MỤC TIÊU BÀI HỌC: - HS hiểu về ý nghĩa và các hình thức trang trí quạt giấy - Biết cách trang trí phù hợp với hình dạng của mỗi loại quát giấy - Trang trí được quạt giấy bằng các hoạ tiế
Trang 1BÀI: TRANG TRÍ QUẠT GIẤY
NGÀY SOẠN: 21/8/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu về ý nghĩa và các hình thức trang trí quạt giấy
- Biết cách trang trí phù hợp với hình dạng của mỗi loại quát giấy
- Trang trí được quạt giấy bằng các hoạ tiết đã học và vẽ màu tự do
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Một vài quạt giấy và một số loại quạt khác có hình dáng và kiểu trang trí khác nhau
- Hình vẽ gợi ý các bước tiến hành trang trí quạt giấy
- Bài vẽ của HS năm trước
2 Học sinh:
- Sưu tầm quạt giấy có trang trí và một số bài trang trí: hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật, đường diềm, trangtrí tự do….
- SGK, giấy vẽ khổ A4, bút chì, tẩy, màu vẽ, thước kẻ, compa.
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV gợi ý để HS nhận ra công dụng của
quạt giấy:
- GV nêu câu hỏi về cách tạo dáng khác
nhau của quạt giấy
- GV gợi ý để HS nhận thấy sự phong
phú của màu sắc và cách trang trí quạt
giấy
- Dùng trong đời sống hằng ngày
- Dùng trong biểu diễn nghệ thuật
- Dùng để trang trí + HS quan sát quạt mẫu có hình dáng và cách trang trí khác nhau
- GV giới thiệu cách trang trí quạt:
- GV minh hoạ trên bảng bằng cách sắp
xếp hoạ tiết hoặc giới thiệu hình gợi ý
cách trang trí để HS quan sát
- Trang trí đối xứng, hoặc không đối xứng … bằng hoạ tiết hoa lá, hình mảng
+ Cách phác mảng trang trí + Cách vẽ hoạ tiết
+ Cách vẽ màu
- GV cho HS xem bài vẽ quạt giấy của
+ Hình vẽ + Cách vẽ màu
Trang 2Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài vẽ
- Chuẩn bị bài học sau
Trang 3BÀI: SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÊ
(Từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII)
NGÀY SOẠN: 28/8/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu khái quát về mĩ thuật thời Lê – thời kì hưng thịnh của mĩ thuật Việt Nam
- HS biết yêu quý giá trị nghệ thuật dân tộc và có ý thức bảo vệ các di tích lịch sử – văn hoácủa quê hương
II CHUẨN BỊ:
- Một số ảnh về công trình kiến trúc, tượng, phù điêu trang trí thời Lê (ĐDDH MT8)
- Ảnh chùa bút tháp, tháp chuông chùa Keo (Thái Bình), chùa Thiên Mụ (Huế), chùa PhổMinh (Nam Định), tượng Phật bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay…
- Sưu tầm ảnh về chạm khắc gỗ, hình vẽ trang trí, đồ gốm … liên quan đến mĩ thuật thời Lê
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
* Giới thiệu bài
- Nh c qua v l ch s : Lê L i ánh th ng quân Minh, l p nên tri u ịch sử : Lê Lợi đánh thắng quân Minh, lập nên triều đại nhà Lê ử : Lê Lợi đánh thắng quân Minh, lập nên triều đại nhà Lê ợi đánh thắng quân Minh, lập nên triều đại nhà Lê đánh thắng quân Minh, lập nên triều đại nhà Lê ập nên triều đại nhà Lê đánh thắng quân Minh, lập nên triều đại nhà Lêại nhà Lêi nh Lêà Lê
- GV trình bày ngắn gọn: - Sau mười năm kháng chiến chống quân Minh thắng lợi,
trong giai đoạn đầu, nhà Lê đã xây dựng một nhà nướcphong kiến trung ương tập quyền hoàn thiện với nhữngchính sách kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hoátiến bộ, tạo nên xã hội thái bình thịnh trị
- Thời kì này có ảnh hưởng tư tưởng nho giáo và văn hoáTrung Hoa , nhưng mĩ thuật Việt Nam vẫn đạt những đỉnhcao, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc
- GV sử dụng ĐDDH, minh
hoạ, hỏi đáp để HS năm
được bài
Mĩ thuật thời Lê đã phát
triển như thế nào?
- GV giới thiệu : * Về kiến trúc :
Thời Lê có nhiều kiến trúc đẹp, có quy mô lớn, gồn hailoại:
+ Kiến trúc cung đình:
Kiến trúc kinh thành Thăng Long:
+ Kiến trúc Lam Kinh: xây dựng tại quê hương Thọ Xuân –Thanh Hoá Các côgn trình này có quy mô lớn, được coi làkinh đô thứ hai của đất nước
-> Tuy dấu tích không còn lại nhiều, song căn cứ vào bệ
Trang 4- Giới thiệu nghệ thuật gốm:
cột, các bậc thềm và sử sách ghi chép cũng thấy được quy
mô to lớn và đẹp đẽ của kiến trúc thời Lê
* Kiến trúc tôn giáo :-> Nhà Lê đề cao nho giáo nên cho xây dựng nhiều miếuthờ Không Tử, trường dạy nho học ở nhiều nơi, cho tu sửacác chùa cũ… ngoài ra còn cho xây dựng nhiều đền, miếuthờ những người có công đức với đất nước
* Điêu khắc, chạm khắc trang trí và nghệ thuật gốm:
* Điêu khắc: các pho tượng bằng đá tác người, lân, ngựa, têgiác … ở khu lăng miếu Lam Kinh đều nhỏ và được tạc rấtgần với nghệ thuật dân gian
Tượng Rồng ở thành bậc điện Kính Thiên và điện LamKinh
- Các pho tương Phật bằng gỗ như tượng: Phật bà Quan Âmnghìn mắt nghìn tay, Phật niết bàn …
* Chạm khắc trang trí : phục vụ cho các công trình kiếntrúc, làm cho các công trình đó đẹp hơn, lộng lậy hơn Thời
Lê chạm khắc trang trí cong được sử dụng trên các tấm biađá
- Các bậc cửa của một số công trình kiến trúc lớn ; bia cáclăng tẩm, đền, miếu, chùa Hình chạm khắc chìm, nổi,nông, sâu khác nhau nhưng đều uyển chuyển, sắc sảo vớiđường nét dứt khoát, rõ ràng
- Chùa Bút Tháp có 58 bức chạm khắc trên đá ở lan can,thành cầu
- Các đình làng có nhiều bức chạm khắc gỗ miêu tả cảnhvui chơi, sinh hoạt trong nhân dân như các bức: Đánh cờ,chợi gà, chèo thuyền, uống rượu, nam nữ vui chơi …
- GV đặt những câu hỏi đơn
giản để kỉêm tra nhận thức
Trang 5Bài tập về nhà:
- HS học bài trong SGK
- Sưu tầm các bài viết và tranh ảnh trên sách báo liên quan đến mĩ thuật thời Lê
- Chuẩn bị bài học sau
THỜI LÊ NGÀY SOẠN: 04/9/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu biết thêm một số công trình mĩ thuật thời Lê
- HS yêu quý và bảo vệ những giá trị nghệ thuật mà cha ông ta để lại
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên
- Nghiên cứu kĩ hình ảnh trong SGK và bộ ĐDDH MT8
- Sưu tầm tranh ảnh về chùa Keo, tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt ngìn tay
2 Học sinh
- Sưu tầm tranh ảnh, bài viết liên quan đến bài học
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
TIÊU BIỂU THỜI LÊ
Em hãy nêu một vài nét
về mĩ thuật thời Lê ?
* Chùa Keo:
- GV yêu cầu HS quan sát
hình minh hoạ ở SGK và
giới thiệu cho các em biết:
Chuà Keo ở đâu ? em biết
gì về chùa Keo ?
- GV dựa vào tranh ảnh về
chùa Keo để diễn giải,
- HS quan sát hình minh hoạ, ở SGK và trả lời câu hỏi
Chùa Keo (tên chữ là Thần Quang Tự) ở Vũ Thư – TháiBình Là một công trình kiến trúc có quy mô lớn
- Chùa được xây dựng vào thời Lý(1061) bên cạnh biển.Năm 1611 bị lụt nên dời về vị trí ngày nay Năm 1630 đượcxây dựng và trùng tu lớn vào các năm 1689,1707, 1957
- Tổng diện tích = 28 mẫu, với 11 công trình gồm 154 gian.Hiện nay còn 17 công trình với 128 gian
- GV nhấn mạnh:
+ Về nghệ thuật : từ tam quan đến gác chuông luôn thay đổi
độ cao, tạo ra nhịp điệu của các độ gấp mái liên tiếp trongkhông gian
Trang 6- Gác chuông điển hình cho kiến trúc gỗ cao tầng Chùa keo xứng đáng là công trình kiến trúc nổi tiếng củanghệ thuật cổ Việt Nam
HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU TÁC PHẨM ĐIÊU KHẮC
* TƯỢNG PHẬT BÀ QUAN ÂM NGHÌN MẮT NGÌN TAY (CHÙA BÚT THÁP – BẮC NINH)
- GV kết hợp diễn giải với
minh hoạ trên ĐDDH và
tranh ảnh liên quan đến
tượng Phật :
- GV kết luận :
+ Tượng thường được thờ ở các chùa Việt Nam + Tường Phật được tạc vào năm 1656 Là pho tượng đẹpnhất trong các pho tượng cổ ở Việt Nam Tên người sáng tác
là tiên sinh họ Trương
- GV phân tích nét đẹp của pho tượng+ Tạc bằng gỗ phủ sơn, tĩnh toạ trên toà sen Tượng + Bệ caotới 3,70m với 42 cánh tay lớn, 925 cánh tay nhỏ
+ Nghệ thậut thể hiện đạt tới hoàn hảo, tạo ra những hìnhphức tạp với nhiều đầu, nhiều tay mà vẫn giữ được vẻ tựnhiên, cân đối, thuận mắt …
Pho tượng có tính tượng trưng cao, được lồng ghép hàngngàn chi tiết mà vẫn mạch lạc, hài hoà trong khối và nét + Toàn bộ pho tượng là sự thống nhất trọn vẹn
HOẠT ĐỘNG 3:HƯỚNG DẪN HỌC SINH TÌM HIỂU HÌNH TƯỢNG CON RỒNG TRÊN BIA ĐÁ
- GV nhắc lại một vài nội
+ Hình con Rồng thời Lê sơ (Thế kỉ XV) từ phong cách Lý –Trần, sau đó ảnh hưởng của Rồng Trung Quốc
-> Rồng thời Lý có dáng hiền hoà, mềm mại, luôn có hìnhchữc S, khúc uốn lượn nhịp nhàng theo kiểu “thắt túi” từ to -
> nhỏ dần về phía sau Rồng thời Trần cấu tạo mập hơn,khúc uốn lượn theo nhịp điệu “thắt túi” nhưng doãng ra đôichút so với Rồng thời Lý
Hình Rồng thời Lê kế thừa tinh hoa của thời Lý + Trần,hay mang những nét gần giống với mẫu Rồng nước ngoài.Song đã được các nghệ nhân Việt hoá cho phù hợp với vănhoá dân tộc
Trang 7- Học bài trong SGK và vở ghi
- Sưu tầm thêm các tài liệu và bài viết về mĩ thuật thời Lê
- Quan sát hình Rồng trên bia Vĩnh Lăng và tập ghi chép lại
- Chuẩn bị bài học sau
* Đánh giá bổ sung:
Trang 8
- HS hiểu cách tạo dáng và trang trí chậu cảnh
- Biết cách tạo dáng và trang trí chậu cảnh
- Tạo dáng và trang trí chậu cảnh theo ý thích
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
-> Sắp xếp hoạ tiết xung quanh chậu
- Hoạ tiết và màu sắc nhẹ nhàng làm tôn vẻ đẹpcủa chậu cảnh
- GV gợi ý cho HS tìm và vẽ hoạ tiết
- Tìm hoạ tiết phù hợp với dáng chậu
và sắp xếp theo nhiều cách:
a Tạo dáng :
- HS có thể chọn các dáng chậu cảnh mà mìnhthích (cao, thấp, rộng, hẹp)
- Tìm tỉ lệ các phần (miệng, cổ, thân) và hình dángchậu
b Trang trí :
- Các cách sắp xếp hoạ tiết + Xen kẽ
+ Đăng đối
Trang 9- GV gợi ý để HS tìm và vẽ màu sao
cho phù hợp với loại men của chậu
… nên dùng màu hạn chế, tránh loè
loẹt, sặc sỡ
+ Cảnh hoặc trang trí theo mảng
- GV gợi ý cho HS : - Tìm khung hình chậu trong khuôn khổ trang giấy
- Tạo dáng chậu
- Vẽ hoạ tiết và màu
- GV gợi ý cho HS tự đánh giá nhận
xét, xếp loại bài vẽ theo cảm nhận
riêng
- GV tổng kết, nhận xét chug, khen
ngợi những HS có bài vẽ đẹp
- HS nhận xét bài của nhau
Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài nếu ở trên lớp chưa vẽ xong
- Chuẩn bị bài học sau
* Đánh giá bổ sung:
Trang 10
- Trình bày được khẩu hiệu có bố cục và màu sắc hợp lí
- Nhận ra vẻ đẹp của khẩu hiệu được trang trí
- Giấy, ê ke, thước, chì và màu vẽ
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV giới thiệu một vài khẩu hiệu để
bày khẩu hiệu khác nhau
- Khẩu hiệu thường được sử dụng trong cuộc sống
- Chất liệu: giấy, vải, tường …
- Màu sắc tương phản mạnh, nổi bật, hiểu nhanhnội dung
- Vị trí: nơi công cộng, dễ nhìn, dễ thấy-> Kiểu chữ
- Cách sắp xếp
- Màu sắc
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu nội
- Trình bày trên băng dài
- Trình bày trên pa-nô
- Phác dòng chữ hợp với khuôn khổ
Trang 11- Dựa vào nội dung để chọn màu (1 đến 2 màu)
- Vẽ màu xung quanh trước, ở giữa sau
- GV trưng bày một số bài cho HS
Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài vẽ
- Sưu tầm các kiểu chữ dán vào giấy khổ A4
- Chuẩn bị bài học sau
* Đánh giá bổ sung:
Trang 12
- HS biết cách trình bày mẫu như thế nào là hợp lmẫu
- HS biết cách vẽ và vẽ được hình gần giống mẫu
- Hiểu được vẻ đẹp cuả tranh tĩnh vật qua cách bố cục bài vẽ
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên
- Hình gợi ý cách vẽ
- Một vài phương án về bố cục bài vẽ lọ và quả
- Tranh tĩnh vật của hoạ sĩ và bài vẽ của HS các năm trước
- Chuẩn bị mẫu
2 Học sinh
- Giấy vẽ, bút chì, tẩy
- Sưu tầm tranh tĩnh vật và chuẩn bị mẫu
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV giới thiệu mẫu vẽ theo yêu cầu
- Mẫu đặt trước lớp, HS ngồi vẽ như các tiết trước
- GV gợi ý để HS tìm ra cách vẽ
khung hình:
- GV vẽ phác lên bảng vài khung
- Tỉ lệ khung hình : chiều cao so với chiều ngangrộng nhất từ trái qua phải
- Vẽ phác khung hình vào giấy cho cân đối
Trang 13hình của lọ và quả, so sánh với
khung hình chung, đối chiếu theo
+ Tìm trục và nét chính của quả+ Vẽ phác các nét thẳng, mờ
-> Tự xê dịch khoảng cách, vị trí để tạo bố cục đẹpmắt mà vẫn giữ được đặc điểm của mẫu
- HS quan sát mẫu và vẽ theo cảm nhận của mình
Trang 14Trang 15
BÀI: VẼ TĨNH VẬT (LỌ HOA VÀ QUẢ)
(Tiết 2 – Vẽ màu)
NGÀY SOẠN: 02/10/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS vẽ được hình và màu gần giống mẫu
- Bước đầu cảm nhận được vẻ đẹp của bài vẽ tĩnh vật màu
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV giới thiệu một vài tranh tĩnh
+ Đậm nhạt ở lọ, quả+ ảnh hưởng màu sắc qua lại của mẫu+ Màu nền và bóng đổ
-> Màu sắc
- Bức tranh nào đẹp hơn, vì sao ?
- GV cho HS điều chỉnh lại hình
- GV hướng dẫn HS cách vẽ màu: -> Nhìn mẫu và vẽ phác các mảng màu theo dáng
của lọ và quả
Trang 16- GV giới thiệu một vài tranh tĩnh
vật màu của hoạ sĩ, của HS để củng
cố và gây hứng thú
- Sự ảnh hưởng màu sắc qua lại cảu mẫu
- Tìm sắc độ của màu ở lọ và quả
- Màu ở nền
-GV bao quát lớp và giúp HS : - Cách phác hình
- Cách phác mảng màu
- Cách tìm và vẽ màu
- Tương quan giữa mẫu và nền
- HS làm và hoàn thành bài
-GV hướng dẫn HS nhận xét một số
- Hình vẽ lọ và quả
- Màu sắc
- HS tự nhận xét và xếp loại
Bài tập về nhà:
- Sưu tầm tranh tĩnh vật
- Vẽ tranh tĩnh vật theo ý thích
- Chuẩn bị bài học sau
* Đánh giá bổ sung:
Trang 17
BÀI: ĐỀ TÀI NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM
NGÀY SOẠN: 12/10/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu được nội dung đề tài và cách vẽ tranh
- Vẽ được tranh về ngày 20-11 theo ý thích
- Thể hiện tình cảm của mình đối với thầy, cô giáo
- Tranh vẽ về thầy, cô giáo
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV gợi ý : vẽ nhiều nội dung để
chào mừng ngày 20-11
- GV giới thiệu một số tranh đẹp về
đề tài 20-11; kết hợp câu hỏi để HS
nhận xét :
- “chúng em tặng hoa cho thầy, cô giáo”, hoạtđộng văn hoá - thể thao về ngày 20-11
- Chân dung thầy, cô giáo …
-> Nội dung của các tranh
- Cách vẽ của mỗi tranh
- Cách sắp xếp hình ảnh chính, phụ, khung cảnh
- Cách vẽ màu
- HS thực hành theo quy trình chung sau khi đã tìmđược nội dung đề tài
Trang 18- Trong quá trình HS làm bài, GV
gợi ý cho một số em tìm và thể hiện
đề tài
- Phần quan trọng nhất là sắp xếp bố cục sao cho hợp lí, chặt chẽ, có thể tiếp tục hoàn thiện bài ở nhà
- GV chọn những bài vẽ đẹp, có nội
dung, bố cục tốt để cho cả lớp xem
và rút kinh nghiệm
- Nhận xét, đánh giá, xếp loại khích
lệ HS
- HS nhận xét, rút kinh nghiệm
Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài vẽ
- Chuẩn bị bài học sau
* Đánh giá bổ sung:
Trang 19
BÀI: ĐỀ TÀI NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM (Tiếp)
NGÀY SOẠN: 20/10/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu được nội dung đề tài và cách vẽ tranh
- Vẽ được tranh về ngày 20-11 theo ý thích
- Thể hiện tình cảm của mình đối với thầy, cô giáo
- Tranh vẽ về thầy, cô giáo
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV gợi ý : vẽ nhiều nội dung để
chào mừng ngày 20-11
- GV giới thiệu một số tranh đẹp về
đề tài 20-11; kết hợp câu hỏi để HS
nhận xét :
- “chúng em tặng hoa cho thầy, cô giáo”, hoạtđộng văn hoá - thể thao về ngày 20-11
- Chân dung thầy, cô giáo …
-> Nội dung của các tranh
- Cách vẽ của mỗi tranh
- Cách sắp xếp hình ảnh chính, phụ, khung cảnh
- Cách vẽ màu
- HS thực hành theo quy trình chung sau khi đã tìmđược nội dung đề tài
Trang 20- Trong quá trình HS làm bài, GV
gợi ý cho một số em tìm và thể hiện
đề tài
- Phần quan trọng nhất là sắp xếp bố cục sao cho hợp lí, chặt chẽ, có thể tiếp tục hoàn thiện bài ở nhà
- GV chọn những bài vẽ đẹp, có nội
dung, bố cục tốt để cho cả lớp xem
và rút kinh nghiệm
- Nhận xét, đánh giá, xếp loại khích
lệ HS
- HS nhận xét, rút kinh nghiệm
Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài vẽ
- Chuẩn bị bài học sau
* Đánh giá bổ sung:
Trang 21
BÀI: SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT VIỆT NAM
- Tài liệu về một số tác giả, tác phẩm sáng tác trong thời gian từ năm 1954 -1975
- Sưu tầm các phiên bản tranh các chất liệu: sơn dầu, sơn mài, lụa, màu bột, khắc gỗ, tượngtròn, phù điêu …
2 Học sinh
- Sưu tầm tranh ảnh, bài viết liên quan đến bài học
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
* GV giới thiệu bài:
- Thời kì này nước ta tạm chia làm
hai miền: miền Bắc xây dựng chủ
nghĩa xã hội, miền Nam dới chế độ
Mĩ – Ngụy
- Cả nước hướng về miền Nam theo
sự kêu gọi của Hồ chủ tịch: vừa xây
dựng miền Bắc vừa đấu tranh giả
phóng miền Nam, thống nhất đất
nước
- Các hoạ sĩ là những chiến sĩ trên
mặt trận văn hoá - văn nghệ
- Từ những ghi chép trong chiến
tranh chống Pháp, các hoạ sĩ đã sáng
tác nhiều tác phẩm có gía trị như:
- Tháng 8-1964, đế quốc Mĩ mở rộng
chiến tranh không quân phá hoại
- HS lắng nghe GVgiảng bài và ghi chép vào vở
-> Các tác phẩm : “nhớ một chiều Tây Bắc” –Phan Kế An
- “Qua cầu khỉ” – hoạ sĩ Nguyễn Hiêm
- “Con đọc bầm nghe” – hoạ sĩ Trần Văn Cẩn
Trang 22miền Bắc Nhiều hoạ sĩ tới các vùng
tuyến lửa ác liệt ở Quảng Bình, Vĩnh
Linh, Quảng Ninh, Hải Phòng …
hoặc vượt Trường Sơn vào Nam
chiến đấu, sáng tác như các hoạ sĩ :
Huỳnh Phương Đông; Nguyễn Thế Vinh; TháiHà; Lê Lam, Hà Xuân Phong …
- Các hoạ sĩ tiên bộ ở miền Nam như:
Đinh Cường; Nguyễn Chung; Tôn Thất Văn;Huỳnh Bá Thành … cũng có thái độ tích cực phảnđối chế độ Nguỵ quyền Các tác phẩm của họ thức
sự gây được tiếng vang
1954 - 1975
- Đây là giai đoạn các hoạ sĩ có
nhiều tác phẩm lớn với nội dung đề
tài phong phú
- Mĩ thuật phát triển cả chiều rộng
lẫn chiều sâu và đào tạo đông đảo
đội ngũ các hoạ sĩ sáng tác
- GV giới thiệu một số tác phẩm của
các thể loại và chất liệu sau:
- GV giới thiệu một số tác phẩm sơn
mài tiêu biểu:
- GV giới thiệu sơ qua về đặc điểm
và chất liệu của tranh lụa:
- Nét nổi bật của nghệ thuật tranh lụa
gỗ Nhiều tác phẩm nổi tiếng
* Tranh sơn mài:
- Là chất liệu truyền thống được các hoạ sĩ sángtạo để sử dụng trong sáng tác
- Tranh sơn mài giữ một vị trí quan trọng trong nềnhội hoạ hiện đại Việt Nam
- Tác phẩm: “Xô Viết Nghệ Tĩnh” là tác phẩmsáng tác tập thể
- Tác phẩm: “Nông dân đấu tranh chống thuế” –Nguyễn Tư Hiêm
- Qua bản cũ – Lê Quốc Lộc
- Trái tim và nòng súng – Huỳnh Văn Gấm
* Tranh lụa:
- Là chất liệu truyền thống, có nhiều tác phẩm ghiđậm bản sắc riêng, đằm thắm, không ồn ào, nhẹnhàng mà sâu lắng
-> Tìm được bảng màu riêng, lối dùng màu đơngiản mà vẫn tạo nên sự phong phú của sắc
- Các tác phẩm: “Con đọc Bầm nghe” – hoạ sĩTrần Văn Cẩn; “Hành quân mưa” – Phan Thông;
“Ghé thăm nhà” – Nguyễn Trọng Kiệm …
* Tranh khắc:
- Chịu ảnh hưởng của dòng tranh Đông Hồ vàHàng Trống – tranh khắc dễ hiểu, gần gũi với côngchúng và có thể in ra nhiều bản
-> Các tác phẩm:
- Ngày chủ nhật - Nguyễn tiến chung
Trang 23- GV giới thiệu về đặc điểm và chất
liệu của tranh khắc
- GV giới thiệu một số tác phẩm tiêu
biểu:
GV giới thiệu sơ qua về chất liệu,
đặc điểm của sơn dầu:
- GV giới thiệu một số tác phẩm tiêu
biểu:
GV giới thiệu sơ qua về đặc điểm và
chất liệu của màu bột
- GV giới thiệu một số tác phẩm tiêu
biểu:
- GV giới thiệu sơ qua về đặc điểm
và chất liệu của điêu khắc
- Các tác phẩm tiêu biểu
- Hai ông cháu – Huy Oánh
- Du kích miền núi – Nguyễn Trọng Hợp
* Tranh sơn dầu:
- Là chất liệu của phương Tây du nhập vào nước ta
từ khi có trường CĐMTĐD Đã được các hoạ sĩViệt Nam sử dụng rất thành thạo, có sắc thái riêng
và đậm đà tính dân tộc -> Các tác phẩm:
- Ngày mùa – Dương Bích Liên
- Cảnh nông thôn – Lưu Văn Sìn
- Nữ dân quân miền biển – Trần Văn Cẩn …
-> Các tác phẩm: tượng tròn, phù điêu, gò kim loại
- Chất liệu: Thạch cao, đá, gỗ, xi măng, đồng …
- “Nắm đất miền Nam”
- Võ Thị Sáu
- Vót chông
- Chiến thắng Điện Biên Phủ
- Nguyễn Văn Trỗi
- Cắm thẻ ruộng
- GV đặt câu hỏi ngắn để củng cố bài
Trang 24Bài tập về nhà:
- Sưu tầm các bài viết và tranh in trên báo của các hoạ sĩ
- Chuẩn bị bài học sau
Trang 25BÀI: MỘT SỐ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM TIÊU BIỂU CỦA MĨ THUẬT
- Sưu tầm tranh của các HS giới thiệu trong bài
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
* Giới thiệu bài:
- GV đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức bài 10
- GV vào bài: mĩ thuật Việt Nam giai đoạn 54 – 75 có bước phát triển mạnh mẽ về cả chất lượng và số lượng
- Qua các tác phẩm cho thấy các hoạ sĩ đã bám sát thực tế, hoà đồng cùng quần chúng
- Tác ph m ph n ánh th c ti n cách m ng ẩm phản ánh thực tiễn cách mạng ản ánh thực tiễn cách mạng ực tiễn cách mạng ễn cách mạng ại nhà Lê
- Hãy kể tên một số tác phẩm của
hoạ sĩ Trần Văn Cẩn ?
Các bức tranh vẽ đề tài nào? chất
liệu gì?
- Em biết gì về hoạ sĩ Trần Văn Cẩn?
- Ông nổi tiếng với những bức tranh
nào?
1 Thân thế, sự nghiệp:
-> Em Thuý, gội đầu …
-> Đề tài: Kháng chiến, cách mạng Chất liệu: sơn mài, sơn dầu, lụa …
- Ông sinh ngày: 13/8/1910 tại Kiến An, HảiPhòng ; Tốt nghiệp trường Cao đẳng Mĩ thuậtĐông Dương khoá 1931 – 1936
-> “Trong vườn” và nhiều bức tranh lụa khác Cáctác phẩm sau này càng khẳng định tài năng của hoạ
sĩ: Em Thuý; hai thiếu nữ trước bình phong; gội
đầu …
-> Tham gia hội văn hoá cứu quốc; chiến dịch, vẽtranh cổ động phục vụ kháng chiến
Trang 26- GV kết luận: với công lao của
mình, nhà nức đã tặng ông nhiều giả
thưởng cao quý, trong đó có giải
thưởng Hồ Chí Minh về Văn học –
Nghệ thuật
- GV treo tranh cho HS quan sát và
phân tích:
- GV kết luận: Đây là một tác phẩm
sơn mài xuất sắc của Trần Văn Cẩn
Cũng là một thành công của mĩ thuật
Việt Nam
- Một hai đi một hai ; lò đúc lưỡi cày trong chiến
khu; ở hang …ngoài ra còn nhiều bức kí hoạ…
- Ông vừa sáng tác, vừa là hiệu trưởng trường Caođẳng mĩ thuật Hà Nội, là đại biểu quốc hội, tổngthư kí mĩ thuật Việt Nam
2 Giới thiệu bức tranh Tát nước đồng chiêm –
Sơn mài
- Nội dung: Tranh vẽ đề tài sản xuất nông nghiệp,
ca ngợi cuộc sống lao động ở nông thôn miền Bắcnhững năm đầu giải phóng
- Chất liệu sơn mài: trên nền đậm làm nổi hình,nét, màu sắc nhân vật và cảnh, phí xa là một dảiruộng chiêm ngập nước màu sáng Kết hợp luật xagần + ước lệ trong bố cục nhân vật, tạo chiều sâucủa không gian
- Bố cục: có 10 người tát nước gầu dai-> dàn thànhmột mảng chéo
- Hình tượng: Diễn tả động tác tát nước, tạo nhịpđiệu như múa
- Em biết gì về hoạ sĩ Nguyễn Sáng?
- Sau cách mạng tháng Tám ông có
những hoạt động gì?
1 Vài nét về thân thế, sự nghiệp:
– Sinh năm 1923 tại Mĩ Tho – Tiền Giang Tốtnghiệp TCMT Gia Định và học tiếp Cao đẳng Mĩthuật Đông Dương 41 – 45
- Tham gia cướp chính quyền tại phủ khâm sai HàNội trong cách mạng tháng Tám – 1945
- Sau cách mạng tháng Tám ông hăng hái vẽ tranhtuyên truyền phục vtranh chính quyền cách mạng
Là người vẽ mẫu tiền đầu tiên của nước Việt Nam
- Các tác phẩm: Giặc đốt làng tôi; kết nạp đảng ở
Điện Biên Phủ; chùa tháp; thiếu nữ và hoa sen …
ông có cách vẽ riêng, mạnh mẽ, giản dị
Trang 27- GV kết luận: với công lao của ông,
nhà nước đã tặng ông giải thưởng
- Bố cục: Khúc chiết, diễn tả hình khối chắc khoẻ,
cô đọng
- Hình tượng; Tinh thần yêu nước, căm thù giặc
- Màu sắc: đơn giản, hiệu quả, gam chủ đạo là nâuđen, nâu vàng
- GV giới thiệu qua về tiểu sử:
- Hoà bình lập lại ông có những hoạt
động gì?
- GV kết luận: với công lao đóng
góp của ông, nhà nước đã tặng ông
giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn
học – Nghệ thuật
- GV yêu cầu cầu HS xem tranh
trong SGK và các bức tranh sưu tầm
- Cách mạng tháng Tám – tham gia khởi nghĩa tại
Hà Nội, sau đó lên chiến khu tham gia kháng chiến
- Ông giảng dạy ở trường CĐMTVN - ông cóđược nhiều giải thưởng về nghệ thuật: mĩ thuậttoàn quốc; mĩ thuật thủ đô
- Các tác phẩm: phố Nguyên Bình; trong phân
xưởng nhuộm; thiếu nữ chải tóc; phong cảnh sông
Đà …
2 Giới thiệu mảng tranh phố cổ Hà Nội:
- Những khu phố vắng với đường nét xô lệch, máitường rêu phong
- Màu đơn giản, đằm thắm và sâu lắng
- Phố cổ Hà Nội có vị trí đáng kể trong nền mĩ
thuật đương đại Việt Nam
Trang 28- GV kết luận: Đây là mảng tranh đề
tài quan trong trong sự nghiệp sáng
tác của ông và được đong đảo người
yêu mến nghệ thuật yêu thích
- GV đặt câu hỏi về 3 hoạ sĩ để HS
trả lời
- Dựa vào câu trả lời của HS, GV
tóm tắt để củng cố bài
- Tiểu sử tóm tắt của 3 hoạ sĩ
- Các tác phẩm được giới thiệu trong bài
Bài tập về nhà:
- HS đọc lại bài và xem các tranh minh hoạ
- Chuẩn bị bài học sau
* Điều chỉnh bổ sung:
Trang 29
BÀI: TRÌNH BÀY BÌA SÁCH
NGÀY SOẠN: / /201…
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu đợc ý nghĩa của việc trình bày bìa sách
- Biết cách trang trí bìa sách
- Trang trí được một bìa sách theo ý thích
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên
- Chuẩn bị một số loại bìa sách của các nhà xuất bản như : NXB Kim Đồng, NXB Giáodục, NXB Văn học …
- Hình gợi ý cách trang trí bìa sách
- Bài vẽ của HS các năm trước
2 Học sinh
- Giấy vẽ, ê ke, chì, tẩy
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- GV giới thiệu một số bìa sách và
- có nhiều loại bìa sách
- bìa sách cần phải đẹp để thu hút người đọc-> vì bìa sách phản ánh nội dung cuốn sách
- bìa sách đẹp, lôi cuốn người đọc-> chữ là yếu tố quan trọng
- Tên cần rõ ràng, dễ đọc
- Hình minh hoạ phải phù hợp nội dung
- Màu sắc phù hợp
- GV giới thiệu cách trang trí bìa
sách
- Hiểu nội dung để tìm cách trang trí cho phù hợp
- Tìm bố cục:
+ Phác mảng chữ+ Phác mảng hình+ Phác mảng tên tác giả+ Phác mảng tên và biểu trưng của NXB
Trang 30- GV minh hoạ một vài bố cục lên
bảng
- Hình minh hoạ phù hợp với nội dung
- Màu sắc phù hợp với đối tượng phục vụ
- GV gợi ý HS chọn một tên sách để
trình bày bìa
- Gợi ý bố cục mảng, kẻ chữ, hình và
màu
- HS vẽ bài theo nội dung mà mình chọn
- GV cho HS chọn những bài hoàn
thành để treo, nhận xét và xếp loại
- GV tổng kết và cho điểm
- HS tự nhận xét, xếp loại
Bài tập về nhà:
- Tiếp tục hoàn thành bài vẽ, xem một số loại bìa sách
- Chuẩn bị bài học sau
Trang 31BÀI: ĐỀ TÀI GIA ĐÌNH
NGÀY SOẠN: / /201…
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS biết tìm nội dung và cách vẽ tranh đề tài về gia đình
- HS vẽ được tranh theo ý thích
- Yêu thương ông bà, cha mẹ, anh chị em và các thành viên khác trong gia đình, họ hàng, gia tộc
- Sưu tầm tranh ảnh về đề tài gia đình
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- Là tranh phản ánh sinh hoạt đời
thường của một gia đình
- GV yêu cầu một số HS tự giới
thiệu bức tranh mình sưu tầm qua
cách thể hiện như: bố cục, hình vẽ,
màu sắc …
- GV giới thiệu tranh của các hoạ sĩ
về gia đình và gợi ý cho HS nhận
xét về:
- Vẽ: Cảnh xum họp, ông bà, cha mẹ …
- HS giới thiệu về: bố cục, hình vẽ, màu sắc …
-> Cách chọn nội dung hình tượng, cách bố cục vàcách dùng màu trong tranh
- GV yêy cầu HS tìm, chọn nội dung
đề tài gần gũi, có nhiều hình ảnh
- GV giới thiệu những bài có nội
dung hay, bố cục tốt, hình vẽ, màu
sắc đẹp
- GV tổng kết và cho điểm
- HS nhận xét về: Bố cục, Hình vẽ, Đường nét,Màu sắc, Nội dung …
Bài tập về nhà:
- Vẽ một bức tranh khác về đề tài gia đình
- Chuẩn bị bài học sau
* Điều chỉnh bổ sung:
Trang 32
- HS biết tìm nội dung và cách vẽ tranh đề tài về gia đình
- HS vẽ được tranh theo ý thích
- Yêu thương ông bà, cha mẹ, anh chị em và các thành viên khác trong gia đình, họ hàng, gia tộc
- Sưu tầm tranh ảnh về đề tài gia đình
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- Là tranh phản ánh sinh hoạt đời
thường của một gia đình
- GV yêu cầu một số HS tự giới
thiệu bức tranh mình sưu tầm qua
cách thể hiện như: bố cục, hình vẽ,
màu sắc …
- GV giới thiệu tranh của các hoạ sĩ
về gia đình và gợi ý cho HS nhận
xét về:
- Vẽ: Cảnh xum họp, ông bà, cha mẹ …
- HS giới thiệu về: bố cục, hình vẽ, màu sắc …
-> Cách chọn nội dung hình tượng, cách bố cục vàcách dùng màu trong tranh
- GV yêy cầu HS tìm, chọn nội dung
đề tài gần gũi, có nhiều hình ảnh
- GV giới thiệu những bài có nội
dung hay, bố cục tốt, hình vẽ, màu
sắc đẹp
- GV tổng kết và cho điểm
- HS nhận xét về: Bố cục, Hình vẽ, Đường nét,Màu sắc, Nội dung …
Bài tập về nhà:
- Vẽ một bức tranh khác về đề tài gia đình
- Chuẩn bị bài học sau
* Điều chỉnh bổ sung:
Trang 33
BÀI: TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ (Tiết 1)
NGÀY SOẠN: / /201…
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu cách tạo dáng và trang trí mặt nạ
- Trang trí được mặt nạ theo ý thích
- Sưu tập tài liệu
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- Giới thiệu một số hình mặt nạ và
gợi ý cho HS
- Mặt nạ dùng làm gì?
- Có bao nhiêu loại mặt nạ ?
- GV giới thiệu một vài mặt nạ và
hướng dẫn HS quan sát, nhận xét :
- GV tóm tắt: tạo dáng và trang trí
mặt nạ tuỳ thuộc vào ý định của mỗi
người, sao cho có tính hấp dẫn, gây
cảm xúc cho người xem
- Dùng trong các ngày vui như lễ hội, hoá trang …-> Có nhiều loại: Mặt nạ người, mặt nạ thú …
-> Hình dáng cách điệu cao, thể hiện tình cảmnhân vật
- Trang trí: Hình mảng và đường nét sắp đặt cânxứng
Mảng màu phù hợp với tính chất các loại mặt
nạ
- GV hướng dẫn các bước : Tạo dáng
Trang trí
- Tạo dáng: Tìm hình phù hợp với khuôn mặt, tạo
dáng giống nhân vật định biểu hiện, cách điệu cácchi tiết
- Trang trí : Tìm mảng hình, đường nét, màu sắc
cho phù hợp với tính cách nhân vậtTìm màu phù hợp
Vẽ màu đều, kín các mảng
- GV gợi ý cho HS vẽ bài theo ý
tưởng của mình
- HS chọn loại mặt nạ theo ý thích
- Kẻ trục, phác mảng hình cân xứng
- Vẽ màu theo ý thích
Trang 34HOẠT ĐỘNG 4: ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
Trang 35BÀI: TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ MẶT NẠ (Tiết 2)
NGÀY SOẠN: / /201…
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- HS hiểu cách tạo dáng và trang trí mặt nạ
- Trang trí được mặt nạ theo ý thích
- Sưu tập tài liệu
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
- Giới thiệu một số hình mặt nạ và
gợi ý cho HS
- Mặt nạ dùng làm gì?
- Có bao nhiêu loại mặt nạ ?
- GV giới thiệu một vài mặt nạ và
hướng dẫn HS quan sát, nhận xét :
- GV tóm tắt: tạo dáng và trang trí
mặt nạ tuỳ thuộc vào ý định của mỗi
người, sao cho có tính hấp dẫn, gây
cảm xúc cho người xem
- Dùng trong các ngày vui như lễ hội, hoá trang …-> Có nhiều loại: Mặt nạ người, mặt nạ thú …
-> Hình dáng cách điệu cao, thể hiện tình cảmnhân vật
- Trang trí: Hình mảng và đường nét sắp đặt cânxứng
Mảng màu phù hợp với tính chất các loại mặt
nạ
- GV hướng dẫn các bước : Tạo dáng
Trang trí
- Tạo dáng: Tìm hình phù hợp với khuôn mặt, tạo
dáng giống nhân vật định biểu hiện, cách điệu cácchi tiết
- Trang trí : Tìm mảng hình, đường nét, màu sắc
cho phù hợp với tính cách nhân vậtTìm màu phù hợp
Vẽ màu đều, kín các mảng