Áp dụng công nghệ và quy trình bảo quản tiên tiến gia tăng giá trị hải sản sau đánh bắt

Bà Rịa - Vũng Tàu: Áp dụng công nghệ và quy trình bảo quản tiên tiến: Gia tăng giá trị hải sản sau đánh bắt Theo các chủ tàu cá trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện nay lượng cá sau

Phương pháp bảo quản hải sản trên tàu bằng đá xay và bằng ướp muối dẫn đến chất lượng thấp Trong ảnh: Cá về bến tại cảng cá Long Hải (huyện Long Điền).

Hiện nay, các tàu đánh bắt xa bờ chủ yếu dùng

đá xay để ướp cá mà không có công đoạn làm lạnh từ từ nên dẫn đến chất lượng cá khi đưa vào

bờ không tốt và giá thu mua thấp Trong ảnh: Ướp cá để mang đi tiêu thụ tại cảng Bến Lội (huyện Xuyên Mộc).

Bà Rịa - Vũng Tàu:

Áp dụng công nghệ và quy trình bảo quản tiên tiến:

Gia tăng giá trị hải sản sau đánh bắt

Theo các chủ tàu cá trên địa bàn

tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện nay lượng

cá sau khi đánh bắt vẫn còn phải bảo

quản theo phương pháp truyền thống

nên khả năng giữ lạnh thấp, ảnh hưởng

Thạc sĩ Bùi Văn Tùng, Phân viện

nghiên cứu hải sản phía Nam cho biết, với

kỹ thuật đánh bắt và bảo quản hải sản

hiện nay, chất lượng cá bị giảm, chỉ đạt

tiêu chuẩn đóng hộp Với cách khai thác

của Việt Nam, mỗi kg cá ngừ có giá trung

bình 60.000 đồng, trong khi kỹ thuật được

ngư dân Nhật Bản áp dụng thì giá cá gấp

10 lần Việt Nam “Phương pháp bảo quản

sản phẩm trên tàu bằng đá xay, bảo quản

khô (phơi khô hoặc sấy khô) và bảo quản

bằng muối (ướp muối) chưa đáp ứng

được yêu cầu, dẫn đến chất lượng thấp”,

thạc sĩ Bùi Văn Tùng cho hay

Bên cạnh đó, hầm bảo quản lạnh của

ngư dân hiện nay chủ yếu vẫn dùng vật

liệu cách nhiệt là xốp ghép, khả năng giữ

lạnh thấp, mức tiêu hao đá lớn nên ảnh

hưởng đến chất lượng sản phẩm Phương pháp sấy mực đang được sử dụng trên cáctàu lưới kéo đôi, câu mực vẫn còn nhược

điểm như thời gian sấy lâu, mực sấy trong

hầm máy chịu ảnh hưởng của các yếu tố

môi trường (mùi dầu, khói, nước hầm

máy) Ngoài ra, sản phẩm sau khai thác

cũng bị ảnh hưởng của nhiệt độ môi

trường, khi nhiệt độ thấp thì thời gian sấy

tăng lên dẫn đến tình trạng hải sản (mực)

chưa đạt đến độ khô theo yêu cầu nhưng

đã phải sấy mẻ khác, vì vậy màu mực dễ

bị đỏ, giảm chất lượng và giá trị

Theo ông Tùng, để bảo quản tốt sản

phẩm sau đánh bắt, các chủ tàu nên thay

thế vật liệu cách nhiệt cho hầm bảo quản

bằng vật liệu công nghệ cách nhiệt dưới

dạng bọt xốp (PU), sử dụng thiết bị hạ

nhiệt sản phẩm trước khi đưa vào hầm

bảo quản, đồng thời thực hiện đúng quy

trình sơ chế và bảo quản sản phẩm phù

hợp với từng loại sản phẩm khai thác Đối

với bảo quản khô (chủ yếu cho mặt hàng

mực ống), nên sử dụng thiết bị sấy chân

không nhằm rút ngắn thời gian, không bị

tác động của thời tiết cũng như môi

trường xung quanh, cho chất lượng và giá

bán cao hơn

Ông Phạm Văn Trọng, chủ tàu lưới

ghẹ ở Tp Vũng Tàu cho biết, phương

pháp xây dựng hầm cá bảo quản bằng vật

liệu PU giúp giữ lạnh rất tốt Với phương

pháp này, khối lượng nước đá mang theo

sử dụng được đạt đến 95% (bình thường

chỉ sử dụng đạt từ 60%-70%) Công nghệ

mới dùng trong hầm chứa cá cách nhiệt

bằng vật liệu PU giúp ngư dân tiết kiệm

được một lượng lớn nước đá, đồng thời cáđược bảo quản tươi nên giá bán cao hơntrước đây Chi phí ban đầu làm hầm bảoquản theo phương pháp mới cao hơn từ 3-

4 lần vật liệu truyền thống, nhưng tuổi thọhầm chứa lại cao hơn 5 lần, với thời gian

sử dụng từ 15-20 năm

Nói về bảo quản khô, ông Trịnh MinhCường, chủ tàu câu mực ở Tp Vũng Tàucho biết, hiện nay các tàu thường sấy mựcbằng phương pháp truyền thống (sử dụngánh nắng mặt trời và nhiệt phát ra từ độngcơ) Phương pháp này phụ thuộc vào thờitiết, trong khi sản phẩm mực sấy dễ dínhmùi dầu, khói “Chúng tôi biết dùngphương pháp sấy chân không là tốt,nhưng vì phương pháp truyền thống đãtrở thành thói quen nên cũng khó thayđổi”, ông Cường nói

Bên cạnh đó, nhiều chủ tàu cho rằng,khó khăn hiện nay của tàu cá sử dụnghầm bảo quản cũ là khi chuyển sang dùnghầm bảo quản theo phương pháp mới thìphải thay đổi một số bộ phận cũ trên tàunên chi phí đầu tư cao hơn Do vậy, tỉnhcần có chính sách hỗ trợ để ngư dân cóđiều kiện thay thế hầm bảo quản hải sảnđánh bắt, nâng cao hiệu quả kinh tế và thunhập, yên tâm bám biển dài ngày

Bài, ảnh: Sa Huỳnh

Theo Báo Bà Rịa - Vũng Tàu http://thuysanvietnam.com.vn Báo Thủy sản Việt Nam,

ngày 9/6/2014

Bà Rịa - Vũng Tàu:

Nghề nuôi cá lồng bè nguy cơ ô nhiễm nặng

Theo phản ánh của nhiều người dân

xã Long Sơn, Tp Vũng Tàu, do ô nhiễm

môi trường nước, nhiều hộ nuôi thủy

sản trên sông Chà Và đã phải treo bè

hoặc nuôi cầm chừng vì hết vốn do

trước đó cá bị chết hàng loạt.

Anh Lê Văn Thuận, thôn 7 chia sẻ,

anh bắt đầu nuôi cá lồng bè với các loại

cá bớp, chẽm, chim và hàu từ năm 2010,

diện tích khoảng 5.000m2 mặt nước

Những năm đầu làm ăn thuận lợi, thu

nhập cao nên anh dồn vốn đầu tư lớn Thế

nhưng liên tiếp 3 năm gần đây, cá chết

hàng loạt, thiệt hại hơn 3 tỷ đồng Đến

nay, anh cũng chỉ dám nuôi cầm chừng vì

không còn vốn để đầu tư như trước nữa

Tình trạng ô nhiễm nguồn nước các

sông, rạch trên địa bàn xã Long Sơn được

xác định là do các cơ sở chế biến thủy sản

tập trung tại xã Tân Hải đã diễn ra nhiều

năm trở lại đây Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

cũng đã có chủ trương xây dựng kế hoạch

di dời các cơ sở này vào khu chế biến hải

sản tập trung Tuy nhiên, việc di dời chưa

thể thực hiện một sớm, một chiều Trongkhi từ năm 2008 đến nay, hầu như lần nào

cá chết các ngành chức năng cũng vàocuộc, nhưng phía Sở NN&PTNT cũng chỉdừng lại ở mức xác định ô nhiễm nguồnnước và khuyến cáo người dân tăngcường phối hợp cùng chính quyền địaphương trong công tác phòng chống dịchbệnh Còn đối với Sở Tài nguyên và Môitrường, sau nhiều lần thanh kiểm tra vẫnchưa thể xác định được thủ phạm chínhgây ô nhiễm môi trường, vì thế vẫn chưa

Linh Chi

http://thuysanvietnam.com.vn Báo Thủy sản Việt Nam,

ngày 2/6/2014

Mực rớt giá, hàng trăm tàu câu nằm bờ

Đó là thực trạng đang diễn ra trong

vòng hai tháng nay tại cảng Bến Đá,

phường 5 (Tp Vũng Tàu) Do giá mực

khô đã giảm xuống gần một nửa, doanh

thu không bù đắp được chi phí đánh bắt,

các chủ tàu câu mực buộc phải cho tàu nằm bờ.

Có mặt tại cảng Bến Đá – Bến Đình(Tp Vũng Tàu) chiều ngày 23-6, chúngtôi nhận thấy hàng trăm chiếc ghe, tàu của

bà con ngư dân xếp hàng dãy dài nằm im

Hàng trăm tàu câu mực phải nằm bờ do giá mực khô giảm gần một nửa, doanh thu đánh bắt của phiên biển không thể bù chi phí Trong ảnh: Tàu câu mực nằm bờ tại cảng Bến Đá, phường 5, Tp Vũng Tàu.

bất động Anh Trịnh Minh Cường, chủ

tàu câu mực QNg 94355 cho biết, tình

trạng này diễn ra từ vài tháng trở lại đây

“Nghề câu mực đi biển từ đầu con trăng

và kết thúc phiên biển khi con trăng kế

tiếp lên Đáng lẽ ra thời gian này anh em

bạn ghe phải hành nghề trên biển chứ đâu

phải ngồi bờ như thế này Nguyên nhân do

giá mực khô giảm quá mạnh, trong khi

chi phí cho mỗi chuyến biển tăng cao nên

bà con ngư dân lỗ nặng, không dám ra

khơi” - anh Cường nói

Thông tin từ bà con ngư dân cho biết,

trong hai tháng gần đây, giá mực khô rớt

mạnh Trước đây, mực khô loại I giá 400

ngàn đồng/kg thì hiện nay chỉ còn 260

ngàn/kg Giá sụt giảm mạnh như thế, dù có

đạt năng suất cao cũng chỉ đủ hòa vốn, chứ

đa số là lỗ nặng “Ghe nhà tôi câu đạt nhất

đàn câu mực, bình quân mỗi trăng câu

khoảng 3 đến 4 tạ mực, chi phí của mỗi

phiên biển dao động từ 90 - 100 triệu đồng

kể cả tiền dầu và thực phẩm Với giá mực

trước đây thì mỗi phiên còn kiếm được vài

chục triệu (chia cho 7 bạn câu đi cùng - PV),

với giá mực mới thì chỉ hòa hoặc lỗ nặng

Đành phải cho tàu nằm bờ chứ biết làm

sao?!” - anh Cường cho biết thêm

Hướng tay chỉ về hàng trăm chiếc ghe

câu đang nối đuôi nhau nằm bờ, anh Bùi

Công, chủ tàu câu mực BĐ 50513 cho

biết, số lượng tàu ở bờ lên đến khoảng

hơn 300 chiếc, nằm dọc từ cảng Bến Đá

theo dọc kênh Bến Đình cho đến khu vực

Bãi Cát Vàng (phường 6) “Tàu nằm bờ

thì buộc phải cho bạn ghe nghỉ tìm việckhác làm để kiếm kế sinh nhai, chứ chủtàu không thể kham nổi tiền nuôi bạn nếutình hình khó khăn kéo dài Ngặt nỗi đếnkhi cần tìm bạn thì cũng hết sức nan giải.Lúc trước để tìm một bạn ghe phải bỏ ra 5triệu đồng, gọi là tiền mua bạn Mỗi chiếccâu mực cần 7 bạn ghe đi cùng, nghĩa làchủ tàu phải bỏ ra 35 triệu đồng Trongtình cảnh khó khăn như thế này thì số tiền

ấy cũng quá lớn” - anh Bùi Công cho hay.Theo bà Trần Thị Bút, chủ một đại lýthu mua mực khô ở phường 5, bìnhthường mỗi trăng bà thu mua hàng tấnmực khô, nhưng 2 trăng này tàu câu mựckhông đi biển nên chẳng mua được kýmực câu nào Nói về giá mực giảm, bàBút cho biết: “Là người thu mua trực tiếpcủa ngư dân, thấy giá mực xuống thấp tôicũng xót cho bà con lắm Nhưng là nhàthu mua thứ cấp nên tôi chẳng biết phảilàm gì để giúp cho bà con Nghe đầu nậu

Chị Trần Thị Hải (thôn 10, xã Long Sơn) cho hay những tấm tole fibrociment được cắt thành nhiều tấm nhỏ, đục lỗ, xỏ dây như thế này, rồi đưa ra bè, thả xuống lòng sông cho hàu bám vào Ảnh: Gia An

mực xuất hàng đi nước ngoài nói, mực

khô giảm giá là do thị trường Trung Quốc

và Thái Lan tiêu thụ chậm, bán không

được nên giảm giá thu mua vào Giá mực

khô bao giờ tăng lên thì cũng phụ thuộc

vào bên thu mua ở nước ngoài”

Theo bà Bút, không chỉ có tàu câu

mực bị ảnh hưởng, với giá mực giảm, sắp

tới nhiều đôi tàu dã cào cũng chịu chung

số phận “Doanh thu của các đôi giã cào

phụ thuộc chủ yếu lượng sản phẩm mực

đánh bắt được, chiếm 70% đến 80% tổng

doanh thu của chuyến biển Trong lúc giá

cá vẫn không thay đổi, giá mực giảm gần

một nửa, chi phí cho nhu yếu phẩm lại

tăng cộng thêm chi phí thuê người coi tàu

thì bà con ngư dân càng chồng chất thêmnhiều khó khăn” - bà Bút phân tích

Tại các buổi tiếp xúc cử tri mới đâycủa HĐND tỉnh, bà con ngư dân cũng đãđưa ra nhiều kiến nghị, trong đó có đềxuất các cơ quan chức năng, tăng cườngtìm kiếm các thị trường mới để đẩy mạnhtiêu thụ sản phẩm thủy hải sản cho bà conngư dân “Nếu quá bị phụ thuộc vào một,hai thị trường thì khi có diễn biến bất lợichúng ta luôn thụ động, thua thiệt và bị épgiá” - anh Trịnh Minh Cường nói

Tàu đã cảnh báo về mối nguy hại tiềm

ẩn cho môi trường nước, ảnh hưởng

đến hiệu quả nuôi trồng thủy hải sản

cũng như sức khỏe con người từ việc sử

dụng tấm lợp fibrociment để nuôi hàu.

Tuy nhiên, việc nuôi hàu tự nhiên bằng

loại vật liệu này vẫn đang được áp

dụng phổ biến ở BR-VT.

Theo khảo sát của Sở NN&PTNT

BR-VT, hàng năm người dân tại các xã: Long

Sơn (Tp Vũng Tàu), Tân Hải, Tân Hòa,

Phước Hòa và Tân Phước (huyện Tân

Thành) sử dụng khoảng 200.000 tấn tấm

lợp fibrociment để nuôi hàu Ước tính

khoảng 50% tấm lợp sau khi sử dụngđược thải loại trực tiếp ra sông Rạng,

sông Chà Và, sông Dinh và các bến bãi

nơi phân loại hàu thương phẩm Đây là

một trong những nguyên nhân dẫn đến

việc bồi lắng đáy sông, tích tụ các cặn bã

gây ô nhiễm môi trường và gây tác động

trực tiếp đến nguồn nước nuôi trồng thủy

sản của người nuôi

Những tấm lợp fibrociment được

người nuôi cắt thành 6 hoặc 8 mảnh rồi

treo thành từng ô và nhiều ô kết thành

một bè Vào tháng 3 âm lịch hàng năm

khi vào mùa sinh sản của hàu các cọc

fibrociment được thả xuống sông để hàu

non bám vào, đến 10 tháng sau mới thu

hoạch Theo anh Lê Thanh Hải, ngư dân

tại xã Long Sơn, hàu không chỉ nuôi bằng

tấm lợp, người dân Long Sơn còn dùng

các loại lốp xe phế thải để nuôi Sau khi

thu hoạch, phần lớn những vật liệu dùng

để hàu bám được người dân đổ thẳng

xuống sông

Theo đánh giá của Trung tâm Công

nghệ môi trường (Viện Bảo vệ thiên

nhiên và môi trường Việt Nam), nuôi hàu

theo phương pháp sử dụng tấm lợp

fibrociment hay bằng lốp xe cũ ít tốn

kém, nhưng gây hại cho môi trường nước

và tiềm ẩn nhiều nguy cơ về sức khỏe cho

người tiêu dùng Cụ thể, tấm lợp

fibrociment và lốp xe cũ khi ở trong môi

trường nước sẽ tạo ra lưu huỳnh và nhiềuhóa chất độc hại Việc người nuôi để lạilốp xe, fibrociment ngay tại khu vực nuôi

và điểm phân loại hàu thương phẩm sẽgây tác động đến dòng chảy của sông, khuvực nuôi hải sản của người dân xungquanh Về hoạt động nuôi hàu tại BR-VT,Trung tâm Công nghệ môi trường cũng đãđưa ra cảnh báo, nếu không thay đổiphương pháp nuôi hàu bằng tấmfibrociment, về lâu dài nghề nuôi trồnghải sản trên địa bàn tỉnh BR-VT sẽ bị ảnhhưởng nghiêm trọng

Tuy vậy, tính tới thời điểm này, ngànhnông nghiệp cũng chỉ đang từng bước vậnđộng người nuôi hàu hạn chế việc sử dụngtấm lợp fibrociment cũng như sản phẩm cóliên quan Sở NN-PTNT tỉnh thì đang xúctiến việc mời các nhà khoa học nghiên cứunhững nguy cơ từ việc dùng tấm lợpfibrociment để đánh giá đầy đủ về tác hại, dưlượng của chúng trong sản phẩm thủy sảnnuôi trồng tại BR-VT Còn việc tiến hànhnghiên cứu, chuyển giao phương pháp nuôihàu mới thân thiện với môi trường, an toàncho người sử dụng và người sản xuất có lẽvẫn còn xa Và người dân vẫn tiếp tục cắtnhững tấm fibrociment cắm xuống lòng sông

để nuôi hàu…

Fibrociment là vật liệu xây dựng làm bằng ciment trong đó cát được thay thế bằng sợi khoáng silicat và bột amiang, thường dùng để lợp nhà Nhiều nước trên thế giới đã hạn chế và cấm sử dụng amiang vì tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường cũng như gây hại cho người sử dụng Theo Tổ chức Y tế thế giới, nguyên nhân chính gây bệnh của

Ngô bị héo lá do khô hạn tại Cư Huê, Eakar, Đắc Lắc.

sản phẩm có chứa amiang đối với sức khỏe con người là do tiếp xúc qua đường hô hấp

và qua đường tiêu hóa do nguồn nước nhiễm amiang.

Ông Nguyễn Văn Trinh, Trưởng thôn Gò Găng cho hay, tại xã Long Sơn trước đây, người nuôi chủ yếu dùng cọc tre, gỗ cắm xuống sông cho hàu non bám vào và vào khoảng 7 - 10 tháng sau khi hàu lớn là thu hoạch Tuy nhiên, cọc tre và gỗ thì khả năng trụ lại bền vững với sông nước không lớn Nhiều cọc hàu khi hàu phát triển mạnh có thể

bị gãy đổ hoặc bị sóng nước xô ngã, người dân thất thu Sau này, khi phát hiện hàu thích bám vào tấm lợp fibrociment và tấm lợp này lại có khả năng chịu nước, chịu sóng tốt, người nuôi hàu đã đổ xô nuôi theo phương pháp này mà không tính đến việc ô nhiễm nguồn nước hay ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Quang Nguyễn

Theo Báo Bà Rịa - Vũng Tàu http://thuysanvietnam.com.vn Báo Thủy sản Việt Nam, ngày 17/6/2014

Nắng nóng bất thường

đang gây hại cho người trồng ngô

Từ giữa tháng 5 đến đầu tháng 6, cả

nước xuất hiện đợt nắng nóng kéo dài đột

biến, nhất là tại các tỉnh Trung Bộ, Nam

Bộ và Tây Nguyên đã khiến hàng nghìn

nông dân các vùng trồng ngô lo ngại.

Mặc dù thời tiết đang diễn ra bất

thường nhưng nông dân ở nhiều nơi hiện

vẫn giữ thói quen gieo tỉa như mọi năm,

nhiều nơi vẫn gieo đón ngay sau khi thời

tiết chuyển mùa với một vài cơn mưa rải

rác Thậm chí, người dân đã bắt đầu gieo

tỉa vào dịp đầu tháng 5 khi chưa hề có

mưa với niềm tin rằng, giống như mọi

năm, mùa mưa sẽ bắt đầu trong vòng 7

đến 10 ngày tới

Gia đình ông Trương Đình Cừ, Ấp 4,

xã Lâm San, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng

Nai than thở, tỷ lệ cây ngô mọc không tới

70% nhưng gia đình ông vẫn phải chămsóc tiếp cho kịp vụ hai Không chỉ riêngông Cừ mà rất nhiều nông dân khác ở khuvực Nam Bộ cũng cùng chung hiện trạngđau đầu này Ông Trần Văn Hùng, Chủtịch Hội nông dân Đá Bạc, huyện ChâuĐức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chia sẻ, xãông cũng mất hàng trăm ha phải gieo lại,

gây tốn giống và rất nhiều chi phí đầu vào

cho bà con

Ở huyện Thanh Chương, Tân Kỳ, Đô

Lương, tỉnh Nghệ An hiện đang có hàng

chục nghìn ha bắp lai chết khô, không hạt do

nắng nóng khốc liệt kéo dài Bà Trần Thị

Thiên Hương, cán bộ kỹ thuật Trung tâm

khuyến nông khuyến ngư tỉnh Bà Rịa

-Vũng Tàu bày tỏ lo lắng: “Với tình hình thời

tiết nắng nóng kéo dài như hiện nay thì khả

năng cây bắp kết hạt kém rất dễ xảy ra và

chúng tôi lo ngại rằng nhiều diện tích trồng

bắp tại tỉnh sẽ bị ảnh hưởng”

Theo Tiến sĩ Trần Kim Định, Viện

Khoa học Nông nghiệp miền Nam, với

tình hình khô hạn hiện nay, năng suất cây

ngô vụ hè thu 2014 có thể sẽ bị ảnh

hưởng do hiện tượng mất cây, cây yếu,

kết hạt kém, trái chìa, bồ cào răng cưa,bắp đuôi chuột, thậm chí không hạt… xảy

ra trên diện rộng và tại hầu hết các tỉnhthành trên cả nước Ông khuyên bà connông dân nên thường xuyên kiểm trađồng ruộng vào các giai đoạn quan trọngcủa cây bắp, nhằm có biện pháp xử lýđồng ruộng kịp thời, hỗ trợ cây sinhtrưởng và phát triển tốt nhất trong điềukiện có thể… Để có những vụ mùa như ý,

bà con nông dân cần theo dõi chặt chẽdiến biến thời tiết, tuân thủ theo khuyếncáo của ngành nông nghiệp, nâng cao “taynghề” trồng bắp để phát huy được tối đatiềm năng năng suất của giống

THANH VÂN

http://www.nhandan.org.vn Báo Nhân dân, ngày 16/6/2014

Phòng trị bệnh

trong sản xuất giống tôm càng xanh

Để có nguồn tôm giống tốt đảm bảo

chất lượng và số lượng, cần phải thực

hiện tốt khâu phòng, trị bệnh trong quá

trình sản xuất.

Xử lý tôm bố mẹ và ao, bể ương

Tôm bố mẹ phải khỏe mạnh, không

mang mầm bệnh Trước lúc thả phải được

tắm khử trùng bằng hóa chất Ao, bể nuôi

phải được tẩy vôi tiệt trùng Bể ương,

dụng cụ ương nuôi phải được tiêu độc

bằng Chlorine (40 - 50 mg/m3) hoặc thuốc

tím Trong quá trình nuôi tôm bố mẹ, cần

giữ cho môi trường (mức nước, nhiệt độ,

pH, độ mặn…) ổn định, tránh tác độngxấu bất lợi cho tôm

Thức ăn cho tôm bố mẹ phải tươisống, giàu đạm, có thể bổ sung Vitamin

C, khoáng chất và một số loại thuốcphòng, trộn vào thức ăn để tăng sức đềkháng

Đối với ấu trùng tôm

Trong sản xuất tôm giống, khâu ươngnuôi ấu trùng rất quan trọng Vì vậy, phải

áp dụng triệt để các biện pháp phòngngừa: Trước lúc ương phải tiêu độc triệt

để bể ương, dụng cụ ương, bằng thuốc

Tôm bố mẹ được tắm khử trùng bằng hóa chất trước khi thả và vào bể đẻ - Ảnh: Thanh Nhã

tiêu độc Có thể dùng Chlorine, Formalin

hoặc thuốc tím

Trường hợp tôm bố mẹ có dấu hiệu

bệnh lây nhiễm, cần phải tiến hành tiêu

độc hoàn toàn bể; cách ly tôm bệnh, dụng

cụ chuyên dùng phải cất giữ cẩn thận,

không để lây truyền bệnh

Thức ăn phải đảm bảo chất lượng tốt,

sạch, khi cho ăn phải đủ lượng thức ăn,

cho ăn nhiều lần, tránh để thừa, lắng bám

ở đáy bể

Quá trình ương phải tiến hành xiphông

loại trừ chất thải, cặn bẩn trong bể hàng

ngày Thay nước và giữ chất lượng nước

Bệnh vi khuẩn hình cung: Do vi khuẩn

hình cung ngoài môi trường xâm nhập ruột,

dạ dày và máu của ấu trùng tôm gây cảm

nhiễm toàn thân Ấu trùng bị bệnh yếu, hoạt

động hướng quang yếu, bụng cong, chuyển

màu trắng Có thể dùng hỗn hợp Furazone

và Sulfanilamide để chữa trị, liều lượng dùng

1 - 3 g/m3nước

Bệnh vi khuẩn dạng sợi: Là vi khuẩn

thường bám ở mang ấu trùng, trên các

phụ bộ khiến cho hoạt động của ấu trùng

bị trở ngại, chìm ở đáy rồi chết Dùng

thuốc tím KMnO4liều lượng 0,5 ppm để

điều trị

Bệnh gan đục trắng: Bệnh này do

virus cảm nhiễm vào hệ tiêu hóa mà phátbệnh Ấu trùng bị bệnh sẽ quay tròn trênmặt nước, hoạt động chậm, yếu Gan vàđường ruột đục trắng, tỷ lệ chết cao Hiệnchưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnhnày mà nên phòng bệnh bằng cách khửtrùng nguồn nước nuôi, vệ sinh bể, aoương và tắm khử trùng tôm bố mẹ trướckhi đưa vào sinh sản

Bệnh tiên mao trùng: Bệnh này do

một vài loại ký sinh trùng (như trùng hìnhchuông, trùng co tụ, trùng co đơn, trùngnhánh chồng ) bám trên cơ thể ấu trùngtôm Khi bị nhiễm bệnh, bề mặt ngoàithân ấu trùng tôm nổi lên từng đám lông

xù ra như bông (giống trứng cá bị nấmthủy mi) Soi kính hiển vi sẽ thấy ký sinhtrùng co duỗi như hình quạt xòe; bộ phận

bị bám nhiều nhất là mang tôm, khiến tôm

bị ách tắc đường thở

Nên cho tôm ăn vào sáng sớm và sau khi tối Ảnh: Trần Út

-Trước khi cho tôm mẹ mang trứng vào

ao để ấp xả tôm con, phải xử lý

bằng Mycostatin 30 35 gam/m³ trong 2

-3 giờ; soi kính hiển vi thấy ký sinh trùng

bong ra khỏi tôm thì mới thả vào ao ương

Trong giai đoạn từ khi mới nở đến khithành tôm con, nếu xuất hiện ký sinh

Đoàn Quân

http://thuysanvietnam.com.vn Báo Thủy sản Việt Nam, ngày 12/6/2014

Nuôi ghép rô phi trong ao tôm

Nuôi ghép cá rô phi trong ao tôm

làm tăng khả năng cạnh tranh giữa hai

loài; tận dụng được thức ăn thừa và

chất thải hữu cơ trong ao; hạn chế ô

nhiễm nước, ngăn ngừa lan truyền dịch

bệnh ở tôm; đem lại năng suất cao.

Chuẩn bị ao nuôi

Đối với ao nuôi tôm thẻ chân trắng

(TTCT) mật độ cao (100 - 200 con/m2)

cũng có thể thả được rô phi, bằng vèo lưới

giữa ao nơi quy tụ chất thải tôm Ao nuôi

diện tích 4.000 - 6.000m2, mật độ 40 - 50

con/m2(TTCT) và 7 - 15 con/m2(tôm sú)

thì có thể thả ghép trực tiếp rô phi vào ao

nuôi Ao được tháo cạn, diệt tạp, bón vôi,

lấy nước, gây màu như ao nuôi tôm bình

thường Ao nuôi TTCT thâm canh, khi

chuẩn bị ao nên thiết kế vèo lưới ở vùng

trũng giữa ao, chiếm 7 - 10% diện tích ao,

mắt lưới thưa (cỡ 0,5 - 1cm) để chất thải

lọt qua lưới làm thức ăn cho cá Lưới

được mắc chắc chắn, phía trên lưới caohơn mực nước ao 40 - 50cm

Thả giống

Sau khi lắp đặt quạt khí, gây màu nướcthì tiến hành thả tôm và nuôi như quytrình Sau 20 ngày nuôi, lượng chất thảitích tụ nhiều thì thả cá rô phi

Nhằm tránh cá sinh sản trong ao tôm,cần chọn cá rô phi đơn tính Đối với aoTTCT mật độ cao, thời gian nuôi ngắn,

nên thả cá rô phi thuần, cỡ lớn (15 - 20

con/kg), cỡ cá giống phải lớn hơn cỡ mắt

lưới Mật độ cá thả trong vèo lưới từ 6 - 8

con/m2 Ao nuôi tôm mật độ thấp, nên thả

cá cỡ 40 - 50 con/kg, mật độ 1 con/1 - 2

m2 ao

Quản lý và chăm sóc

Ao nuôi TTCT mật độ cao thì cá rô

phi thả trong vèo lưới thường không cho

ăn để cá ăn chất thải của tôm được quạt

khí quây tụ vào vèo Định kỳ 15 ngày/lần

làm thoáng lưới vèo để chất thải dễ lọt

qua Ao nuôi tôm thả ghép rô phi cần căn

cứ vào tập tính bắt mồi của tôm và rô phi

để cho tôm ăn hợp lý Tôm thường ăn mồi

mạnh vào chập tối và rạng sáng; cá rô phi

ăn mồi mạnh ban ngày Do vậy, để tôm

được cung cấp đủ thức ăn, nên cho ăn vào

2 bữa chính (chiếm 80% tổng lượng thức

ăn trong ngày) vào thời điểm trước khi

trời sáng và sau khi tối (5 giờ và 18 giờ),

ban ngày chỉ cho tôm ăn ít (20%) để tránh

rô phi tranh mồi của tôm Thức ăn được

thả ở chỗ bãi nông quanh ao Thức ăn

thừa và lượng chất thải của tôm sẽ được

cá rô phi sử dụng làm thức ăn

Trong thời gian nuôi, cá rô phi sử

dụng thức ăn thừa và chất thải của tôm sẽ

hạn chế được lượng N và P trong nước,

nhưng trong quá trình bài tiết, tôm và cá

sẽ thải ra lượng NH3 không nhỏ Nếu

lượng này vượt quá 0,1 mg/l sẽ gây độc

cho tôm (ức chế sinh trưởng, giảm khả

năng kháng bệnh, gia tăng mẫn cảm với

điều kiện môi trường, như thiếu ôxy và

biến động của nhiệt độ…) Do vậy có thểthay nước định kỳ 1 tháng/lần; mỗi lầnthay 15 - 20% lượng nước trong ao Nếuđiều kiện thay nước gặp khó khăn thì bónchế phẩm sinh học định kỳ 10 - 15ngày/lần

Duy trì máy sục khí làm tăng hàmlượng ôxy hòa tan, phòng ngừa tôm nổiđầu, quy tụ chất thải làm thức ăn cho cá.Hàng ngày cần kiểm tra ao thường xuyên,quan sát màu nước, theo dõi tình hìnhhoạt động và ăn mồi của tôm, kịp thờiphòng trị bệnh, cần ghi chép nhật ký hàngngày làm cơ sở cho việc điều chỉnh thức

ăn và xử lý dịch bệnh

Thu hoạch

Ao nuôi TTCT mật độ cao có thể thuhoạch sau 2,5 - 3 tháng Đối với cá rô phinuôi trong vèo, việc thu hoạch sẽ đơngiản bằng cách thu hết cá rô phi trong vèolưới, sau đó mới kéo lưới thu tôm Nếu cá

rô phi chưa đạt cỡ thương phẩm có thểchuyển sang ao khác nuôi tiếp

Đối với ao tôm thả ghép trực tiếp rôphi, sau 3 - 4 tháng nuôi thì có thể thuhoạch Căn cứ vào sự khác nhau về tậptính hoạt động của tôm và rô phi mà thuhoạch tôm sau 8 giờ tối, bằng mồi nhửtrong lồng lưới Lúc này cá rô phi ít hoạtđộng và ăn mồi, còn tôm thì bắt mồimạnh nên sẽ vào lồng nhiều Mỗi ao nuôiđặt 5 - 6 lồng lưới, kích thước 2 - 3m3 đểthu tôm Có thể thu hoạch tôm liên tục 1tuần, khi lượng tôm vào lồng ít thì dùnglưới vét thu cả cá và tôm còn lại

Dùng vôi nông nghiệp (CaO) để tẩy dọn nền đáy ao - Ảnh: Phan Thanh Cường

Sau mỗi vụ nuôi có thể thu hoạch 2 - 3

tấn tôm sú, 5 - 6 tấn TTCT và 1 - 1,2 tấn

cá rô phi trên 1ha Đối với hình thức nuôi

ghép rô phi trong vèo lưới, có thể đạt 9

-12 tấn TTCT và 0,5 - 0,8 tấn cá rô phi

trên 1 ha Hiện nay, kỹ thuật nuôi ghépnày đã được áp dụng thành công tạiPhilippines, Trung Quốc, Thái Lan và ở 2tỉnh Sóc Trăng, Bạc Liêu ở nước ta

GS Kevin Michael Fitzsimmon - Giám đốc Cơ quan Hợp tác nông nghiệp quốc tế, Đại học Arizona (Mỹ): Khi thả cá rô phi vào ao tôm sẽ giảm đáng kể vi khuẩn nhóm Vibrio gây hại và bệnh do virus, giảm chất thải rắn, kích thích tảo lục phát triển, nhưng không ảnh hưởng đến sự phát triển của tảo khuê và một số loại tảo có ích khác Ngoài

ra, cá rô phi còn giúp tiêu diệt một số vật chủ trung gian mang mầm bệnh và khi có tôm bệnh chết trong ao được cá rô phi ăn ngay, hạn chế lây dịch bệnh.

Hải An

http://thuysanvietnam.com.vn Báo Thủy sản Việt Nam, ngày 6/6/2014

Ương cá tra, basa sạch bệnh

Trong vụ nuôi, muốn cá khỏe mạnh,

lớn nhanh, đạt năng suất cao, giảm chi

phí… thì việc ương nuôi con giống đạt

chất lượng và sạch bệnh cần quan tâm

hàng đầu.

Ương cá bột lên cá hương

Lựa chọn và tẩy dọn ao

Đây là vấn đề rất quan trọng ảnh

hưởng đến tỷ lệ sống của cá khi ương

nuôi Cần lựa chọn ao ương có vị trí nằm

gần hệ thống kênh mương thủy lợi nhằm

cung cấp cho ao ương nguồn nước sạch,

hạn chế được dịch bệnh gây ra trong quá

trình nuôi

Hệ thống cấp thoát nước cho ao phải

riêng biệt, nguồn nước cấp và thoát không

cùng chung mương dẫn Tùy vào điều

kiện của hộ nuôi mà ao có diện tích khác

nhau, diện tích thích hợp cho thao tác kỹthuật và quản lý chăm sóc từ 500 đến1.000m2

Việc tẩy dọn ao đối với ao ương cá bộtcần làm cẩn thận hơn ương cá từ hươnglên giống, bởi cá bột kích cỡ nhỏ và bơi

Ương nuôi con giống đạt chất lượng và sạch bệnh cần được quan tâm hàng đầu - Ảnh: Phan Thanh Cường

kém nên dễ bị địch hại tiêu diệt Ao nuôi

được bơm cạn, dọn sạch đáy và lấp hết

hang hốc bờ ao, vét bớt lượng bùn đáy

nếu bùn quá dày, duy trì độ dày bùn đáy

15 - 20cm, phát quang bờ ao và đầm nén

kỹ để tránh rò rỉ nước

Dùng vôi nông nghiệp (CaO) để tẩy

dọn nền đáy ao, đối với ao mới đào hoặc

có nhiều váng phèn thì lượng vôi bón 10

-14 kg/100m2, những ao đã ương nuôi

nhiều đợt (đáy đã thuần) thì bón ít hơn 7

-8 kg/100m2 Sau khi bón vôi có thể dùng

trang kéo đều quanh ao để vôi được trộn

lẫn với bùn đáy nhằm tiêu diệt vi khuẩn,

tôm cua cá còn trốn dưới đáy và bờ ao,

đồng thời trung hòa pH đáy

Nếu có thể phơi đáy thì phơi đáy 3 - 5

ngày, nếu không phơi được đáy thì sau

một ngày lấy nước vào ao Nước cấp phải

sạch, được lọc qua túi lọc dày để tránh

địch hại lọt vào ao, độ sâu 0,7 - 1 m

Dùng bột đậu nành nấu chín 1 - 2

kg/100m2 và đạm Urê 0,2 kg/100m2 hòa

loãng té xuống ao (3 ngày liên tục) để

gây màu nước và phát triển thức ăn tự

nhiên (Daphnia, Moina) Có thể dùng cây

xanh (thân mềm) bó lại thành bó dìm

xuống các góc ao làm phân xanh, tạo thức

ăn tự nhiên

Nhằm ngăn chặn dịch bệnh và ô nhiễm

nước, người nuôi không nên sử dụng phân

chuồng để bón phân gây màu ương cá Ao

sau khi được gây màu có độ trong 35 - 40

cm, nước có màu xanh nõn chuối, pH

trung tính (7 - 7,5) là đạt yêu cầu

Thả giống và chăm sóc

Trước khi mua giống, người nuôi cầntìm hiểu thông tin để mua được cá bột cónguồn gốc cá bố mẹ có chất lượng chọngiống tốt, không cận huyết và không bịbệnh Cá bột có chất lượng tốt là không bị

đẻ ép, đẻ non và phải đạt 3 ngày tuổi Cábột được vận chuyển trong núi nilon cóbơm ôxy và được thả xuống vào buổisáng và chiều mát Khi thả cá nên ngâmbao cá xuống ao 15 phút để cân bằngnhiệt độ nước trong bao và ao nuôi sau đó

mở túi cho nước vào (10 lít) giữ túi 5 - 6phút để cá thích nghi rồi nhẹ nhàng dốctúi thả cá ra ao

Nên thả cá ở phía đầu gió để cá phân

bố được đều trong ao, mật độ thả 250

-300 con/m2 Sau khi thả một ngày, có thểcho cá ăn thức ăn tự chế, nấu chín (30%cám + 70% bột cá) và trứng gà, vịt Trong

10 ngày đầu cho ăn 0,2 kg thức ăn + 10

lòng đỏ trứng/vạn cá, kết hợp cho cá ăn

thêm trùn chỉ (0,5 - 0,7 kg/vạn cá/ngày)

Hằng ngày cho cá bột ăn 3 - 4 lần, trứng

được luộc lấy lòng đỏ mài qua lưới dày, hòa

lẫn cùng thức ăn nấu chín và nước té đều

xung quanh ao Sau 10 ngày, tăng 0,1 - 0,2

kg/vạn cá/ngày, sau đó có thể sử dụng thức

ăn công nghiệp dạng bột mịn, dạng hạt, hàm

lượng đạm trên 45%, liều lượng theo hướng

dẫn của nhà sản xuất

Khi cá đã bắt đầu ăn mạnh, tăng thêm

50% lượng trên và tiếp tục bổ sung thêm

trứng nước và trùn chỉ Lúc này đã có thể

cho ăn dặm cá tươi xay nhuyễn, liều

lượng chiếm 20 - 30% lượng thức ăn

Phải quan sát hoạt động và sức ăn của cá,

chất lượng nước và độ sâu nước ao để kịp

thời điều chỉnh lượng thức ăn và thay

hoặc cấp thêm nước vào ao

Trong tuần đầu thả cá buổi sáng, phải

dậy sớm cầm vợt đi quanh bờ ao để vớt

hết các ổ trứng của ếch nhái đẻ (nổi trên

Ương cá hương lên giống

Đối với ao ương cá hương lên giống,diện tích ao, tẩy dọn, lấy nước, bón phângây màu thì làm như đối với ao ương cábột, tuy nhiên không cần chuẩn bị kỹ nhưương cá bột, mật độ ương 150 - 200con/m2ao

Thức ăn tự chế biến được nấu chíngồm cám và bột cá hoặc cá tươi xay nhỏtheo tỉ lệ 3/7, thêm 1% khoáng vàvitamin Thức ăn hằng ngày chiếm 7 -10% trọng lượng cá trong ao, đối với cámcông nghiệp (>35% đạm) thì cho ăn 2 -3% trọng lượng thân, cho ăn 3 - 4lần/ngày

Trong quá trình ương nuôi cần theodõi sức ăn của cá, màu nước ao để điềuchỉnh thức ăn và kịp thời thay nước giúp

cá phát triển tốt

Sau thời gian ương 30 - 50 ngày, cáđạt kích cỡ 6 - 8 cm/con, tỷ lệ sống 85 -90% thì có thể dùng lưới vét, thu hoạchbán cho khách, san thưa ương nuôi giốnglớn hoặc nuôi thương phẩm

Trong quá trình ương nuôi, cá tra, basa hay mắc một số bệnh (nấm thủy my, trùng bánh xe, đốm trắng…) Để phòng bệnh, không nên bón phân gia súc, gia cầm xuống ao, thả cá mật độ vừa phải, bổ sung nước sạch, duy trì độ sâu ao và thay nước kịp thời Định kỳ bón vôi xuống ao (1,5 - 2 kg/100 m 2 ) hằng tháng để ổn định pH và tiêu diệt mầm bệnh.

Hải An

http://thuysanvietnam.com.vn Báo Thủy sản Việt Nam, ngày 30/5/2014

Kỹ thuật trồng đậu đũa an toàn

Kỹ thuật trồng đậu đũa

1 Giống:

Đậu đũa (tên khoa học: Vigna

sesquipedalis Fruwirth) là loại rau ăn quả phổ

biến ở thị trường Châu Á, thuộc nhóm cây

thân leo, có thể trồng quanh năm

Có hai nhóm giống

là đậu lùn và đậu leo:

- Đậu lùn: cây cao

50 - 70 cm, chiều dài

quả 20 - 30 cm, hạt

dày, thịt quả chắc, ăn

ngon, sai quả, thu

hoạch tập trung Nhóm

đậu lùn thu ít lứa, thời gian sinh trưởng

ngắn và năng suất thấp hơn đậu leo

- Đậu leo: thân sinh trưởng vô hạn, khi

trồng phải làm giàn, chiều dài quả 40

-70cm, hạt thưa, thịt quả xốp, ăn nhạt hơn

đậu lùn Hiện nay, trên thị trường có

nhiều loại giống có năng suất cao, có tính

kháng bệnh cao, thích hợp trồng các mùa

trong năm

Tiêu chuẩn giống: hạt giống phải bảo

đảm tiêu chuẩn, có tỉ lệ nảy mầm cao

2 Thời vụ

Đậu đũa có thể trồng được quanh năm

Vụ đông xuân gieo hạt tháng 1, vụ xuân

hè gieo hạt tháng 3, vụ hè thu gieo hạt

tháng 5, vụ thu đông gieo hạt tháng 8-9

dương lịch Đậu đũa không kén đất,

nhưng yêu cầu đất phải thoát nước, tơi

xốp, tốt nhất là đất thịt nhẹ, nhiều chấthữu cơ, độ pH 6 -7

Đất được cày rồi phơi ải ít nhất 1 tuần.Bón vôi bột với lượng 800 - 1.000 kg/ha,đồng thời xử lý đất bằng thuốc Basudin10H rải đều trước khi phay đất để hạn chế

sâu hại từ đất Sau đó,tiến hành làm tơi đất,nhặt sạch cỏ dại

3 Lên luống:

Luống cao hay thấpphụ thuộc vào tầng đấtmặt, mực nước ngầm

và thời vụ gieo trồng.Những chân ruộng có mực nước ngầmcao, thời vụ mưa nhiều thì lên luống caohơn để chống úng Thông thường, độ caocủa luống vụ hè thu là 30cm, vụ thu đông25cm, vụ đông xuân và xuân hè 18 - 20

cm Mặt luống rộng 90 - 100cm, rãnhrộng 30 - 40cm

Bón lót trước khi gieo hạt: Mỗi ha bón10-15 tấn phân chuồng hoai mục hoặc 1-1,5 tấn phân hữu cơ vi sinh Biogro, 250

kg lân Lâm Thao, 50 kg kali clorua

4 Mật độ, khoảng cách gieo hạt

Gieo 2 hàng trên luống, hàng cáchhàng 60-65cm, hạt cách hạt 10-15cm.Gieo xong phủ đất kín hạt dày 1 cm, sau

đó tưới nhẹ trên mặt luống Lượng hạtgiống 25 – 35 kg/ha phụ thuộc vào giống

và tỷ lệ nảy mầm của hạt giống Nếu kích

thước hạt to, tỷ lệ nảy mầm thấp thì cần

tăng lượng hạt giống

Hạt giống trước khi gieo nên ngâm

vào nước ấm (2 sôi, 3 lạnh) khoảng 1 giờ,

sau đó vớt ra, ủ vào khăn ẩm Mỗi ngày

kiểm tra hạt 1 lần và phun nước bổ sung

rồi tiếp tục ủ cho đến khi hạt nứt nanh thì

đem gieo

Lưu ý: tránh tưới quá nhiều sau khi

gieo, hạt hút nước nhanh làm rách vỏ hạt,

hạt không mọc được

5 Chăm sóc

a Làm giàn

Đối với các giống đậu đũa thân leo,

khi trồng cần làm giàn Khi cây có 6 – 9

lá thật, ngọn bắt đầu vươn dài (có tua

cuốn) thì cắm giàn cho cây leo Dùng cọc

tầm vông hoặc cây nứa, cây dóc cắm giàn

chữ A cao khoảng 1,5 – 1,8m; khoảng

cách 0,5 – 0,6m; sau đó giăng dây để đậu

leo lên giàn

Khi cây ra hoa cần tỉa bớt lá già, lá bị

sâu bệnh nhằm tạo cho ruộng thông

thoáng, hạn chế sự lây lan của sâu bệnh

b Bón phân, tưới nước

Khi cây mọc, cứ 2 ngày tưới 1 lần để

cho đất thường xuyên ẩm, độ ẩm đất 70%,

nhất là thời kỳ cây ra hoa, tạo quả

Lượng phân bón tính cho 1 ha:

- Lần 1: Sau trồng 10 ngày, bón 13 kg

đạm urê, 50 kg NPK loại 16:16:8 – Lần

2: Sau trồng 25 ngày, bón 25 kg đạm urê,

50 kg NPK loại 16:16:8 – Lần 3: Sau

trồng 40 ngày, khi cây ra hoa rộ, bón 25

kg đạm urê, 50 kg kali clorua, 75 kg NPK

loại 16:16:8

Cách bón: Hòa tan phân vào nước rồitưới hốc Nên bón vào buổi sáng hoặcchiều mát Bón phân nên kết hợp với làm

cỏ và xới vun gốc để tránh thất thoát phânbón do sự canh tranh dinh dưỡng của cỏdại cũng như do bốc hơi hoặc rửa trôi

c Phòng trừ sâu bệnh

Đậu đũa thường bị các loại sâu bệnhhại chính sau: sâu vẽ bùa, bọ phấn, sâuđục quả, bệnh héo vàng, gỉ sắt… Trong

đó, sâu đục quả là đối tượng khó phòng trịnhất Để hạn chế sâu bệnh hại, cần thựchiện tốt khâu vệ sinh đồng ruộng, cắt tỉa

lá già, áp dụng quy trình quản lý dịch hạitổng hợp IPM, đặc biệt lấy phòng bệnh làchính, phun thuốc trừ kịp thời khi sâubệnh chớp xuất hiện

Trong giai đoạn thu hoạch, cần sửdụng các loại thuốc có thời gian phân hủynhanh như Vertimex, Match, Proclaim vàcác thuốc có nguồn gốc thảo mộc để phunphòng trừ sâu bệnh

6 Thu hoạch

Nói chung, đậu đũa từ lúc gieo đến bắtđầu thu hoạch là 50 - 60 ngày Thời gianthu quả phụ thuộc vào điều kiện chămsóc Nếu chăm sóc tốt thì thời gian thu hái

sẽ kéo dài Trong thời gian thu hoạch rộ,khoảng 2 -3 ngày thu 1 lứa

Dùng dao cắt hay dùng tay vặn nhẹquả, không giật mạnh làm rụng nụ hoacác lứa sau

Nguồn tin: Hội nông dân Việt Nam

www.hoidap.vinhphucdost.gov.vn

Sở Khoa học và công nghệ Vĩnh Phúc,

ngày 12/6/2014