Bài giảng cán cân thanh toán quốc tế (phần b phân tích BOP)

- Khi nói cán cân thanh toán thâm hụt hay thặng dư là muốn nói đến thâm hụt hay thặng dư của một nhóm các cán cân bộ phận trong cán cân thanh toán.. 1.1.1 Thặng dư và thâm hụt cán cân v

CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

(Phần B- Phân tích BOP)

1 Nội dung chính

2 Phụ lục

3 Mở rộng

1.1 Mối quan hệ giữa BOP với nền kinh tế

- Với nguyên tắc bút toán kép, cán cân thanh toán luôn cân bằng

- Khi nói cán cân thanh toán thâm hụt hay thặng dư là muốn nói đến thâm hụt hay thặng dư của một nhóm

các cán cân bộ phận trong cán cân thanh toán

Thặng dư và thâm hụt BOP

1.1.1 THẶNG DƯ VÀ THÂM HỤT CÁN CÂN VÃNG LAI

Ta biểu diễn cán cân vãng lai dưới dạng toán học:

1.1.1 Thặng dư và thâm hụt cán cân vãng lai

*Cán cân vãng lai thặng

dư Khi CA > 0 , phản ánh

tài sản có ròng của quốc

gia đối với phần thế giới

còn lại được tăng lên

(quốc gia là chủ nợ)

=> Hoạt động xuất khẩu

sôi nổi và hiệu quả, nền

sản xuất của quốc gia

tương đối tốt

*Cán cân vãng lai thâm hụt khi CA < 0, phản ánh tài sản nợ ròng của quốc gia đối với nước ngoài tăng lên (quốc gia là con nợ)

Nền kinh tế hoạt động kém hiệu quả

● Thặng dư và thâm hụt cán cân thương mại

Cán cân thương mại là bộ phận quan trọng và chủ yếu của cán cân vãng lai Khi nói cán cân vãng lai, người

ta thường đánh đồng luôn là cán cân thương mại Vì vậy khi đề cập đến cán cân vãng lai không thể không nhắc đến cán cân thương mại

TB = X – M > 0

Cán cân thương mại

thặng dư (xuất siêu)

● Khi cán cân thương mại thặng dư

- Tăng nhập khẩu: hàng hoá tiêu dùng và tư liệu sản xuất nâng cao mức sống và điều kiện sản xuất trong nước

- Giảm xuất khẩu, đặc biệt nguyên liệu thô để duy trì tài

nguyên quốc gia và môi trường

- Tăng xuất khẩu vốn ra nước ngoài để tận dụng hiệu quả sử dụng vốn và phát huy ảnh hưởng, mở rộng thị trường

- Tăng dự trữ quốc tế, mua lại các khoản nợ

● Khi cán cân thương mại thâm hụt

- Vận hành chính sách thương mại quốc tế theo hướng tăng xuất

khẩu, hạn chế nhập khẩu: giới hạn kinh tế của chính sách bảo trợ

-Vận hành chính sách tài khoá theo hướng thắt chặt Ngân sách

Nhà nước: chính sách “thắt lưng buộc bụng”

-Vận hành chính sách tiền tệ theo hướng thắt chặt mức cung tiền

1.1.2 Thặng dư và thâm hụt của cán cân vốn

Cán cân vốn được coi là

dư thừa (thặng dư) nếu

như vốn thu về lớn hơn

chi ra của một nước

Cán cân vốn thiếu hụt nếu vốn chảy ra nhiều hơn vốn thu về của một nước

Khi cán cân vốn thặng dư

nhằm tăng sản lượng cho nền kinh

tế



Khi cán cân vốn thâm hụt

Nếu hoạt động của các doanh nghiệp ở trong nước hiệu quả thì sẽ đóng góp lớn vào sự tăng trưởng của nền kinh

tế

1.1.3 Thặng dư và thâm hụt cán cân tổng thể

OB = CAB + KAB = -ORB

- Cán cân tổng thể mang

dấu (+) khi thu ngoại tệ

của quốc gia tăng thêm

- Cán cân tổng thể mang

dấu (-) khi thu ngoại tệ

của quốc gia giảm

Dưới chế độ tỷ giá thả nổi

*Cán cân tổng thể luôn có xu hướng vận động về trạng thái cân bằng CA + KA = 0

*Trạng thái thâm hụt hoặc thặng dư của cán cân vãng lai được tài trợ bằng thặng dư (thâm hụt) của cán cân vốn

=> Tỷ giá tự động thay đổi để điều chỉnh trạng thái BOP

Tài trợ thâm hụt cán cân tổng thể

1.2 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

Các nhân tố ảnh hưởng đến BOP

Năng lực sản xuất, giá cả

5

Lạm phát

Lạm phát

tăng Tài khoản vãng giảm

* Lạm phát của một quốc gia cao hơn các nước khác có quan

Thu nhập quốc dân

Khi thu nhập tăng người ta thường có xu hướng tiêu dùng hàng nước ngoài nhiều

hơn??

Nếu thu nhập của một quốc gia tăng với tỷ lệ cao hơn quốc gia khác, tài khoản vãng lai của quốc gia đó sẽ giảm đi (điều kiện các yếu tố khác không đổi)

 Tiêu thụ hàng hóa tăng lên Và nhiều khả năng tăng nhu cầu hàng hóa nước ngoài

Tỷ giá hối đoái

*Tỷ giá biến động tác động lên NK và XK

*Khi tỷ giá tăng sẽ làm giảm nhập khẩu và tăng xuất khẩu ( vì khi đồng tiền mạnh, giá cả của nước đó sẽ mắc hơn tương đối so với nước nhập khẩu dẫn đến cầu hàng hóa giảm, và trong nước sẽ tăng nhập khẩu vì hàng hóa lúc này rẻ hơn trước)

*Trong quá khứ nhiều nước thường sử dụng biện pháp phá giá nội tệ để cải thiện BOP

+ Phi thuế quan:hạn ngạch, cấp phép, định giá,…

+ Các biện pháp khác: quy định về kĩ thuật, vệ sinh, dán

 Công nghệ giúp các nhà kinh doanh nghiên cứu thị trường một cách chính xác

 Đổi mới công nghệ trong sản xuất giúp tăng năng

suất, giảm giá thành, nâng cao chất lượng… tăng sức cạnh tranh trên trường quốc tế

 Cơ sở hạ tầng: đường xá, bến bãi, dịch vụ vận tải…

tác động mạnh đến các hoạt động xuất nhập khẩu

Một số thuật ngữ quan trọng:

Lạm phát: được dùng để chỉ sự tăng lên theo thời gian của mức giá

chung hầu hết các hàng hoá và dịch vụ so với thời điểm một năm trước

Tỷ giá hối đoái thả nổi: còn gọi là tỷ giá thả nổi (Floating exchange rate) là tỷ giá được xác định và điều chỉnh một

cách tự động theo cung cầu ngoại tệ trên thị trường Đây là loại tỷ giá hoàn toàn do các thành phần thị trường ấn định

mà không hề có sự can thiệp của cơ quan quản lý

Dự trữ ngoại hối: là lượng ngoại tệ mà NHTW hoặc cơ quan hữu trách tiền tệ của một quốc gia hay lãnh thổ nắm giữ, là tài sản NN được cất giữ dưới dạng ngoại tệ nhằm mục đích thanh toán quốc tế hoặc hỗ trợ giá trị đồng tiền quốc gia

*OB (Overall Balance): Cán cân tổng thể

*CAB (Current Account Balance ): Cán cân vãng lai

*KAB (Capital Account Balance ): Cán cân vốn

*ORB: (Official reserve Balance): Cán cân dự trữ chính thức

3.Mở rộng

Tình hình thương mại Việt Nam 2

tháng đầu năm 2014

Tình hình thương mại Việt Nam tháng 1 năm 2014

Tình hình thương mại Việt Nam tháng 1 năm 2014(tt)

+Khối DN có FDI xuất siêu 1,41 tỷ USD Khối DN có vốn trong nước thặng dư 31 triệu USD

+ Về tổng thể, tháng 1/2014 cán cân thương mại Việt Nam

thặng dư 1,44 tỷ USD

Tình hình xuất nhập khẩu và cán cân thương mại VN

2013, tháng 1/2014

Tình hình thương mại Việt Nam tháng 2 năm 2014

*Trong tháng 2/2014, tổng

giá trị xuất khẩu đạt 9,6 tỷ

USD, giảm 16,2% so với

Tình hình thương mại Việt Nam tháng 2 năm 2014(tt)

* Xuất khẩu của các doanh

nghiệp FDI (không kể dầu

thô) ước đạt 5,9 tỷ USD,

giảm 15,9% so với tháng 01

và tăng 32,7% so với tháng

02/2013

Tóm lại, cán cân thương

mại của Việt Nam trong

tháng 2/2014 ước tính thâm

hụt 1,2 tỷ USD

Tình hình thương mại Việt Nam 2 tháng đầu năm 2014(tt)

Trong 2 tháng đầu năm 2014, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 41,88 tỷ USD, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2013

Tổng trị giá nhập khẩu ước đạt 20,82 tỷ USD, tăng 17%

 Tổng trị giá xuất khẩu ước đạt 21,06 tỷ USD, tăng 12,3% so với cùng kỳ 2013 Trong đó, xuất khẩu của doanh nghiệp FDI

(không kể dầu thô) ước đạt hơn 12,92 tỷ USD, tăng 15,6%

Tình hình thương mại Việt Nam 2 tháng đầu năm 2014

 Như vậy, mức thặng dư thương mại của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2014 là 244 triệu USD

Nguyên nhân tăng kim ngạch xuất khẩu

Một số mặt hàng xuất

khẩu trong nước sản xuất

tăng khá như: thuỷ sản,

rau quả, hạt điều, hạt tiêu,

sản phẩm từ chất dẻo, túi

xách, vali, ô dù, gỗ và sản

phẩm gỗ, dệt may, giày

dép…

Nguyên nhân tăng kim ngạch xuất khẩu

giá xuất khẩu một số mặt

hàng cũng tăng so với cùng

kỳ năm trước:

Giá hạt điều tăng 2,6%

Giá chè tăng 1,5%

Giá hạt tiêu tăng 3,6%

Giá gạo tăng 4,3%

Giá than tăng 7,7%…

Nguyên nhân tăng kim ngạch xuất khẩu

*Nhiều mặt hàng XK đạt giá trị cao:

Điện thoại các loại và linh kiện đạt 3,298 tỷ USD, tăng 22,9% so với cùng kỳ

Dệt may đạt 3,205 tỷ USD, tăng 30,1%

 Giày dép đạt 1,61 tỷ USD, tăng 27,4%

 Điện tử máy vi tính và linh kiện đạt 1,399 tỷ USD

Thuỷ sản đạt 1,054 tỷ USD, tăng 38,9%

…

Cong-nghiep-va-Thuong-mai-ca-nuoc-thang-02-va-2-thang-nam-*Bộ tài chính:

http://www.mof.gov.vn/portal/page/portal/mof_vn/1539781?per s_id=2177092&item_id=121624394&p_details=1

Tham khảo

*Tạp chí tài chính: va-thong-ke-tai-chinh/Tinh-hinh-xuat-khau-nhap-khau-hang- hoa-cua-Viet-Nam-thang-012014/43125.tctc

http://www.tapchitaichinh.vn/Bao-cao-*Vinanet: hoa-viet-

http://www.vinanet.com.vn/tin-thi-truong-hang- tin-hieu-tich-cuc-tu-xuat-khau-2-thang-dau-nam.asmx

nam.gplist.286.gpopen.225161.gpside.1.gpnewtitle.nhieu-*Bộ tài chính:

http://www.mof.gov.vn/portal/page/portal/mof_vn/ttsk/13 70562?pers_id=2177014&item_id=121624394&p_details=1