Nền kinh tế thế giới • Một vài số liệu cơ bản về nền kinh tế thế giới ế – Quy mô kinh tế : GDP – Mức thu nhập bình quân đầu người : GDP Pcapita – Mức tăng trưởng doanh số thương mại quốc
Trang 1Nhập môn TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
-Tài chính quốc tế là gì ? ầ
-Tại sao cần phải nghiên cứu TCQT ?
- Nội dung chính của môn TCQT ?
Nền kinh tế thế giới
• Một vài số liệu cơ bản về nền kinh tế thế giới
ế – Quy mô kinh tế : GDP
– Mức thu nhập bình quân đầu người : GDP Pcapita
– Mức tăng trưởng doanh số thương mại quốc tế
– Thị trường tài chính toàn cầu
– Chế độ tỷ giá và chính sách điều hành tỷ giáChế độ tỷ giá và chính sách điều hành tỷ giá
– Các cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính gần đây
và sự lây lan nhanh chóng của khủng hoảng
Trang 2TỔNG QUAN NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU, 2003-2004
Các chỉ tiêu kinh tế toàn cầu Năm Giá trị (tỷ USD)
Giá trị Sản lượng Thế giới
* GDP Thực tế (theo phương pháp Atlas) 2004 41,000
* GDP Thực tế (theo phương pháp PPP) 2004 56,000
Thương mại Thế giới
* Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 2004 8,900
* Kim ngạch xuất khẩu dịch vụ 2004 2,100
* Tổng Kim ngạch Xuất khẩu 2004 11,000
* Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 2004 9,200
* Kim ngạch nhập khẩu dịch vụ 2004 2,100
* Tổng Kim ngạch Nhập khẩu 2004 11,300
Đầu tư Trực tiếp Nước Ngoài (FDI)
* Dòng Nhập Vốn FDI (đầu tư vào nước chủ nhà) 2003 560
* Dòng Xuất Vốn FDI (đầu tư từ chính quốc) 2003 612
Thị trường Hối đoái (Forex)
* Doanh số giao dịch Forex bình quân hàng ngày 2004 1,900
Nguồn: IMF (2004), UNCTAD (2004), WTO (2005), BIS (2004)
Nền kinh tế thế giới
• Đặc điểm nền kinh tế thế giới hiện đại
– Đa dạng, nhiều cấp độ phát triển
– Mở cửa, nhưng ở những mức độ mở cửa khác nhau
– Mức độ tương thuộc lẫn nhau ngày càng tăng
– Hướng đến nền kinh tế thị trường, tự do cạnh
tranh, vận hành theo quy luật cung-cầu, ậ q y ậ g
– Vai trò chính phủ và chính sách đang thay đổi
Trang 3TỔNG QUAN NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU, 2003-2004
* Quốc gia tiên tiến 2004 29
* Quốc gia đang phát triển và mới phát triển 2004 179
* Tập đoàn Xuyên Quốc Gia (TNCs) 2003 62,000
ố
* Công ty ở nước ngoài có vốn của TNCs 2003 927,000
300%
Brazil= 16%
India= 14%
USA= 9%
150%
200%
250%
USA= 9%
0%
50%
100%
China Hongkong Singapour Taiwan Korea Malaysia Philippines Thailand Indonesia
Trang 4Share in GDP, trade and population %
60
70
80
20
30
40
50
60
OECD LDCs
0
10
20
Source: IMF/WEO
Ratio of FDI to GDP (%)
1.5
2
Developing
0 5
1
1.5
World
OECD
0
0.5
OECD
Trang 5Nền kinh tế thế giới
• Hai đặc trưng vận động của nền kinh tế thế
iới hiệ
giới hiện nay
– Tự do hóa
– Hội nhập / Toàn cầu hóa
• Hiểu về quá trình Tự do hóa kinh tế
• Hiểu về quá trình Toàn cầu hóa và Hội nhập
• Hiểu về quá trình Toàn cầu hóa và Hội nhập
kinh tế quốc tế
Cơ hội và Thách thức
• Lợi ích của toàn cầu hóa
– Nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng tài nguyên
kinh tế của mỗi quốc gia
– Nâng cao hiệu quả sản xuất, trao đổi, phân phối, và
tiêu dùng của các quốc gia
– Mở ra vô số cơ hội mới để phát triển
Trang 6Cơ hội và Thách thức
• Bất lợi từ toàn cầu hóa
ổ – Gia tăng áp lực cạnh tranh và đổi mới
– Gia tăng mức giá phải trả đối với những quyết sách
sai lầm
– Gia tăng độ phức tạp trong xử lý và ra quyết định
World GDP and CPI (% change)
20
CPI
5
10
15
Oil shock
Iraq
0
1968 1970 1972 1974 1976 1978 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 199
6
1998 200
0
2002 200 4
Trang 7Evolution in Gold Price
600
700 US$ per ounce
Afghan crisis
200
300
400
0
100
200
1948 1975 1980 1985 1990 1995 1999 2000 2001 2002 2003 2004
Kippour crisis Asian crisis
Brent Oil Price
50
60
10
20
30
0
10
19 74 19 80 19 85 19 90 19 91 19 92 19 93 19 94 19 95 19 96 19 97 19 98 19 99 20 00 20 01 20 02 20 03 20 04
Trang 8Short-term capital flow volatility
Net short-term BIS Banks' Claims
50000
Philippines Indonesia
US$ million
10000
15000
20000
25000
30000
35000
40000
Malaysia
0
5000
Financial crises and spill-over effect
120
140
Thailand
Asian Crisis
Official reserves in US$ billion
40
60
80
100
Malaysia
Brazil
Russia
0
20
40
Trang 9Tài chính Quốc tế
• Các vấn đề tiền tệ quốc tế và tài chính quốc tế :
ột ài â hỏi tiê biể
một vài câu hỏi tiêu biểu
– Đồng tiền nào có giá trị cao hơn trong hiện tại ?
Trong thời gian tới ? Yếu tố nào quyết định ?
– Đồng tiền nào đang bị định giá thấp hơn / cao hơn
giá trị thật sự của nó ? Nếu vậy thì nên làm gì ?
– Nên huy động / đầu tư bằng đồng tiền nào ? Nếu
giá trị đồng tiền ấy thay đổi thì làm thế nào ?
– Làm sao duy trì giá trị đồng tiền quốc gia ổn định ?
Cái giá phải trả cho điều đó là gì ? Bao nhiêu ?
Tài chính Quốc tế
• Những vấn đề cơ bản của tài chính quốc tế
ế ố ế
– Các giao dịch kinh tế quốc tế và dòng lưu thông
tiền tệ-tài chính xuyên biên giới
– Giao dịch tiền tệ quốc tế, Định giá các đồng tiền,
và các nhân tố ảnh hưởng
– Quản lý tài chính doanh nghiệp quốc tế, và đặc
điểm Thị trường tài chính toàn cầu
– Chính sách kinh tế của chính phủ liên quan đến tỷ
giá giữa nội tệ với các loại ngoại tệ then chốt
Trang 10Môn học Tài chính Quốc tế
• Đối tượng nghiên cứu
ề
– Các quan hệ tiền tệ và quan hệ tài chính giữa các
quốc gia trong nền kinh tế toàn cầu
– Các vấn đề tiền tệ-tài chính quốc tế của doanh
nghiệp và chính phủ các nước
• Mục đích nghiên cứu g
– Hiểu rõ cơ chế tương tác và các nhân tố ảnh hưởng
– Phát triển kỹ năng phân tích và ra quyết định trong
môi trường hội nhập và toàn cầu hóa
Môn học Tài chính Quốc tế
• Các chủ đề chính
ế ố ế
– Cán cân thanh toán : quan hệ kinh tế quốc tế của
một quốc gia
– Tỷ giá hối đoái và các vấn đề liên quan
– Mối quan hệ giữa Lạm phát, Lãi suất và Tỷ giá
– Các khía cạnh về tiền tệ và tài chính của doanh ạ ệ
nghiệp quốc tế
– Phân tích lịch sử Hệ thống Tiền tệ Quốc tế và
chính sách chính phủ trong nền kinh tế mở
Trang 11Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 1 Cán cân thanh toán (BOP)
ấ – Công dụng và cấu trúc của BOP
• Nguyên tắc phản ánh giao dịch : Bút toán kép
• Trạng thái cân bằng BOP : Đẳng thức cơ bản
– Mối quan hệ BOP và nền kinh tế
• Các công cụ chính sách nhằm điều chỉnh BOP
ế
• Vai trò của Dự trữ ngoại tệ chính thức và Chế độ tỷ giá
– Mối quan hệ BOP và Tỷ giá
• Sự hình thành tỷ giá từ cung-cầu ngoại tệ
• Dự báo tỷ giá từ phân tích BOP
Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 2 Tỷ giá hối đoái
ề – Những khái niệm cơ bản về tỷ giá
• Niêm yết tỷ giá
• Tỷ giá song phương, Tỷ giá chéo
– Thị trường hối đoái và các giao dịch hối đoái
• Đặc điểm thị trường hối đoái
• Giao dịch Spot, Forward, và các giao dịch khác
• Giao dịch Phòng vệ (hedge) và Đầu cơ (speculate)
Trang 12Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 3 Tỷ giá trong nền kinh tế mở
– Vai trò tỷ giá trong nền kinh tế mở
– Sự vận động của tỷ giá
• Mô hình các nhân tố ảnh hưởng tỷ giá
• Phân tích tác động của các nhân tố
• Dự báo tỷ giá
– Can thiệp bằng tỷ giá của chính phủ
• Tỷ giá như một công cụ chính sách của chính phủ
• Can thiệp (điều chỉnh) BOP bằng công cụ tỷ giá
Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 4 Các quan hệ Ngang bằng quốc tế
(1)
– Quy luật Một Giá (LOP) và các giả định
– Quan hệ ngang bằng giữa Giá cả và Tỷ giá
– Quan hệ ngang bằng giữa Lãi suất và Tỷ giá
• Ngang bằng Lãi suất có bảo hiểm g g g
• Thuyết kỳ vọng khách quan (UEH) và Tỷ giá kỳ hạn
Trang 13Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 4 Các quan hệ Ngang bằng quốc tế
(2)
– Hiệu ứng Fisher Quốc tế
– Tổng hợp các quan hệ về Tỷ giá kỳ vọng
– Các ứng dụng quan hệ Ngang giá
• GDP được điều chỉnh PPP ợ
• Kinh doanh chênh lệch lãi suất
Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 5 Tài chính doanh nghiệp quốc tế
– Đầu tư quốc tế và Huy động vốn quốc tế
• Các loại rủi ro hối đoái trong kinh doanh quốc tế
• Đầu tư quốc tế và rủi ro tỷ giá
• Nguồn và cơ chế huy động vốn quốc tế
– Thị trường tài chính toàn cầu
• Đặc điểm thị trường tài chính toàn cầu
• Thị trường Eurocurrency và Eurobond
Trang 14Môn học Tài chính Quốc tế
• Chương 6 Hệ thống Tiền tệ Quốc tế và chính
á h ki h tế ủ hí h hủ
sách kinh tế của chính phủ
– Hệ thống Tiền tệ Quốc tế
• Lịch sử Hệ thống Tiền tệ Quốc tế
• Vai trò các định chế quốc tế
– Chính sách kinh tế của chính phủ
• Cơ sở lựa chọn chế độ tỷ giá của chính phủ
• Chính sách kinh tế trong chế độ tỷ giá cố định
• Chính sách kinh tế trong chế độ tỷ giá thả nổi
Môn học Tài chính Quốc tế
• Tài liệu học tập
– Nguyễn Văn Tiến (2007) Giáo trình Tài chính
Quốc tế Học viện Ngân hàng
– Trần Ngọc Thơ (2007) Giáo trình Tài chính Quốc
tế Đại học Kinh tế Tp.HCM
– Nguyễn Thị Ngọc Trang (2007) Hệ thống bài tập
và hướng dẫn môn học Tài chính Quốc tế Đại học
Kinh tế Tp.HCM
– Hồ Trung Bửu (2007) Bài giảng Tài chính Quốc tế
Trang 15Môn học Tài chính Quốc tế
• Đánh giá kết quả học tập môn học
– Bài thi giữa kỳ (sau khi học xong chương 3)
– Bài thi hết môn (sau khi kết thúc môn học)
• Hệ số
– Thi giữa kỳ : 30%
Thi hết môn : 70%
– Thi hết môn : 70%