệu, nănglượng mặt trời, năng lượng gió
+ Giáo dục trẻ hiểu biết về lợi ích của năng lượng: Cung cấp ánh sáng, làmmát hoặc làm ấm ở nhà, giúp trẻ và mọi người có thể xem ti vi, nghe đài, làmchín cơm, thức ăn, giúp phương tiện chuyển động, làm khô quần áo
+ Thực hiện những yêu cầu, hướng dẫn của người lớn sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả
+ Hình thành ở trẻ kỹ năng tự sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả:Không mở cửa sổ, cửa ra vào khi máy điều hòa, máy sưởi đang hoạt động, tắtđèn, tắt quạt khi ra khỏi phòng, không được mở cánh cửa tủ lạnh trong thời gianquá dài, luôn đóng kín cửa tủ, tắt đài khi không nghe, tắt ti vi khi không xem, tắtmáy tính khi không sử dụng
Trang 18+ Có ý thức luôn sử dụng điện, năng lượng an toàn.
+ Có hành vi, thái độ sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng
+ Hình thành ở trẻ ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện, nước,bảo vệ nguồn nước, cây xanh
- Mảng tuyên truyền của trường: Tôi sưu tầm các hình ảnh, băng rôn,khẩu hiệu, tranh ảnh có nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệuquả Khi đã có được những hình ảnh và tư liệu, tôi đề xuất ý kiến với ban giámhiệu nhà trường kết hợp cùng hội cha mẹ học sinh của lớp hỗ trợ kinh phí để inbạt các hình ảnh đó thành các tranh ảnh, khẩu hiệu Sau đó treo các tấm khẩuhiệu tranh ảnh đó trên các mảng tường của trường của lớp, sao cho trẻ và phụhuynh dễ nhìn thấy, dễ quan sát hàng ngày
(Hình ảnh 15,16,17,18,19,20,21,22,23,24 minh họa ở phần phụ lục 1)
* Ví dụ: Cháu Tuấn Phong là một cháu trai rất hiếu động, ở nhà cháu làcon một, gia đình lại có điều kiện nên cháu rất được ông bà, bố mẹ nuông chiều.Những kiến thức đơn giản về năng lượng, về lợi ích của năng lượng hầu nhưcháu không nắm được, các hành vi, kỹ năng, thái độ của cháu rất cẩu thả vì ởnhà đều có ông bà, bố mẹ phục vụ cháu Sau khi khảo sát đánh giá nắm đượctình hình của cháu tôi đã trao đổi thẳng thắn với phụ huynh của cháu, đồng thờicung cấp cho bố mẹ cháu tài liệu về giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệuquả, để phối hợp cùng cô giáo giáo dục cho cháu ở nhà cũng như ở lớp Sau mộtthời gian ngắn cả tôi và bố mẹ cháu đều nhận thấy cháu có tiến bộ rõ rệt Khitham gia các hoạt động học và vui chơi cháu rất hăng hái phấn khởi và tích cựctham gia Cháu đã có ý thức tiết kiệm năng lượng, có ý thức chấp hành các quyđịnh của lớp, các hành vi, kỹ năng, thái độ của cháu rất nhanh nhẹn thành thạo
Ở nhà cũng vậy cháu biết tự làm một số việc để tiết kiệm năng lượng như: Biếttắt điện trước khi ra khỏi phòng, tắt quạt khi không dùng…, có ý thức tiết kiệmđiện nước, có ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm ở mọi nơi Khi hỏi cháu vềtiết kiệm năng lượng cháu đã nói được những việc cần làm để tiết kiệm nănglượng, cháu phân biệt được hành vi nên làm và không nên làm để sử dụng nănglượng một cách tiết kiệm, hiệu quả
* Kết quả đạt được: Khi áp dụng biện pháp này, tôi thấy kết quả đạt
được rất đáng khích lệ Trẻ được giáo dục ở mọi lúc, mọi nơi, ở nhà cũng như ởtrường nên trẻ có rất nhiều tiến bộ Mối quan hệ giữa phụ huynh và giáo viêncũng trở nên gắn bó hơn Phụ huynh rất tin tưởng và yên tâm khi gửi con tớitrường
4 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
- Với việc áp dụng các biện pháp trên cho tới nay, trẻ lớp tôi đã đạt đượcnhững kết quả rất khích lệ Trẻ đã nắm được những kiến thức đơn giản về lợi íchcủa năng lượng với con người và nhận thức được tầm quan trọng của nănglượng đối với đời sống con người Trẻ phân biệt được những hành vi tốt về sửdụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và những hành vi xấu gây nên cạn kiệt dầnnguồn năng lượng đang có Từ đó các hành động, hành vi, kỹ năng của trẻ sửdụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đã được hình thành và trở thành một thóiquen thường xuyên ăn sâu vào trong ý thức của trẻ Trẻ đã có thói quen sống tự
Trang 19lập, thói quen sử dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng Trẻ rất tích cực tham giacác hoạt động tuyên truyền người thân sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.Trẻ có ý thức tiết kiệm các nguồn năng lượng, có phản ứng với các hành vi làmlãng phí nguồn năng lượng.
BẢNG KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC CỦA TRẺ
VỀ SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM, HIỆU QUẢ
LỚP MẪU GIÁO NHỠ B1 - TRƯỜNG MẦM NON A XÃ TỨ HIỆP
- Tôi đã sưu tầm và tự sáng tác được 7 bài hát, 11 bài thơ, 4 câu đồng dao,
ca dao, tục ngữ, 3 trò chơi, 7 thí nghiệm khoa học, sáng tác 3 câu chuyện có nộidung giáo dục về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả để đưa vào dạy trẻnhằm giáo dục trẻ biết sử dụng năng lượng một cách tiết kiệm, hiệu quả
- Làm được nhiều đồ chơi tự tạo của cô và trẻ bằng các nguyên vật liệuphế thải đã qua sử dụng do tôi sưu tầm và phụ huynh lớp đóng góp, phù hợp vớicác chủ đề
- Soạn được nhiều giáo án hay sáng tạo, có lồng ghép, tích hợp nội dunggiáo dục về sử dụng năng lượng một cách nhẹ nhàng, hợp lý, phù hợp với độtuổi của trẻ, ứng dụng dạy trẻ rất có hiệu quả
- Bản thân tôi khả năng sư phạm và trình độ chuyên môn cũng được nângcao, nghệ thuật lên lớp của tôi có tiến bộ rõ rệt; có thêm nhiều kinh nghiệm tổchức lồng ghép kiến thức, kỹ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vàocác hoạt động phù hợp với độ tuổi của trẻ và phù hợp theo từng chủ đề
- Các bậc phụ huynh đã quan tâm và phối kết hợp với giáo viên chăm sócgiáo dục trẻ tại nhà tốt hơn
- Các cháu đi học đều chăm ngoan, có ý thức sử dụng năng lượng tiếtkiệm ở mọi nơi, mọi lúc Trẻ hứng thú hơn trong các giờ học, các hoạt động vuichơi
- Trẻ có hiểu biết đúng về lợi ích của năng lượng với đời sống con người.Biết được đặc điểm đơn giản của các nguồn năng lượng,
- 61/65 trẻ = 89.7% trẻ biết tắt điện khi ra khỏi phòng, tắt quạt khi khôngdùng, đóng cửa khi bật điều hoà, máy sưởi…
- Trẻ có ý thức giữ gìn môi trường trong và ngoài lớp học, ở nhà, nơi côngcộng gọn gàng sạch sẽ
- Trẻ có ý thức tiết kiệm điện, nước, ăn hết xuất không bỏ cơm canh, biếttiết kiệm đồ dùng, đồ chơi
- Trẻ có ý thức giữ gìn sức khoẻ bản thân, trang phục đầu tóc gọn gàng.Trong năm học qua tỷ lệ chuyên cần của lớp rất cao trung bình từ 90-93 %,không có dịch bệnh xảy ra
Trang 20- Trẻ có phản ứng tích cực trước những hành động gây lãng phí nănglượng
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1- Kết luận chung:
- Giáo dục về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong trường mầmnon là một việc làm rất quan trọng Giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm,
Trang 21hiệu quả là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về năng lượng và ích lợicủa năng lượng đối với đời sống con người, từ đó trẻ biết cách sống tích cực hơnnhằm tiết kiệm nguồn năng lượng, tiết kiệm chi phí cho cá nhân, gia đình và choquốc gia.
- Vì vậy ngày nay giáo dục về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đãtrở thành một nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trườnghọc
- Để giáo dục cho trẻ đạt hiệu quả cao, đòi hỏi cô giáo cần có sự hiểu biếtđúng đắn về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, tâm huyết yêu trẻ và sựphối hợp đồng bộ của nhà trường và gia đình Có làm được như vậy mới giúp trẻ
có được ý thức tốt góp phần giữ gìn nguồn năng lượng
2- Bài học kinh nghiệm:
Để có được những kết quả trên, sau quá trình thực hiện, tôi đã rút ra một
số bài học kinh nghiệm sau:
- Để giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm đạt hiệu quả cao nhất điềuquan trọng là giáo viên phải luôn gương mẫu để trẻ làm theo, luôn có ý thứchướng dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện những việc làm hàng ngày để tiếtkiệm năng lượng Trên cơ sở đó giáo dục trẻ biết lợi ích của năng lượng và đánhgiá các hành vi tốt, xấu của con người trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm
- Giáo viên cần phải tích cực học tập, trau dồi kiến thức để tích luỹ đượcnhiều kinh nghiệm từ đó đưa ra những biện pháp, phương pháp giáo dục trẻ mộtcách hiệu quả nhất Phải không ngừng sáng tạo và thiết kế để tìm ra những thủthuật, kỹ xảo lồng ghép nội dung giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệuquả một cách nhẹ nhàng hợp lý
- Làm tốt công tác tham mưu với Ban giám hiệu bổ sung các đồ dùng, đồchơi và trang thiết bị đầy đủ để phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng,giáo dục trẻ
- Làm tốt công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình, yêu nghề mếntrẻ, tôn trọng phụ huynh, thường xuyên trao đổi thông tin của trẻ để phụ huynhnắm bắt được tình hình học tập của con em mình tại truờng mầm non, từ đóthống nhất với phụ huynh các biện pháp để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ
- Luôn đi sâu, tìm tòi, sáng tạo và học hỏi chị em đồng nghiệp, sáng tạophương pháp giảng dạy nâng cao trình độ chuyên môn, lồng ghép, tích hợp nộidung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vào trong tất cả các hoạtđộng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ một cách linh hoạt góp phần tạo hứngthú và rèn thói quen cho trẻ
3 - Khuyến nghị:
- Ban giám hiệu nhà trường tiếp tục tạo điều kiện trang bị thêm nhiều cáctài liệu, sách báo, tranh ảnh, hướng dẫn nội dung giáo dục sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả cho trẻ mầm non để giáo viên chúng tôi có thêm nhiều tài
Trang 22liệu nghiên cứu, tham khảo, học hỏi nâng cao hiểu biết về sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả và có nhiều phương tiện hơn để giáo dục trẻ.
- Trang bị thêm các đồ dùng tiết kiệm điện
Trên đây là một số biện pháp của tôi trong việc giáo dục trẻ lớp mẫu giáonhỡ B1 trường mầm non A xã Tứ Hiệp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.Tôi rất mong được sự góp ý của các cấp xét duyệt cho bản sáng kiến kinhnghiệm của tôi đạt được kết quả tốt nhất và được nhiều giáo viên áp dụng
Xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Hà Nội, ngày 20 tháng 4 năm 2014
Tôi xin cam kết đây là SKKN củamình viết, không sao chép nội dungcủa người khác
Người viết
Nguyễn Thị Mai Trang
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Hoàng Thị Thu Hương – Trần Thị Thu Hoà: Giáo dục trẻ mẫu giáo sử dụngnăng lượng tiết kiệm, hiệu quả – NXB giáo dục Việt Nam
Trang 232 Trần Thị Thu Hoài – Đặng Lan Phương: Tổ chức thực hiện nội dung giáo dục
sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiêu quả trong trường mầm non – NXB giáo dụcViệt Nam
3 Nguyễn Thị Hồng Thu – Nguyễn Thị Hiếu: Giáo dục trẻ sử dụng năng lượngtiết kiệm, hiệu quả trong gia đình – NXB giáo dục Việt Nam
4 Hồ Lam Hồng viện nghiên cứu sư phạm: Trẻ mầm non khám phá khoa học –NXB Hà Nội
5 Vụ giáo dục mầm non: Trẻ mầm non ca hát – NXB Âm nhạc
6 Viện chiến lược và chương trình giáo dục: Tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ
ca, truyện, câu đố theo chủ đề cho trẻ 3- 6 tuổi
PHỤ LỤC
1 ẢNH MINH HỌA:
Trang 24
Hình ảnh 1: Giáo viên lớp MGN B1 đang tổ chức cho trẻ làm
thí nghiệm “Làm thế nào để nhìn thấy vật trong hộp?”.
Hình ảnh 2: Giáo viên lớp MGN B1 đang
tổ chức cho trẻ làm thí nghiệm “Gió có từ đâu?”.