Bài giảng sinh lý động vật chương 4 sinh lý tiêu hóa

Các giai đoạn của quá trình tiêu hóa thức ăn... Tiêu hóa cơ học Tiêu hóa hóa học Tiêu hóa thức ăn ở miệng Cắn, xé, nhai nghiền, nhào trộn với nước bọt Phản xạ nuốt + Phản xạ tùy ý + Phả

1 Tiêu hóa nội bào

2 Túi tiêu hóa: miệng = hậu môn

3 Ống tiêu hóa: miệng  hậu môn

Tiến hóa hệ

tiêu hóa

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

1 Ý nghĩa và quá trình phát triển của hệ tiêu hoá

Tiêu hóa ngoại bào

Tiêu hóa nội bào

Tiêu hóa ngoại bào

Túi tiêu hóa

Ống tiêu hóa: miệng  hậu môn

Ống tiêu hóa: miệng  hậu môn

Ống tiêu hóa + tuyến tiêu hóa

Crop shapes from various species of bird

Dạ dày đơn + Dạ dày bốn ngăn

Ống tiêu hóa ở người

Các giai đoạn của quá trình tiêu hóa thức ăn

Cấu tạo

1 Tiêu hoá thức ăn ở miệng và thực quản

Bộ răng và loại thức ăn

công thức răng

Lưỡi

Gai vị giác

Các tuyến nước bọt

Tiêu hóa

cơ học

Tiêu hóa hóa học

Tiêu hóa thức

ăn ở miệng

Cắn, xé, nhai nghiền, nhào trộn với nước bọt

Phản xạ nuốt

+ Phản

xạ tùy ý

+ Phản

xạ tự động

Tuyến nước bọt

Nước bọt + tiêu hóa

Điều hòa tiết nước

Quá trình tiêu hóa ăn ở miệng

Chủ yếu do răng đảm nhiệm Răng làm nhiệm vụ cắt, xé, nghiền thức ăn Cùng với sự hỗ trợ của cơ nhai và lưỡi Lưỡi và má làm nhiệm vụ nhào trộn thức ăn đều với nước bọt Cuối cùng thức ăn trở thành những viên nhỏ, trơn, rơi xuống hầu để thực hiện phản xạ nuốt

Nhai và nuốt là các phản xạ nửa tự động được thực hiện qua các phản xạ không điều kiện (tự động) và một phần theo ý muốn (chủ động)

- Phản xạ nhai xuất hiện khi có thức ăn vào miệng, các thụ quan ở niêm mạc miệng, lưỡi gửi xung hướng tâm về trung ương qua dây số V, IX Trung khu nhai ở hành tuỷ và vỏ não Các xung ly tâm đi theo nhánh vận động số V, IX, VII

+ Giai đoạn miệng: sau khi thức ăn được nhai, trộn đều với nước bọt và viên lại trên mặt lưỡi

sẽ được lưỡi thụt lại, đưa về phía sau Đây là giai đoạn phản xạ tuỳ ý

+ Giai đoạn hầu: là phản xạ tự động Viên thức ăn chạm vào thành hầu, kích thích các thụ quan ở đây, xung hướng tâm chạy về trung ương theo các dây số V, nhánh dây số IX và số X

Về trung khu phản xạ nuốt ở hành tuỷ và các phần khác của não bộ cho đến vỏ não Các xung

ly tâm theo nhánh vận động của dây số V (mở màn hầu), số IX (cử động cơ hầu), số X (cử động nhu động thực quản), số XII (cử động cơ lưỡi)

+ Giai đoạn tiếp theo là các cử động nhu động của thực quản đẩy viên thức ăn xuống dạ dày

Tiêu hoá cơ học ở miệng

Nuốt thức ăn

Tiêu hoá hoá học ở miệng do enzym trong nước bọt thực hiện Tiêu hoá hoá học ở miệng là phụ do nước bọt chỉ có 1 enzim duy nhất là amylase (ptyalin), nên protein, lipid chưa được phân giải, chỉ có glucid được phân giải đến giai đoạn đường kép là chủ yếu (dextrin).

Nước bọt trong miệng là do các tuyến nhỏ trong niêm mạc miệng và 3 đôi tuyến dưới hàm, dưới lưỡi và mang tai tiết ra đổ vào

Ở người, trong 24 giờ, tiết khoảng 1500ml nước bọt Nước bọt là dịch trong màu trắng đục và nhầy; pH trung tính: khoảng 7 Nước chiếm 98%, 2% là chất hữu cơ và vô cơ Chất hữu

cơ gồm enzym amylase và chất nhầy Chất vô cơ gồm các muối Na, K, Ca, phosphat, bicarbonat Khi pH tăng, các muối calci carbonat và phosphat sẽ kết tủa thành cao chân răng Ngoài ra, trong nước bọt còn có enzym lyzozym có tác dụng khử trùng

Các phản xạ tiết nước bọt không điều kiện xuất hiện khi thụ quan ở niêm mạc miệng được kích thích

Tiêu hoá hoá học ở miệng

2 Tiêu hoá thức ăn ở dạ dày

Cấu tạo dạ dày (đơn)

Dạ lá sách

Dạ múi khế

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

Ống tiêu

hóa

Dạ cỏ

Dạ tổ ong

Dạ lá sách

Đặc điểm Chức

năng

Đặc điểm

Chức năng

Lên men CC

nhiệt

Ợ

Thải khí Nhai lại

T.Ăn rắn + chưa nghiền nhỏ  dạ cỏ T.ĂN loãng + nhỏ  dạ lá sách

Chức năng

Ép các tiểu phần T.ĂNHấp thu nước + M.khoáng + VTM

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

Chức năng tiêu hoá của dạ dày

1 Dạ dày có chức năng chứa đựng thức ăn

2 Tiêu hoá cơ học ở dạ dày: Phần tâm vị

Phần thân và hạ vị Phần lỗ môn vị

3 Tiêu hoá hoá học ở dạ dày

-Cấu tạo tuyến vị và sự tiết dịch vị

-Điều hoà tiết dịch vị do thần kinh

và thể dịch

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

3 Tiêu hoá thức ăn ở ruột non Cấu tạo ruột non

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

Cử động nhuđộng

Cử độngnhu động

Tiêu hóa TĂ

T.H cơ h ọc

T.H hóa học

Điều hoà cử động của ruột non

Tuyến tụy

T.Pdịch t

Dịch tụy

Dịch mật

Điều hoà tiết d ịch t

ụy

Sự tiết dịch

mậtT.P dịch mậ

t

Vai trò của dịch mật

Điều hoà tiết dịch tụy

Điều hoà tiết dịch tụy

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

Tiêu hoá hoá học ở ruột non

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

Sự hấp thụ

ở ruột non

Cấu tạo lông ruột

Cơ chế hấp thụ

Điều hòa

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

5 Sự tiêu hoá ở ruột già

Cấu tạo

Sự co bóp của ruột già

Hệ vi sinh vật của ruột

già

Dịch ruột già

Sự hấp thu ở ruột già

CHƯƠNG 4 SINH LÝ TIÊU HOÁ

6 Sự tạo phân và thải phân

-Sự tạo phân

-Sự thải phân