Chuyên đề tự do hóa tài chính ( GS bình minh)

Đặc biệt biệt h hơ ơn n đ đối ối với với các các n nư ước ớc mà mà nền nền kinh kinh tế tế đư được ợc quản lý lý theo theo ccơ ơ chế chế kế kế hoạch hoạch hóa hóa tập tập trung, trung, t

LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH - TIỀN TỆ

CHUYÊN ĐỀ CAO HỌC

BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ 6

Chuyên đề 6

TỰ DO HÓA TÀI

CHÍNH

nư ước ớc áp áp dụng dụng chủ chủ yếu yếu là là công công cụ cụ gián gián tiếp tiếp

Đó chính chính là là một một phần phần trong trong xu xu h hư ướng ớng rất rất quan trọng

trọng đ đang ang chi chi phối phối đ đổi ổi mới mới chính chính sách sách tài tài chính chính – – tiền

tiền tệ tệ hiện hiện nay nay trên trên thế thế giới giới – – tự tự do do hóa hóa tài tài chính chính

E Shaw Shaw n nă ăm m 1973 1973 đã ã đ đặt ặt nền nền tảng tảng cho cho học học thuyết thuyết

tự do do hóa hóa tài tài chính chính đư được ợc nhiều nhiều n nư ước ớc theo theo đ đuổi uổi

chỉ nam nam cho cho đ đổi ổi mới mới tài tài chính chính trên trên toàn toàn cầu cầu

Họ

Họ nhận nhận đ định ịnh :: “ “ Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính thành thành công công

là

là bộ bộ phận phận cấu cấu thành thành quan quan trọng trọng trong trong chiến chiến llư ược ợc

ttă ăng ng tr trư ưởng ởng kinh kinh tế tế của của mỗi mỗi n nư ước” ớc”

 Xu Xu thế thế quốc quốc tế tế hóa hóa và và toàn toàn cầu cầu hóa hóa ::

Một Một mặt mặt khuyến khuyến khích khích các các quốc quốc gia gia tự tự do do hóa hóa tài tài chính

chính đ đểể tranh tranh thủ thủ những những lợi lợi thế thế ttă ăng ng tr trư ưởng ởng ,,

Mặt Mặt khác khác tạo tạo ra ra sức sức ép ép buộc buộc các các n nư ước ớc phải phải thực thực hiện

hiện tự tự do do hóa hóa tài tài chính chính nếu nếu không không muốn muốn bị bị cô cô lập lập

nhập nên nên càng càng phải phải chú chú trọng trọng tự tự do do hóa hóa tài tài chính chính Tuy

Tuy nhiên nhiên ,, trong trong 3 3 xu xu h hư ướng ớng tự tự do do hóa hóa ccơ ơ bản bản ::

Tự Tự do do hóa hóa giá giá cả cả

Tự Tự do do hóa hóa th thươ ương ng mại mại

Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính

II Tài Tài chính chính kiềm kiềm chế chế

tài chính chính

@Biểu

@Biểu hiện hiện cụ cụ thể thể ::

Nhà Nhà n nư ước ớc ấn ấn đ định ịnh những những mức mức lãi lãi suất suất trần trần

Trực Trực tiếp tiếp đ điều iều tiết tiết quá quá trình trình phân phân phối phối tín tín dụng dụng

ưu u tiên tiên cho cho khu khu vực vực kinh kinh tế tế nhà nhà n nư ước ớc và và đ đặt ặt ra các

các tỷ tỷ lệ lệ dự dự trữ trữ bắt bắt buộc buộc quá quá cao cao

Đặc biệt biệt h hơ ơn n đ đối ối với với các các n nư ước ớc mà mà nền nền kinh kinh tế tế đư được ợc quản lý lý theo theo ccơ ơ chế chế kế kế hoạch hoạch hóa hóa tập tập trung, trung, tài tài chính

chính kiềm kiềm chế chế thể thể hiện hiện rõ rõ nét nét ở ở ::

Chính Chính sách sách bao bao cấp cấp qua qua tín tín dụng dụng

Mức Mức lãi lãi suất suất đ đặc ặc biệt biệt thấp, thấp, thậm thậm chí chí là là lãi lãi suất suất âm

âm

Khu Khu vực vực kinh kinh tế tế ttư ư nhân nhân hầu hầu nh như ư không không có có ccơ ơ hội vay vay vốn vốn từ từ hệ hệ thống thống tài tài chính chính chính chính thức thức

II Tài Tài chính chính kiềm kiềm chế chế

Việc theo theo đ đuổi uổi tài tài chính chính kiềm kiềm chế chế có có nguyên nguyên nhân nhân chủ

chủ yếu yếu từ từ những những đ đòi òi hỏi hỏi và và mong mong muốn muốn của của nhà n

nư ước ớc về về nguồn nguồn tài tài chính chính đ đểể đ đảm ảm bảo bảo một một tỷ tỷ lệ lệ ttă ăng tr

trư ưởng ởng cao, cao, tỷ tỷ lệ lệ thất thất nghiệp nghiệp thấp thấp cũng cũng nh như ư các mục tiêu tiêu phát phát triển triển kinh kinh tế tế xã xã hội hội khác khác

Theo một một logic logic thông thông th thư ường ờng ::

1 1 Lãi Lãi suất suất thấp thấp sẽ sẽ khuyến khuyến khích khích đ đầu ầu ttư ư,, do do đ đó ó mà mà thúc

thúc đ đẩy ẩy sự sự ttă ăng ng tr trư ưởng ởng

II Tài Tài chính chính kiềm kiềm chế chế

2 2 Tiềm Tiềm n nă ăng ng tài tài chính chính trong trong dân dân ccư ư do do vậy vậy không

không đư được ợc huy huy đ động ộng và và sử sử dụng dụng vào vào đ đầu ầu ttư ư sản sản xuất

Điều này này gây gây ra ra::

3 3 Trên Trên thị thị tr trư ường ờng tài tài chính, chính, cầu cầu về về vốn vốn v vư ượt ợt xa khả n nă ăng ng của của các các nguồn nguồn cung cung cấp cấp (cũng (cũng vì vì các các mức mức lãi

lãi suất suất trần trần thấp thấp ))

Do

Do vậy vậy mà mà các các danh danh mục mục đ đầu ầu ttư ư có có tỷ tỷ suất suất lợi lợi nhuận cao cao phải phải hủy hủy bỏ bỏ vì vì không không có có vốn vốn ,, hoặc hoặc phải phải thỏa mãn mãn bằng bằng vốn vốn của của các các thị thị tr trư ường ờng ngầm ngầm hoạt hoạt đ

động ộng ngoài ngoài vòng vòng kiểm kiểm soát soát của của nhà nhà n nư ước ớc

II Tài Tài chính chính kiềm kiềm chế chế

4 4 Các Các doanh doanh nghiệp nghiệp nhà nhà n nư ước ớc luôn luôn đư được ợc ư ưu u tiên tiên vay

vay vốn vốn với với lãi lãi suất suất bao bao cấp cấp do do vậy vậy mà mà ỷ ỷ lại, lại, không sản

sản xuất xuất và và kinh kinh doanh doanh một một cách cách có có hiệu hiệu quả quả dẫn dẫn tới NSNN NSNN luôn luôn phải phải bao bao cấp cấp và và thiếu thiếu hụt hụt

5 5 Lạm Lạm phát phát và và sự sự biến biến đ động ộng của của tỷ tỷ giá giá là là không không thể

thể kiểm kiểm soát soát nổi nổi

6 6 Hệ Hệ thống thống tài tài chính chính không không đư được ợc phát phát triển triển và không

không thể thể thực thực hiện hiện đư được ợc những những chức chức n nă ăng ng trong trong việc

việc đ điều iều tiết tiết và và tạo tạo vốn vốn thúc thúc đ đẩy ẩy sự sự phát phát triển triển của của nền kinh kinh tế tế

7 7 Thị Thị tr trư ường ờng tài tài chính chính hoặc hoặc là là không không có có hoặc hoặc là hết

hết sức sức manh manh mún, mún, phân phân tán tán và và đ đầy ầy rẫy rẫy rủi rủi ro ro

II Tài Tài chính chính kiềm kiềm chế chế

Nh

Như ư vậy, vậy, tài tài chính chính kiềm kiềm chế chế có có nội nội dung dung chủ chủ yếu yếu là

là::

Thực Thực hiện hiện trần trần lãi lãi suất suất tín tín dụng dụng

Phân Phân bổ bổ tín tín dụng dụng bằng bằng các các quyết quyết đ định ịnh hành chính

chính nhiều nhiều h hơ ơn n là là thông thông qua qua ccơ ơ chế chế thị thị tr trư ường ờng

Kiểm Kiểm soát soát chặt chặt chẽ chẽ nguồn nguồn vốn vốn từ từ trong trong và và ngoài ngoài n

nư ước ớc

chính, các các hoạt hoạt đ động ộng tài tài chính chính đư được ợc tự tự do do thực thực

hiện theo theo tín tín hiệu hiệu thị thị tr trư ường ờng

ý muốn muốn của của nhà nhà đ đầu ầu ttư ư mà mà không không gặp gặp bất bất cứ cứ sự sự ng

ngă ăn n cản cản phi phi kinh kinh tế tế nào nào

Điều này này hoàn hoàn toàn toàn phù phù hợp hợp với với trọng trọng tâm tâm đ đổi ổi mới là là nâng nâng cao cao hiệu hiệu quả quả đ đầu ầu ttư ư mà mà các các nhà nhà n nư ước ớc

trư ưởng ởng kinh kinh tế tế bền bền vững vững

Kìm Kìm hãm hãm tài tài chính chính phải phải đư được ợc xóa xóa bỏ bỏ và và tự tự do hóa

hóa tài tài chính chính thực thực chất chất là là hoạt hoạt đ động ộng tài tài chính chính theo

theo ccơ ơ chế chế thị thị tr trư ường ờng

2 Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính

2

2 1 1 Khái Khái niệm niệm và và các các quan quan đ điểm iểm

Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính bắt bắt đ đầu ầu từ từ tự tự do do hóa hóa th

thươ ương ng mại, mại, xóa xóa bỏ bỏ những những rào rào cản cản phi phi kinh kinh tế tế đ

đến ến dòng dòng vốn vốn llư ưu u chuyển chuyển và và hoạt hoạt đ động ộng của của nhà đ

đầu ầu ttư ư,, tự tự do do hóa hóa lãi lãi suất, suất, tự tự do do hóa hóa hối hối đ đoái oái đ đến ến biểu

biểu hiện hiện cao cao nhất nhất là là khả khả n nă ăng ng chuyển chuyển đ đổi ổi trên tài

tài khoản khoản vốn vốn

ngân hàng hàng và và các các công công ty ty bảo bảo hiểm hiểm;;

Đẩy Đẩy mạnh mạnh sự sự phát phát triển triển của của thị thị tr trư ường ờng chứng chứng khoán

khoán trong trong n nư ước ớc và và khuyến khuyến khích khích sự sự gia gia nhập nhập thị thị tr

trư ường ờng của của các các tổ tổ chức chức tài tài chính chính trung trung gian gian n nư ước ớc

2 1 1 Khái Khái niệm niệm và và các các quan quan đ điểm iểm



 Theo Theo UNDP UNDP

Tự do do hóa hóa tài tài chính chính bao bao gồm gồm tài tài chính chính trong trong n

nư ước ớc và và tài tài chính chính quốc quốc tế tế không không phải phải đơ đơn n thuần thuần chỉ là huy huy đ động ộng vốn vốn mà mà trọng trọng tâm tâm của của nó nó là là thu thu thập và và xử xử lý lý thông thông tin tin kinh kinh tế, tế, đ đây ây là là trọng trọng tâm của

của nhiệm nhiệm vụ vụ phân phân bổ bổ các các nguồn nguồn lực lực cho cho phát phát triển Các Các tiêu tiêu chuẩn chuẩn tài tài chính chính kế kế toán toán phải phải đư được ợc xây

xây dựng dựng tốt tốt và và đ đáng áng tin tin cậy cậy đ đểể bảo bảo đ đảm ảm cho thị tr

trư ường ờng tài tài chính chính vận vận hành hành tốt tốt

chính trong trong bối bối cảnh cảnh Việt Việt nam nam cho cho rằng rằng::

Sự Sự cần cần thiết thiết phải phải kiểm kiểm soát soát đư được ợc chính chính sách sách tài tài khóa

Xóa Xóa bỏ bỏ kiểm kiểm soát soát tín tín dụng, dụng, những những hạn hạn chế, chế, đ định ịnh h

hư ướng, ớng, hay hay ràng ràng buộc buộc trong trong quá quá trình trình cấp cấp và phân

phân phối phối tín tín dụng dụng

Cải Cải cách cách triệt triệt đ đểể và và toàn toàn diện diện các các DNNN DNNN;;

Tự Tự do do hóa hóa lãi lãi suất suất

2 1 1 Khái Khái niệm niệm và và các các quan quan đ điểm iểm

Điều Điều chỉnh chỉnh tỷ tỷ giá giá linh linh hoạt hoạt theo theo những những tín tín hiệu hiệu của

của thị thị tr trư ường ờng;;

Chấm Chấm dứt dứt phân phân biệt biệt đ đối ối xử xử về về pháp pháp lý lý giữa giữa các loại hình hình về về hoạt hoạt đ động ộng;;

Tự Tự do do hóa hóa các các luồng luồng vốn vốn quốc quốc tế tế;;

Tự Tự do do hóa hóa các các dịch dịch vụ vụ tài tài chính chính:: Dịch Dịch vụ vụ bảo bảo hiểm, ngân ngân hàng hàng và và các các dịch dịch vụ vụ tài tài chính chính khác khác

2 2 2 1 1 Nội Nội dung dung tự tự do do hóa hóa tài tài chính chính

Nội dung dung tự tự do do hóa hóa tài tài chính chính đư được ợc sắp sắp đ đặt ặt theo trình

trình tự tự tối tối ư ưu u::

Chính Chính phủ phủ phải phải kiểm kiểm soát soát đư được ợc chính chính sách sách tài tài khóa

khóa và và thực thực thi thi chính chính sách sách tài tài khóa khóa có có hiệu hiệu quả quả Các

Các thâm thâm hụt hụt trong trong chính chính sách sách tài tài khóa khóa phải phải đư được ợc loại

loại trừ trừ và và ổn ổn đ định ịnh đư được ợc mức mức giá giá Nguồn Nguồn thu thu của của nhà

nhà n nư ước ớc phải phải chuyển chuyển dần dần sang sang khu khu vực vực ttư ư nhân,

2 2 2 Nội Nội dung dung tự tự do do hóa hóa tài tài chính chínhvà và cấp cấp đ độ ộ tự tự do do hóa hóa tài tài chính chính

Mở Mở cửa cửa thị thị tr trư ường ờng vốn vốn trong trong n nư ước ớc sao sao cho cho ng ngư ười ời gửi

gửi tiền tiền nhận nhận đư được ợc lãi lãi suất suất thực thực đ đã ã đ điều iều chỉnh chỉnh theo lạm phát, phát, mở mở cửa cửa thị thị tr trư ường ờng vốn vốn trong trong n nư ước ớc và và tự tự do

do hóa hóa lãi lãi suất suất

- Tự Tự do do hóa hóa tỷ tỷ giá giá hối hối đ đoái oái Theo Theo đ đó, ó, trong trong cán cán cân cân thanh

thanh toán toán quốc quốc tế, tế, tốt tốt nhất nhất là là nên nên tự tự do do hóa hóa các các giao

giao dịch dịch trên trên tài tài khoản khoản vãng vãng lai lai một một cách cách nhanh nhanh chóng

chóng h hơ ơn n so so với với dòng dòng vốn vốn quốc quốc tế tế

Tự Tự do do hóa hóa các các giao giao dịch dịch trên trên tài tài khoản khoản vốn vốn

Tự Tự do do hóa hóa các các dịch dịch vụ vụ tài tài chính chính:: các các dịch dịch vụ vụ bảo bảo hiểm và và các các dịch dịch vụ vụ liên liên quan quan đ đến ến bảo bảo hiểm hiểm;; dịch dịch

vụ ngân ngân hàng hàng và và các các dịch dịch vụ vụ tài tài chính chính khác khác

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

2.2.2 Cấp

2.2.2 Cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

Tự do do hóa hóa tài tài chính chính đư được ợc phân phân làm làm 2 2 cấp cấp đ độ ộ ::

Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính nội nội đ địa ịa:: xóa xóa bỏ bỏ kiểm kiểm soát soát lãi lãi suất và và phân phân bổ bổ tín tín dụng dụng

Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính quốc quốc tế tế:: loại loại bỏ bỏ sự sự kiểm kiểm soát vốn và và hạn hạn chế chế trong trong quản quản lý lý ngoại ngoại hối hối (( chuyển chuyển đ

đổi ổi tiền tiền tệ tệ ))

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính



 Tỷ Tỷ giá giá hối hối đ đoái oái (giá (giá ngoại ngoại tệ) tệ)

Tự do do hóa hóa lãi lãi suất suất (th (thư ường ờng gắn gắn liền liền với với nó nó là là tự tự do hóa

hóa tỷ tỷ giá giá hối hối đ đoái) oái) tác tác đ động ộng mạnh mạnh đ đến ến toàn toàn bộ bộ nền kinh kinh tế tế quốc quốc dân, dân, quyết quyết đ định ịnh tốc tốc đ độ ộ và và tính tính chất

chất của của ttă ăng ng tr trư ưởng ởng kinh kinh tế tế

II Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

II Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

 Điều này này ccă ăn n cứ cứ vào vào::

 Thực Thực hiện hiện “V “Vă ăn n minh minh tín tín dụng” dụng” (nghĩa (nghĩa là là ttă ăng

số llư ượng ợng các các ngân ngân hàng hàng có có chính chính sách sách tín tín dụng dụng theo

II Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

phân biệt biệt rõ rõ::

Các Các giao giao dịch dịch cho cho vay vay

Các Các giao giao dịch dịch tiền tiền gửi gửi

Giao Giao dịch dịch bán bán buôn buôn

Giao Giao dịch dịch bán bán lẻ lẻ

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

 Lãi Lãi suất suất trong trong các các giao giao dịch dịch bán bán buôn buôn đư được ợc tự tự do

do hóa hóa tr trư ước ớc tiên, tiếp theo theo là là lãi lãi suất suất cho cho vay vay và cuối cùng cùng là là lãi lãi suất suất tiền tiền gửi gửi

Trật Trật tự tự này này cho cho phép phép::

II Tự Tự do do hóa hóa tài tài chính chính

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính

ngân hàng, hàng, tiếp tiếp theo theo là là lãi lãi suất suất cho cho vay, vay, và và

cuối cùng cùng là là lãi lãi suất suất tiền tiền gửi gửi

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp

2.2 Nội dung tự do hóa tài chính và cấp đ độ tự do hóa tài chính ộ tự do hóa tài chính



 Tự Tự do do hóa hóa lãi lãi suất suất cho cho vay vay tr trư ước, ớc, lãi lãi suất suất tiền tiền gửi sau sau cho cho phép phép tránh tránh cạnh cạnh tranh tranh thái thái quá quá trong trong khu

khu vực vực ngân ngân hàng, hàng, đ đồng ồng thời thời giành giành thời thời gian gian đ đểể NHTM

NHTM củng củng cố cố hoạt hoạt đ động ộng và và ccơ ơ cấu cấu tài tài chính chính của của