Một số kinh nghiệm trong việc ra quyết định đầu tư chứng khoán Bài kết A.. Một sốnhàđầutưthíchnhữngcổphiếutăngtrưởngcaohơnnhiềuso vớimứctăngtrưởngcủatoànnềnkinhtế.. Vídụ, khicông tyđư
Trang 1Một số kinh nghiệm trong
việc ra quyết định đầu tư
chứng khoán
Bài kết
A S ự l ự a ch ọ n c ổ phi ế u c ủ a cá nhân
Cáchlựachọncổphiếuđầutưcủac cc nhânkhá nhau Một
sốnhàđầutưthíchnhữngcổphiếutăngtrưởngcaohơnnhiềuso
vớimứctăngtrưởngcủatoànnềnkinhtế Bởivìnhữngcôngty
nàyđượcc cnhàđầutưsănlùng, nêngiácủachúngthường
đượcđịnhrấtcao
Lấyvídụ, giảsửcóhaicôngty(A vàB) cómứcthunhậpnăm
tớiđềulà2 đôla/cổphần
– Đ ố i v ớ i công ty A, 2 đôla tương đương v ớ i m ứ c tăng thu nh ậ p 25%
so v ớ i năm trư ớ c, à m ứ c tăng này có th ể đư ợ c duy trì trong m ộ t
vài năm t ớ i
– Đ ố i v ớ i công ty B, 2 đôla tương đương v ớ i m ứ c tăng 5% so v ớ i năm
trư ớ c, à đư ợ c d ự t nh là m ứ c tăng trong 2 năm ti ế p s ẽ không quá
10%
– Trong trư ờ ng h ợ p đ , giá c ổ phi ế u công ty A, công ty tăng trư ở ng
cao, có th ể đư ợ c đ ị nh lên đ ế n 40 đôla/c ổ ph ầ n (hay 20 l ầ n thu
nh ậ p ư ớ c t nh c ủ a công ty trong năm t ớ i), trong khi c ổ phi ế u c ủ a
Trang 21 Mua nh ữ ng c ổ phi ế u tăng trư ở ng cao
S ở h ữ u c ổ phi ế u tăng trư ở ng cao có th ể đem l ạ i
nhi ề u l ợ i nhu ậ n cho nhà đ ầ u tư
– N ế u m ộ t năm sau, c ổ phi ế u c ủ a công ty A v ẫ n đư ợ c bán v ớ i
giá cao g ấ p 20 l ầ n thu nh ậ p ư ớ c t nh cho năm ti ế p theo, ệ s ố
th ị giá/thu nh ậ p (P/E) có th ể đư ợ c t nh d ự a trên thu nh ậ p đư ợ c
tăng bây gi ờ là 2.5 đôla/c ổ ph ầ n ch ứ không còn là 2 đôla/c ổ
ph ầ n n ữ a -> 50 đôla
– Trong lúc đ , ế u c ổ phi ế u c ủ a công ty B đư ợ c bán ở giá cao
g ấ p 13 l ầ n thu nh ậ p ư ớ c t nh là 2.2 đôla/c ổ ph ầ n giá c ủ a n
ch ỉ là 28.6 đôla
Tuy nhiên, ph ầ n đ ị nh giá đư ợ c th ổ i ph ồ ng c ủ a
nh ữ ng c ổ phi ế u tăng trư ở ng cao l ạ i làm cho chúng
tr ở nên r ấ t d ễ b ị t ổ n thương trư ớ c nh ữ ng cú gi ả m
giá m ạ nh , đ ặ c bi ệ t là khi t nh hình thu nh ậ p không
còn kh ả quan.
2 Mua nh ữ ng c ổ phi ế u giá tr ị
Cách lựa chọn đầu tư thứ hailàđầu tư dựa v o giá trị, tức
làlựachọnđầutưvàonhữngcôngtycótàisảnbịthịtrường
định giá quá thấp
Vídụ, chi phíthaythếnhữngtàisảnhiệncócủamộtcôngty
(giảđịnhlàcóngườimuốnmua) cóthểcaohơngiátrịphản
ánhqua giá cổphiếucủacôngtyđó Khimuanhữngcổphần
nhưvậy nhàđầutưhyvọngnhữngngườikhá sẽđiđếncùng
kếtluậnvànhucầuđốivớicổphiếuđósẽ tăngdẫnđếngiá
cổphiếutăng
Vídụ, khicông tyđược mua lạibởimộtcôngtykhác với
những nhữngtàisảnhấpdẫnnhưnhữngsảnphẩmđãgây
dựngđượcthươnghiệu, nhữngbấtđộngsản vàmộtbảngcân
đốikếtoánmạnh
Trang 33 Đ ầ u tư trái chi ề u
Nhiềunhàđầutưthànhcôngđãtạorađượcnhữngtàisản
kếchxùnhờđầutưtáobạo: Đingượclạisuynghĩcủa
đámđông
– Ví d ụ , khi c ổ phi ế u đ ả m b ả o l ợ i nhu ậ n t ạ m th ờ i không đư ợ c
ưa chu ộ ng, à giá gi ả m do thu nh ậ p quý này th ấ p hơn m ứ c th ị
trư ờ ng d ự đoán c c nhà đ ầ u tư táo b ạ o v ẫ n tin tư ở ng vào giá
tr ị c ủ a chúng và d ũ ng c ả m đ ứ ng ra mua
– Tương t ự , ế u c ổ phi ế u đ ộ t ng ộ t tăng v ọ t do c ầ u mua đ ố i v ớ i
lo ạ i c ổ phi ế u tăng, nhà đ ầ u tư trái chi ề u s ẽ bán ra
Làmtheođámđôngcónhữngrủironhấtđịnh, àđóng
vaitròmộtnhàđầutưtráichiềucũnghàmẩnnhữngrủi
ro Cónhữnglúcmộtsốcổphiếugiảmgiá mạnhmàrấtí
khảnăngchúngsẽtăngtrởlạitrongmộtthờigianngắn
nh
đầ ầ u tư
ph
ph ầ n l ớ n các nhà đ ầ u tư
Có nhi ề u ngư ờ i đã ki ế m l ợ i r ấ t nhi ề u nh ờ mua
Trang 45 S ự h ấ p d ẫ n c ủ a các Qu ỹ h ỗ
tương (mutual fund)
L ợ i đi ể m:
– Các nhàquản lý quỹlànhững người chuyên nghiệp;
– Danh mục đầu tư cóđượcsự đa dạng lớn;
– Ngoàira, trongdàihạn, nhờcóchi phíthấphơn, những
quỹindex nàyđemlạil ợ i nhu ậ n cho nhà đ ầ u tư cao
hơn
gi ả m
Trang 5Nh ấ n m ạ nh xu hư ớ ng dài h ạ n
Đ ố i v ớ i đa s ố ngư ờ i, nh ữ ng xu hư ớ ng dài h ạ n có t ầ m quan tr ọ ng hơn
c ả V ớ i cách làm này, nhà đ ầ u tư ít quan tâm đ ế n nh ữ ng dao đ ộ ng
hàng ngày ho ặ c hàng tháng c ủ a giá ch ứ ng khoán M ộ t s ố c ổ phi ế u có
th ể đư ợ c n ắ m gi ữ trong nhi ề u năm, m ặ c cho nh ữ ng bi ế n đ ộ ng thăng
trầm theo chu kỳ, nếu như nhà đầu tư kỳ vọng sự tăng giá trong tương
lai Tuy nhiên, nhìn chung, khái ni ệ m này c ũ ng đòi h ỏ i ph ả i tìm ki ế m
l ợ i ích t ừ nh ữ ng thay đ ổ i chu k ỳ và b ấ t thư ờ ng c ủ a n ề n kinh t ế và c ủ a
th ị trư ờ ng ch ứ ng khoán
Xét ở c ấ p đ ộ c ụ th ể , nhà đ ầ u tư c ầ n l ự a ch ọ n m ộ t qu ỹ h ỗ tương
và/ho ặ c m ộ t nhóm c c c ổ phi ế u riêng l ẻ v ớ i nh ữ ng đ ặ c đi ể m thu ậ n
lợi
Theo dõi c c l ự a ch ọ n và đánh giá li ệ u nh ữ ng đi ề u ki ệ n lúc đ ầ u làm
nên s ự h ấ p d ẫ n c ủ a kho ả n đ ầ u tư li ệ u có còn ti ế p t ụ c kéo dài trong
tương lai hay không N ế u nh ữ ng nhân t ố này thay đ ổ i, có l ẽ đã đ ế n lúc
ph ả i bán nh ữ ng c ổ phi ế u đ
Nh ữ ng y ế u t ố quan tr ọ ng c ầ n chú ý khi quy ế t đ ị nh gi ữ l ạ i m ộ t kho ả n
đ ầ u tư trong lúc c ổ phi ế u đang r ớ t giá bao g ồ m:
– m ứ c đ ộ tin tư ở ng c ủ a b ạ n vào đ ộ i ng ũ đi ề u hành công ty,
– s ứ c m ạ nh tài chính c ủ a công ty,
– thương hi ệ u s ả n ph ẩ m và công ngh ệ c ủ a công ty.
(dollar cost averaging)
Trongc chtiếpcậndàihạn mộttrongnhữnghệthống
đầutưcổphiếuđơngiảnvàthiếtthựcnhấtlàbìnhquân
hóachi phí
Kếhoạchtiếtkiệmcó hệthốngnàyphùhợpmộtc chlý
tưởngđốivớinhữngc nhân cóthunhậpổnđịnhvàcóthể
đầutưmộtkhoảntiềncốđịnhđềuđặntrongmộtthời
giannhấtđịnh
Cáchbìnhquânh a chi phítránhđượcbiên độ mắc lỗi cao
khi cốgắngmuavàbánchứngkhoántheonhữngbiến
độngcủathịtrường
Nhữngngườithamgiavào c cchươngtrìnhđầutư vớitiền
đónghàngthángtríchtừlươngđể muachứngkhoánlà
nhữngngườisửdụngkỹthuậtnày
Trang 6C ổ ph ầ n ưu đãi
Cổphầnưuđãi(khôngphảitấtcảc ccôngtyđềucó) cho
phépcổđôngđượcnhậnmộtkhoảncổ tức cố địnhtrướckhi
côngtychi trảcổtứcchocổđôngcổphầnphổthông Những
ngườinắmgiữcổphầnưuđãicũngđượcưutiênquyềnđòi
chi trảkhimộtcôngtythanhlýtàisản
Mộtsốcổphầnưuđãicóthểđượcchuyểnđổithànhcổphần
phổthôngvớitỉlệchuyểnđổiđãđượcxá định
Haiyếutốảnhhưởngđếngiátrịcủamộtcổphầnưuđãi:
mứcgiákhin đượcchuyểnthànhcổphầnphổthôngvàmức
độchi trảcổtứccốđịnh
Thôngthường, cổphầnưuđãichịunhữngdaođộnggiánhỏ
hơncổphầnphổthông, nênrủirocủachúngcũngí hơn Tuy
nhiên, cổphầnphổthôngchophéptốiđah asựthamgiacủa
nhàđầutưvàosựtăngtrưởngtrongtươnglaicủamộtcôngty
Hãynắmvữngmụctiêuvàmức độ chịu đựng rủi rocủabạn
vàsuyxétxemliệunhữngđiềunàycóphùhợpvớinhaukhông
Mộtkhiđãxá địnhphùhợp hãykiênđịnhsửdụngchúng
trongmộtc chtiếpcậnđầutưcủamình
Đa dạng hó c cloại àisảnkhá nhauvàtrongtừngloại ài
sảnkhilựachọnđầutư
Phân biệt giữa một công ty v cổ phiếu của nó Cónhững
côngtyđượcquảntrịcựctốtvàcổphiếucủan đã phản ánh
đầy đủtnhhìnhkinhdoanhthựctạicũngnhưtiềmnăngphát
triểntrongtươnglai
Hãyluônghinhớvềtầmquantrọngcủalãi suất,vàsựx i
mònmàlạmphátcóthểgâyrađốivớinhữngthunhậptương
lai
Trang 7Những lời khuyên đầu tư
Chúý vềmứcđộảnhhưởngcủaphí v thuếđếnkếtquảđầu
tưcủabạn
Ghi chép cẩn thận vềc c khoản đầu tư; theodõivàđánh giá
thực trạngcủac ckhoảnđầutư Nếumụctiêu, mứcđộchấp
nhậnrủiro, hoặcnhữngđiềukiệnbênngoàithayđổinhiều
hãyđánhgiálạic ckhoảnđầutưcủabạn Nếubạnmuac c
cổphiếuriênglẻcủatừngcôngty, việcxâydựngc cmụctiêu
vềgiá(cóthểthayđổi) cóthểlàmộtđiềuhữuích
Cốgắngdự đoán thay vì đợi phản ứng một cách thụ động
những thay đổi của thị trườngtrongquátrìnhbạnraquyết
địnhđầutư
Rútranhữngbàihọckinhnghiệmtừsailầm
Tìmhiểuvàtheodõinhững thông tin về tình hình kinh tế v
các nhân tố khácảnhhưởngđếnc ckhoảnđầutưcủabạn
Họcc chnghinhờnhữngtin đồnvànhữngtràolưu
Đ ừ ng đ ầ u tư khi b ạ n chưahi ể u rõho ặ c còn c ả m th ấ y vư ớ ng m ắ c
Đ ừ ng k ỳ v ọ ng quá nhi ề u trong th ờ i gian ng ắ n Hãy kiên nh ẫ n Thậ m
chí n ế u b ạ n đã phát hi ệ n ra m ộ t c ổ phi ế u đang b ị đánh giá th ấ p giá
c ủ a n v ẫ n chưa ch ắ c tăng cho đ ế n khi nh ữ ng ngư ờ i khá có cùng ý
ki ế n v ớ i b ạ n
Đ ừ ng t ự trói mình v o m ộ t c ổ phi ế u nà đób ở i vì b ạ n không ch ấ p
nh ậ n kho ả n l ỗ ho ặ c vì không s ẵ n sàng th ừ a nh ậ n t nh th ế đã thay đ ổ i
B ạ n có th ể c ả i thi ệ n t nh hình c ủ a danh m ụ c đ ầ u tư n ế u ch ấ p nh ậ n sai
l ầ m và thay đ ổ i phương án đ ầ u tư v ớ i s ố ti ề n còn l ạ i
Đ ừ ng quá ham l ợ i nhu ậ n Cổ phi ế u tăng giá không có ngh ĩ a là n s ẽ
mãi như th ế B ạ n c ầ n đ ặ t racác m ứ c giá m ụ c tiêuđ ố i v ớ i c c kho ả n
đ ầ u tư Cho d b ạ n không bán khi giá th ị trư ờ ng đã ch ạ m đ ế n ngư ỡ ng
đã đ ặ t ra, ạ n c ầ n đánh giá l ạ i m ứ c đ ộ h ấ p d ẫ n và quy ế t đ ị nh li ệ u có
nên đ ặ t ra m ộ t ngư ỡ ng giá m ụ c tiêu khá hay không
Trang 8 Bình t ĩ nh,