Bài giảng thị trường tài chính ( bùi ngọc toản) chương 4 phần 1 tổng quan về thị trường chứng khoán

Mail: buitoan.hui@gmail.comDĐ: 0986 785 984 Mail: buitoan.hui@gmail.com DĐ: 0986 785 984 Bài giảng môn: Thị trường tài chính Giảng viên: Bùi Ngọc Toản  Quá trình hình thành và phát triể

Trang 1

Mail: buitoan.hui@gmail.com

DĐ: 0986 785 984

Mail: buitoan.hui@gmail.com

DĐ: 0986 785 984

Bài giảng môn: Thị trường tài chính Giảng viên: Bùi Ngọc Toản

 Quá trình hình thành và phát triển của TTCK;

Khái niệm, bản chất và cơ cấu của TTCK trong

nền kinh tế thị trường hiện đại;

Mục tiêu và nguyên nhân khách quan thành lập

TTCK Việt Nam;

Các điều kiện cần thiết cho sự hình thành TTCK;

Vai trò và chức năng của TTCK trong nền kinh tế

thị trường;

 Các hành vi tiêu cực của thị trường chứng khoán

3

Nội dung chính

Quá trình hình thành và phát triển của TTCK

 Giữa thế kỷ 15, đã có hình thức sơ khai của thị

trường chứng khoán

 Năm 1453 diễn ra buổi họp đầu tiên với qui mô

lớn tại lữ quán của gia đình Vanber ở Bruges

(Bỉ), có bảng hiệu hình 3 túi da với một từ tiếng

Pháp “Bourse” – “ Mậu dịch trường”

 Năm 1547, thành phố Bruges mất đi sự phồn vinh, “Mậu dịch trường” bị sụp đổ  chuyển sang thị trấn Antwerpen (Auvers) (Bỉ)

4

Bài giảng môn: Thị trường tài chính

 Vào cuối thế kỷ 16, Tây Ban Nha xâm chiếm

Antwerpen, mậu dịch trường Antwerpen sụp đổ

 Đầu thế kỷ 17 (1608), TTCK Amsterdam được

thành lập TTCK các nước lân cận tập trung tại

đây

 1875 – 1913 là thời kỳ huy hoàng nhất của

TTCK thế giới

 Ngày 29/10/1929, “ngày thứ 5 đen tối” mở đầu

cho cuộc khủng hoảng TTCK NewYork Kéo theo các TTCK Tây Âu, Bắc Âu, Nhật Bản cũng khủng hoảng theo

 Sau chiến tranh thế giới thứ II, các TTCK phục hồi và phát triển mạnh trở lại

 Năm 1987 cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra

 TTCK thế giới một lần nữa bị sụp đổ

Trang 2

 Hai năm sau, TTCK thế giới lại đi vào ổn định

 Tháng 7/1997, TTCK thế giới lại tiếp tục chao

đảo, bắt đầu từ cuộc khủng hoảng tài chính ở

Thái Lan.

 Đến cuối năm 1997, trên thế giới có trên 160 sở

giao dịch chứng khoán rải khắp các châu lục

 Ngày 11/9/2001, trung tâm thương mại thế giới

bị sụp đổ , một lần nữa làm cho TTCK thế giới bị

ảnh hưởng

7

Khái niệm chứng khoán

 Chứng khoán là chứng chỉ, bút toán ghi sổ (hoặc dữ liệu điện tử), xác nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của

người sở hữu chứng khoán đối với tài sản hoặc vốn của

tổ chức phát hành, gồm: trái phiếu, cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư và chứng khoán phái sinh.

Hoặc:

 Chứng khoán là các công cụ thể hiện quyền sở hữu trong

một công ty (cổ phiếu), quyền chủ nợ với một công ty, một Chính phủ hay chính quyền địa phương (trái phiếu)

và các công cụ khác phát sinh trên cơ sở các công cụ đã

có (chứng khoán phái sinh).

8

Khái niệm TTCK

 TTCK là một bộ phận của thị trường vốn dài

hạn, thực hiện cơ chế chuyển vốn trực tiếp từ

nhà đầu tư sang nhà phát hành, qua đó thực

hiện chức năng của thị trường tài chính là

cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho

nền kinh tế.

9

Bản chất của TTCK

 TTCK phản ánh các quan hệ trao đổi, mua bán quyền sở hữu về tư liệu sản xuất và vốn

bằng tiền, tức là mua bán quyền sở hữu về

vốn.

 TTCK là hình thái phát triển cao của nền sản xuất hàng hóa

10

Cơ cấu của TTCK

 Căn cứ vào phương diện pháp lý của hình

thức tổ chức thị trường (Căn cứ vào phương

thức hoạt động của thị trường);

 Căn cứ vào tính chất phát hành hay quá trình

lưu hành của chứng khoán (Căn cứ vào sự

luân chuyển các nguồn vốn);

 Căn cứ vào phương thức giao dịch;

 Căn cứ vào đặc điểm các loại hàng hóa lưu

Căn cứ vào phương diện pháp lý của hình

thức tổ chức thị trường (Căn cứ vào phương

thức hoạt động của thị trường):

TTCK tập trung (hay còn gọi là Sở giao dịch

chứng khoán).

trường OTC).

Trang 3

 TTCK tập trung (hay còn gọi là Sở giao dịch chứng

khoán):

 Tại SGDCK, các giao dịch được tập trung tại một địa

điểm, các lệnh được chuyển tới sở giao dịch và tham

gia vào quá trình ghép lệnh để hình thành nên phiên

giao dịch

 Chỉ có các loại chứng khoán đủ tiêu chuẩn niêm yết

mới được giao dịch tại đây.

13

 TTCK phi tập trung (hay còn gọi là thị trường OTC):

 Thị trường OTC là thị trường phi tập trung, cùng với thị trường tập trung tạo nên một thị trường chứng khoán hoàn chỉnh.

 Thị trường OTC là một thị trường có tổ chức dành cho

những chứng khoán không niêm yết trên SGDCK.

 Thị trường OTC không có địa điểm giao dịch chính thức,

thay vào đó các nhà môi giới (công ty chứng khoán) kết nối

các giao dịch qua mạng máy tính diện rộng giữa các công ty chứng khoán và trung tâm quản lý hệ thống.

14

Căn cứ vào tính chất phát hành hay quá

trình lưu hành của chứng khoán (Căn cứ

vào sự luân chuyển các nguồn vốn)

15

TTCK sơ cấp:

 Là thị trường mua bán các chứng khoán mới phát hành Trên thị trường này, vốn từ nhà đầu tư sẽ

được chuyển sang nhà phát hành thông qua việc nhà đầu tư mua các chứng khoán mới phát hành

 Thị trường sơ cấp là nơi duy nhất mà các chứng

khoán đem lại vốn cho người phát hành

 Là thị trường tạo vốn cho đơn vị phát hành và đồng thời cũng tạo ra hàng hóa cho thị trường giao dịch.

16

TTCK thứ cấp:

 Là nơi giao dịch các chứng khoán đã được

phát hành trên thị trường sơ cấp

 Là thị trường chuyển nhượng quyền sở hữu

chứng khoán

 Thị trường thứ cấp đảm bảo tính thanh khoản

cho các chứng khoán đã phát hành

Căn cứ vào phương thức giao dịch

Thị trường giao ngay (Spot market)

Thị trường tương lai (Future market)

Trang 4

Căn cứ vào phương thức giao dịch

19

Thị trường giao ngay Thị trường tương lai

 Còn gọi là thị trường thời

điểm, tức là thị trường thực

hiện việc giao dịch mua bán

chứng khoán theo giá thỏa

thuận của ngày giao dịch.

 Việc thanh toán và giao hoán

sẽ diễn ra tiếp sau đó 2 ngày.

 Là thị trường mua bán chứng

khoán theo một hợp đồng

định sẵn, giá cả được thỏa thuận trong ngày giao dịch.

 Việc thanh toán và giao hoán

sẽ diễn ra trong một kỳ hạn

nhất định trong tương lai.

Căn cứ vào đặc điểm các loại hàng hóa lưu

hành trên thị trường chứng khoán:

 Thị trường cổ phiếu

 Thị trường trái phiếu

 Thị trường các công cụ có nguồn gốc chứng

khoán

20

Thị trường cổ phiếu:

Là thị trường giao dịch và mua bán các loại cổ

phiếu, bao gồm: cổ phiếu thường, cổ phiếu ưu

đãi

21

Thị trường trái phiếu:

Là thị trường giao dịch và mua bán các loại

trái phiếu đã được phát hành, các loại trái

phiếu này bao gồm: trái phiếu công ty, trái phiếu đô thị, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương

22

Thị trường các công cụ có nguồn gốc chứng

khoán:

Là thị trường phát hành và mua đi bán lại các

chứng từ tài chính khác như: quyền mua cổ

phiếu, chứng quyền, hợp đồng quyền chọn,

hợp đồng tương lai,…

Mục tiêu thành lập TTCK Việt Nam

 Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn;

 Mở rộng nền tảng của quyền sở hữu của cải tài chính;

 Tạo điều kiện cho nhiều người sử dụng vốn đầu tư, đảm bảo sẵn sàng các nguồn vốn cho đầu tư dài hạn;

 Mở rộng các dịch vụ tài chính thông qua các định chế tài chính;

 Tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư

Trang 5

Nguyên nhân khách quan thành lập TTCK

 Sự phân công lao động xã hội ngày càng cao theo

hướng chuyên môn hóa các ngành nghề  đòi hỏi các

yếu tố sản xuất, vốn giao lưu luân chuyển càng nhiều 

phải thành lập TTCK.

 Vì nền kinh tế thị trường  việc giao lưu, luân chuyển

các yếu tố sản xuất đó phải thông qua thị trường  phải

thành lập TTCK.

 Quá trình quốc tế hóa nền kinh tế ngày càng cao 

phải thành lập TTCK.

25

Các điều kiện cần thiết cho sự hình thành TTCK

 Yếu tố con người

 Yếu tố vật chất

 Yếu tố lưu thông tiền tệ ổn định

 Cơ sở pháp lý

 Điều kiện kỹ thuật

26

Chức năng của TTCK

 Huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế;

 Cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng;

 Tạo môi trường giúp Chính phủ thực hiện các

chính sách kinh tế vĩ mô

27

Vai trò của TTCK trong nền kinh tế thị trường

 Tạo tính thanh khoản cho các chứng khoán;

 Đánh giá hoạt động của các doanh nghiệp;

 Hỗ trợ và thúc đẩy các công ty cổ phần ra đời

và phát triển;

 Thu hút vốn đầu tư nước ngoài

28

Các hành vi tiêu cực trên TTCK

 Đầu cơ chứng khoán, lũng đoạn thị trường;

 Bán khống;

 Mua bán nội gián;

 Thông tin sai sự thật;

 Làm thiệt hại lợi ích người đầu tư

 Đầu cơ chứng khoán:

Hành động có tính toán của những nhà đầu tư dự đoán và phân tích được sự vận động nội tại của

quan hệ cung cầu, dám chấp nhận rủi ro, tích trữ

chứng khoán để tạo ra tình trạng khan hiếm giả tạo, chờ giá lên và bán ra nhằm trục lợi

Trang 6

 Bán khống:

Là thuật ngữ dùng để chỉ các nhà đầu tư bán chứng

khoán mà họ chưa có quyền sở hữu Trong thực

tế, việc bán khống đem lại lợi nhuận rất cao nếu họ

tiên đoán đúng xu hướng của thị trường Nhưng

đây là hành vi lũng đoạn thị trường nếu nó được

thực hiện bởi sự cấu kết của nhiều người Mua bán

khống với số lượng lớn tạo ra cung cầu giả tạo về

chứng khoán gây ra khủng hoảng thị trường, tác

động xấu đến nền kinh tế

31

Mua bán nội gián:

Hành vi lợi dụng việc nắm giữ thông tin nội bộ

của doanh nghiệp để mua bán cổ phiếu cho chính mình hoặc cho người khác một cách không bình thường nhằm kiếm lợi nhuận

32

Thông tin sai sự thật:

 Là một hành vi thiếu đạo đức nhằm mục đích làm cho

giá cổ phiếu của công ty khác sụt giảm hoặc giá cổ

phiếu của công ty mình được tăng cao do việc phao tin

đồn thất thiệt có thể được hưởng lợi do việc mua với

giá thấp cổ phiếu của công ty khác sau đó sẽ chờ khi

thông tin được kiểm tra sẽ bán ra với giá cao hơn;

 Các công ty niêm yết cũng có thể vi phạm hành vi

thông tin sai sự thật nếu cung cấp thông tin cho thị

trường không cập nhật, không đầy đủ hoặc sai sự

thật.

33

Làm thiệt hại lợi ích người đầu tư:

Đối với công ty chứng khoán hoặc tổ chức đầu tư, nghiêm cấm các hành vi sau nhằm bảo vệ lợi ích nhà đầu tư:

Làm trái lệnh đặt mua, bán của nhà đầu tư;

Không cung cấp xác nhận giao dịch theo quy định;

Tự ý mua, bán chứng khoán trên tài khoản của khách hàng hoặc mượn danh nghĩa khách hàng để mua, bán chứng khoán;

…

34

Câu hỏi ôn tập

Câu 1: TTCK bắt đầu hình thành vào thời điểm nào?

Câu 2: “Ngày thứ 5 đen tối mở đầu cho cuộc khủng

hoảng TTCK NewYork Kéo theo các TTCK Tây Âu,

Bắc Âu, Nhật Bản cũng khủng hoảng theo”, là ngày nào?

Câu 3: Thời kỳ huy hoàng nhất của TTCK là khoảng

thời gian nào?

Câu 4: Ở VN, phiên giao dịch đầu tiên của TTCK diễn

ra vào năm nào?

Câu 6: Nêu đặc điểm và cấu trúc của TTCK?

Câu 7: Cuộc khủng hoảng tài chính ở Thái Lan đã

làm cho TTCK thế giới bị chao đảo diễn ra vào năm nào?

Câu 8: Các yếu tố cần thiết cho sự hình thành

TTCK?

Câu 9: Bản chất của TTCK là gì?

Câu 10: Những mặt hạn chế của TTCK?

Trang 7

Câu 11: Nêu đặc điểm và phân biệt sự khác nhau của

TTCK sơ cấp và TTCK thứ cấp?

Câu 12: Nguyên tắc hoạt động cơ bản của TTCK là

gì?

Câu 13: Nguyên tắc hoạt động cơ bản của Sở giao

dịch là gì?

Câu 14: Phân biệt giữa thị trường giao ngay và thị

trường tương lai?

Câu 15: Thời gian thanh toán theo quy định T+3 là gì?

37

Câu 16: Ngày chốt danh sách cổ đông là gì?

Câu 17: Ngày giao dịch không hưởng quyền là gì? Câu 18: Công ty cổ phần A thông báo chi trả cổ tức

và ngày chốt danh sách cổ đông là ngày 23/7 (thứ 2) Giả sử trong tháng 7 không có ngày nghỉ lễ, thời gian thanh toán theo quy định hiện hành là T+3 Vậy một nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu A để được chi trả cổ tức thì phải mua chậm nhất vào ngày nào?

38

Câu 19: Công ty cổ phần A thông báo chi trả cổ tức và

ngày chốt danh sách cổ đông là ngày 27/6/2012 (thứ 4)

Giả sử trong tháng 6 không có ngày nghỉ lễ, thời gian

thanh toán theo quy định hiện hành là T+3 Vậy ngày

giao dịch không hưởng quyền là ngày bao nhiêu?

Câu 20: Công ty cổ phần A thông báo chi trả cổ tức và

ngày chốt danh sách cổ đông là ngày 27/6/2012 (thứ 4)

Giả sử trong tháng 6 không có ngày nghỉ lễ, thời gian

thanh toán theo quy định hiện hành là T+2 Vậy ngày

giao dịch không hưởng quyền là ngày bao nhiêu?

39

Bài giảng môn: Thị trường tài chính Giảng viên: Bùi Ngọc Toản 40 Kết thúc phần 1 – Chương 4!

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	607,44 KB