PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG BÃI CHÔN LẤP CHẤT THẢI RẮN PHƯỚC HIỆP

Bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt hiện nay đang là vấn đề khó khăn của thành phố Hồ Chí Minh vì đi kèm với hiện trạng đó là những khó khăn phải khác phục: thiếu đất, tình trạng ô nhiễm kéo dài, sự gia tăng của chất thải rắn hăng năm rất cao,…

PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG BÃI CHÔN LẤP

CHẤT THẢI RẮN PHƯỚC HIỆP 2

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt hiện nay đang là vấn đề khó khăn của thành phố Hồ Chí Minh vì đi kèm với hiện trạng đó là những khó khăn phải khác phục: thiếu đất, tình trạng ô nhiễm kéo dài, sự gia tăng của chất thải rắn hăng năm rất cao,… Quá trình xây dựng, duy trì và phát triển của một đô thị như TpHCM đi kèm với nhiều vấn

đề phát sinh mà trong đó Chất thải rắn và sự xây dựng bãi chôn lấp là một thách thức của người quản lý môi trường Thành phố hiện nay có 2 bãi chôn lấp và 2 khu xử lý chất thải rắn tập trung với nhiều vấn đề phải giải quyết: tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn tồn tại, những sự cố về xây dựng và vận hành; ô nhiễm nước ngầm

- Mục tiêu của tiểu luận: Dùng các công cụ để phân tích các yếu tố gây ảnh hưởng không tốt đến môi trường của Bãi chôn lấp Phước Hiệp 2

2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ

Bãi chôn lấp 2 được xây dựng trong khu liên hiệp xử lí chất thải rắn Tây Bắc Tp.HCM tiếp giáp bãi chôn lấp 1A

Các thông số kỹ thuật cơ bản của bãi chôn lấp 2 bao gồm:

2. Công suất chôn lấp tổng cộng, Qtc: 4.464 triệu tấn

3. Công suất chôn lấp hàng ngày, Qngày: 1.500-2.500 tấn/ngày

4. Thời gian hoạt động, T: (5-8) năm

6. Công nghệ áp dụng: chôn lấp vệ sinh

7. Các hạng mục công trình chính

Quá trình chôn lấp (landfilling)

Quá trình chôn lấp là quá trình đổ chất thải rắn vào bãi chôn lấp San ủi, đầm nén và phủ trung gian Quá trình chôn lấp bao gồm cả quá trình giám sát lượng chất thải rắn đến bãi, đổ, lắp đặt và vận hành các thiết bị quan trắc và kiểm soát

Tình trạng bãi chôn lấp Phước Hiệp 2 hiện nay

+Mới đi vào hoạt động từ đầu năm 2008, với nhiều hạng mục vẫn đang xây dựng

+ Mùi hôi do quá trình vận chuyển và chôn lấp vẫn còn tồn tại kéo dài mặc dù đã

có công nghệ xử lý mùi

+ Do không có sự phân loại rác tại nguồn nên nước rỉ rác phát sinh là một vấn đề khó khăn kéo dài do nồng độ và lưu lượng nước rỉ rác cố định và thay đổi theo mùa

Do đó, mục tiêu của tiểu luận là dùng các phương pháp phân tích hệ thống để giải quyết các vần đề trên Các phương pháp sử dụng:

+ Phân tích các bên liên quan;

+ Đánh giá tác động môi trường;

+ Sử dụng SWOT

3 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH

A Phương pháp phân tích các bên liên quan

- Xác định mục tiêu, phạm vi:

-Công ty Môi trường đô thị thành phố - Citenco

- Ban quản lý các khu liên hiệp chất thải rắn Thành phố

-Người dân/công ty và các loại hình phát sinh chất thải rắn

-Người lao động trên bãi chôn lấp

UBND Phước Hiệp, UBND TP

Khu dân cư lân

cận

Cty/cá nhân dịch

vụ công cộng Nguồn tài trợ

- Xác định các bên có liên quan chính và lợi ích của họ trong dự án:

Các bên có

liên quan Đánh giá mứcđộ tác động

của dự án đến các bên liên quan

Đánh giá mức độ ảnh hưởng, quyền lực của bên liên quan đối với dự

án

Vai trò tiềm tàng trong dự án

Ghi chú thuyết minh

về kết quả đánh giá Thứ

yếu Quan trọng

Cơ quan tài

Khu dân cư

lân cận

Các công ty/

cá nhân thực

hiện dịch vụ

công cộng

Ban quản lý

khu liên

hiệp chất

thải rắn TP

Người đi

chợ

Người lao

động trên

bãi chôn lấp

Ghi chú: +  Ảnh hưởng ít

++  Ảnh hưởng vừa

+++  Ảnh hưởng nhiều

0  không ảnh hưởng

-Đánh giá ảnh hưởng và tầm quan trọng của từng bên có liên quan cũng như tác động tiềm tàng của dự án đến mỗi bên có liên quan:

ẢNH HƯỞNG NHIỀU HƠN Cung cấp thông tin Đối thoại

BỊ TÁC

ĐỘNG ÍT

HƠN

UBND huyện và TP

Sở xây dựng

Sở Tài nguyên và Môi trường

Cơ quan tài trợ

Các dân cư sống gần bãi chôn lấp

Môi trường sinh thái xung quanh bãi chôn lấp

BỊ TÁC ĐỘNG NHIỀU HƠN Thu thập thông tin Tham vấn ý kiến

Khu dân cư lân cận Các công ty/ cá nhân thực hiện dịch vụ công cộng Các bãi chôn lấp khác Người lao động/ làm thuê

Các sạp tiểu thương

ẢNH HƯỞNG ÍT HƠN

-Xác định sách lược hành động phối hợp với các bên liên quan tốt nhất:

Sách lược hành động phối

Thu thập thông tin về họ Citenco, các hộ dân sống

gần và chịu ảnh hưởng của bãi chôn lấp;

Thực hiện phiếu thăm dò

Cung cấp thông tin cho họ UBND các cấp, Sở xây

dựng, Sở Kế hoạch & Đầu

tư, Sở Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan tài trợ, các tổ chức phi chính phủ

Gửi các hồ sơ dự án, các bài báo, tư liệu thuyết minh về sự cần thiết của

dự án

đồng hành với họ trên bãi chôn lấp đổi thảo luận về phương

án triển khai dự án

B Phân tích các tác động môi trường

Môi trường Bãi chôn lấp bị suy giảm

Rác thải rơi vãi trong quá trình vận chuyển

Nước rỉ rác chảy tràn trong mùa mưa

Mùi hôi, khí thải

Mỹ quan của khu vực

Sức khỏe của dân cư Rủi ro về sự

cố của bãi chôn lấp

Ô nhiễm nước ngầm trong thành phố

Thu gom

không

hiệu quả

Thiếu thùng rác công cộng

Ý thức người dân kém

Thiếu

người

thu

gom

Thiếu

bãi

tập

kết

Thu gom thô sơ, dụng cụ không tốt

Chưa phân loại tại nguồn

Hệ thống tách nước mưa chưa hoàn chỉnh

Hệ thống xử

lý nước rỉ rác quá tải trong mùa mưa

Rác thải chứa tỉ lệ chất hữu cơ cao

Phun xịt khử mùi hôi

Hệ thống tách nước mưa thường tắc

và nghẽn khi giao mùa

Vận hành chưa hiệu quả

Thiếu vốn đầu tư

Tỉ lệ thải bỏ chất hữu cơ còn cao

Vận hành chưa hiệu quả như thiết kế

C Phương pháp SWOT

Phân tích các yếu tố gây ảnh hưởng không tốt đến môi trường của bãi chôn lấp chất thải rắn Phước Hiệp 2 và qua đó sẽ góp phần đưa ra giải pháp để cải thiện tình trạng môi trường hiện nay

*Ranh giới hệ thống:

Những cá nhân/tập thể đang hoạt động trong hệ thống quản lý chất thải rắn của TP, có ảnh hưởng tới sự xây dựng và phát triển của bãi chôn lấp

*Sơ đồ khối

*Phân tích, điểm mạnh, điểu yếu, cơ hội, thách thức:

 Điểm mạnh (Strength)

1 Công nghệ xử lý đơn giản, ít đòi hỏi

 Điểm yếu (Weakness)

1 Sự đòi hỏi một diện tích đất rộng lớn

một thành phố hiện đại.

5 Nếu được quản lý và thiết kế đúng

cách thì bãi chôn lấp có chi phí đầu tư

vận hành thấp hơn các phương án

khác

thiên tai về môi trường

5 Sự phơi nhiễm trước thiên nhiên khá lớn, do bãi chôn lấp trong quá trình vận hành là bãi chôn lấp hở

 Cơ hội (Opportunities)

1 UBND Thành phố nên thúc đẩy quá

trình xã hội hóa việc xử lý, vận chuyển

và thu gom rác

2 Việt Nam gia nhập WTO sẽ tạo cơ hội

cho các Công ty nước ngoài với công

nghệ hiện đại, kỹ thuật xử lý tốt

3 Các tổ chức, chính phủ nước ngoài cho

Việt Nam vay vốn với lãi suất ưu đãi

để giải quyết các vấn đề ô nhiễm của

Bãi chôn lấp

4 Nhận thức của người dân về việc ngăn

ngừa và giảm thiểu sự phát sinh chất

thải rắn càng được nâng cao

5 Trong bối cảnh hộ nhập kinh tế thế

giới tạo điều kiện thuận lợi cho Việt

Nam tiếp cận với nhiều phương án xử

lý và giảm thiểu chất thải rắn sinh hoạt

của Tp nói chung

 Thách thức (Threat)

1 Vốn ngân sách hiện tại không đủ để đầu tư cho việc xây dựng, sữa chữa và phát triển nhiều bãi chôn lấp mới

2 Phải quy hoạch nhiều khu vực rộng lớn để phục vụ cho nhu cầu xây dựng bãi chôn lấp, kể cả vùng đệm an toàn môi trường

3 Năng lực quản lý của các cơ quan còn yếu, trước đến giờ chỉ hoạt động với vai trò là người khắc phục hậu quả chứ chưa thể hiện được vai trò định hướng phát triển cũng như phòng ngừa, giảm thiểu sự ô nhiễm

4 Công tác quản lý thụ động, không chủ động trong chính sách, chiến lược

5 Thay đổi một số thói quen sử dụng và

xả bỏ chất thải rắn của một bộ phận lớn người dân là một việc khó khăn

* Kết hợp chiến lược

 S-O

1 Thực hiện xã hội hóa sự vận hành, vận

chuyển chất thải rắn sẽ giúp ích cho

nhà nước trong việc cân đối ngân sách,

bớt gánh nặng về mặt quản lý

2 S2O5

Quá trình hội nhập toàn cầu hóa diễn ra

càng ngày càng nhanh, do đó khi chúng

ta kiểm soát lượng khí thải tốt thì

chúng ta sẽ được lợi nhiều mặt trên

 O-W

1 O1W1

Việc xã hội hóa việc xử lý chất thải rắn giúp cho thành phố giảm bớt áp lực quản

lý của bộ máy nhà nước

2 O2 W4

Sự hội nhập nền kinh tế thế giới với công nghệ hiện đại, máy móc tiên tiến sẽ giúp

thương trường quốc tế cho chúng ta tính toán được sự rủi ro, sự

cố về môi trường khi xảy ra

3 O5W1

Với các nhà đầu tư nước ngoài, chúng ta

sẽ có cơ hội giảm thiểu chi phí điều hành của nhà nước, giảm ngân sách cho việc cải thiện chất lượng môi trường

 S-T

ST

Gánh nặng về kinh tế của việc xử lý chất

thải rắn được chia sẻ trên toàn bộ xã hội

và trách nhiệm của người dân càng ngày

càng rõ ràng

Cơ hội để có thể đề ra

 W-T

WT

Quy hoạch tổng thể của thành phố đến năm 2020 – 2050 phải khắc phục và giảm dần lượng tăng chất thải rắn sinh hoạt qua từng năm

Đầu tư nhiều giải pháp và mô hình xử lý chất thải rắn cho thành phố là một thách thức

*Sắp xếp chiến lược và lập dự án khả thi

1 Phân loại rác tại nguồn cho mọi hoạt động phát sinh chất thải rắn của thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2005 đến 2010 Nâng cao nhận thức của người dân thành phố về một thành phố ít chất thải và vệ sinh môi trường

2 Giảm thiểu lượng chât thải rắn phát sinh hằng ngày của thành phố Tách được lượng nước tồn tại trong chất thải rắn và ngăn ngừa lượng nước từ bên ngoài vào hỗ hợp chất thải rắn

3 Yêu cầu mọi người tuân theo các qui định về pháp luật môi trường

4 Huy động các nguồn tài trợ để giải quyết việc xây dựng, vận hành và quản lý bãi chôn lấp

5 Khuyến khích người dân đi chợ sử dụng hạn chế bao Nilong và tiến tới không sử dụng bao Nilong trong sinh hoạt hằng ngày của người dân

4.KẾT LUẬN

Bãi chôn lấp Phước Hiệp 2 với những vấn đề môi trường còn tồn tại Với những công cụ phân tích hệ thống đã giúp cho ta thấy được và đề ra những chính sách sau:

+ Tìm ra những nhân tố còn tồn tại về vấn đề môi trường chính của bãi chôn lấp Phước Hiệp 2

+ Đưa ra các giải pháp nhằm giảm thiểu, khắc phục, và cải thiện hiện trạng ô nhiễm trên

+ Tìm ra được những yếu tố ảnh hưởng đến việc cải thiện chất lượng của bãi chôn lấp và những chiến lược về lâu dài cho thành phố

+ Khắc phục tâm lý của dân cư quanh vùng, tạo một mảng xanh về môi trường cho thành phố Hồ Chí Minh trong vòng 10 năm

+ Về lâu dài, giải quyết triệt để tình trạng chất thải rắn như hiện nay và có biện pháp để biến chất thải rắn sinh hoạt thành nguồn lợi không nhỏ cho thành phố