Nghiên cứu tuyến du lịch bằng xe điện xung quanh Hồ Hoàn Kiếm và khu vực Phố cổ Hà Nội

Đề tài: Nghiên cứu tuyến du lịch bằng xe điện xung quanh Hồ Hoàn Kiếm và khu vực Phố cổ Hà Nội

Lời cảm ơn Trước tiên cho phép em được gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc tới các thầy cô

trong trường đại học và giáo viên hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ và chỉ bảo em

để em hoàn thành bài khóa luận này Trong thời gian 4 năm em đã được học tập

và rèn luyện dưới mái trường Đây thực sự là niềm tự hào và cũng là trách nhiệm của em để có thể đóng góp một phần tri thức của mình để xây dựng đất nước ngày một đi lên, tuy thời gian không nhiều nhưng trong những năm qua được học tập dưới mái trường đã giúp em thêm trưởng thành và tự tin vào bản thân để có thể bước ra ngoài cuộc sống vững vàng hơn

Những gì em có được ngày hôm nay đều là công lao của các thầy các cô và củacha mẹ Đặc biệt là sự giúp đỡ của cô…trong thời gian em làm bài khóa luận này Em cũng xin được gửi lời cảm ơn đến ban quản lí đã giúp em hoàn thiện luận văn trong thời gian qua Tuy khóa luân của em còn chưa được đầy đủ, song

em hy vọng có thể phần nào góp phần thêm được một chút kiến thức có thể truyền tải cho mọi người được biết đến một hình thức du lịch văn hóa mới của thủ đô

Một lần nữa cho phép em được gửi lời cảm ơn sâu sắc đên các thầy các cô và chúc các thầy các cô luôn mạnh khỏe để có thể dìu dắt thêm được nhiều thế hệ sinh viên hơn nữa đáp ứng cho nhu cầu đào tạo ngày một nâng cao của nhà nước

ta trong giai đoạn hiện nay

Em xin chân thành cảm ơn !

Sinh viên

Mục Lục

Lời cảm ơn……… ……….01

Phần mở đầu……… … 04

1.Tính cấp thiết của đề tài……… ………….04

2.Mục đích, giới hạn và nhiệm vụ đề tài……….05

3.Đối tượng và phương pháp nghiên cứu………06

4.Kết cấu khoá luận……….…07

Chương 1: Một số vấn đề lí luận chung về du lịch và du lịch văn hóa…… ….08

1.1.Khái niệm về sản phẩm du lịch……….08

1.2.Hệ thống sản phẩm trong kinh doanh du lịch lữ hành 08

1.2.1.Dịch vụ trung gian 08

1.2.2.Chương trình du lịch 09

1.2.3.Các sản phẩm khác 14

1.3.Những nét khái quát về Du lịch văn hoá và di tích lịch sử văn hoá 15

1.3.1.Định nghĩa Du lịch văn hoá 15

1.3.2.Các loại hình Du Lịch văn hóa 16

1.3.3.Đặc điểm của Du lịch văn hóa 17

1.3.4.Di sản văn hoá và di tích lịch sử văn hoá 18

1.3.5.Mối tương tác giữa Du lịch và Di sản văn hoá 20

1.4.Vị trí và vai trò của du lịch văn hoá trong giai đoạn hiện nay 21

Chương 2: Tiềm năng và thực trạng tuyến du lịch 23

2.1 Khái quát về Hà Nội và Khu Phố cổ Hà Nội 23

2.1.1 Khái quát về Hà Nội 23

2.1.2 Khái quát về khu Phố cổ Hà Nội 24

2.2 Tiềm năng du lịch của khu Phố cổ Hà Nội 25

2.2.1 Giá trị du lịch 25

2.2.2 Hiện trạng môi trường khu Phố cổ 27

2.2.3 Nhận xét chung 30

2.3 Thực trạng hoạt động của tuyến du lịch 31

2.3.1 Quá trình hình thành tuyến du lịch 31

2.3.2 Một số tour cụ thể của tuyến du lịch 33

2.3.3 Giới thiệu đôi nét về những địa điểm trong chương trình tour 36

2.3.3.1 Điểm dừng số 01: số 53 Hàng Đường 36

2.3.3.2 Điểm dừng số 02: Chợ Đồng Xuân 38

2.3.3.3 Điểm dừng số 03: Số 25 Hàng Chiếu 41

2.3.3.4 Điểm dừng số 04: Số 9 Hàng Vải 42

2.3.3.5 Điểm dừng số 05: Số 97 Hàng Buồm 44

2.3.3.6 Điểm dừng số 06: Số 80 Mã Mây 45

2.3.3.9 Điểm dừng số 09: Số 22 Bát Đàn 49

2.3.3.10 Điểm dừng số 10: Số 47 Hàng Quạt 50

2.3.3.11 Điểm dừng số 11: Số 14 Lê Thái Tổ 51

2.3.3.12 Điểm dừng số 12: Bưu điện Bờ Hồ 55

2.3.3.13 Điểm dừng số 13: Đền Bà Kiệu 57

2.3.4.Khách du lịch 62

2.4 Thực trạng tổ chức và khai thác 66

2.4.1 Thực trạng tổ chức 66

2.4.2 Thực trạng khai thác 67

2.5 Đánh giá và nhận xét của du khách 70

2.5.1 Một số đánh giá và nhận xét tích cực của du khách 70

2.5.2 Một số đánh giá và nhận xét của du khách về những hạn chế 72

Kết luận chương 2 76

Chương 3: Một số định hướng và giải pháp phát triển tuyến du lịch 77

3.1.Định hướng du lịch Phố cổ 77

3.2.Một số giải pháp phát triển 80

3.2.1.Quy hoạch, quản lý và tổ chức thực hiện quy hoạch 80

3.2.2 Đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng phục vụ du lịch 81

3.2.3.Xây dựng chính sách khuyến khích đầu tư du lịch 83

3.2.4.Đẩy mạnh công tác tuyên truyền quảng bá du lịch 83

3.2.5.Bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch 84

3.2.6 Phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ Du lịch 85

3.2.7.Đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển du lịch 86

3.2.8.Tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về du lịch 87

3.3.Kiến nghị xây dựng chương trình Tour mới 88

3.3.1.Giới thiệu lịch trình tour mới 89

3.3.2.Thị trường du lịch lựa chọn 90

3.3.3.Tính giá 90

3.3.4.Quảng cáo, giới thiệu về tour 91

Kết luận 92

Danh mục tài liệu tham khảo 93

Phụ lục 94

PHẦN MỞ ĐẦU1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.

Du lịch được biết đến là một trong những ngành kinh tế tăng trưởng nhanh nhấttrên thế giới, góp phần tạo ra thêm nhiều việc làm, tăng nguồn thu cho nền kinh

tế quốc dân, cải thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật , bảo tồn và phát huy các di sản văn hoá, khuyến khích phát triển kinh tế, giao lưu văn hoá và tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa các địa phương nói riêng cũng như các quốc gia dân tộc nói

chung Thông qua đó góp phần bảo vệ và gìn giữ hoà bình, an ninh trên thế giới.Ngày nay với vai trò, vị trí cũng như hiệu quả nhiều mặt mà du lịch đem lại, nó được chính phủ nhiều nước coi như một ngành kinh tế mũi nhọn và được quan tâm đầu tư phát triển một cách thích đáng

Ngành du lịch Việt Nam đang hướng tới phát triển nhanh và bền vững với mục tiêu “Du lịch thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn” Việt Nam đang tích cực đẩy mạnh xúc tiến du lịch, đầu tư và xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất kỹthuật để từng bước đưa nước ta trở thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ của khu vực Đông Nam Á và châu Á

Cùng với sự phát triển chung của du lịch cả nước, du lịch Hà Nội cũng đang cónhững bước phát triển nhanh chóng nhờ những ưu thế cạnh tranh là trung tâm kinh tế, chính trị, du lịch, văn hóa, giáo dục, khoa học của cả nước Rất nhiều những hoạt động du lịch hấp dẫn, những tour du lịch mới mẻ và đa dạng đang được xây dựng và đưa vào khai thác nhằm đáp ứng mọi nhu cầu của du khách trong và ngoài nước Hà Nội đã tổ chức Đại lễ kỷ niệm 1000 năm “ Thăng Long

- - Hà Nội” một cách thành công trong năm 2010 Qua đó đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong mắt bạn bè trong nước cũng như quốc tế về một thành phố nghìn năm văn hiến, “Thủ đô anh hùng, thành phố vì hòa bình”

Trong đợt Đại lễ kỷ niệm 1000 năm “ Thăng Long - - Hà Nội” thành phố Hà Nội đã đưa ra rất nhiều những tour du lịch độc đáo, trong đó phải kể đến chương

trình du lịch bằng xe điện xung quanh Hồ Hoàn Kiếm và khu vực Phố cổ hiện được khai thác bởi Công ty cổ phần Đồng Xuân dưới sự giúp đỡ của một số cơ quan địa phương như UBND quận Hoàn Kiếm và các cơ quan chuyên môn như

Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hà Nội, Tổng cục du lịch Tuy mới chính thức hoạt động từ 17-07-2010 nhưng tuyến du lịch cũng góp phần không nhỏ trong việc cải thiện và nâng cao hình ảnh du lịch Hà Nội nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung

Tuy nhiên, tiềm năng của tuyến du lịch bằng xe điện xung quanh hồ Hoàn Kiếm và khu vực Phố cổ còn rất phong phú và cần phải được khai thác hiệu quả hơn nữa Đây không chỉ là một tuyến du lịch đơn thuần mà nó chính là một tuyến du lịch văn hóa, thể hiện sâu sắc bề dày lịch sử văn hiến của ông cha cũng như thể hiện nhận thức bảo vệ môi trường hướng tới du lịch bền vững của thế hệcon cháu chúng ta hiện nay Xuất phát từ hiện trạng thực tế đó, tác giả đã chọn

đề tài cho khoá luận nghiên cứu của mình là “Nghiên cứu tuyến du lịch bằng xe điện xung quanh Hồ Hoàn Kiếm và khu vực Phố cổ Hà Nội”.

2.MỤC ĐÍCH, GIỚI HẠN VÀ NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI

2.1.Mục đích: Mục đích của đề tài là là nghiên cứu, đánh giá tiềm năng và thựctrạng của tuyến du lịch Từ đó có những kiến nghị cụ thể và đưa ra một số giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện hơn nữa hình thức du lịch văn hóa mới này nhắm tới 3 lợi ích cơ bản đó là: du khách, cộng đồng địa phương và môi trường

2.2.Giới hạn: Mặc dù tuyến du lịch bằng xe điện xung quanh Hồ Hoàn Kiếm vàkhu Phố cổ hiện có 4 gói chương trình du lịch cụ thể dành cho các đối tượng khách khác nhau với mức giá tương ứng nhưng tác giả chỉ xin giới hạn ở

chương trình du lịch “Khám phá nét đặc trưng của Phố cổ” làm đối tượng

nghiên cứu chính

2.3.Nhiệm vụ: Nhiệm vụ chính của đề tài là tìm ra những điểm tích cực của

tuyến du lịch, xem xét đánh giá những ưu điểm đó để có thể nhân rộng mô hình

du lịch xanh không chỉ phạm vi phố cổ Hà Nội mà còn có thể nhân rộng ra nhiềutỉnh, thành phố khác đang có tiềm năng du lịch to lớn nhưng chưa có sản phẩm

du lịch mới và đặc thù Bên cạnh đó thì đề tài cũng có nhiệm vụ tìm ra những khuyết điểm của tuyến du lịch, xác định được nguyên nhân để đưa ra những giảipháp cụ thể trước mắt cũng như lâu dài làm cơ sở để xem xét đánh giá và áp dụng vào các chương trình du lịch cụ thể của tuyến du lịch nhằm đạt hiệu quả cao nhất Hy vọng thông qua đề tài này thì các cấp các ngành ở trung ương cũngnhư địa phương có thể nhìn nhận một cách tổng thể và đúng mức giá trị của tuyến du lịch này

3.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

3.1.Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu điều kiện thực tế, tiềm năng du lịch của

tuyến du lịch quanh Hồ Hoàn Kiếm và phố cổ như vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng, khả năng phục vụ, tiềm năng du lịch văn hóa

3.2.Phương pháp nghiên cứu:

* Tham gia vào những tour thực tế: Việc tham gia và sử dụng vào tour thực tế làrất quan trọng Trên cương vị là một khách hàng, bỏ tiền của mình để mua vé thăm quan sử dụng dịch vụ, tự mình sẽ có những trải nghiệm đánh giá chủ quan,cũng như có thể thu thập thêm những nhận định của du khách khác để có cái nhìn sâu sắc, cụ thể và khách quan về tour du lịch

* Quan sát: Tham gia vào tour thực tế để có cơ hội quan sát đánh giá những nội dung mà chương trình du lịch cam kết cung cấp so với thực tế cung cấp của chương trình du lịch Đồng thời cũng có thể quan sát đánh giá được tiềm năng thực trạng, chất lượng tuyến điểm và sự phục vụ của nhân viên, mức độ hài lòngcủa du khách, phản ứng của cộng đồng địa phương…

* Thu nhập và phân tích thông tin: Việc thu thập và phân tích thông tin tốt là cơ

sở quan trọng để hình thành đề tài cũng như tăng tính thuyết phục của đề tài

của tuor du lịch và thông qua các nguồn sách báo, tạp chí chuyên ngành…để có thể có đầy đủ số liệu, thông tin, hình ảnh một cách chuẩn xác, đầy đủ

* Thống kê và tìm kiếm dữ liệu, số liệu: Phân loại, tính toán và hệ thống hóa các

tư lieu và số liệu cụ thể đã thu thập được từ nhiều nguồn khác nhau Sắp xếp hệ thống dữ liệu một cách hợp lí nhằm đem lại tính thuyết phục cao cho đề tài Đồng thời tìm hiểu các văn bản qui phạm pháp luật của trung ương và địa

phương để có những tính toán, đề xuất hợp lí phù hợp với định hướng chung củaĐảng và Nhà nước về du lịch

* Phỏng vấn, thăm dò, điều tra xã hội học: Thông qua tham gia tour thực tế để

có thể thăm dò và phỏng vấn những du khách và phản ứng của cư dân địa

phương về tour du lịch thông qua hệ thống câu hỏi đã được định hình trước về chất lượng của tour du lịch và những ảnh hưởng đến đời sống chung của xã hội

4 KẾT CẤU KHOÁ LUẬN

4.1.Phần mở đầu

4.2.Phần nội dung

Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về du lịch và du lịch văn hóa

Chương 2: Tiềm năng và thực trạng của tuyến du lịch

Chương 3: Một số đánh giá, kiến nghị và giải pháp phát triển

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH VÀ DU

Theo đó thì sản phẩm du lịch không chỉ là một phép cộng đơn giản các sản phẩm hoặc dịch vụ riêng lẻ về vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí,

…mà là một tổng thể phức tạp nhằm thoả mãn nhu cầu của khách du lịch và được tạo ra từ 3 yếu tố cơ bản:

- Các tài nguyên du lịch như tài nguyên tự nhiên, văn hóa, nghệ thuật, lịch sử hay công nghệ… có khả năng thu hút khách du lịch và thúc đẩy họ đi du lịch

- Những trang thiết bị, tuy không phải là yếu tố chính ảnh hưởng đến mục đích của chuyến đi, nhưng thiếu chúng thì chuyến đi không thể thực hiện được

- Những thuận lợi tiếp cận nơi đến, liên quan chặt chẽ với những phương tiện vận chuyển mà khách du lịch có thể yêu cầu để tới nơi đến đã chọn

1.2.

Hệ thống sản phẩm trong kinh doanh du lịch lữ hành:

Nhằm đáp ứng một cách tốt nhất nhu cầu đa dạng của khách du lịch các doanh nghiệp trong ngành du lịch nói chung và kinh doanh lữ hành nói riêng cung cấp rất nhiều sản phẩm du lịch đa dạng bao gồm:

1.2.1.Dịch vụ trung gian:

Các dịch vụ trung gian hay còn gọi là các dịch vụ đơn lẻ Đây là loại hình dịch

vụ mà doanh nghiệp kinh doanh lữ hành làm trung gian giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm cho các nhà cung cấp sản phẩm du lịch để hưởng hoa hồng Hầu hết các

với nhau, thỏa mãn độc lập từng nhu cầu của khách Các dịch vụ đơn lẻ mà doanh nghiệp kinh doanh lữ hành thực hiện bao gồm:

- Dịch vụ vận chuyển hàng không ( đăng kí đặt chỗ bán vé máy bay)

- Dịch vụ vận chuyển đường sắt ( đăng kí đặt chỗ bán vé tàu hỏa)

- Dịch vụ vận chuyển ô-tô( đăng kí đặt chỗ bán vé, cho thuê ô-tô)

- Dịch vụ vận chuyển bằng các phương tiện khác ( đăng kí đặt chỗ bán vé)

- Dịch vụ lưu trú, ăn uống (đăng kí đặt chỗ các dịch vụ trong khách sạn)

- Dịch vụ tiêu thụ chương trình du lịch ( đăng kí đặt chỗ bán vé du lịch)

- Dịch vụ bảo hiểm (bán vé bảo hiểm )

Theo những quy định về du lịch lữ hành trọn gói của các nước liên minh châu

Âu (EU) và Hiệp hội các hãng lữ hành Vương quốc Anh trong cuốn kinh doanh

du lịch lữ hành”Chương trình du lich là sự kết hợp được sắp xếp từ trước của ít nhất hai trong số các dich vụ: nơi ăn ở, các dich vụ khác sinh ra từ dịch vụ giao thông hoặc nơi ăn ở và nó được bán với mức giá gộp và thời gian của chương trình du lịch phải nhiều hơn 24h”.

Theo cuốn cẩm nang nghiệp vụ quản trị lữ hành tái bản lần thứ hai, Robert T Reilly đưa ra hai định nghĩa: “Chương trình du lịch là sự kết hợp của ít nhất hai thành phần giao thông và nơi ăn ở mà nó bảo đảm cung cấp dịch vụ giao thông

mặt đất, dịch vụ khách sạn, bữa ăn và dịch vụ giải trí.” và “Chương trình du lịch là tất cả các dịch vụ tiêu dùng đơn lẻ của khách sạn”.

Theo nghị quyết số 27/ 2011/ NĐ-CP về kinh doanh lữ hành và hướng dẫn du

lịch ở Việt Nam ban hành ngày 5/06/2001 định nghĩa: ”Chương trình du lịch là lịch trình được định trước của chuyến đi du lịch do các doanh nghiệp lữ hành tổ chức, trong đó xác đinh thời gian chuyến đi, nơi đến du lịch, các điểm dừng chân, các dịch vụ lưu trú, vận chuyển, các dịch vụ khác và giá bán chương trình”.

Theo luật Du lịch Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/01/2006, tại mục 13 điều 4

giải thích từ ngữ: “Chương trình du lịch là lịch trình, các dịch vụ và giá bán chương trình du lịch được định trước cho chuyến đi của khách du lịch từ nơi xuất phát đến điểm kết thúc chuyến đi”.

Từ các định nghĩa khác nhau về chương trình du lịch, ta có thể rút ra các nhận xét về sự tương đồng giữa chúng đó là có sự thống nhất về lịch trình, các dịch vụ

và giá bán được định trước cho chuyến đi

1.2.2.2.Đặc điểm của sản phẩm là chương trình du lịch:

Chương trình du lịch như là một dịch vụ tổng hợp, mang tính trọn vẹn được tạonên từ các dịch vụ riêng lẻ của các nhà cung cấp khác nhau Do vậy chương trình du lịch mang trong nó những đặc điểm vốn có của sản phẩm là dịch vụ Các đặc điểm đó chính là:

- Tính vô hình của chương trình du lịch biểu hiện ở chỗ nó không phải là thứ

có thể cân đo, nếm thử hay kiểm tra trước khi mua mà phải đi du lịch theo

chuyến, phải tiêu dùng nó thì mới có được sự cảm nhận về nó Kết quả khi mua chương trình du lịch là sự trải nghiệm về nó chứ không phải là sở hữu nó

- Tính không đồng nhất của chương trình du lịch biểu hiện ở chỗ nó không giống nhau, không lặp lại về chất lượng ở những chuyến thực hiện khác nhau

được Bởi vì thời gian, không gian sản xuất và tiêu dùng dịch vụ trong chuyến

du lịch là trùng nhau

- Tính phụ thuộc vào uy tín của nhà cung cấp Các dịch vụ có chương trình du lịch gắn liền với nhà cung cấp Cũng dịch vụ đó nếu không phải đúng các nhà cung cấp có uy tín tạo ra thì sẽ không có tính hấp dẫn đối với khách

- Tính dễ bị sao chép và bắt chước là do kinh doanh chương trình du lịch khôngđòi hỏi kỹ thuật tinh vi, khoa hoc tiên tiến, hiện đại, vốn ban đầu thấp

- Tính thời vụ và luôn bị biến động, bởi vì tiêu dùng và sản xuất du lịch phụ thuộc nhiều và rất nhạy cảm với những thay đổi của các yếu tố trong môi trường

vĩ mô Chương trình du lịch là sản phẩm dịch vụ và loại dịch vụ này luôn luôn

có thời gian không gian sản xuất và tiêu dùng trùng nhau Vì vậy nó có sự tiếp xúc giữa người sản xuất và người tiêu dùng Chất lượng của chuyến du lịch chịu

sự chi phối và tác động của các yếu tố tâm lí cá nhân và tâm lí xã hội của cả người sản xuất và người tiêu dùng

- Tính khó bán của chương trình du lịch là kết quả của các đặc tính nói trên Tính khó bán còn do cảm nhận rủi ro về chức năng của sản phẩm, rủi ro về thân thể, rủi ro về tài chính, rủi ro về tâm lí, rủi ro về thời gian, rủi ro về xã hội

1.2.2.3.Phân loại các chương trình du lịch:

Đối với các nhà kinh doanh lữ hành, việc phân loại chương trình du lịch càng chi tiết cụ thể bao nhiêu càng có tác dụng trong hoạt động kinh doanh bấy nhiêu

Để phân loại chương trình du lịch người ta căn cứ vào nhiều tiêu tiêu thức khác nhau như nguồn gốc phát sinh, tính phụ thuộc trong tiêu dùng, mục đích, động

cơ chuyến đi, loại hình du lịch, phương tiện vận chuyển…

Căn cứ vào nguồn gốc phát sinh có 3 loại: chương trình du lịch chủ động,

chương trình du lịch bị động, chương trình du lịch kết hợp:

 Chương trình du lịch chủ động: là loại chương trình du lịch mà doanh

lịch, ấn định các ngày thực hiện, sau đó mới tổ chức bán và thực hiện các chương trình du lịch Chỉ có các doanh nghiệp lữ hành lớn có thị trường

ổn định mới tổ chức các chương trình du lịch chủ động do tính mạo hiểm của chúng

 Chương trình du lịch bị động: là loại chương trình mà khách tự tìm đến với doanh nghiệp lữ hành, đề ra các yêu cầu và nguyện vọng của Trên cơ

sở đó doanh nghiệp lữ hành xây dựng chương trình Hai bên tiến hành thỏa thuận và thực hiện sau khi đã được sự nhất trí của đôi bên Chương trình du lịch theo loại này thường ít tính mạo hiểm Nhưng số lượng khách ít, doanh nghiệp bị động trong kinh doanh rơi vào tình trạng “há miệng chờ sung”

 Chương trình du lịch kết hợp: là sự hòa nhập của hai loại trên đây Doanh nghiệp lữ hành chủ động nghiên cứu thị trường, xây dựng chương trình dulịch nhưng không ấn định ngày thực hiện Thông qua các hoạt động tuyên truyền, quảng cáo, khách du lịch sẽ tìm đến với doanh nghiệp lữ hành Trên cơ sở các chương trình sẵn có, hai bên tiến hành thỏa thuận và sau

đó thực hiện chương trình du lịch Thể loại này tương đối phù hợp với điều kiện thị trường không ổn định và có dung lượng không lớn Đa số các doanh nghiệp lữ hành ở Việt Nam áp dụng loại chương trình du lịch kết hợp

Căn cứ vào dịch vụ cấu thành và mức độ phụ thuộc trong tiêu dùng có 5 loại:

 Chương trình du lịch trọn gói có người tháp tùng: Giá trọn gói tất cả các dịch vụ, chi phí thường thấp hơn so với dịch vụ cùng loại của các chương trình du lịch khác Giá theo đầu khách ở buồng đôi, giá theo dịch vụ du lịch

 Chương trình du lịch chỉ có hướng dẫn viên tại điểm: Đây là biến dạng của chương trình du lịch trọn gói có người tháp tùng Loại chương trình

này có đặc điểm tương tự như loại chương trình du lịch có người tháp tùng Nhưng khác biệt ở chỗ không có người tháp tùng trong suốt hành trình, mà tại mỗi điểm đến trong chương trình du lịch có người đại diện của doanh nghiệp lữ hành hướng dẫn và trợ giúp khách Loại chương trình

du lịch này có thể gồm nhiều hoặc chỉ một điểm đến

 Chương trình du lịch độc lập đầy đủ theo đơn đặt hàng của khách: Khác với chương trình du lịch phụ thuộc, chương trình du lịch độc lập liên kết, sắp đặt các dịch vụ theo yêu cầu của khách Có khả năng đáp ứng chính xác mong muốn của khách hàng Giá thường đắt hơn so với chương trình

du lịch khác có các dịch vụ cùng thứ hạng số lượng, thời gian

 Chương trình du lịch độc lập tối thiểu theo đơn đặt hàng của khách: Loại chương trình này là một biến dạng của chương trình du lịch độc lập đầy

đủ, chỉ khác ở chỗ giới hạn hai dịch vụ cơ bản là vận chuyển và lưu trú

 Chương trình du lịch thăm quan: Đây là loại chương trình với mục đích chủ yếu là thưởng ngoạn các giá trị của tài nguyên và nhân văn tại điểm

du lịch trong thời gian ngắn

Căn cứ vào mức giá có 3 loại: Chương trình du lịch theo mức giá trọn gói, chương trình du lịch theo mức giá cơ bản, chương trình du lịch theo mức giá tự chọn

 Chương trình du lịch theo mức giá trọn gói: bao gồm hầu hết các dịch vụ hàng hóa phát sinh trong quá trình thực hiện du lịch và giá của chương trình là giá trọn gói Đây là hình thức chủ yếu của các chương trình du lịch do các công ty lữ hành tổ chức

 Chương trình du lịch theo mức giá cơ bản: chỉ bao gồm một số dịch vụ chủ yếu của chương trình du lịch với nội dung đơn giản Hình thức này thường do các hãng hàng không bán cho khách du lịch công vụ Giá chỉ

bao gồm vé máy bay, một vài tối ngủ tại khách sạn và tiền taxi từ sân bay tới khách sạn.

 Chương trình du lịch theo mức giá tự chọn: Với hình thức này khách du lịch có thể lựa chọn các cấp đọ chất lượng phục vụ khác nhau với các mứcgiá khác nhau Cấp độ chất lượng được xây dựng trên cơ sở thứ hạng khách sạn, mức tiêu chuẩn ăn uống hoặc phương tiện vận chuyển Khách

có thể được lựa chọn từng thành phần riêng rẽ của chương trình du lịch hoặc công ty lữ hành chỉ đề nghị lựa chọn các mức giá khác nhau của cả một chương chương trình tổng thể Loại chương trình này đáp ứng đúng các mong muốn của từng cá nhân khách du lịch, nhưng rất khó khăn phứctạp trong việc tổ chức thực hiện của doanh nghiệp

Căn cứ vào mục đích của chuyến du lịch và loại hình du lịch:

 Chương trình du lịch nghỉ ngơi, giải trí, chữa bệnh

 Chương trình du lịch theo chuyên đề: văn hóa, lịch sử, phong tục, tập quán…

 Du lịch làm ăn

 Du lịch nội quốc, quá biên

 Du lịch tham quan trong thành phố

 Du lịch trên những miền quê (du lịch sinh thái)

 Du lịch mạo hiểm, khám phá, trải nghiệm

1.2.3.Các sản phẩm khác:

- Du lịch khuyến thưởng: là một dạng đặc biệt của chương trình du lịch trọn gói với chất lượng tốt nhất được tổ chức theo yêu cầu được tổ chức theo yêu cầu củacác tổ chức kinh tế hoặc phi kinh tế

- Du lịch hội thảo, triển lãm MICE

- Chương trình du học

- Tổ chức các sự kiện văn hóa, kinh tế, xã hội, thể thao lớn

Các loai sản phẩm và dịch vụ khác theo hướng liên kết dọc nhằm phục vụ khách du lịch trong một chu trình khép kín để có điều kiện, chủ động kiểm soát

và bảo đảm được chất lượng của chương trình du lịch trọn gói

1.3.Những nét khái quát về Du lịch văn hoá và di tích lịch sử văn hoá:

1.3.1 Định nghĩa Du lịch văn hóa:

Như chúng ta đã biết du lịch và văn hóa là hai khái niệm tách rời nhau, nhưng khi ghép hai khái niệm này với nhau nó lại trở thành một khái niệm mới Do đó cần phải xem xét khái niệm văn hóa là gì?

Văn hóa là một khái niệm rộng lớn, song ở đây tác giả chỉ xin đề cập khái niệmvăn hóa với nội hàm hẹp, có liên quan trực tiếp tới ngành du lịch Theo Từ điển

Tiếng Việt của Hoàng Phê : “Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử”.

Nói đến du lịch là nói đến văn hóa và ngược lại du lịch cũng hàm chứa các yếu

tố văn hóa trong các hoạt động của nó Vậy văn hóa trong du lịch là gì?

Văn hóa trong du lịch là những sản phẩm vốn có (văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần) mà ngành du lịch khai thác triệt để nhằm phục vụ cho sự phát triển du lịch Đó là những di tích lịch sử văn hóa, di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh, lễhội truyền thống, nghệ thuật truyền thống, làng nghề

Từ khái niệm trên ta có thể đi tới một khái niệm chung nhất về du lịch văn hóa như sau: Du lịch văn hóa là một khái niệm hẹp và được coi là một trong những loại hình du lịch Du lịch văn hóa là công nghệ du lịch cùng với các đối tượng là

di tích văn hóa cả hữu thể và vô thể Nhưng văn hóa trong du lịch được hiểu khác văn hóa trong văn hóa học Văn hóa trong du lich chủ yếu là các yếu tố lạ, yếu tố gây ấn tượng có sức hấp dẫn Mục đích chính của du lịch văn hóa là nâng

cao hiểu biết về văn hóa cho các cá nhân thông qua các chuyến đi du lịch đến các nơi lạ để tìm hiểu và nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, kiến trúc, kinh tế, chế độ

xã hội cũ, lối sống và những phong tục tập quán của các địa phương trong cả nước cũng như ở nước ngoài

1.3.2.Các loại hình Du lịch văn hóa:

Du lịch văn hóa vừa là mục đích là phương tiện của kinh doanh du lịch, du lịchvăn hóa nhằm truyền tải các giá trị vật chất cũng như tinh thần cho hoạt động dulịch Du lịch văn hóa là một phương thức hấp dẫn vì nó giải quyết những nhu cầu về cảm thụ cái hay cái đẹp ở những nơi mà khách du lịch đến

Tùy theo những tiêu thức khác nhau mà người ta chia du lịch văn hóa ra làm nhiều loại khác nhau bao gồm :

- Du lịch văn hóa tìm hiểu bản sắc văn hóa : khách đến tìm hiểu về các nền vănhóa với mục đích chủ yếu chỉ là nghiên cứu về một nét văn hóa nào đó

- Du lịch thăm quan văn hóa tìm hiểu bản sắc văn hóa : là loại hình du lịch phổ biến thường được kết hợp liền giữa thăm quan và tìm hiểu văn hóa

- Du lịch kết hợp giữa thăm quan văn hóa với các mục đích khác

Sự phân loại nói trên chỉ là tương đối Trong một chương trình du lịch thường được kết hợp nhiều hoạt động khác nhau để cho chuyến đi có thêm tính hấp dẫn,

đa dạng đáp ứng nhu cầu mọi lứa tuổi, thành phần nghề nghiệp nhằm tránh gây nhàm chán cho khách du lịch Tuy nhiên cần phải kết hợp khai thác các tiềm năng văn hóa với việc giữ gìn tôn tạo các công trình văn hóa nghệ thuật cũng như bản sắc văn hóa dân tộc Chỉ có như vậy mới có thể phát triển được du lịch một cách bền vững

Do hệ thống di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh của nước ta thường tập trung

ở mức độ dày đặc, ở bất cứ đâu trên khắp mọi miền đất nước cũng đều có các di tích và danh thắng Về cơ bản, đời sống tôn giáo tín ngưỡng của các cộng đồng dân cư thuộc tín ngưỡng đa thần giáo nên trong mỗi một khu vực dân cư thông thường có nhiều di tích với nhiều loại hình và qui mô khác nhau… điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc khảo sát xây dựng các tour – tuyến điểm du lịch mộtcách liên hoàn và khép kín

Hệ thống di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh của Việt Nam chủ yếu với qui mô vừa và nhỏ Sự tồn tại của chúng luôn luôn gắn với các khu tập trungdân cư như làng xã cổ truyền, khu trung tâm đô thị hoặc các khu di tích và danh thắng tự nhiên Do trình độ phát triển kinhh tế và xã hội, do các yếu tố tự nhiên chi phối mà hầu hết các di tích của người Việt đều dàn trải, không phát triển theo chiều cao mà phát triển theo chiều ngang và bề rộng nó có xu hướng dàn trải, chìm xuống trong một mặt bằng toàn cảnh, hòa với thiên nhiên đất trời trong một tổng thể thống nhất và phong phú đa dạng Qui mô kích thước các công trình kiến trúc, các tác phẩm điêu khắc thường nhỏ bé, thiếu sự liên hoàn, thường đặt yếu tố đảm bảo lợi ích trong sử dụng làm mục đích chính, phù hợp với điều kiện sống và khả năng mọi mặt của của các cá nhân hay tập thể ở một cộng đồng dân cư vào thời điểm cụ thể Những giá trị văn hóa đặc sắc đều ẩn dấu trong đường nét, hình hài của từng bộ phận công trình Do vậy việc “giải mãvăn hóa”, “giải ảo hiện thực” là việc đặc biệt quan trọng để du khách hiểu đúng hơn nhiều hơn về con người và văn hóa Việt Nam thông qua các công trình có qui mô và tầm vóc khá khiêm tốn nhưng lại tiềm ẩn một kho tàng văn hóa đặc sắc, đa dạng của người Việt Nam

Do đặc thù hệ thống di tích lịch sử văn hóa thuộc loại hình kiến trúc nghệ thuật phần lớn vốn ra đời chỉ để phục vụ nhu cầu tôn giáo tín ngưỡng, tâm linh tinh thần của các tầng lớp nhân dân Hiện nay khi chúng ta đưa hệ thống di tích vào khai thác để phát triển du lịch thì ở các khu di tích và danh thắng cơ sở vật

chất và hạ tầng du lịch nhìn chung còn thiếu và yếu, chủ yếu với qui mô vừa và nhỏ, chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng của hoạt động du lịch trên qui mô quốc gia và quốc tế Điều đó ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngành du lịch, đặt ra vấn đề cần phải giải quyết là mối quan hệ hợp tác giữa các cơ quan chính quyền địa phương với các cơ quan hữu trách ngành văn hóa – thông tin và

du lịch, tạo ra sự đồng bộ trong việc giữ gìn bảo vệ khai thác có hiệu quả hệ thống di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của địa phương và đất nước

Do tính chất đặc thù của các loại hình di tích và do sự biến động dữ dội của lịch sử dân tộc tác động đến các di tích Cho đến nay, hệ thống di tích lịch sử văn hóa của chúng ta chủ yếu là các di tích gắn với tôn giáo tín ngưỡng dân giantruyền thống Các di tích này luôn có đời sống riêng của nó về cả vật chất và tinh thần, trong đó đời sống sinh hoạt tinh thần ở các di tích luôn gắn với tính thiêng, yếu tố thiêng liêng thành kính Trong khi đó du lịch về cơ bản là sự vui chơi và thẩm nhận các nội dung văn hóa đa dạng Điều đó khiến người làm du lịch phải hết sức quan tâm trong việc tổ chức, điều hành hướng dẫn du lịch sao cho phù hợp với từng đối tượng khách và đạt hiệu quả tối ưu trong kinh doanh

mà vẫn bảo tồn và phát triển nền văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc

1.3.4.Di sản văn hoá và di tích lịch sử văn hoá.

1.3.4.1.Định nghĩa Di sản văn hóa:

Theo Công ước di sản thế giới được Đại hội đồng ICOMOS ( Hội đồng quốc

tế các di tích và di chỉ ) phê chuẩn tại lần họp thứ 11 ở Sophia (Bungari) tháng

10 năm 1966 thì di sản văn hóa là:

“ - Các di tích: Các tác phẩm kiến trúc, tác phẩm điêu khắc và hội họa, các yếu

tố hay các cấu trúc có tính chất khảo cổ học, ký tự, nhà ở trong hang đá và các công trình có sự liên kết giữa nhiều đặc điểm, có giá trị nổi bật toàn cầu xét theo quan điểm lịch sử, nghệ thuật và khoa học.

- Các quần thể các công trình xây dựng: Các quần thể các công trình xây dựng tách biệt hay liên kết lại với nhau mà do kiến trúc của chúng, do tính đồng nhất hoặc vị trí của chúng trong cảnh quan, có giá trị nổi bật toàn cầu xét theo quan điểm lịch sử, nghệ thuật và khoa học.

- Các di chỉ: Các tác phẩm do con người tạo nên hoặc các tác phẩm có sự kết hợp giữa thiên nhiên và nhân tạo và các khu vực trong đó có các di chỉ khảo cổ

có giá trị nổi bật toàn cầu xét theo quan điểm lịch sử, thẩm mỹ, dân tộc

học hoặc nhân chủng học.”

Theo luật Di sản văn hóa được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khóa 10 kì

họp thứ 9 (họp từ ngày 22/5 đến 29/6/2001) thông qua : “ Di sản văn hóa là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền

từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước CHXHCN Việt Nam”.

1.3.4.2.Định nghĩa Di tích lịch sử văn hoá:

Theo luật Di sản văn hóa được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khóa 10 kì

họp thứ 9 (họp từ ngày 22/5 đến 29/6/2001) thông qua : “Di tích lịch sử văn hóa

là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học”.

Theo Đại từ điển tiếng Việt do trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam -Bộ

giáo dục và đào tạo, do Nguyễn Như Y chủ biên, Nhà xuất bản văn hóa - thông

tin xuất bản năm 1998 thì Di tích lịch sử văn hóa :”Là tổng thể những công trình, địa điểm, đồ vật hoặc tác phẩm tài liêu có giá trị lịch sử hay văn hóa được lưu lại”.

1.3.5.Mối tương tác giữa Du lịch với Di sản văn hoá :

Di tích lịch sử và di sản văn hóa là dấu ấn vật chất của một phần lịch sử của dân tộc, nó có mặt ở khắp mọi nơi trên khắp mọi miền đất nước, nó gắn chặt vớicác cá nhân, gia đình, cộng đồng và với toàn thể dân tộc Việt Nam.

Di tích lịch sử văn hóa và di sản văn hóa chính là nguồn tài nguyên để các công

ty du lịch xây dựng các chương trình du lịch về nguồn Đây chính là hình thức giáo dục truyền thống cụ thể, thiết thực nhất giúp du khách hiểu thêm về lịch sử

vẻ vang, hào hùng, oanh liệt của dân tộc Từ đó tăng thêm hiểu biết về quê hương dân tộc, tăng thêm tình yêu lòng tự hào dân tộc Trên cơ sở đó củng cố niềm tin vào tương lai tươi sáng của dân tôc, nỗ lực cố gắng giữ gìn phát huy truyền thống tốt đẹp đó trong thời đại mới

Phát triển du lịch, đưa du khách tới những di tích lịch sử văn hóa đặc biệt là các khu căn cứ cách mạng, các chiến khu xưa chính là một nỗ lực nhằm xóa đói giảm nghèo có hiệu quả thiết thực tạo công ăn việc làm, hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật những vùng đã từng bị tàn phá bởi thời gian và chiến tranh Đây cũng có thể coi là biện pháp hữu hiệu nhằm chống hiện tượng bỏ quên quá khứ thường xuất hiện ở các quốc gia vừa mới ra khỏi các cuộc chiến tranh

Nhưng bên cạnh đó trong quá trình tồn tại các tuyến điểm tham quan du lịch chỉ thu hút đông khách trong những đợt kỉ niệm đặc biệt Tình trạng này dẫn đến hiện tượng mất cân đối giữa cung và cầu du lịch khi lượng khách tăng đột biến vào những đợt kỉ niệm đặc biệt đó Do đó cần phải có những điều chỉnh thích hợp để tránh những tác động tiêu cực của du lịch

Bên cạnh đó du lịch có vai trò hàn gắn vết thương chiến tranh, xóa bỏ hận thù, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau tiến tới hợp tác phát triển toàn diện giữa những người đã từng đúng bên hai bờ chiến tuyến Rõ ràng du lịch góp phần quan trọngtrong việc củng cố tăng cường tình hữu nghị giữa các quốc gia, dân tôc, giữa cácthành phần cư dân không phân biệt màu da tiếng nói

1.4.Vị trí và vai trò của du lịch văn hoá trong giai đoạn hiện nay :

1.4.1.Vị trí của du lịch văn hoá :

Du lịch văn hóa là một loại hình du lịch không mới đối với nhiều nước trên thế giới cũng như là ở Việt Nam Nó là loại hình du lịch có vị trí khá quan trọng trong cơ cấu các loại hình du lịch trên thế giới Bên cạnh những loại hình du lịchnhư du lịch sinh thái, du lịch khám chữa bệnh, du lịch mạo hiểm, du lịch giáo dục du lịch văn hóa được xem là loại sản phẩm đặc thù của các nước đang phát triển, thu hút nhiều khách du lịch quốc tế Du lịch văn hóa chủ yếu dựa vào những sản phẩm văn hóa, những lễ hội truyền thống dân tộc, kể cả những phongtục tín ngưỡng để tạo sức hút đối với khách du lịch bản địa và từ khắp nơi trên thế giới

1.4.2.Vai trò của du lịch văn hoá :

Ngày nay ngành du lịch nói chung và du lịch văn hóa nói riêng đang ngày càng

có sức hút mạnh mẽ trên toàn thế giới Con người đi du lịch để hưởng thụ nhữngđiều mới mẻ Du lịch văn hóa mở ra cho con người một thế giới chưa từng bắt gặp với nhiều điều kì thú giúp mở mang tầm hiểu biết nhưng quan trọng hơn là được giao lưu kết bạn, được sống với nhân loại rộng lớn hòa bình và hữu nghị Phần lớn hoạt động du lịch văn hóa gắn liền với địa phương nơi lưu giữ nhiều

lễ hội văn hóa và cũng là nơi tồn tại đói nghèo Khách du lịch ở các nước phát triển thường lựa chọn những lễ hội của các nước để tổ chức những chuyến du lịch nước ngoài Bởi thế, thu hút khách du lịch tham gia du lịch văn hóa tức là tạo ra dòng chảy mới và cải thiện cuộc sống của người dân địa phương Ở nhữngnước kém phát triển hoặc đang phát triển, nền tảng phát triển phần lớn không dựa vào những đầu tư lớn để tạo ra những điểm du lịch đắt tiền, mà thường dựa vào nguồn du lịch tự nhiên và sự đa dạng trong bản sắc dân tộc Những nguồn lợi này không tạo ra giá trị lớn cho ngành du lịch, nhưng lại đóng góp đáng kể cho sự phát triển của cộng đồng xã hội Những quốc gia đang phát triển du lịch văn hóa rất thành công mà ta có thể kể tới là Thái Lan, Indonesia, Malaysia,

Du lịch văn hóa là xu hướng của nhiều nước đặc biệt là những nước đang phát triển như Việt Nam Bên cạnh đó Việt Nam còn được coi là một trong 34 nền văn minh gốc của nhân loại với văn hóa phong phú đa dạng và giàu tính nhân văn, vừa cởi mở lại vừa giàu bản sắc, là điểm giao thoa của nhiều nền văn hóa, nhiều sản phẩm vật chất và tinh thần, thiên nhiên và xã hội Do đó loại hình du lịch này rất phù hợp với bối cảnh của Việt Nam, rất tốt cho mục tiêu xóa đói giảm nghèo của quốc gia

Ở Việt Nam, nhiều hoạt động du lịch văn hóa được tổ chức dựa trên những đặcđiểm của vùng miền Chương trình Lễ hội Đất Phương Nam (Lễ hội văn hóa dângian vùng Đồng bằng Nam bộ), Du lịch Điện Biên (Lễ hội văn hóa Tây Bắc kết hợp với sự kiện chính trị: 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ), Con đường Di sản miền Trung (Lễ hội dân gian kết hợp tham quan những di sản văn hóa được UNESCO công nhận) là những hoạt động của du lịch văn hóa, thu hút nhiều khách du lịch trong và ngoài nước

Trong số đó, Festival Huế được xem là hoạt động du lịch văn hóa đặc sắc nhất Việt Nam Lễ hội được tổ chức thường xuyên 2 năm một lần, với sự hỗ trợ của Chính phủ Pháp Festival Huế 2004 là lần thứ ba VN có dịp giới thiệu với du khách về lễ hội dân gian của miền Trung, đặc biệt là Nhã nhạc cung đình Huế - một di sản phi vật thể vừa được UNESCO cộng nhận; và Lễ tế đàn Nam Giao - một lễ hội vương triều thất truyền từ hàng chục năm nay Ngoài ra, lễ hội dân gian này còn có sự tham gia của các nước Pháp, Trung Quốc

CHƯƠNG 2: TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG TUYẾN DU LỊCH

2.1.1.Khái quát về Hà Nội:

◦ Vị trí địa lí: Hà Nội là thủ đô, đồng thời là thành phố đứng đầu Việt Nam về

diện tích tự nhiên và đứng thứ hai về diện tích đô thị sau thành phố Hồ Chí Minh Hà Nội có vị trí từ 20°53' đến 21°23' vĩ độ Bắc và 105°44' đến 106°02' kinh độ Đông, tiếp giáp với các tỉnh Thái Nguyên, Vĩnh Phúc ở phía Bắc, Hà Nam, Hòa Bình phía Nam, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên phía Đông, Hòa Bình cùng Phú Thọ phía Tây

◦ Diện tích: Sau đợt mở rộng địa giới hành chính vào tháng 8 năm 2008, Hà Nội

hiện nay có diện tích 3.344,7 km², gồm một thị xã, 10 quận và 18 huyện ngoại thành Cùng với Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội là một trong hai trung tâm kinh tế của cả quốc gia Hà Nội cũng là một trung tâm văn hóa, giáo dục với các nhà hát, bảo tàng, cơ quan truyền thông quốc gia và các trường đại học lớn…

◦ Dân số: Theo kết quả cuộc điều tra dân số ngày 1 tháng 4 năm 2009, dân số

Hà Nội là 6.451.909 người, dân số trung bình năm 2009 là 6.472.200 người Mật độ dân số trung bình của Hà Nội là 1.979 người/km² Mật độ dân số cao nhất là ở quận Đống Đa lên tới 35.341 người/km², trong khi đó, ở những huyện như ngoại thành như Sóc Sơn, Ba Vì, Mỹ Đức, mật độ dưới 1.000 người/km²

◦ Tiềm năng du lịch: So với các tỉnh, thành phố khác, Hà Nội là một thành phố

có tiềm năng để phát triển du lịch Trong nội ô, Hà Nội còn sở hữu một hệ

thống bảo tàng đa dạng bậc nhất Việt Nam Thành phố cũng có nhiều lợi thế trong việc giới thiệu văn hóa Việt Nam với du khách nước ngoài thông qua các nhà hát sân khấu dân gian, các làng nghề truyền thống

Mặc dù vậy, các thống kê cho thấy du lịch Hà Nội không phải là một thành phố

du lịch hấp dẫn Với nhiều du khách quốc tế, thành phố chỉ là điểm chuyển tiếp trên hành trình khám phá Việt Nam của họ Năm 2007, Hà Nội đón 1,1 triệu lượt khách du lịch ngoại quốc, gần bằng một nửa lượng khách của Thành phố

Hồ Chí Minh Năm 2008, trong 9 triệu lượt khách của thành phố, có 1,3 triệu lượt khách nước ngoài

Theo thống kê năm 2007, Hà Nội có 511 cơ sở lưu trú với hơn 12.700 phòng đang hoạt động Trong số này chỉ có 178 khách sạn được xếp hạng với 8.424 phòng Tình trạng thiếu phòng cao cấp là một trong những nguyên nhân khiến lượng khách nước ngoài tới Hà Nội không cao Với mức giá được coi là khá đắt

ở Việt Nam, khoảng 126,26 USD một đêm cho phòng khách sạn 5 sao, hiệu suấtthuê phòng các khách sạn 3–5 sao ở Hà Nội hiện dao động từ 80% đến 90%

2.1.2.Khái quát về khu Phố cổ Hà Nội:

◦ Vị trí: Theo quyết định số 70 BXD/KT-QH ngày 30 tháng 3 năm 1995 của Bộ

Xây dựng, khu Phố cổ Hà nội có phạm vi được xác định: phía Bắc là phố Hàng Đậu; phía Tây là phố Phùng Hưng; phía Nam là các phố Hàng Bông, Hàng Gai, Cầu Gỗ và Hàng Thùng; phía Đông là đường Trần Quang Khải và đường Trần Nhật Duật

◦ Diện tích: Khu phố cổ Hà Nội thuộc địa bàn quận Hoàn Kiếm tổng diện tích

khoảng 100 ha, có 76 tuyến phố thuộc 10 phường: phường Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Buồm, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Gai, Hàng Mã, Đồng Xuân, Cửa Đông, Lý Thái Tổ Khu phố cổ hiện nay được chia làm 2 khu vực :

- Khu bảo vệ, tôn tạo cấp I: Được giới hạn bởi các phố Hàng Chiếu, Hàng Đường, Hàng Ngang, Hàng Bạc, Hàng Mắm và Trần Nhật Duật (diện tích

khoảng 19 ha)

- Khu bảo vệ , tôn tạo cấp II: Bao gồm phần còn lại trong ranh giới khu Phố Cổ

◦ Lịch sử:

- Vào thế kỷ 15: Khu Phố cổ hay còn gọi là khu ”36 phố phường” nằm giữa

khu Kinh thành và bờ sông Hồng Vị trí lý tưởng cho việc thiết lập các hoạt động thương mại, các làng mạc vùng châu thổ đã xây dựng từ thế kỷ 15 những

khu vực bán hàng trong mạng lưới các làng cổ Phần lớn các phố trong khu phố

cổ đều là những nơi kinh doanh nhộn nhịp

- Từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19: Thành phố hình thành một mạng lưới chợ chuyênbiệt Ở phía Đông là khu dân chúng, khu phố buôn bán là nơi tập trung các phường thủ công Tại đây họ sản xuất các mặt hàng cao cấp và việc kinh doanh hết sức thuận lợi và thịnh vượng Ở phía Bắc và phía Tây là các làng thủ công sản xuất các hàng sử dụng thường nhật cũng như các làng nông nghiệp

- Vào thế kỷ 19: Mạng lưới đô thị được củng cố phát triển hơn và đến cuối thế

kỷ 19, khu buôn bán này đã có được dáng vẻ riêng của mình với sự phát triển vào bên trong các ô phố Cũng đến cuối thế kỷ này, kiểu xây dựng truyền thống Việt Nam hay Trung Quốc đã bắt đầu nhường chỗ cho kiểu kiến trúc Pháp

- Ngày nay: Khu Phố cổ chứa đựng một di sản đô thị phồn thịnh nhưng từ 15 năm nay nó chịu sự ảnh hưởng của nền kinh tế phát triển mạnh mẽ và kiểu xây dày đặc không theo một phong cách nào Vóc dáng đô thị ngày xưa không còn tồn tại nhiều nữa mà thay vào đó là kiểu xây dựng hỗn tạp, phát triển không theomột lối thống nhất

2.2.Tiềm năng du lịch của khu Phố cổ Hà Nội:

2.2.1.Giá trị du lịch :

Nói đến phố cổ Hà Nội ta thường chủ yếu nhắc đến nguồn tài nguyên du lịch nhân văn của khu vực Nguồn tài nguyên này được hình thành qua một quá trìnhlịch sử lâu dài với bao biến cố to lớn của thời gian mà cho đến ngày nay nó vẫn giữ nguyên được những giá trị lâu đời vốn có của nó Những giá trị của Khu phố

cổ được thể hiện qua các mặt sau đây :

◦ Giá trị lịch sử: Khu “36 phố phường” Hà Nội nằm ở phía đông bắc thành cổ

trong gần 10 thế kỷ đã chứng kiến biết bao sự kiện lịch sử hào hùng của dân tộc trong sự nghiệp chống ngoại xâm giữ nền độc lập cho nước nhà Khu Phố Cổ chính là khu bảo vệ vòng ngoài cho thành cổ trong thời chiến, là khu vực buôn

bán sầm uất nuôi sống thành cổ trong thời bình, là gương mặt của đất nước trong quan hệ đối ngoại.

◦ Giá trị văn hoá: Khu 36 phố phường xưa nổi tiếng là đất “ngàn năm văn vật”;

“Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì phố Hiến” với nhiều hoạt động sôi nổi cả ngày lẫn đêm Nơi đây, không chỉ đã từng là một trung tâm kinh tế mà còn là một trung tâm văn hoá đa dạng Đó chính là khía cạnh văn hoá phi vật thể - cái hồn của phố cổ và được thể hiện qua các khía cạnh:

- Phong cách buôn bán cổ: thể hiện đầy đủ tính chất chợ tức là thị của đô thị một nước mới thoát khỏi chế độ phong kiến chưa lâu, có nền sản xuất manh múm chưa được công nghiệp hoá và sự lưu thông hàng hoá còn nhỏ lẻ

- Nghề thủ công truyền thống: Giá trị văn hoá của khu phố cổ còn thể hiện ở những nghề thủ công truyền thống đã hình thành nên những làng nghề, phố nghề

ở Hà Nội Chỉ cần đọc những tên phố có chữ “hàng” ở đầu, ta đã khẳng định

được phố cổ Hà nội là khu vực tập trung nhiều nghề thủ công nhất Những người ở đó có thể là thợ thủ công kiêm thương nhân, vừa sản xuất theo kiểu gia công đặt hàng cho khách vừa bày bán một số hàng làm sẵn tại cửa hiệu Họ gắn kết với nhau qua các phường hội và những phường hội đã giúp cho nghề nghiệp của họ ở quê hương cũng như ở Hà Nội phát triển Đồng thời phường hội cũng giúp họ gắn kết với nhau cùng nhau giữ gìn và phát huy lối sống, phong tục tập quán tốt đẹp của quê hương mình

- Công trình văn hoá: Khu Phố Cổ cũng là nơi đã lưu giữ những công trình văn hoá có nhiều giá trị tinh thần mà ngày hôm nay có thể giúp chúng ta nhìn ra những khía cạnh khác nhau của tâm hồn người Thăng Long xưa để lựa chọn, thừa kế, xây dựng một khu Phố Cổ trong lòng thành phố Hà Nội

◦ Giá trị kiến trúc và cảnh quan: Khu Phố Cổ là thành phần quan trọng trong hệ

thống trung tâm lịch sử của Hà Nội - nơi tập trung cao nhất mọi hoạt động của

đô thị, là hình ảnh đại diện các giá trị văn hoá đô thị của Hà Nội Những giá trị kiến trúc này được thể hiện qua các thành tố đô thị bao gồm:

- Đường phố: Phố xuất hiện sau phường do nhu cầu trao đổi thương nghiệp tăng dần Phố là bộ phận của phường, thuộc về phường và là bộ mặt của

phường Đồng thời phố là thành phần liên kết các phường khác nhau trong mối quan hệ tương hỗ và tạo nên một mạng lưới Đường xá ở đây được lát sạch sẽ, giữa hơi nhô lên, hai bên có ngòi sâu và hẹp để thoát nước mưa hoặc nước cống rãnh thải ra các Các phố được ngăn với nhau bởi những chiếc cổng lớn xây như bức tường mà bề rộng chiếm cả mặt đường, ban đêm được đóng một cánh

- Nhà ở: Nhà ở trong khu “36 phố phường”có đặc trưng mặt tiền hẹp và chiều sâu nhà rất dài vì thế có tên gọi phổ biến là “nhà hình ống” Nhà hình ống quay mặt ra mặt phố, chiều rộng trung bình của mặt tiền từ 2m tới 4m, trong khi đó chiều dài có thể từ 20m tới 60m và có một số trường hợp lên tới 150m

- Công trình tôn giáo: Trong khu phố cổ ngoài nhà ở buôn bán của dân cư hiện còn 54 ngôi đình, 6 chùa, 22 đền, 3 miếu tổng cổng là 85 công trình tôn giáo tín ngưỡng trên khu vực khoảng 100ha, có thể nói mật độ công trình tôn giáo tín ngưỡng trong khu Phố Cổ thuộc loại cao Phần lớn các công trình này có lịch sử khởi dựng cũng đã lâu mang dấu ấn riêng Với lối kiến trúc truyền thống dựng

từ gỗ, gạch với các hệ kết cấu vì kèo gỗ của nhiều thời kỳ Các không gian đình, đền, chùa v.v này là các không gian tâm linh mang tính cộng đồng, nó có mối quan hệ vô hình với các không gian tâm linh riêng của từng ngôi nhà trong khu

36 phố phường

2.2.2.Hiện trạng môi trường khu Phố cổ:

2.2.2.1.Hiện trạng dân số và nhà ở :

- Theo Ban quản lý phố cổ Hà Nội, hiện Phố cổ rộng khoảng 100 ha, gồm 76

tuyến phố với dân số trên 10 vạn, mật độ dân tại đây đã lên tới hơn 84.000

người/km², thuộc loại cao nhất thế giới

- Khu phố cổ Hà Nội hiện gồm hơn 4.340 biển số nhà Mỗi số nhà có diện tích trung bình 92 m2 Trong một ngôi nhà bị chia nhỏ bởi nhiều không gian sống khác nhau có tới 3 - 4 gia đình sinh sống, diện tích ở chỉ đạt 0,5 - 1,8

m2/người., Phố cổ Hà Nội có gần 1.000 ngôi nhà cổ xây dựng từ hơn 100 năm trước, Trong đó 63% nhà đã xuống cấp đa phần bị hư hỏng nặng, cơi nới, sửa chữa tự phát, 12% thuộc diện nguy hiểm, 5% ô nhiễm Tại khu vực cũng đã xuấthiện nhiều “kiểu nhà lụp xụp” với số lượng lên đến hơn 500 căn

- Không gian trống trong các số nhà gần như bị lấn chiếm cơi nới toàn bộ Hai bên mặt đứng các dãy nhà trước đây đều có mái vẩy, conson gỗ và mái vảy cá Tuy nhiên mái vảy cũ đã bị thay thế bằng mái tôn hoặc mái hiên di động

- Những cửa hàng mở ra ở đây là thuộc thời kỳ sau, chủ yếu là trong những năm tạm chiếm, người Hoa kiều di tản năm 1979 sau đó người Việt đến ở, nhà cửa hiếm hoi, họ phải kiếm ăn bằng buôn bán nhỏ

2.2.2.2.Hiện trạng về hạ tầng kỹ thuật:

Tại nhiều phố mạng điện đã quá cũ nát và được lắp đặt tự phát phía ngoài và phía trong các ngôi nhà hai bên đoạn phố nên rất nguy hiểm Hiện có nhiều cột điện, đường dây điện chạy dọc ngang vắt qua đoạn phố, từ đó đặt ra những vấn

đề về an toàn và thẩm mỹ Công suất hệ thống chiếu sáng công cộng chưa tốt, chưa đảm bảo, chưa đáp ứng yêu cầu sinh họat của dân cư

Hệ thống cấp nước của Thành phố đã vào tới từng hộ gia đình trong phố Cổ, nhưng chất lượng và công suất chưa đảm bảo

Hệ thống thoát nước thải và nước mưa đang cùng chung một hệ thống Hệ thống sênô và thoát nước mái chảy thẳng ra đường Mạng thoát nước chung còn

có thể đảm bảo nếu thường xuyên được nạo vét, vì khu vực Phố cổ là khu vực cao trong thành phố Hà Nội nên thực trạng thoát nước tổng thể không đáng ngại.Vấn đề là thoát nước cục bộ từ các nhà ra hệ thống chung vì chưa có sự nâng

cấp đồng bộ nên chưa được đảm bảo Qua khảo sát cho thấy vấn đề ở đây là giảiquyết thoát nước cho từng số nhà, từng hộ phù hợp với mạng chung.

Mặt đường giao thông là mặt đường nhựa, có mặt cắt ngang nhỏ, trung bình là 4,8m Bãi đỗ xe hoàn toàn ở rìa đường, chỉ dành lại một khoảng không gian nhỏ cho 2 chiều xe máy và cho người đi bộ Tuy nhiên mật độ giao thông trong phố

cổ tương đối lớn, đường ngắn nhỏ hẹp, có nhiều đoạn giao cắt do vậy thường xuyên xảy ra ách tắc cục bộ

Các đoạn phố nhỏ, dạng ngõ, vỉa hè nhỏ không đều, các gia đình lấn chiếm sử dụng hết nên không có vỉa hè cho người đi bộ

2.2.2.3.Hiện trạng về môi trường, cảnh quan:

Cây xanh trên các đoạn phố cổ rất ít , thậm chí nhiều phố không có cây xanh, đồng thời cây xanh trong các số nhà cũng hầu như không có

Môi trường sống trong khu vực là không đảm bảo, do mật độ dân số cao, hệ thống thoát nước thải là dạng thoát nước mặt, không gian trống trong các số nhà gần như bị lấn chiếm cơi nới toàn bộ, lòng đường nhỏ, không có vỉa hè, mật độ phương tiện đi lại lớn

2.2.2.4.Hiện trạng du lịch:

Phố cổ Hà Nội là một di sản đô thị minh chứng cho lịch sử hình thành và phát triển của Thủ đô Hà Nội Tổ chức không gian khu phố cổ Hà Nội được phân chia theo dạng bàn cờ, với những thửa đất dài và hẹp, ngôi nhà ống có nhiều lớp thấp tầng với mái ngói lô xô Cho đến hôm nay phố cổ Hà Nội còn lưu giữ nhiều

di sản vật thể và phi vật thể hết sức quý giá, đó là những con phố được bắt đầu bằng chữ “Hàng”, những ngôi nhà cổ, các di tích, danh thắng ghi đậm dấu ấn về

sự hình thành, phát triển của Thăng Long - Hà Nội Kể từ năm 2004, khi phố cổ

Hà Nội được xếp hạng là khu di tích lịch sử quốc gia, nhiều công trình kiến trúc,đình, đền, nhà cổ được đầu tư tôn tạo đã góp phần tạo nên diện mạo mới nhưng vẫn bảo tồn được những nét đẹp truyền thống Không chỉ có vậy, khi đến đây du

khách còn được thức nét ẩm thực độc đáo của Hà Nội, cùng tìm hiểu, khám phá

về nét đẹp văn hóa, phong tục tập quán của người Tràng An Du khách có thể khám phá phố cổ trên những chiếc xích lô du lịch hay xe điện để tìm hiểu về nét đẹp, cuộc sống, sinh hoạt của người dân phố cổ

Bên cạnh sự hấp dẫn, phố cổ còn có những điều chưa thực sự làm hài lòng du khách Điều đáng quan tâm đối với du khách là tình trạng giao thông trong khu vực Mỗi khi sang đường, mặc dù được hướng dẫn viên khuyến cáo là cần tuyệt đối tuân thủ đèn tín hiệu giao thông nhưng du khách vẫn nhiều phen thót tim Không chỉ có vậy, trong khu vực phố cổ các phương tiện ô tô, xe máy lấn chiếm hết vỉa hè khiến cho du khách phải đi bộ dưới lòng đường Bên cạnh đó, việc dừng đón trả khách bừa bãi của các phương tiện xích lô, xe ôm, thậm chí cả xe

du lịch trong phố cổ và ở những điểm tập trung đông du khách đã góp phần tạo cho giao thông khu vực này thêm lộn xộn Bên cạnh đó trong phố cổ vẫn còn hình ảnh chưa đẹp như bán hàng dưới lòng đường, chèo kéo khách

2.2.3.Nhận xét chung:

Phố cổ Hà Nội gồm "36 phố Hàng" đan xen nhau với nhiều di tích lịch sử, công

trình kiến trúc có giá trị, từ lâu đã có sức hút với du khách Tuy nhiên, tại khu vực đất chật, người đông này lưu lượng phương tiện tham gia giao thông ngày một gia tăng ảnh hưởng tới môi trường du lịch và cuộc sống của người dân Điều đó gây cản trở cho việc phát triển tiềm năng du lịch vốn có của Phố cổ Nhiều năm qua, việc khai thác tiềm năng du lịch Phố cổ đã gặp phải trở ngại khi chưa có được mô hình phương tiện giao thông chuyên biệt để phục vụ du khách.Khách du lịch đến đây chủ yếu là đi bộ, đi xích lô, xe ôm hay taxi Vào giờ cao điểm, các loại phương tiện trên tập trung đưa đón khách gây ách tắc giao thông

Vì vậy xe sử dụng năng lượng điện được chọn để từng bước khắc phục tình

trạng trên cũng như hạn chế được tình trạng "cò mồi", chèo kéo và đeo bám khách Đồng thời việc đưa xe điện vào phục vụ du khách sẽ góp phần đa dạng

thêm sản phẩm du lịch và tạo ra phong thái mới cho phố cổ, góp phần đưa hình ảnh Thủ đô Hà Nội đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

2.3.Thực trạng hoạt động của tuyến du lịch :

2.3.1.Quá trình hình thành tuyến du lịch:

- Ngày 19-10-2009, trong kết luận của Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn

Thế Thảo tại buổi kiểm tra tình hình thực hiện các hoạt động kỷ niệm 1.000 nămThăng Long - Hà Nội trên địa bàn quận Hoàn Kiếm có nội dung: Thành phố đồng ý giao quận Hoàn Kiếm triển khai thí điểm đề án sử dụng “phương tiện giao thông sạch - ô tô điện” trong khu phố cổ và quanh hồ Hoàn Kiếm; giao Sở GTVT phối hợp với Công an hướng dẫn Quận triển khai thực hiện

- Ngày 29-12-2009, ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch UBND TP ký văn bản 12318 gửi các cơ quan chức năng, đơn vị liên quan dự án Văn bản này chấpthuận cho Cty Đồng Xuân được đầu tư thí điểm ô tô điện phục vụ khách du lịch tham quan phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm với số lượng 20 xe

- Theo đó, Hà Nội đã lên phương án để xe điện sẽ bắt đầu hoạt động trong phố

cổ từ ngày 9/2 để phục vụ công chúng trong dịp Tết Nguyên đán hoặc chậm nhấttrong tháng 7 thì xe điện sẽ được đưa vào hoạt động

- Đầu tháng 3/2010, lần lượt 12 chiếc xe điện được Cty Cổ phần Đồng Xuân nhập từ Trung Quốc về Hà Nội giá mỗi chiếc xe khoảng 17.000 USD

- Tuy nhiên, do vướng mắc một số thủ tục về giấy chứng nhận đăng kiểm, giấy chứng nhận kiểm tra đảm bảo an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, những chiếc xe này đã không được Sở GTVT Hà Nội và Công an TP Hà Nội chấp thuận đưa vào hoạt động

- Tháng 6-2010, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo, đồng ý cho phép UBND TP Hà Nội thực hiện thí điểm dự án xe điện chạy quanh hồ Hoàn Kiếm Theo đó, Thủ tướng giao UBND TP Hà Nội chịu trách nhiệm quy định, tổ chức

tuyến được phê duyệt; quy định cụ thể thời gian hoạt động trong ngày, bảo đảm không gây ùn tắc giao thông và đảm bảo an toàn giao thông.

Thành phố cần chỉ đạo chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đồng Xuân có trách nhiệm thực hiện thí điểm Dự án trên theo đúng các quy định do UBND thành phố Hà Nội ban hành Trong đó lưu ý loại xe điện khi tham gia lưu thông phải tuân thủ các quy định của pháp luật giao thông đường bộ Sau 6 tháng thực hiện,

tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện để rút kinh nghiệm cho việc thực hiện tiếp theo

Thủ tướng cũng giao Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Công an phối hợp với UBND thành phố Hà Nội quy định việc quản lý đối với xe điện trong quá trình thực hiện Dự án thí điểm Sau 3 năm thí điểm, giao Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổng kết, đánh giá kết quả và báo cáo Thủ tướng

- Tháng 7 năm 2010, Công ty Đồng Xuân đã đưa vào hoạt động 12 xe điện (với

15 điểm dừng xe), phục vụ 2 tour du lịch khu vực phố cổ và xung quanh hồ Gươm Lộ trình xe điện trong phố cổ có chiều dài khoảng 7km, đi qua 28 tuyến phố thương mại, 13 phố nghề, 22 đình, 9 đền, 3 chùa, 8 di tích lịch sử, thắng cảnh khu vực hồ Hoàn Kiếm và chợ Đồng Xuân:

- Tour thứ nhất thăm các tuyến phố thương mại và chợ Đồng Xuân, điểm đầu

từ phố Đinh Tiên Hoàng (gần đài phun nước trên quảng trường Đông Kinh

Nghĩa Thục), điểm cuối là chợ Đồng Xuân với 5 điểm dừng xe

- Tour thứ hai thăm tuyến phố thương mại, phố nghề, địa chỉ ẩm thực và các di tích như đền Ngọc Sơn, đình Kim Ngân, đền Vua Lê với 10 điểm dừng xe Mỗi ôtô điện có khả năng chở được 8 người với giá vé 10.000-30.000

đồng/người/lượt và 120.000-200.000 đồng khi thuê cả xe hoặc thuê toàn tuyến

và đi trong khoảng thời gian 45 phút/chuyến Thời gian hoạt động ban ngày từ 8h30 - 16h30, buổi tối từ 19h - 23h

Cụ thể, xuất phát từ Nhà ga đường đôi Đinh Tiên Hoàng, gần đài phun nước,

xe điện sẽ lần lượt đi qua các điểm:

Điểm dừng 1 tại số 53 Hàng Đường

Điểm dừng 2 tại chợ Đồng Xuân

Điểm dừng 3 tại số 25 Hàng Chiếu

Điểm dừng 4 tại số 9 Hàng Vải

Điểm dừng 5 tại số 97 Hàng Buồm

Điểm dừng 6 tại số 80 Mã Mây

Điểm dừng 7 tại số 42 Hàng Bạc

Điểm dừng 8 tại số 6A Hàng BồĐiểm dừng 9 tại số 22 Bát ĐànĐiểm dừng 10 tại số 47 Hàng QuạtĐiểm dừng 11 tại số 14 Lê Thái TổĐiểm dừng 12 tại Bưu điện Bờ HồĐiểm dừng 13 tại đền Bà KiệuĐiểm dừng 14 tại đường đôi Đinh Tiên Hoàng nơi xuất phát

2.3.2.Một số tour cụ thể của tuyến du lịch:

Đồng Xuân Phố Cổ Tour hiện đang cung cấp dịch vụ cho thuê xe ô tô điện theotour chọn gói tham quan khu phố cổ Hà Nội Hiện nay đã có 04 gói tour để phục

vụ khách du lịch như sau:

٭ Lộ trình chung:

Xe ô tô sẽ đón quý khách tại địa điểm theo yêu cầu, xe đưa đoàn đi tham quan

28 tuyến phố cổ: Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân , Hàng Chiếu, Nguyễn Siêu, Lò Rèn, Hàng Đồng, Hàng Vải, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Bồ, Bát Đàn, Hàng Quạt, Lương Văn Can Lê Thái Tổ, Hàng Khay, Đinh Tiên Hoàng

◦ Gói Tour 01: “Tour du lịch ẩm thực”

Trên xe quý khách sẽ được nghe thuyết minh khi đi qua 28 tuyến phố, dừng lại tham quan quần thể di tích xung quanh hồ Hoàn Kiếm và tìm hiểu nét văn hóa

ẩm thực của đất Hà Thành, quý khách sẽ chọn cho mình một trong 3 món ăn sauđây để có thể cảm nhận hương vị món ngon của đất Hà Thành

Chả cá Lã Vọng - Giá Tour: 210.000/kháchBún chả Hà Nội - Giá Tour: 160.000/kháchBánh Tôm Hồ Tây - Giá Tour: 160.000/khách

◦ Gói tour 02: “Du lịch khám phá nét đặc trưng phố cổ Hà Nội”

Trên xe quý khách sẽ được nghe thuyết minh khi đi qua 28 tuyến phố và dừng lại tham quan tại 3 điểm đặc trưng nhất của phố cổ Thời gian dừng đỗ ở mỗi điểm là 30 phút

Quý khách có thể tự lựa chọn 3 điểm trong những điểm sau :

7 Tượng đài Lê Thái Tổ

8 Tượng đài Lý Công Uẩn

9 Đền Ngọc Sơn

10 Chùa Huyền Thiên

Giá Tour: 590.000 đ/xe

◦ Gói Tour 03: “Du lịch văn hóa tâm linh phố cổ”

Trên xe quý khách sẽ được nghe thuyết minh khi đi qua 28 tuyến phố và dừng lại tham quan tại 3 điểm nổi bật về văn hóa tâm linh của phố cổ Thời gian dừng

4 Tượng đài Lê Thái Tổ

5 Tượng đài Lý Công Uẩn

6 Đền Ngọc Sơn

7 Chùa Huyền Thiê

Giá Tour: 590.000 đ/xe

◦ Gói Tour 04: “Du lịch tham quan mua sắm”

Sau khi tham quan 28 tuyến phố, hướng dẫn viên của công ty sẽ cùng quý

khách tản bộ đi tham quan con đường Tơ Lụa trên phố Hàng Gai nơi tập trung rất nhiều cửa hàng bán lụa tơ tằm chất lượng cao của đất Kinh Kỳ Xe điện sẽ đón quý khách tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và đưa quý khách đi dọc theo tuyến phố Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân Quý khách dừng lại tham quan và mua sắm tại chợ Đồng Xuân - khu chợ có bề dày truyền thống lịch sử và là chợ bán buôn lớn nhất của khu vực miền Bắc nói chung và của thủ đô Hà Nội nói riêng

Giá Tour: 590.000 đ/xe

◦ Gói Tour 04: “Du lịch tham quan mua sắm”

Sau khi tham quan 28 tuyến phố, hướng dẫn viên của công ty sẽ cùng quý

khách tản bộ đi tham quan con đường Tơ Lụa trên phố Hàng Gai nơi tập trung rất nhiều cửa hàng bán lụa tơ tằm chất lượng cao của đất Kinh Kỳ Xe điện sẽ đón quý khách tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và đưa quý khách đi dọc theo tuyến phố Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân Quý khách dừng lại tham quan và mua sắm tại chợ Đồng Xuân - khu chợ có bề dày truyền thống lịch sử và là chợ bán buôn lớn nhất của khu vực miền Bắc nói chung và của thủ đô Hà Nội nói riêng

Giá Tour: 590.000 đ/xeGiá Tour bao gồm:

 Xe đưa đón khách theo thời gian và địa điểm theo yêu cầu của khách

 Bảo hiểm du lịch, nước uống, khăn lạnh

Giá Tour không bao gồm:

 VAT, chi phí cá nhân, các bữa ăn

 Vé thắng cảnh các điểm ( nhà cổ Mã Mây 5000đ, đền Bạch Mã 5000đ,

٭ Ưu điểm thuê xe theo tour:

 Không phải chờ đợi tại bến, xe ô tô đón tại địa điểm theo yêu cầu

 Có hướng dẫn viên thuyết minh về các điểm tham quan (nếu quý khách yêu cầu)

 Các điểm du lịch có chọn lọc là những nơi có không gian phù hợp cho khách tham quan

 Các điểm mua sắm được đảm bảo thái độ lịch sự (có nhiều gian hàng để quý khách lựa chọn)

2.3.3.Giới thiệu đôi nét về những địa điểm trong chương trình tour:

2.3.3.1.Điểm dừng số 01: Số 53 Hàng Đường

Tại đây du khách có cơ hội được thăm di tích nhà số 48 Hàng Ngang nơi Bác

Hồ viết Tuyên ngôn độc lập, đình Hoa Lộc 90A Hàng Đào, đình Đồng Lạc 38 Hàng Đào

◦ Ngôi nhà số 48 Hàng Ngang:

- Kiến trúc: Ngôi nhà chạy dài, sâu hun hút theo kiểu "nhà ống" truyền thống,

mặt trước là cửa hàng, còn mặt sau quay ra 35 phố Hàng Cân Nhà có 4 tầng, tầng dưới làm cửa hàng bán tơ lụa, tầng 2 và tầng 3 có nhiều phòng dùng làm phòng tiếp khách, phòng ăn, phòng ngủ; tầng 4 ngoài phòng dùng làm kho chứa hàng còn có một sân thượng phơi phóng

- Lịch sử: Ngày 19/08/1945, Hà Nội khởi nghĩa thắng lợi, chính quyền Thủ đô

đã thuộc về cách mạng Ngày 23/08, đồng chí Lê Đức Thọ lên đón Bác Hồ từ Việt Bắc về đến thôn Phú Gia Ngày 25-8 Bác đến ngôi nhà 48 Hàng Ngang Khi ô tô đưa Người đến không đỗ ở phía mặt tiền ngôi nhà mà dừng ở cổng hậu

là số 35 phố Hàng Cân để vào nhà nhằm bảo đảm an toàn bí mật

Trên căn phòng ở tầng 2, số 48 Hàng Ngang, rộng chừng 60m2 chính giữa

chí trong Thường vụ Trung ương để chuẩn bị cho việc ra mắt Chính phủ lâm thời trước quốc dân vào ngày 02/9/1945 Trên bàn là chiếc máy chữ mà Bác Hồ

đã dùng từ chiến khu Việt Bắc đưa về Đây là chiếc máy chữ mà Bác dùng để đánh các chỉ thị của Đảng và soạn thảo Tuyên ngôn độc lập

◦ Đình Đồng Lạc:

Đình Đồng Lạc ở số 38 phố Hàng Đào hiện nay là “Ngôi nhà di sản” đã được

phục dựng lại theo dáng xưa trong khuôn khổ hợp tác giữa hai thành phố Hà Nội(Việt Nam) và Toulouse (Pháp) năm 2000

Đình Đồng Lạc ở phố Hàng Đào thờ Cao Sơn, Linh Lang, Bạch Mã, còn là nơi bán các sản phẩm yếm lụa từ thời Lê Tuy nhiên do nhiều biến động của lịch sử,

do chiến tranh, ngôi đình đã bị tàn phá Năm 1941, một gia đình đã xây dựng lại ngôi đình, quy mô hai tầng, dùng để bán hàng và nhà ở Năm 1956, ngôi nhà được sử dụng làm cửa hàng bách hoá Đến năm 2000, ngôi nhà được chọn để phục hồi di sản

Yếm xưa có nhiều loại, từ bằng vải nhỏ nhuộm nâu đến yếm lụa, yếm sồi màu

mỡ gà, màu điều, sau này có yếm vải phin, pôpơlin trắng muốt Lại có nhiều kiểu mở ở cổ: cổ xẻ, cổ xây, cổ trái tim, cổ cánh nhạn, cổ trễ, nhưng bao giờ cũng phải đủ bốn dây, hai dây đeo trên cổ và hai dây buộc trễ tràng thắt múi sau lưng Yếm xưa chỉ có một lần vải, thông thoáng, không nịt chặt, không gò bó,

mẹ vạch ra cho con bú dễ lắm…

Từ ý nghĩ ấy nên lập lại “chợ bán yếm lụa” ở di tích đình Đồng Lạc Ta sẽ trưng bày, giới thiệu và bán các loại yếm dân tộc bằng đủ các chất liệu vải sợi bông, lụa tơ tằm với màu sắc cổ truyền Đây sẽ là một thứ triển lãm kiêm tiếp thị, chắc chắn hấp dẫn du khách đến Hà Nội Cạnh chiếc áo dài duyên dáng, chiếc nón bài thơ mỏng manh, họ sẽ đem về nước thêm một cái yếm lụa rất đặc biệt nữa Và Hàng Đào nằm trên tuyến chợ đêm thêm đắc địa, nhiều người tìm đến hơn Như vậy, đình Đồng Lạc là nơi thờ cúng đồng thời cũng là nơi bán các

2.3.3.2.Điểm dừng số 02: Chợ Đồng Xuân

Tại đây du khách có thể thăm chợ Đồng Xuân Sau đó rẽ sang phố Hàng Khoai thăm Phù điêu Hà Nội mùa đông 1946 và Quán cổ Huyền Thiên (một trong Tứ quán Thăng Long xưa)

◦ Chợ Đồng Xuân:

- Vị trí: Chợ Đồng Xuân được chính thức xây dựng từ giữa năm 1889 với việc lấp kín khúc sông Tô Lịch từ cửa sông Nhị Hà (Sông Hồng) trở vào đến chân tường thành cổ, tạo nên một bãi đất rộng hàng chục hecta, Chợ Đồng Xuân nằm sát cửa Chùa Huyền Thiên lại gần bến sông, đây là địa điểm lý tưởng cho việc xây dựng một khu chợ tập trung

- Kiến trúc: Chợ được thiết kế tương đối đơn giản gồm các bộ khung bằng sắt, lợp tôn mái chảy, diện tích khoảng 6500 m2 Toàn bộ gồm 5 dãy nhà và được phân theo các vòm cuốn mặt trước, bên trong phân cách bởi các đường đi giữa các vòm (mỗi vòm chợ dài 52m, khung thép cao 19m, rộng 25m) Chợ được xâydựng thành 3 tầng với tổng diện tích mặt bằng xây dựng là 28.968m2, tổng diện tích kinh doanh là 22.245m2

- Bố cục: Khu phía đông bắc là chợ Bắc Qua, khu phía tây là chợ Đồng Xuân Thực ra toàn bộ khu chợ chỉ là một siêu thị lớn, nhưng do phía đông bắc chợ là nơi buôn bán chủ yếu những mặt hàng thực phẩm, rau quả nông sản của vùng bắc Sông Hồng mang qua, vì thế có tên là chợ Bắc Qua

- Tiềm năng du lịch: Hiện nay không chỉ những người mua bán hàng hoá tìm đến chợ Đồng Xuân để giao thương, nhiều khách du lịch trong và ngoài nước khi đi du lịch ở Hà Nội thường đến thăm quan và mua sắm ở chợ Đồng Xuân Khu chợ nằm ngay trong khu phố cổ, không xa các phố nổi tiếng bán đồ lưu niệm, hàng thời trang, như phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Bông, Hàng Gai…Lại gần khu di tích Đền Ngọc Sơn… rất tiện cho một chuyến thăm quan ở

Đến năm 2003, “Chợ đêm” Đồng Xuân ra đời, vừa đa dạng hóa hoạt động của chợ vừa phục vụ nhu cầu mua sắm vui chơi của khách du lịch Chợ đêm Đồng Xuân kết nối với tuyến phố đi bộ Hàng Đào - Đồng Xuân tạo thành chuỗi chợ đêm kéo dài từ bờ hồ Hoàn Kiếm đến chợ Đồng Xuân, thu hút đông đảo người

Hà Nội và khách du lịch đến tham quan, mua sắm

◦ Phù điêu "Hà Nội - Mùa đông 1946" :

- Vị trí: Phù điêu "Hà Nội-Mùa đông 1946” gắn phía đầu hồi bên trái chợ ĐồngXuân mô tả cuộc chiến đấu anh dũng của quân dân Đồng Xuân trong thời khángchiến chống Pháp

- Lịch sử: Ngày 14/2/1947, với tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", tạikhu vực chợ Đồng Xuân diễn ra trận đánh ác liệt và lớn nhất của quân dân Hà Nội trong những ngày đầu kháng chiến kéo dài từ 5 giờ sáng đến 12 giờ trưa Các chiến sĩ quyết tử Tiểu đoàn 101 đã chiến đấu kiên cường, tiêu diệt 4 xe tăngđịch, và hầu hết đã hy sinh anh dũng

- Phong cách thiết kế: Bức phù điêu được đúc bằng đồng, nặng 7 tấn, chiều cao cả bệ là 5,7m, phần chính có kích thước 4,4x4,5 (m) và bệ có kích thước 1,4x2,2x1,55 (m) Phác thảo của hai tác giả Nguyễn Chi Lăng và Nguyễn Thế Hội mô tả ở mặt trước một chiến sỹ cảm tử mặc áo trấn thủ, cầm bom ba càng đang trong tư thế xông lên; phía sau là hai chiến sỹ cầm súng; lớp thứ hai là hai người công nhân; và lớp sâu nhất thể hiện một cô gái mặc áo dài, tay cầm kiếm giơ cao Nền phù điêu cách điệu cấu trúc lô xô của các mái nhà đặc trưng ở các khu phố Đồng Xuân, Ô Quan Chưởng và Hàng Ngang, Hàng Đào Phía dưới và phía trên cách điệu lửa cháy và tổng thể bức phù điêu cũng gợi ta nghĩ đến một ngọn lửa Do có đến 3 lớp nhân vật, có thể hình dung là các nhân vật ở lớp ngoàicùng có khối khá tròn, nổi hẳn lên như các bức tượng độc lập Mặt sau của phù điêu thể hiện biểu tượng các lá cờ, trên đó trích lời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận xét về trận chiến đấu ở chợ Đồng Xuân

- Vị trí: Quán Huyền Thiên, tên chữ là “Huyền Thiên cổ quán”, dân gian vẫn quen gọi là chùa Huyền Thiên hay đền Huyền Thiên Thuộc địa phận khu phố cổ

Hà Nội, quán Huyền Thiên nằm giữa phố Hàng Khoai, phường Đồng Xuân Quán Huyền Thiên là nơi thờ Huyền Thiên Thượng Đế, một trong những vị Thánh tiêu biểu của thần điện Lão giáo Theo quan niệm Đạo giáo, thần Huyền Thiên là vị thần có nhiệm vụ trấn giữ phương Bắc, người xưa cho rằng phía đông có thần Thanh Long biểu tượng của mùa xuân, phía Nam có thần Chu Tước biểu tượng của mùa hạ, phía tây có thần Bạch Hổ biểu tượng của mùa thu, biểu tượng của mùa đông là thần Huyền Thiên ở phía bắc

- Lịch sử: Quán có từ thời Lê Thiệu Bình thứ 7 (1439) Bia cũng cho biết thời gian này quán đã có 13 gian với cung thờ Phật, thờ tiên và pho tượng Huyền Thiên bằng gỗ trầm Thời Cảnh Thịnh (1793 - 1801) trùng tu và đúc chuông Đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp đã cho lấp hồ, mở rộng phố xá, quán Huyền thiêncũng bị thu hẹp Trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, quán Huyền Thiên cũng bị tàn phá nặng nề Năm 1948 nhân dân trong thôn cùng khách thập phương quyên góp, quán được xây dựng như hiện nay

- Kiến trúc: Huyền Thiên cổ quán có bố cục kiểu “Nội công ngoại quốc” Nghi môn là một gác chuông 2 tầng là một kiến trúc gạch nổi bật nhất trong toàn bộ các công trình của quán, mang dấu ấn đậm nết của lối kết cấu cổ truyền Sau nghi môn là sân quán với hai nhà bia lớn và hai giếng Tiếp theo là phần nội công vãn còn nguyên vẹn với nhà bái đường 7 gian, có kiến trúc theo kiểu vọng lâu hai tầng, tám mái, đây cũng là nơi đặt pho tượng Thần Huyền Thiên