Bài giảng học môn thị trường tài chính

Đóng vai trò trung gian tài chính giữa người vay và người cho vay là các NHTM và các tổ chức tín dụng khác  Các công cụ của thị trường tiền tệ có độ an toàn tương đối cao, tiết kiệm chi

Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐH CN Tp.HCM Email: buitoan.hui@gmail.com

DĐ: 0986785984

Thị trường tiền tệ là một bộ phận của thị trường tài chính, giao dịch các loại vốn ngắn hạn

thông qua hoạt động của hệ thống ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác

Khái niệm

 Giai đoạn luân chuyển vốn ngắn hạn không quá 1 năm Công cụ của thị trường tiền tệ là các khoản vay

hay các chứng khoán đáo hạn trong vòng 1 năm

 Hình thức tài chính đặc trưng là hình thức tài chính gián tiếp Đóng vai trò trung gian tài chính giữa người vay và người cho vay là các NHTM và các tổ chức tín dụng khác

 Các công cụ của thị trường tiền tệ có độ an toàn tương đối cao, tiết kiệm chi phí cho các nhà đầu tư

Đặc điểm của thị trường tiền tệ

Tạo lập và cung ứng vốn ngắn hạn cho nền kinh

tế

Tạo môi trường đầu tư an toàn và có hiệu quả cho các chủ thể trong xã hội

Góp phần làm lành mạnh tình hình lưu thông tiền tệ và ổn định đồng tiền

Chức năng của thị trường tiền tệ

Phân loại theo cách thức tổ chức:

Thị trường tiền tệ sơ cấp: là nơi chuyên phát hành

các loại trái phiếu mới của ngân hàng, công ty tài

chính, kho bạc

Thị trường tiền tệ thứ cấp: chuyên tổ chức mua bán

các loại trái phiếu đã phát hành ở thị trường sơ cấp

Phân loại thị trường tiền tệ

Phân loại theo công cụ nợ:

chính trung gian

Phân loại thị trường tiền tệ

Phân loại theo công cụ nợ:

chính trung gian: thị trường cho vay, tài trợ, bảo

lãnh, mua bán các lọai chứng từ có giá ngắn hạn

• Đây là thị trường mà các nguồn vốn được luân

chuyển theo nguyên tắc tín dụng để huy động vốn từ những người có vốn và phân phối lại cho những người cần vốn nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận Đây chính là sự vận động gián tiếp của vốn trong nền kinh tế thị trường thông qua các trung gian tài chính

Phân loại thị trường tiền tệ

Phân loại theo công cụ nợ:

Thị trường liên ngân hàng: đây là thị trường vốn

ngắn hạn giữa các ngân hàng với nhau do Ngân

hàng Trung ương tổ chức để giải quyết nhu cầu vốn giữa các ngân hàng thương mại về bù bù đắp thiếu hụt trong thanh toán bù trừ, đáp ứng nhu cầu thanh toán của khách hàng,…

Phân loại thị trường tiền tệ

Phân loại theo công cụ nợ:

Thị trường hối đóai: thị trường diễn ra các họat

động đầu tư, cho vay, bảo lãnh, mua bán và các giao

dịch khác về ngọai hối (ngọai hối là các lọai ngọai tệ,

vàng tiêu chuẩn quốc tế, các giấy tờ có giá bằng ngọai tệ và các công cụ thanh toán bằng tiền nước ngòai).

Phân loại thị trường tiền tệ

Nhiều chủ thể tham gia TTTT về cơ bản có thể chia ra như sau:

 Chủ thể phát hành (người bán)

Là những người huy động vốn bằng cách phát hành và bán các chứng khoán, gồm:

 Kho bạc nhà nước (Treasury)

 Ngân hàng trung ương (Central bank)

 Các tổ chức trung gian tài chính (Financial Organizate intermediaries)

 Các công ty hàng đầu (Leading corporations)

 Trung gian môi giới (Brokers)

 Những nhà chuyên kinh doanh trái phiếu (Dealers)

CÁC CHỦ THỂ THAM GIA TRÊN TTTT

Nhiều chủ thể tham gia TTTT về cơ bản có thể chia ra như sau:

 Chủ thể đầu tư (người mua)

 Công ty bảo hi m ểm

 Quỹ hưu trí

 Các trung gian tài chính khác

 Các công ty

 Các trung gian môi giới

 Những người kinh doanh

CÁC CHỦ THỂ THAM GIA TRÊN TTTT

 Tín phiếu kho bạc

 Thương phiếu

 Các khoản vay liên ngân hàng

 Giấy chấp nhận thanh tốn của ngân hàng

 Kỳ phiếu ngân hàng, tín phiếu cơng ty tài chính, chứng

chỉ tiền gửi tiết kiệm

Các cơng cụ trên TTTT

Các cơng cụ trên TTTT

 Tín phiếu kho bạc:

nước phát hành) cĩ thời hạn là 3, 6, hoặc 12 tháng, được trả lãi với mức với mức lãi suất cố định và được hồn trả lại vốn gốc khi đến hạn thanh tốn

nước phát hành tín phiếu chủ yếu để vay nợ nhằm mục

đích bù đắp thiếu hụt tạm thời của Ngân sách nhà

nước và thực hiện chính sách tiền tệ bằng cách phát hành tín phiếu kho bạc

Các cơng cụ trên TTTT

Các cơng cụ trên TTTT

 Thöông phieáu:

hành để thu hút vốn lưu động kinh doanh hàng ngày

 Chỉ có những công ty lớn mới có thể phát hành loại thương phiếu này, các NHTM không được phép phát hành thương phiếu.

chức tài chính trung gian và các công ty hàng đầu.

thường cố định là 30 ngày hoặc ngắn hạn

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

 Thöông phieáu:

Hối phiếu là chứng chỉ có giá do người bán

chịu lập, yêu cầu người mua chịu trả một số

tiền xác định vào một thời gian và ở một địa điểm nhất định cho người thụ hưởng

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

 Thöông phieáu:

Thương phiếu tồn tại dưới 2 hình thức là:

Lệnh phiếu là chứng chỉ có giá do người mua

chịu lập, cam kết trả một số tiền xác định trong

một thời gian và ở một địa điểm nhất định cho

người thụ hưởng

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

 Các khoản vay liên ngân hàng

Theo quy định của ngân hàng trung ương, các tổ chức

nhận tiền gửi phải có 1 tỷ lệ dự trữ bắt buộc để đáp ứng

nhu cầu rút tiền của những người gửi tiền Một số tổ

chức có thể thừa dự trữ, một số khác lại thiếu Các tổ

chức nhận tiền gửi có thể mua bán các khoản dự trữ

này trên thị trường liên ngân hàng.

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

 Giấy chấp nhận thanh toán của ngân hàng

Là giấy bảo đảm rằng một ngân hàng sẽ thanh toán vô điều

kiện số tiền mà các nhà nhập khẩu còn thiếu các nhà xuất

khẩu.

Đến ngày đáo hạn, nhà nhập khẩu sẽ trả cho ngân hàng số

tiền ghi trên giấy cộng với một khoản phí

Nhà xuất khẩu không nhất thiết phải giữ giấy này cho tới khi

đáo hạn mà có thể bán đi với giá chiết khấu để thu tiền trước

Lãi suất của công cụ này tương đối thấp do tính an toàn cao.

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

 Kỳ phiếu ngân hàng, tín phiếu công ty tài chính, chứng chỉ tiền gửi tiết kiệm: là các loại chứng khoán ngắn hạn thường từ 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng đến 12 tháng, được ngân hàng thương mại và công ty tài chính phát hành nhằm huy động, rồi dùng vốn đó cho vay (chủ yếu là ngắn hạn)

Các công cụ trên TTTT

Các công cụ trên TTTT

 Nghiệp vụ vay và cho vay vốn ngắn hạn

có giá:

• Ngân hàng thương mại chiết khấu chứng từ có

giá của các doanh nghiệp, các nhà đầu tư,…

• Ngân hàng Nhà nước chiết khấu các chứng từ

có giá của các ngân hàng thương mại thông qua

thị trường mở

Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ

• Ngân hàng thương mại chiết khấu chứng từ cĩ giá của các doanh

nghiệp, các nhà đầu tư,…

Sơ đồ hối phiếu từ khi phát sinh nghiệp vụ cho đến khi thanh toán:

Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ

Quan

hệ TC

TM

Người hưởng

Người ký phát

(1)

Chấp nhận HP (2)

Trả tiền chiết khấu HP

Xin chiết khấu, chuyển nhượng

(3)

Gửi HP, nhờ thu Thanh

toán Hp Xuất trình

HP (4)

• Ngân hàng thương mại chiết khấu chứng từ cĩ giá của các doanh

nghiệp, các nhà đầu tư,…

Sơ đồ trái phi u từ khi phát sinh nghiệp vụ cho đến khi thanh toán: ếu từ khi phát sinh nghiệp vụ cho đến khi thanh toán:

Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ

Phát hành trái phiếu

Người phát hành trái

phiếu

Người mua trái phiếu

Ngân hàng chiết khấu

Thanh toán TP khi đến hạn thanh

toán

Chuyển nhượng trái phiếu

• Ngân hàng Nhà nước chiết khấu các chứng từ

có giá của các ngân hàng thương mại và các tổ

chức khác thông qua thị trường mở:

các chứng từ có giá giữa ngân hàng nhà nước với các ngân hàng thương mại và các tổ chức khác

nước để điều hành chính sách tiền tệ

Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ

Nghiệp vụ mua bán giấy tờ có giá ngắn hạn

Nghiệp vụ trên thị trường tiền tệ