giáo án lớp 8 chị trịnh thị hiền

- Mọi chi tiết trong văn bản đều nhằm biểu hiện đối tợng và vấn đề chính đợc đề cập đến trong văn bản, các đơn vị ngôn ngữ đều bám sát vào chủ đề - Vb’ cú tớnh thống nhất về chủ đề khi c

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trờng trong một văn bản tự sự qua

ngòi bút của thanh Tịnh

2 Kĩ năng:

-Rốn kĩ năng đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.

-Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân

1.Kiểm tra bài cũ:

GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS.

2.Bài mới:

Giới thiệu bài GV dành cho HS 1p nhớ lại kỉ niệm đầu tiờn đi học của cỏc em.

GV: Trong cuộc đời của mỗi con người kỉ niệm tuổi học trũ thường khắc giữ lõu bền trong trớ nhớ, đặc biệt là về buổi đến trường đầu tiờn Và hụm nay cỏc em sẽ

gặp lại những kỉ niệm mơn man, bõng khuõng một thời ấy qua văn bản Tụi đi học

của Thanh Tịnh

HS tỡm hiểu chỳ thớch, đọc văn bản.

? Dựa vào chỳ thớch em hóy giới thiệu

đụi nột về tỏc giả Thanh Tịnh?

Hướng dẫn đọc: Nhẹ nhàng, ờm dịu, cú

cảm xỳc

- GV đọc 1 đoạn mẫu, sau đú gọi HS

I.Tìm hiểu chung 1.Tỏc giả,tỏc phẩm

Thanh Tịnh (1911 – 1988) Quờ ở Huế ễng là tỏc giả của nhiều tập truyện ngắn, tập thơ: Quờ mẹ, Đi từ giữa mựa sen …Sỏng tỏc của Thanh Tịnh đậm chất trữ tỡnh, đằm thắm, ờm dịu

- Được in trong tập Quờ mẹ (XB 1941)2.Đọc văn bản

đọc tiếp, hướng dẫn HS cách đọc.

? Mạch truyện được kể theo dòng hồi

tưởng của nhân vật “tôi” theo trình tự

thời gian Vậy ta có thể chia vb’ này

thành bao nhiêu đoạn?

HS: Chia 5 đoạn:

? Những kỉ niệm của buổi tựu trường

đầu tiên trong đời được n.v Tôi nhớ lại

vào thời điểm nào?

HS: Thời điểm cuối thu - đầu tháng 9

Thời điểm khai trường

? Thời điểm này cảnh thiên nhiên, cảnh

HS: Do có sự liên tưởng tương đồng tự

nhiên giữa hiện tại và quá khứ

? Tìm những từ láy miêu tả tâm trạng,

cảm xúc của n.v Tôi khi nhớ lại kỉ niệm

cũ?

HS: Nao nức, mơn man, tưng bừng, rộn

rã

3.Bố cục : 5 ®o¹n

- Đoạn 1: “Từ đầu … tưng bừng rộn rã”

- 2: “Buổi mai … trên ngọn núi”

- 3: “Trước sân trường … trong lớp”

2 Cảm giác của nhân vật Tôi trong buổi tựu trường đầu tiên:

a Khi cùng mẹ đến trường:

Đó là một cảm giác rất trẻ con: con đường quen tự nhiên thấy lạ, cảm thấy cảnh vật thay đổi, …Tất cả những cảm

? Tóm lại cảm giác của n.v Tôi khi nhớ

về kỉ niệm là 1 cảm giác ntn?

HS: “Đó là những cảm giác trong sáng

nảy nở trong lòng”

? Tìm ý chính cho đoạn này?

HS: Cảm giác của n.v Tôi khi cùng mẹ

tới trường

? Em hãy tìm những hình ảnh, chi tiết

chứng tỏ tâm trạng hồi hộp, cảm giác bì

ngỡ của n.v Tôi khi cùng mẹ đi trên

đường tới trường?

nghĩnh ngây thơ, đáng yêu của chú bé

giác đó xuất hiện do1sự kiện quan trọng:

hôm nay tôi đi học.

GV gọi HS đọc lại đoạn 3

? Tìm ý chính?

? Em hãy tìm những hình ảnh chi tiết

chứng tỏ tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ

ngỡ của n.v khi đứng giữa sân trường?

(GV gọi 2,3 HS tìm chi tiết.)

GV giảng : Từ tâm trạng háo hức, hăm

hở trên đường tới trường chuyển tâm

trạng lo sợ vẩn vơ, rồi bỡ ngỡ ngập

ngừng, e sợ … và rồi không còn cảm

giác rụt rè nữa -> là sự chuyển biến rất

hợp qui luật tâm lí trẻ

? Tìm chi tiết miêu tả tâm trạng và cảm

giác của n.v Tôi và các bạn khi nghe ông

b Khi đứng giữa sân trường:

- “Ngôi trường vừa xinh xắn, vừa oai

nghiêm … lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ”

- “Cảm thấy mình chơ vơ … những cậu

bé vụng về, lúng túng như tôi cả.”

- “Các cậu cũng đang run run theo nhịp bước” …

c Khi nghe ông đốc gọi tên vào lớp:

Hồi hộp chờ nghe tên mình Vì vậy khi

nghe gọi tên “tôi cảm thấy như quả tim

tôi ngừng đập”

“Ý nghĩ ấy trên ngọn núi”

“Họ như con chim non ”

? Qua việc phân tích em hãy nêu ý

chính của truyện và tài năng của Thanh

- Từ tình cảm trìu mến của những người lớn đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến trường

1 GV: giáo án, SGK, SGV, tài liệu, bảng phụ

2 HS: SGK, xem bài trước

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ:

? Nêu chủ đề của truyện ngắn Tôi đi học? Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật và

sự cuốn hút của tác phẩm?

2 Bài mới:

Tìm hiểu khái niệm.

? Trước khi tìm hiểu bài, em hãy giải

thích từ “khái quát”

HS: Là chỉ tính chất chung thống nhất

của 1 sự vật hiện tượng

- GV ghi sơ đồ lên bảng

- HS theo dõi, ghi vào tập

? Nghĩa của từ “thú” rộng hay hẹp hơn

nghĩa của các từ “voi, hươu”?

HS: Rộng hơn nghĩa từ “voi, hươu”

? Nghĩa của từ “chim” rộng hơn hay

hẹp hơn nghĩa của từ “tu hú, sáo”?

HS: Hẹp hơn

? Tương tự nghĩa của từ “cá” rộng hơn

hay hẹp hơn nghĩa của từ “cá rô, cá

thu”?

HS: Rộng hơn

?Thảo luận: Tại sao những từ ngữ đó

được xem là nghĩa rộng?

HS: Vì phạm vi nghĩa của từ “thú” bao

hàm nghĩa từ “voi, hươu”

Từ “chim” bao hàm “tu hú, sáo”

Từ “cá” bao hàm “cá rô, cá thu”

? Tương tự nghĩa của từ “động vật”

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

Xét sơ đồ Động vật

Thú Chim Cá(voi,hươu, ) (tu hú, sáo) (rô,thu)

Nghĩa của một từ ngữ có thể rộng hơn (khái quát hơn) hoặc hẹp hơn (ít khái quát hơn) nghĩa của từ ngữ khác

rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa từ “thú,

chim, cá”? Tại sao?

HS: Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn

nghĩa của từ “thú, chim, cá” Vì phạm vi

của từ “động vật” bao hàm cả 3 từ kia

? Vậy ntn được gọi là từ ngữ nghĩa

rộng?

? Nghĩa của từ “thú, chim, cá” rộng hơn

nghĩa của từ “voi, cá rô, tu hú ” nhưng

đồng thời nó hẹp hơn nghĩa của từ nào?

HS: Hẹp hơn nghĩa của từ “động vật”

?Vậy nhìn lên sơ đồ em hãy cho biết

những từ nào được gọi là nghĩa hẹp?

HS: - Từ “voi, hươu, tu hú, sáo, cá rô,

cá thu” hẹp hơn từ “thú, chim, cá”

- Từ “thú, chim, cá” hẹp hơn từ “động

vật”

? Vậy theo em ntn được gọi là từ ngữ

nghĩa hẹp?

-> GV cho các từ “cây, cỏ, hoa” và cho

HS vẽ sơ đồ tìm thêm từ nghĩa rộng,

* Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với những từ ngữ này đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối với 1 từ ngữ khác

Vd: Động vật > thú > voi, hươu

II Luyện tập:

1 Sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của

nghĩa từ ngữ:

a quần (quần đùi, dài)

Áo (sơ mi, áo dài)

Y phục

- Đọc – hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản.

- Trình bày một văn bản ( nói, viết) thống nhất về chủ đề

II.CHUẨN BỊ:

1 GV: giỏo ỏn, SGK, SGV, tài liệu

2 HS: SGK, xem bài ở nhà

III.TIẾN TRèNH LấN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ:

(?) Thế nào là từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp? Cho vd

- GV gọi HS làm bài tập 3, 4

2 Bài mới:

Khái niệm chủ đề trong lí thuyết vb’ bao gồm đối tượng và vấn đề chính mà vb’ biểu đạt Đối tượng mà vb’ biểu đạt có thể là có thật, có thể là tưởng tượng, có thể

là người, vật, vấn đề nào đấy Chủ đề của văn bản còn là vấn đề chủ yếu, tư tưởng xuyên suốt vb’, vì thế chúng ta cần phải chọn chủ đề có tính thống nhất, xuyên suốt

G.Hình thành khái niệm chủ đề văn

bản.

- GV cho HS nhớ lại vb’ Tôi đi học, sau

đó trả lời các câu hỏi

? Văn bản miêu tả những việc đang xảy

ra (hiện tại) hay đã xảy ra (hồi ức, kỷ

niệm)?

HS: Vb’ miêu tả những việc đã xảy ra

? Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc

nào trong thời thơ ấu của mình?

HS: Đó là những hồi tưởng về ngày đầu

GV: Nội dung trả lời các câu hỏi trên

chính là chủ đề của vb’ Tôi đi học Vậy

từ các nhận thức trên em hãy cho biết:

? Câu hỏi thảo luận: Căn cứ vào đâu

em biết vb’ Tôi đi học nói lên những kỷ

niệm của tg’ về buổi tựu trường đầu

tiên?

GV: Vb’ Tôi đi học tập trung hồi tưởng

lại tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ

của n.v Tôi trong buổi tựu trường đầu

tiên

I Chủ đề văn bản:

- Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

- Chủ đề của văn bản còn là vấn đề chủ yếu, tư tưởng xuyên suốt văn bản

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:

Xét vb’ Tôi đi học – Câu hỏi SGK; 12

1 – Căn cứ vào nhan đề.

- Căn cứ vào các từ ngữ: những kỷ niệm,

buổi tựu trường, lần đầu tiên đến trường

- Căn cứ vào các câu: Hằng năm cứ vào

cuối thu; Hôm nay tôi đi học

2 Vb’ Tôi đi học tập trung hồi tưởng lại

tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của n.v Tôi

? Hóy tỡm những từ ngữ, chi tiết nờu bậc

cảm giỏc mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của n.v

Tụi khi cựng mẹ đến trường, đứng giữa

sõn trường, nghe ụng đốc gọi tờn?

?: Qua việc trả lời 2 cõu hỏi trờn cho cỏc

em thấy phần trả lời trờn nhằm thỏa món

? Cõu hỏi thảo luận: Vậy từ sự phõn

tớch trờn em hiểu thế nào là tớnh thống

nhất về chủ đề của vb’?

GV : Tớnh thống nhất về chủ đề của vb’

là một trong những đặc trưng quan trọng

tạo nờn vb’ Phõn biệt vb’ với những cõu

hỗn độn, với những chuỗi bất thường về

nghĩa Một vb’ khụng mạch lạc và khụng

cú tớnh liờn kết là vb’ khụng bảo đảm

tớnh thống nhất về chủ đề

? Theo em tớnh thống nhất này thể hiện

ở những phương diện nào?

HS: Thể hiện ở những phương diện:

- Hỡnh thức: nhan đề tp’

- Nội dung: mạch lạc (quan hệ giữa cỏc

phần của vb’), từ ngữ chi tiết (tập trung

làm rừ ý đồ, ý kiến, cảm xỳc)

- Đối tượng: xoay quan đối tượng

chớnh Luyện tập.

-GV cho HS đọc lại Bt1 Gọi HS trả lời

từ cõu a, b, c, GV nhận xột, sửa chữa

Bt2 GV cho HS thảo luận nhúm trả lời

- Mọi chi tiết trong văn bản đều nhằm biểu hiện đối tợng và vấn đề chính đợc đề cập đến trong văn bản, các đơn vị ngôn ngữ đều bám sát vào chủ đề

- Vb’ cú tớnh thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đó xỏc định, khụng xa rời hay lạc sang chủ đề khỏc

- Để viết hoặc hiểu một vb’, cần xỏc định chủ đề được thể hiện ở nhan đề, đề mục, trong quan hệ giữa cỏc phần của vb’ và cỏc từ ngữ then chốt thường lặp đi, lặp lại

- Cỏc ý lớn của phần thõn bài (xem mục a) được sắp xếp hợp lớ, khụng nờn thay đổi

b Chủ đề văn bản là Rừng cọ quờ tụi (đối tượng) và sự gắn bú giữa người dõn sụng

Thao với rừng cọ (vấn đề chớnh).

c Hai cõu trực tiếp núi tới tỡnh cảm gắn

bú giữa người nụng dõn sống thao với rừng cọ Dự ai đi ngược về suụi

Cơm nắm lỏ cọ là người nụng thao

- Khái niệm về thể loại hồi kí

- Cốt truyện , nhân vật sự kiện trong đoạn trích trong lòng mẹ

- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt của nhân vật

- ý nghĩa giáo dục : những thầnh kiến cổ hủ, nhỏ nhen , độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng ,thiêng liêng

2 T tởng:

Cho học sinh nhận thấy : những thành kiến, cổ hủ, nhỏ nhen, đọc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng

3 Kĩ năng:

- Bớc đầu biết đọc- hiểu một văn bản hồi kí

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện

1 Kiểm tra bài cũ:

? Văn bản '' Tôi đi học'' đợc viết theo thể loại nào, vì sao em biết? (thể loại truyện ngắn, phơng thức biểu đạt )

? Biện pháp tu từ nào đợc sử dụng nhiều trong văn bản? Hãy nhắc lại 3 hình

ảnh và phân tích hiệu quả nghệ thuật của nó

2 Bài mới:

- Giới thiệu bài: Cho học sinh xem chân dung Nguyên Hồng và cuốn ''Những ngày thơ ấu''

Trình bày những hiểu biết của em về

2 Tác phẩm

- Tác phẩm là tập hồi ký kể về tuổi thơ cay đắng của tác giả; gồm 9 chơng

Văn bản thuộc thể loại nào? Phơng thức

?- Từ ngữ nào biểu hiện thực chất thái độ

của bà? (Rất kịch) Rất kịch nghĩa là gì?

(Rất giả dối, giả vờ)

?- Sau lời từ chối của Hồng, bà cô hỏi lại

với giọng điệu ntn? Điều đó thể hiện cái

gì?

(Sự giả dối, độc ác)

-Vì sao bé Hồng cảm nhận trong lời nói

của bà cô những ý nghĩa cay độc, những

rắp tâm tanh bẩn?

?- Qua phân tích, em thấy bà cô là ngời

ntn?

?- Khi kể về cuộc đối thoại của ngời cô

với bé Hồng, tác giả đã sử dụng NT gì?

(tơng phản, đặt hai tính cách trái ngợc :

hẹp hòi, tàn nhẫn của ngời cô > < tâm

hồn trong sáng, giàu tình thơng của bé

+ Đoạn 1: từ đầu → ngời ta hỏi đến

chứ: cuộc trò truyện với bà cô

+ Đoạn 2: còn lại: cuộc gặp gỡ giữa 2

- Cử chỉ : cời hỏi, rất kịch

- Giọng nói : ngọt ngào

- Lời lẽ : mỉa mai, cay độc, nhiếc móc

- Phản ứng thông minh xuất phát từ sự nhạy cảm và lòng tin yêu mẹ ( cúi đầu không đáp → cời và đáp lại)

- Đau đớn, phẫn uất (lòng thắt lại, khoé mắt cay cay, nớc mắt ròng ròng )…

- Căm tức thành kiến và cổ tục xã hội

- Quyết tâm trả thù mãnh liêt

bé Hồng? (bảo vệ mẹ, xuất phát từ tình

yêu mãnh liệt đối với mẹ)

?- Khi gặp lại mẹ đột ngột trên đờng đi

học về, cảm xúc sung sớng cực điểm của

?- NV ngời mẹ đợc kể qua cái nhìn và

cảm xúc tràn ngập yêu thơng của ngời

con Điều đó có tác dụng gì?

(Niềm sung sớng vô bờ, dào dạt, miên

man đợc nằm trong lòng mẹ, đợc cảm

nhận bằng tất cả các giác quan - giây

phút thần tiên, ngời mẹ vừa vĩ đại, vừa

?- Qua đoạn trích, hãy chứng minh rằng

văn Nguyên Hồng giàu chất trữ tình?

?- Đoạn trích là bài ca thiêng liêng về

tình mẫu tử.Em có đồng ý với nhận xét

này không? Vì sao?

?- Qua đoạn trích, em hiểu thế nào là hồi

kí? (ngời viết kể lại những chuyện, những

điều chính mình đã trải qua, đã chứng

+ Dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng

+ cách thể hiện của tác giả : kể với bộc

lộ cảm xúc, hình ảnh thể hiện tâm trạng, các so sánh giàu sức gợi cảm, lời văn giàu cảm xúc

b Nội dung

*Ghi nhớ: SGK

c ý nghĩa : Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ vơi trong tâm hồn tác giả

V Luyện tập

- Cảm nghĩ của em về tuổi thơ của chú

bé Hồng Hãy viết đoạn từ 10 – 15

dòng để chia sẻ với chú bé

3 Củng cố:

? Bức tranh trong SGK có ý nghĩa gì

? Kể tóm tắt đoạn trích

- Giáo viên treo bảng phụ, học sinh làm bài tập trắc nghiệm:

ý nào không nói lênđặc sắc về mặt nghệ thuật của đoạn trích:

-Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với ngời thân

- Soạn bài trờng từ vựng

Ký duyệt, ngày thỏng năm 2015

Hiệu phú

Nguyễn Thị Ngọc

Ngày soạn: 27/8/2015

- Hs bớc đầu hiểu đợc mối liên quan giữa trờng từ vựng với các hiện tợng ngôn ngữ

đã học nh đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá giúp ích cho việc học văn, làm văn

1 Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là từ nghĩa rộng và từ nghĩa hẹp

? Giải BT 5 SGK tr 11 và BT 6 SBT tr5

2.Bài mới:

?- C¸c tõ in ®Ëm trong ®o¹n trÝch cã nÐt

chung nµo vÒ nghÜa?

?- Qua ph©n tÝch VD, em hiÓu thÕ nµo lµ

trêng tõ vùng? Cho mét vµi VD? (Dông

bé phËn cña c¬ thÓ con ngêi → t¹o thµnh trêng tõ vùng

2 Ghi nhí (SGK)

3 Lu ý (SGK)

a Mét trêng tõ vùng cã thÓ bao gåm

nhiÒu trêng tõ vùng nhá h¬n (tÝnh hÖ thèng)

b Mét trêng tõ vùng cã thÓ bao gåm

nh÷ng tõ kh¸c biÖt nhau vÒ tõ lo¹i ( §Æc

®iÓm ng÷ ph¸p)

c Mét tõ cã thÓ thuéc nhiÒu trêng tõ

vùng kh¸c nhau do hiÖn tîng nhiÒu nghÜa

d Ngêi ta thêng dïng c¸ch chuyÓn trêng

- Khøu gi¸c : mòi, th¬m, ®iÕc, thÝnh…

- ThÝnh gi¸c : tai, nghe, ®iÕc, râ, thÝnh…

5 : T×m c¸c trêng tõ vùng cña mçi tõ

- L¹nh :+ Trêng thêi tiÕt : l¹nh lÏo, m¸t mÎ, Êm Êp…

+ Trêng t×nh c¶m : l¹nh lïng, l¹nh nh¹t, nång Êm, nång hËu…

- Líi :+ Trêng c«ng cô (líi, c©u, giËm, vã )…

- HS đọc kỹ đoạn thơ

?- Các từ : chiến trờng, vũ khí, chiến sĩ

vốn thờng dùng ở lĩnh vực quân sự nhng

ở đây đợc dùng để nói về lĩnh vực nào?

+ Trờng hành động (lới, câu, đánh giậm, thả vó )…

+ Trờng kĩ thuật, chiến thuật (lới điện, mạng lới, cán bộ )…

6 :Tác giả đã chuyển những từ in đậm từ tr-ờng “ quân sự ” sang trờng “ nông nghiệp ”

3 Củng cố:

- Thế nào là trờng từ vựng ?

- Học về trờng từ vựng cần lu ý điều gì?

4 Hớng dẫn học ở nhà:

- Nắm đợc khái niệm và những điểm cần lu ý của trờng từ vựng

-Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng ít nhất 5 từ thuộc một trờng từ vựng nhất định

- Xem trớc bài bố cục của văn bản

- Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo bố cục nhất định

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc- hiểu văn bản

?- Phân tích mối quan hệ giữa các phần

trong VB?

?- Từ việc phân tích trên, hãy cho biết :

Bố cục VB mấy phần? NV của từng

phần là gì? Các phần của VB quan hệ

với nhau ntn?

- Phần thân bài VB “ Tôi đi học ” kể về

những sự kiện gì? Các sự kiện ấy đợc

sắp xếp theo thứ tự nào?

? Hãy chỉ ra diễn biến của tâm trạng của

bé Hồng trong phần thân bài?

?Khi tả ngời,vật, con vật, phong cảnh…

em sẽ lần lợt miêu tả theo trình tự nào?

?- Hãy cho biết cách sắp xếp các sự việc

trong phần TB để thể hiện chủ đề “ Ngời

- Ngời : ngoại hình – nội tâm

- Phong cảnh : thứ tự không gian

d Hai nhóm sự việc về Chu Văn An

- Là ngời tài cao

- Là ngời đạo đức, đợc học trò kính trọng

hiểu biết của mình, hãy cho biết cách

sắp xếp nọi dung phần TB của VB? III Luyện tập

BT1 :

a Theo thứ tự không gian : nhìn xa - đến gần - đến tận nơi - đi xa dần

b Theo thứ tự thời gian : về chiều, lúc hoàng hôn

c Hai luận cứ đợc sắp xếp theo tầm của chúng (đoạn 2, 3) đối với luận điểm cần chứng minh (đoạn 1)

- Xem trớc bài : Xây dựng đoạn văn trong văn bản

Ký duyệt, ngày thỏng năm 2015

1 Kiến thức:.

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nớc vỡ bờ

- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn

- Thành công của nhà văn trong việc tạo dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện và xây dựng nhân vật

1 Kiểm tra bài cũ:

? Phân tích tâm trạng của bế Hồng khi gặp lại mẹ và khi ở trong lòng mẹ

2.Bài mới.

?- Dựa vào chú thích, em hãy giới thiệu

những nét chính về tác giả Ngô Tất Tố?

?- Khi bọn tay sai xông vào, nhà chị

Dậu lúc ấy có ai? Sức khỏe của anh Dậu

ntn? Những đứa con của chị ra sao?

?- Anh Dậu đang là mục tiêu gì của bọn

tay sai?

?- Chị Dậu bán cả con và ổ chó cho

Nghị Quế có đủ tiền nộp su cho chồng

vào nàh anh dậu với ý định gì? (thu nốt

suất su của ngời em đã chết)

?- Thái độ, cử chỉ, hành động và ngôn

ngữ của tên cai lệ đợc thể hiện ntn?

(không phải ngôn ngữ của con ngời,

giống nh tiếng sủa, gầm của thú dữ;

d-ờng nh rên; hết nói tiếng ngời, không có

khả năng nghe tiếng nói của đồng loại)

(ra tay đánh trói kẻ thiếu su, bỏ ngoài tai

mọi lời van xin, hành động đểu cáng

- Bọn tay sai đi thúc su

- Anh Dậu là ngời thiếu su

- Chị Dậu không có tiền nộp su

- Bảo vệ chồng trong tình thế nguy ngập

2 Nhân vật cai lệ

- Thái độ hống hách

- Ngôn ngữ hách dịch

- Hành động vũ phu

?- Vì sao chị lại phải thiết tha van xin?

(bọn tay sai hung hãn, chồng chị đang

có tội, biết rõ thân phận mình)

- Vì sao chị dậu cự lại?

(cai lệ đánh chị, xông vào anh Dậu )

?- Chị cự lại ntn?

?- Theo em, sự thay đổi thái độ của chị

dậu có hợp lý không?

?- Do đâu chị Dậu có sức mạnh quật ngã

hai tên tay sai? (lòng căm hờn, lòng yêu

+ Bằng lực : sức mạnh tiềm tàng

→ Chị Dậu yêu thơng chồng tha thiết

III Tổng kết

-ND : Ghi nhớ-NT : Khắc hoạ nhân vật sinh động, miêu tả tâm lý nhân vật chân thực hợp lý

3 Củng cố:

- Nhắc lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?

- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích?

- Em học tập đợc gì qua nghệ thuật kể chuyện của tác giả ?

4 Hớng dẫn học ở nhà:

- Luyện đọc phân vai 4 nhân vật : Chị Dậu, anh Dậu, cai lệ , ngời nhà lý ởng

tr Tóm tắt đoạn trích, nắm đợc giá trị nội dung nghệ thuật

- Em có đồng tình với cách can ngăn của anh Dậu không ? vì sao ?

- Chuẩn bị bài :Xõy dựng đoạn văn trong văn bản

?Cách sắp xếp, bố trí nội dung phần thân bài của văn bản

-Giải bài tập 3sgk trang 27

?- Qua phân tích, em hãy cho biết thế

nào là đoạn văn? → HS đọc ghi nhớ

- HS đọc đoạn 2a

?- Tìm từ ngữ duy trì đối tợng?

?- Thế nào là từ ngữ chủ đề?

- HS đọc đoạn 2b

?- Tìm câu nêu ý khái quát của đoạn?

?- Em hãy cho biết vị trí và cấu tạo của

câu chủ đề trong đoạn văn?

bày ý của các đoạn văn trong văn bản

?- Qua đó , em hiểu có mấy cách trình

bày ND trong đoạn văn ?

1 Nhận xét

- Đoạn 1 :+Không có câu chủ đề+ yếu tố duy trì đối tợng : NTT, ông…+ Quan hệ câu độc lập

+ ND triển khai theo trình tự : Quê

h-ơng- gia đình – con ngời – nghề nghiệp – tác phẩm

- Đoạn 2 :+ Câu chủ đề : đầu đoạn+ ND triển khai theo trình tự phân tích

ND – NT

- Đoạn 2b+ Câu chủ đề cuối đoạn+ ND trình bày theo trình tự : các ý cụ thể đến ý kết luận

2 Ghi nhớ (sgk )

II Luyện tập

Bài 1 : VB có 2ý ; 2đoạnBài 2 : cách trình bày ND trong đoạn văn+ a : diễn dịch ( câu 1 : câu chủ đề )+ b : Song hành ( không có câu chủ đề )

3 Củng cố:

- Nhắc lại các nội dung cần nắm trong bài:

? Khái niệm đoạn văn

- Ôn lại kiểu bài tự sự , biểu cảm.

Iii Tiến trình LấN LỚP

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh

3 Tiến hành viết bài :

* Đề bài : Em hãy kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học của mình

*Đỏp ỏn

a Mở bài :

- Nêu lí do nhớ lại ngày tựu trờng đầu tiên

- ấn tợng sâu đậm về buổi tựu trờng

b Thân bài :

-Những kỉ niệm có thể kể lại( Những cảm xúc của bản thân khi chuẩn bị đi; Khi đi trên đờng đến trờng; Khi đứng trên sân trờng; Khi xếp hàng cùng các bạn; Khi nhận thày giáo chủ nhiệm; Khi vào lớp; Khi ngồi vào ghế trong lớp học bài đầu tiên.)-Những kỉ niệm có thể đợc kể theo trình tự:

+Thời gian, không gian

+ Diễn biến tâm trạng

+ Mỗi kỉ niệm để lại ấn tợng cảm xúc sâu đậm đợc trình bày thành một đoạn

c Kết bài :

-Kết thúc những kỉ niệm bằng dòng cảm xúc của bản thân về ngày đầu đi học

3 Biểu điểm: Bài viết đúng thể loại tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm

nhuần nhuyễn, khéo léo, giàu cảm xúc, văn viết mạch lạc (điểm giỏi).

-Đảm bảo đúng thể loại, có cảm xúc, diễn đạt có chỗ cha mạch lạc, sai một số lỗi

(điểm khá).

-Đúng thể loại ,ít yếu tố cảm xúc, sai nhiều lỗi diễn đạt và chính tả (điểm trung bình).

-Bài làm vụng về, diễn đạt yếu , sai quá nhiều lỗi chính tả(điểm yếu).

4.Thu bài:

-Rút kinh nghiệm ý thức làm bài

-Củng cố về kiểu bài tự sự có vận dụng yếu tố biểu cảm

I.Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm viết theo khuynh hớng hiện thực

- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn

- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc hoạ hình tợng nhân vật

1 Kiểm tra bài cũ:

?- Từ các nhân vật chị Dậu, anh Dậu, bà lão hàng xóm, em có thể khái quát gì về số phận và phẩm cách của ngời nông dân Việt Nam trớc cách mạng tháng Tám ?

-Từ các nhân vật cai lệ , ngời nhà lý trởng , khái quát về bản chất của chế độ thực dân nửa phong kiến Việt Nam trớc cách mạng tháng Tám?

- Em hiểu gì về nhan đề ''Tức nớc vỡ bờ''?

2 Bài mới:

- Giới thiệu bài :cho học sinh xem ảnh Nam Cao và tập truyện ngắn của ông

?Nêu đôi nét về văn bản “Lão Hạc”

?- Vì sao lão Hạc đành phải bán cậu

Vàng?

(Tình cảnh : nghèo, cô độc, túng quẫn)

?- Vì sao nói : con Vàng có vị trí quan

trọng trong cuộc đời lão Hạc?

(Vàng – kỷ vật duy nhất của con trai, là

ngời bạn thân thiết của lão Hạc)

?- Phân tích diễn biến tâm trạng của lão

Hạc xung quanh việc bán chó?

+ Qua lời kể

+ Qua diễn biến trên khuôn mặt Các chi

tiết đó có ý nghĩa gì? (diễn tả nội tâm)

?+ Những lời nói của lão Hạc với ông

giáo giúp em hiểu gì về tâm trạng của

?+ Vì sao còn tiền (30 đồng), vờn (3 sào)

mà lão Hạc phải tìm đến cái chết?

I Tác giả, tác phẩm :

1 Tác giả:

-Nam Cao :1915-1951-Ông là nhà văn hiện thực xuất sắc viết

về ngời nông dân và trí thức nghèo trong xã hội cũ

?+ Qua việc lão Hạc thu xếp, nhờ cậy

ông giáo, em có suy nghĩ gì về tính cách

của lão

?- Suy nghĩ của em về NV lão Hạc? + Lòng thơng con âm thầm

+ Lòng tự trọng cao

?-Em thấy thái độ, tình cảm của NV “

tôi ” đối với lão Hạc ntn?

(Khi nghe lão Hạc kể chuyện, cách c xử,

những ý nghĩ về tình cảnh, nhân cách lão

Hạc)

?- Em hiểu thế nào về ý nghĩ của NV “

tôi ” qua đoạn “ Chao ôi! … che lấp

mất”

?- Hai lần NV “ tôi ” cảm thấy cuộc đời

đáng buồn Điều đó có ý nghĩa gì?

(vừa có giá trị tố cáo sâu sắc lại mang ý

nghĩa nhân đạo cao cả)

?- Theo em, cái hay của truyện thể hiện

rõ nhất ở điểm nào?

?+ Truyện đợc kể bằng lời của NV “ tôi

” có hiệu quả NT gì?

?- Cách xây dựng NV có gì đặc sắc?

(Đoạn từ lão Hạc kể chuyện lừa cậu

Vàng, sự vật vã, đau đớn trớc lúc chết)

?- Việc tạo dựng tình huống truyện bất

ngờ (chi tiết lão Hạc ăn bả chó) có tác

dụng gì?

?- Qua truyện, em nhận thức về số phận

và phẩm chất của ngời nông dân lao

động trong XH cũ ntn?

?- NV ông Giáo giúp em hiểu gì về tác

giả? Nét đặc sắc về NT của truyện là gì?

- Đọc phân vai

2 Nhân vật ông Giáo

- Thông cảm sâu sắc, kính trọng và sẵn sàng giúp đỡ khi lão Hạc nhờ cậy

- Thơng yêu chân thành, tìm cách giúp

đỡ ngầm

- Luôn thơng yêu và trân trọng những ngời lao động nghèo khổ

- Cách nhìn ngời đúng đắn

* Là ngời có tấm lòng nhân đạo cao cả

3 Nghệ thuật kể chuyện của tác giả

- Kể bằng ngôi thứ nhất khiến câu chuyện trở nên thật, xúc động

- Xây dựng NV sinh động, thể hiện qua diễn biến tâm trạng, qua cử chỉ, ngôn ngữ

- Tạo dựng tình huống bất ngờ gâyhứng thú, lôi cuốn

IV Tổng kết

1 ND :-Số phận đau thơng và phẩm chất cao

đẹp của ngời nông dân trong XH cũ

- Nắm đợc nội dung, nghệ thuật của truyện, phát biểu cảm nghĩ về nhân vật lão Hạc, nhận xét về tác giả Nam Cao

- Chuẩn bị bài :Từ tượng thanh,từ tượng hỡnh

- Đặc điểm của từ tợng hình, tợng thanh

- Công dụng của từ tợng hình, tợng thanh

2.T tởng

- Có ý thức sử dụng từ tợng hình, từ tợng thanh để tăng thêm tính hình tợng, tính biểu cảm trong giao tiếp

3.Kĩ năng

- Nhận biết từ tơng hình, tợng thanh và ggiá trị của chúng trong văn miêu tả

- Lựa chọn, sử dụng từ tợng hình, tợng thanh phù hợp với hoàn cảnh nói viết

+ Những từ nào mô phỏng âm thanh của

tự nhiên, con ngời?

+ Những từ đó có tác dụng gì trong cách

miêu tả và tự sự của tác giả?

- Vậy em hiểu thế nào là từ tợng hình, từ

? Nêu khái niệm từ tợng hình, tợng thanh

? Tác dụng của từ tợng hình , tợng thanh

4 Hớng dẫn học ở nhà:

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 5: Ví dụ: ''Động Hơng Tích'' - Hồ Xuân Hơng

Bày đặt kìa ai khéo khéo phòm

Nứt ra một lỗ hỏm hòm hom

Ngời quen cõi Phật chen chân xọc

Kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt dòm

Giọt nớc hữu tình rơi thánh thótCon đờng vô trạo cúi lom khomLâm tuyền quyến cả phồn hoa lại

Rõ khéo trời già đến dở dom

- Xem trớc bài: ''Từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội''

Ngày soạn: 24/9/2015

Tiết 16:

liên kết các đoạn văn trong văn bản

I.Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Sự liên kết giữa các đoạn, các phơng tiện liên kết đoạn( từ liên kết và câu nối)

- Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản

1 Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là đoạn văn? Từ ngữ chủ đề? Câu chủ đề

? Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ? Nêu đặc điểm từng cách

? Giải bài tập 4(tr37- SGK); bài tập 5(tr18- SBT)

2 Bài mới

- HS đọc VD 1, 2 (SGK)

?- So sánh mối quan hệ ý nghĩa giữa hai

đoạn văn trong hai VD (trớc và sau khi

thêm cụm từ “ Trớc đó mấy hôm ”)

?- Em có nhận xét gì về tác dụng của

cụm từ liên kết?

?- Qua phân tích VD, em thấy việc sử

dụng đoạn trong VB có tác dụng gì?

- Thảo luận : Chia 4 nhóm Mỗi nhóm 1

I Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản

1 VD(1) :

- Đoạn 1 : tả cảnh ngôi trờng hiện tại

- Đoạn 2 : cảm giác về ngôi trờng trớc

→ tạo sự gắn kết về nội dung

2 Ghi nhớ 1 (SGK)

II Tách liên kết các đoạn văn trong văn bản

?- Tìm câu liên kết giữa hai đoạn và cho

biết vì sao câu đó có tác dụng liên kết?

?- Qua phân tích, ta thấy có thể sử dụng

phơng tiện liên kết nào để thể hiện quan

c Dùng đại từ và các từ ngữ có tác dụng thay thế : đó, này, đây…

d Dùng từ ngữ có tính chất khái quát, tổng kết : tóm lại, nhìn chung, kết luận lại, khái quát lại…

2 Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn

3 Ghi nhớ 2 (SGK)III Luyện tậpBài 1 :

a Cụm từ : Nói nh vậy → thay thế cho

đoạn 1

b Từ : thế mà → chỉ sự đối lập, tơng phản giữa đoạn trớc (nóng bức),đoạn sau (rét)

c Từ : cũng (nối đoạn 2 với đoạn 1), tuy nhiên (nối đoạn 3 với đoạn 2)

- Học thuộc ghi nhớ; làm bài tập 3 (tr55- SGK)

- Giáo viên giới thiệu 2 đoạn văn để học sinh tham khảo:

“ Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo Giả sử vì quá yêu nhân vật của mình mà tác giả để cho chị Dậu đánh phủ đầu tên cai lệ chẳng hạn thì câu chuyện sẽ giảm đi sức thuyết phục rất nhiều Đằng này chị Dậu đã cố gắng nhẫn nhịn hết mức, chỉ đến khi chị không thể cam tâm nhìn chồng đau ốm mà

vẫn bị tên cai lệ nhẫn tâm hành hạ thì chị mới vùng lên Chị đã chiến đấu và chiến thắng bằng sức mạnh của lòng căm thù sâu sắc.

Miêu tả khách quan và chân thực cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ

nh vậy, tác giả đã khẳng định tính đúng đắn của quy luật tức nớc vỡ bờ Đó là cái tài của ngòi bút Ngô Tất Tố Nhng gốc của cái tài ấy lại là cái tâm ngời sáng của

ông khi ông đặc biệt nâng niu trân trọng những suy nghĩ và hành động của ngời nông dân tuy nghèo nhng không hèn, có thể bị cờng quyền ức hiếp nhng không bao giờ chịu khuất phục.”

- Khái niệm từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội

- Tác dụng của việc sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội trong văn bản

2 T tởng:

- Biết sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội đúng lúc, đúng chỗ Tránh lạm

dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội, gây khó khăn trong giao tiếp

3 Kĩ năng:

- Nhận biết hiểu nghĩa một số từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội

- Dùng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội phù hợp với tình huống giao tiếp

1 Kiểm tra bài cũ:

1.Thế nào là từ tợng hình, tợng thanh? tác dụng?

2.Xác định từ tợng hình, tợng thanh trong bài ''Động Hơng Tích'' của Hồ Xuân Hơng và nêu tác dụng của nó (giáo viên chép bài thơ lên bảng phụ)

2 Bài mới:

HS đọc VD, chú ý từ in đậm

* Thảo luận nhóm 4 :

?-Trong ba từ : bắp, bẹ, ngô, từ nào là từ

địa phơng, từ nào là từ toàn dân?

?- Vậy em hiểu thế nào là từ ngữ địa

ph-ơng?

?- Tại sao có chỗ tác giả dùng từ “ mẹ ”,

có chỗ lại dùng “ mợ ”

(mẹ trong lời kể - đối tợng là độcc giả;

mợ trong câu đáp của bé Hồng với cô -

hai ngời cùng tầng lớp xã hội)

?- Trớc CMT8, trong tầng lớp XH nào,

cha mẹ đợc gọi bằng cậu mợ?

(trung lu, thợng lu)

?- Các từ : ngỗng, trúng tủ có nghĩa là

gì?

?- Qua phân tích VD, em hiểu thế nào là

biệt ngữ XH?

- HS đọc câu hỏi 1 – trả lời

- HS đọc câu hỏi 2 – trả lời

?- Làm thế nào để sử dụng từ ngữ địa

- Đoạn thơ (Hồng Nguyên) : từ ngữ miền Trung

→ tạo dựng không khí quê hơng, sự

đồng cảm của ngời chiến sĩ

- Câu văn của Nguyên Hồng : các biệt ngữ XH khắc hoạ tính cách của NV thuộc tầng lớp lơu manh

2 Ghi nhớ (SGK)

IV Luyện tập

Bài 1 :

- Từ ngữ địa phơng : + Choa, nhá, thẹn (Trung Bộ)+ Bự, mắc cỡ, té (Nam Bộ)

- Từ ngữ toàn dân :+ Nớc, cỡi, cự nự, xấu hổ+ To, củ sắn, xấu hổ, ngã

Bài 2 :

- Quay : chép hoặc xem bài của bạn trong giờ kiểm tra (thi)

-Thà bị điểm kém còn hơn là quay bài của bạn.

- Viêm màng túi : hết tiền; tụng kinh; học thuộc lòng; xạc : phê bình hoắc trách mắng gay gắt…

Bài 3 :

A (+), b (-), c (-), d (-), e (-), g (-)

3 Củng cố:

- Thế nào là từ địa phơng và biệt ngữ xã hội?

- Khi sử dụng từ địa phơng và biệt ngữ xã hội cần chú ý điều gì?

- Đọc- hiểu, nắm bắt đợc toàn bộ cốt truyện của văn bản tự sự

- Phân biệt sự khác nhau giữa tóm tắt khái quát và tóm tắt chi tiết

- Tóm tắt văn bản tự sự phù hợp với yêu cầu sử dụng

II.Chuẩn bị

1.Giỏo viờn

- Giỏo ỏn,mỏy chiếu

2.Học sinh

- Soạn bài ở nhà,trả lời cõu hỏi

- Đọc lại các văn bản tự sự ''Sơn tinh, thuỷ tinh'' (ở lớp 6)

III.TIẾN TRèNH LấN LỚP

1.Kiểm tra bài cũ:

? tác dụng của việc liên kết đoạn văn

? Có mấy cách liên kết đoạn văn? Giải bài tập 3 (SGK - tr55)

? Kể ngắn gọn truyện ''Sơn Tinh, Thuỷ Tinh''

?- Suy nghĩ và lựa chọn câu trả lời đúng

nhất trong các cõu

- HS đọc VB tóm tắt

?-VB trên kể lại ND của VB nào? Dựa

vào đâu mà em nhận ra điều đó? VB trên

có nêu đợc ND chính của VB ấy không?

?VB tóm tắt trên có gì khác so với VB ấy

không?

(độ dài, lời văn, số lợng nhân vật, sự

việc )

?- Từ việc tìm hiểu trên, hãy cho biết các

yêu cầu đối với một VB tóm tắt?

?- Muốn viết đợc một VB tóm tắt, theo

em phải làm những việc gì? Theo trình

* VB : Sơn Tinh Thuỷ Tinh

- Nêu đợc nội dung chính

- Ngắn gọn, lời văn cô đúc

- Sự việc lợc bớt hoặc tóm tắt lại

- Không trích nguyên văn từ tác phẩm →

là lời của ngời viết tóm tắt

b Yêu cầu đối với VB tóm tắt

- Bảo đảm tính khách quan: trung thành với VB đợc tóm tắt

- Bảo đảm tính hoàn chỉnh : giúp ngời

đọc hình dung toàn bộ câu chuyện

- Bảo đảm tính cân đối : số dòng cho các

sự việc, NV chính, các chi tiết tiêu biểu cho phù hợp.…

2 Các bớc tóm tắt

- Đọc kỹ tác phẩm, nắm chắc ND

- Xác định ND chính : lựa chọn các NV quan trọng, các sự việc tiêu biểu

- Sắp xếp các ND chính theo trật tự hợp lí

- Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình

- Đọc- hiểu, nắm bắt đợc toàn bộ cốt truyện của văn bản tự sự

- Phân biệt sự khác nhau giữa tóm tắt khái quát và tóm tắt chi tiết

- Tóm tắt văn bản tự sự phù hợp với yêu cầu sử dụng

1.Kiểm tra bài cũ

? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự Yêu cầu đối với văn bản tóm tắt là gì

G/v treo bảng phụ ghi sẵn bài tập Cho học sinh lên bảng làm bài

? Sắp xếp lại các bớc tóm tắt văn bản tự sự sau đây theo một trình tự hợp lí

A.Sắp xếp các nội dung chính theo một trình tự hợp lí

B.Lựa chọn những sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng

C.Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình

D.Đọc kĩ toàn bộ tác phẩm để nắm chắc nội dung của nó

2.Bài mới:

* Thảo luận nhóm :

?- Bản liệt kê đã nêu đợc những sự việc

tiêu biểu và các NV quan trọng của “

1 Bản liệt kê đã nêu lên các sự việc, NV

và một số chi tiết tiêu biểu tơng đối đầy

đủ nhng sắp xếp còn lộn xộn, thiếu mạch lạc

2 Sắp xếp theo thứ tự hợp lí+ 1 – b (Lão Hạc có một ngời con trai, một mảnh vờn)

+ 2 – a (con trai lão đi phu đồn cao su)+ 3 – d (vì muốn giữ lạ mảnh vờn)+ 4 – c (Lão mang tiền dành dụm)+ 5 – g (cuộc sống mỗi ngày một khó

-GV nêu NV, yêu cầu về ND và hình

thức tóm tắt

-HS thực hành viết VB tóm tắt

khăn)+ 6 – e (Một hôm lão xin Binh T ít bả chó)

+ 7 – i (Ông Giáo rất buồn)+ 8 – h (Lão bỗng nhiên chết)+ 9 – k (Cả làng không hiểu vì sao)

3.Viết VB tóm tắt theo thứ tự đã xếp lại

4 Trao đổi và đánh giá VB tóm tắt

3 Củng cố:

? Nhắc lại cách tóm tắt văn bản tự sự và yêu cầu đối với văn bản tóm tắt

4 Hớng dẫn học ở nhà:

- Viết bài tập 2 vào vở

- Làm bài tập 3: Tóm tắt văn bản ''Tôi đi học'' và ''Trong lòng mẹ''

- Đọc thêm trong SGK - tr62;63: tóm tắt truyện'' Dế mèn phiêu lu kí'' và '' Quan Âm thị kính''

- Xem trớc bài ''Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự''

- Giáo viên: chấm bài, đánh giá u, khuyết điểm bài viết của học sinh

- Học sinh : xem lại cách làm bài văn tự sự

III.TIẾN TRèNH LấN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ:

- Biết viết bài văn tự sự xen yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Đa số học sinh đã viết đúng chủ đề của bài: Tôi đi học

- Bố cục của bài có đủ 3 phần: MB, TB, KB Trong kết cấu 3 phần đã thể hiện

rõ tính thống nhất về chủ đề của văn bản , các phần có mối quan hệ chặt chẽ làm rõ chủ đề'' Tôi đi học'' Các sự việc, chi tiết hớng vào chủ đề

- Cách xây dựng đoạn văn khá tốt: mỗi đoạn trình bày 1 ý hoàn chỉnh

- Cách diễn đạt mạch lạc

- Các bài làm tốt: Trang, Minh Hiền,Trà My

b Nhợc điểm :

* Chủ đề: có bài lạc sang kể việc làm tốt, kể lại một kỉ niệm,

* Bố cục: có bài bố cục cha hợp lý, gắn 1 phần của TB sang phần MB: Yếu tố biểu cảm cha rõ, kể lan mam không rõ chủ đề, không nêu đợc chủ đề ở mở bài:

* Xây dựng đoạn văn : Phần TB tách đoạn cha hợp lý, thờng gộp cả vào thành một đoạn, có thể phân ra:

-Trên đờng đến trờng

-Khi ở trên sân trờng

-Khi nghe gọi tên, vào lớp

-Khi ngồi trong lớp, học tiết học đầu tiên

* Tính liên kết : Các phần các đoạn đã liên kết cha chặt chẽ, phần KB cha có

từ ngữ mang tính khái quát

* Hành văn: Có bài dùng từ cha nhất quán ''em'' →''tôi'' , lủng củng, sơ sài, sai lỗi chấm câu, chính tả:viết tắt bừa bãi,

4 Chữa lỗi trong bài: ví dụ:

bạn hoa, , sôn sao, súc động bạn Hoa, , xôn xao, xúc động

5 Đọc một số bài văn hay

- Đọc bài của :

- Yêu cầu học sinh bình bài của bạn

? Bài của bạn đã thành công ở những điểm nào? Điểm nào em cho là thành công nhất? Hãy giải thích rõ cho cả lớp nghe

3 Củng cố:

? Nhắc lại yêu cầu của bài văn tự sự (có sự việc, chi tiết nhân vật chính; có

mở đầu, diễn biến và kết thúc thể hiện một chủ đề nhất định)

? Cách tổ chức một văn bản (thống nhất về chủ đề, các đoạn có sự liênkết )

4 Hớng dẫn học ở nhà:

- Xem lại cách viết văn bản tự sự, học tập cách viết văn bản tự sự qua các văn bản tự sự đã học

- Tiếp tục chữa lỗi trong bài

- Xem trớc bài "Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự ''

- Những hiểu biết bớc đầu về “ ngời kể chuyện cổ tích” An- đéc- xen

- Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực và mộng tởng trong tác phẩm

- Lòng thơng cảm cuẩ tác giả đối với em bé bất hạnh

iii Tiến trình LấN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

- G/v đưa bài tập lờn mỏy chiếu,học sinh làm bài

? Khoanh tròn vào chữ cái đầu ý trả lời đúng nhất

Câu 1: Tác phẩm ''Lão Hạc'' đợc viết theo thể loại nào?

A Truyện dài

B Truyện ngắn C Truyện vừaD Tiểu thuyếtCâu 2: Tác phẩm ''Lão Hạc'' có sự kết hợp giữa các phơng thức biểu đạt nào ?

A Tự sự, miêu tả và biểu cảm

B Tự sự, biểu cảm và nghị luận C Miêu tả, biểu cảm và nghị luậnD Tự sự, miêu tả và nghị luậnCâu 3: Nguyên nhân sâu xa khiến lão Hạc phải lựa chọn cái chết ?

A Lão Hạc ăn phải bả chó

B Lão Hạc ân hận vì trót lừa cậu Vàng

C Lão Hạc rất thơng con

D Lão Hạc không muốn làm liên luỵ đến mọi ngời

Câu 4: Nhân vật ông giáo trong tác phẩm:

A Là ngời biết đồng cảm, chia sẻ với nỗi đau của lão Hạc

B Là ngời đáng tin cậy để lão Hạc trao gửi niềm tin

C Là ngời có cách nhìn mới mẻ về lão Hạc nói riêng và ngời dân nói chung

D Cả A, B, C đều đúng -G/v cho học sinh nhận xét bài làm của bạn

- Đoạn thứ 2 chia thành mấy đoạn nhỏ?

Căn cứ vào đâu? (5 đoạn)

- Em có nhận xét gì về bố cục truyện?

(Mạch lạc, hợp lý)

- Gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt?

- Gia cảnh ấy đã đẩy em bé đến tình

trạng ntn?

- Cô bé cùng những bao diêm xuất hiện

trong thời điểm đặc biệt nào? Thời điểm

ấy tác động ntn đến con ngời?

(thờng nghĩ đến gia đình sum họp, đầm

1 Bố cục của truyện

a Từ đầu đổ ra” : Hình ảnh của cô bé …bán diêm

b Tiếp th… ợng đế : Các lần quẹt diêm và những mộng tởng

c Còn lại : Cái chết thơng tâm của em bé

2 Em bé đêm giao thừa

- Gia cảnh :+ Mẹ chết, sống với bố, bà nội (đã qua

ngoài đờng phố hiện ra ntn trong đêm

giao thừa?

- NT kể chuyện của tác giả có gì đặc

sắc? Tác dụng của NT ấy?

- Ngoài đ… ờng lạnh buốt, tối đen, em bé bụng đói cả ngày

ớc gì của cô bé? (đợc sởi ấm, ăn ngon,

đón Nô - en, đợc che chở yêu thơng, chết

để giải thoát bất hạnh)

- CMR các mộng tởng diễn ra theo trình

tự hợp lý?

- Sự sắp đặt song song cảnh mộng tởng

và cảnh thực tế đó có ý nghĩa gì?

- Trong số các mộng tởng ấy, điều nào

gắn với thực tế, điều nào thuần tuý chỉ là

mộng tởng?

- Phát biểu cảm nghĩ của em về truyện “

Cô bé bán diêm ” và đoạn kết của truyện

nói riêng?

- Hình ảnh “ một em gái có đôi má hồng

và đôi môi đang mỉm cời ” có ý nghĩa

gì? (niềm thông cảm, thơng yêu của nhà

Mộng tởng Thực tại(quẹt diêm) (diêm tắt)

- Lò sởi

- Bàn ăn

- Cây thông - Mọi thứ

- Bà nội hiện về biến mất

- Hai bà chúa bay lên

→ Mong ớc hạnh phúc chính đáng và thân phận bất hạnh của em

- Sắp xếp các tình tiết hợp lí

- Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm (lần quẹt diêm lần 2, kết )

- Kết cấu đối lập, tơng phản

- Trí tởng tợng bay bổng

2 NDTruyện để lại cho ta lòng thơng cảm sâu sắc đối với 1 em bé bất hạnh

→ Ghi nhớ (SGK)

3 Củng cố:

? Nhắc lại nội dung và nghệ thuật của văn bản

? Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật ''cô bé'' trong truyện