Bài giảng phân tích tài chính doanh nghiệp chương 2 phân tích tình hình và kết quả kinh doanh

‹ Các chỉ tiêu chủ yêu trong BCKQKD 1.Tống doanh thu ban hang va CCDV Là tổng giá trị ban đầu của khối lượng sản phâm, hàng hóa và dịch vụ doanh nghiệp đã ban được trong kỷ, khong phân

BAI GIANG PHAN TICH TAI CHINH

DOANH NGHIEP

Chương 2 PHAN TICH TINH HINH VA KET QUA

KINH DOANH

NOI DUNG

1 Muc dich phan tich

2 Bao cao két qua kinh doanh

3 Phan tich khai quat két qua kinh doanh

4 Phân tích chỉ tiêu doanh thu thuân

5 Phan tich loi nhuan gop tw ban hang

6 Phân tích lợi nhuận thuan từ bán hàng

f.Phần tích lợi nhuận hoạt động (EBIT)

8 Phân tích lợi nhuận sau thuế

1 Muc dich phan tich:

Phan tich két qua kinh doanh nham giai dap cac

cau hoi sau:

Doanh thu ban hang cua doanh nghiép dang tang,

On dinh hay sut giam?

Sự biên động doanh thu do lượng hay do giá?

Thị phân của DN đang mở rộng hay bị thu hẹp?

Lợi nhuận của DN có được cải thiện hay không?

Lợi nhuận tạo ra có đủ đề trả lãi vay cho chủ nợ

hay khong?

Chính sách phân phối của DN có hợp lý không?

2 Bao cao két qua kinh doanh

Báo cáo kết quả kinh doanh là báo cáo tài chính tông hợp phản ánh tông quát tình hình và kết quả hoạt động

kinh doanh của doanh nghiệp trong

một thời kỳ nhất định ( quý và năm).

Tổng doanh thu 25.000 30.000 1335.000 Các khoản giảm trừ 2.000 2.500 2.000

1 Doanh thu thuần 23.000 |27.500 31.000

2 Giá vỗn hàng bán 15.300 19.100 22.000

3 Loi nhuan gop 7.700 8.400 9.000

4.Doanh thu TC 340 230 210

9 Chi phí tài chính 780 750 650

Trong đó : Lãi vay 580 640 710

6.Chi phi ban hang 2.650 2.450 2.980

7 Chi phi quan ly 2.000 2.150 2.180

8.Loinhuanthuan KD 2610 {3.280 3.200

9 Loi nhuan khac -200 100 630

Báo cáo kết quả kinh doanh công ty ABC

° Sự hình thành lợi nhuận của doanh nghiệp

‹ Các chỉ tiêu chủ yêu trong BCKQKD

1.Tống doanh thu ban hang va CCDV

Là tổng giá trị ban đầu của khối lượng

sản phâm, hàng hóa và dịch vụ doanh nghiệp đã ban được trong kỷ, khong phân biệt đã thu tiên hay chưa

Tong DT= E(SL tiêu thụ x Đơn giá SP)

Chú ý : Cần phân biệt sự khác nhau

doanh thu bán hàng với tiên thu bán hàng

¢ 2 Cac khoan giam tru :

Là các khoản phải trừ khỏi tông doanh

thu đề xác định doanh thu thực sự được hưởng của doanh nghiệp :

Gôm :

° Chiết khâu thương mại

°ồ Giảm giá hàng bán

°ồ Giá trị hàng đã bán bị trả lại

- Thuê TTĐB, thuê xuất khâu và VAT phải

nộp theo phương pháp trực tiep

3 Doanh thu thuần từ bán hàng và cung

cap dịch vụ

Là phân còn lại của tổng doanh thu sau

khi đã trừ đi các khoản giảm trừ Đây là thu nhập bán hàng mà doanh nghiệp thực sự được hưởng

DT thuan = Tong DT —- CK giảm trừ

DT thuan = £(SLtiéu thu x Don gia thuan)

4 Giá vôn hàng bán ra

(Cost of Good Sold — COGS))

La tong giá mua va chi phi mua hàng (

DN thuong mai), tong gia thanh SX cua khối lượng sản phẩm, hàng hóa đã tiêu

thụ trong ky ( DNSX)

GVHB = 2( SL tiéu thu x GTSX don vi sp)

Giá vốn hàng bán thực chất là tống mức

chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra đề

sản xuất số lượng sản phẩm tiêu thụ.

5 Loi nhuan gop tu BH va CCDV ( Gross —

Profit)

LN gop = 2 (SL tiéu thu x LN gop don vi) (2)

LN gop = DT thuan x Ti suat LN gdp (3)

Tỷ suất LN gộp = LB gộp/ DT thuân

Tỷ suất Ln gộp cho biết mức lợi nhuận gộp

kiêm được từ 100 đồng doanh thu và phụ

¢ 6 Chi phi ban hang

¢ Chi phi ban hàng là các chỉ phí phát sinh

trong quá trình bán hàng và tiếp thị : CP vận

chuyên bốc dỡ, lương của nhân viên BH và tiếp thị,CP quảng cáo, khuyên mãi, hoa hông

trả cho đại lý tiêu thụ,CP mở hội nghị KH

* Chi phi ban hang phan ánh trên báo cáo kết

quả kinh doanh là tổng mức chỉ phí bán hàng phân bồ cho khối lượng sp, hàng hóa tiêu

thụ trong kỳ báo cáo, bao gồm cả chỉ phí bán

hang phat sinh trong ky phan b6 cho hang

hoa tiéu thu trong ky va chi phi phat sinh ky

trước phân bố cho kỳ này

7 Chi phi quan ly, hanh chinh

¢ Chi phi quan lý hành chính là những khoản chi phi dé duy trì bộ máy quản lý

và hành chính của doanh nghiệp

° Chi phí quản lý hành chính trên báo cáo kết quả kinh doanh là tông mức chì phí quản lý phân bố cho khối lượng Sp, hàng hóa tiéu thu trong ky bao cao

* Chi phi quản lý thuộc về chi phi bat

bién, do vay khi quy mo doanh thu tang muc chi phi quan lý trén 100 dong doanh thu sé giam

8 Lợi nhuận bán hàng và cung cấp dịch vụ

°ồ Là lợi nhuận thu được do tiêu thụ sản phẩm,

hàng hóa và cung cập dịch vụ thuộc chức nang kinh doanh chính của doanh nghiệp

LN BH = DTT- GVHB-CPBH - CP QL

LNBH Nam N = 31.000- 22.000 - 2.980 - 2180 =

= 3.840

- LN ban hang có thê được gọi với các tên khác

như : Lợi nhuận hoạt động kinh doanh chính,

LN tiêu thụ.

9 Loi nhuan tw hoat dong tai chinh

¢ Loi nhuan tai chinh la loi nhuan thu

được từ các hoạt động đâu tư tài chính

như : cho vay, đâu tư chứng khoán,

gop von liên doanh, cho thuê tài sản,

kinh doanh ngoại tệ, chênh lệch ty giá

LN tài chính = DT tai chinh — CP tai chinh LNTC nam N = 210 - 850 = - 640

9 Loi nhuan tw hoat dong tai chinh

¢ Chú ý trong CP tài chính bao gôm cả lãi vay, do vậy nêu DN vay nợ nhiều với lãi suất cao thì LN tài chính sẽ âm ( lỗ giả)

LNTC trước lãi năm N = 210 - 140 = 70

10 Loi nhuan khac

Loi nhuan khac la cac khoan loi nhuan thu được từ các hoạt động khác biệt với hoạt động thông thường (bât thường) như : Lợi nhuận từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ; Các khoản tiền phạt, tiên bôi thường được hưởng; Thu hôi các khoản nợ phải thu đã xóa no; Các khoản phải tra không tìm được chủ no’

LN khác = Thu nhập khác — CP khac

11 Lợi nhuận trước thuê và lãi vay (EBIT)

Là lợi nhuận chưa trừ lãi vay và thuê thu

11 Lợi nhuận trước thuê và lãi vay (EBIT)

EBIT nam N = 3.840 +70 +630 = 4.540

Hay

EBIT = 3.830 + 710 = 4.540

¢ EBIT khong phụ thuộc vào mức độ sử dụng

nợ vay của doanh nghiệp và chính sách thuê thu nhập của nhà nước

¢ EBIT là lợi nhuận doanh nghiệp tạo ra cho nên kinh tế và được phân chia cho 3 nhóm :

chủ nợ, nhà nước và chủ sở hữu doanh

nghiệp

°ồ EBIT là cơ sở đánh giá khả năng trả lãi của doanh nghiệp.

12 Tong loi nhuan truc thué

La toan bo cac khoan loi nhuan thu

được trong kỳ, chưa trừ thuê thu nhập

13 Lợi nhuận sau thuê

(Earning After Tax - EAT)

La phan con lại của lợi nhuận trước thuê sau khi đã trừ số thuê thu nhập doanh nghiệp phải nộp Đây là phân lợi nhuận thuộc về chủ sở hữu doanh

nghiệp

LN sau thuê = LN trước thuê - Thuê TNDN

13 Lợi nhuận sau thuê

3.Danh gia khai quat két qua kinh doanh

3.1 Phwong phap phan tich

Sử dụng phương pháp so sánh theo các cách sau :

- So sanh so liéu ky nay với kỳ trước ở tất cả các chỉ tiêu chủ yêu dé đánh giá

xu hướng vận động của các chỉ tiêu :

* Mức tăng, giảm = Chỉ tiêu kỳ này — Chi tiêu ky trước

* Tỷ lệ tăng giảm = Mức tăng giảm/ CT kỳ trƯỚC

3.1 Phwong phap phan tich

- So sánh tốc độ tăng, giảm của các chỉ

tiêu chỉ phí và lợi nhuận với tốc do tang giảm của doanh thu thuần

- SO Sánh chỉ phí và lợi nhuận trên 100

đồng doanh thu kỳ này với kỳ trước đề đánh giá trình độ kiểm soát chỉ phí của

doanh nghiệp

6 LN ban hang (3-4-5) 3.050 | 3.800 | 3.840

7 Doanh thu tai chinh 340 230 210

8 CP tai chinh khong lãi 200 110 140

Vi du : Phan tich khai quat két qua kinh doanh

cua cong ty ABC

1.Doanh thu thuân |+19,6% |+12,7% |100 |100 100

2 Gia v6n hang ban | 24,8% |15,2% |66.52 |69.45 |70.97

3.Lợi nhuận gop 9.1% 7,1% 33.48 |30.55 |29.03

4 CP ban hang -7,6% |216% |11.52 |8.91 |9.61

5 CP quan ly HC 7,5% 1,4% 8.7 7.82 |7.03

6 LN ban hang 24.6% |1,1% 13.26 |13.82 | 12.39

7 DT tai chinh - 32.4% |-8.7% |1.48 |0.84 |0.68

6.CPTC không lãi |-45% |27.3% |087 |0.4 40.45

9.LNTC trướclãi |-143% |-41.7% |0.61 |0.44 |0.23 10.LN khác - 530% |-0,87 |0.36 |2.03

11 EBIT 34.4% |129% |13.0 |14.62 |14.65 12.Lãi vay 103% |109% |252 |2.33 |2.29 13.LNtrước thuế |40.2% |13.3% |10.48 |12.29 |12.35

14 Thuê TNDN 371% |15.4% |3.0 |3.44 |3.52

16 LN sau thuê 415% |12,5% |7.48 |8.85 |8.83

¢ Nhan xet :

1 Doanh thu thuân từ bán hàng tăng

khá nhanh 19.6% ở năm N-1 và 12.7% ở

năm N Đây là kết quả tốt chứng tỏ hoạt

động tiêu thụ và sản xuất của ABC

đang tiên triên thuận lợi

‹ Cân lưu ý:

- Tốc độ tăng trưởng đang chậm lại

- Cân làm rõ doanh thu tăng do lượng

hay do gia ban tang?

‹ồ 2, Lợi nhuận gộp tăng chậm hơn tốc độ tăng

của doanh thu : Năm N-1 Lợi nhuận gộp tăng 9.1% trong khi DT tang toi 19.6%, Nam N la

7.1% va 12.7% Lợi nhuận gộp trên 100 đồng

doanh thu giảm liên tục từ 33,48 đồng xuống

30.55 và năm N chỉ còn 29,03 đồng Nguyên nhân do giá vốn hàng bán tăng quá nhanh vượt quá tốc độ tăng của doanh thu Mức chỉ

phí sản xuất trên 100 đồng doanh thu tăng từ 66.52 đồng lên 69.45 đồng và năm N là 70,97 đồng, nguyên nhân có thể do : Giá thành tăng, giá bán giảm hoặc tốc độ tăng giá bán chậm

hơn tốc độ tăng giá thành sx

3 Chi phi ban hang giam nhe o& nam N-1 ( 7 6?) nhưng tăng mạnh trong nam N gập gân 2 lân tốc độ tăng doanh thu ( 21,6% so với 12 7%), làm cho chi phí bán hàng trên 100 đông doanh thu tang

tu 8.91 đồng ở năm N - 1 lên tới 9,61 đồng ở năm N Nguyên nhân có thể do:

- Áp lực cạnh tranh

- Mở thêm các thị trường mới

- Đưa sản phẩm mới ra thị trường

4 Chi phi quan ly, hanh chinh tang

chậm hơn tốc độ tăng cua doanh thu : Năm N-1 là 7.5% so với 19.6%, năm N là

1.4% so với 12.7%, nhờ vậy chỉ phí

quản lý trên 100 đồng doanh thu giảm liên tục từ 8.7 đồng ở năm N-2 xuống còn 7.82 đồng năm N-1 và năm N chỉ con 7.03 dong Day là điêu bình thường

vi chi phi quan lý là định phí

9 Lợi nhuận bán hàng tăng khá ở năm N-1: + 24.6% cao hơn tốc độ tăng doanh thu (19 6%), nhưng tăng không đáng kê

ở năm N : + 1.1 %, thập hơn nhiêu tốc

độ tăng của doanh thu (12.7%) Như vậy

sự tang trưởng doanh thu ở năm N không giúp doanh nghiệp gia tăng lợi nhuận với tốc độ tương ứng

Nguyên nhân do :

Giá vốn hàng bán và chi phi ban hang nam N tang vuot qua toc d6 tang doanh thu

* Nam N-1, LN ban hang tang nhanh va cao

hon toc do tang doanh thu

ban hang

/ 7.6%

Nguyên nhân do cp bán hàng giảm 7,6% và

Cp quản lý tăng chậm hơn doanh thu bán hàng

¢ Nam N, LN ban hang tang cham hon doanh

15.2%

12.7%

Nguyén nhan do GVHB va CPBH tang

cao hơn tốc độ tăng doanh thu

6 Lợi nhuận trước lãi của hoạt động tài chính giảm liên tục : năm N-1 giảm 14.3%

năm N giảm 41.7%, nguyên nhân chủ yêu

do doanh thu tài chính năm N sụt giảm 8.7% nhưng chi phí tài chính táng tới 27.3%

°ồ Nếu tính cả lãi vay vào chỉ phí tài chính

thì hoạt động đâu tư tài chính các năm

đều lỗ và mức lỗ tăng dân qua các năm :

năm N-2 lỗ 440 triệu, N-1 lỗ 520 triệu và

năm N lỗ 640 triệu, nguyên nhân do lãi

vay lớn và tăng

7 Loi nhuan khac cua ABC tang manh,

nam N-2 16 200 triéu dong, nhung N-1

lời 100 và năm N lời 630 triệu đồng, gấp

6,3 lân năm N-1 Lợi nhuận khác cao

và tăng chưa hắn là kết qua tốt của

ABC, tuy vậy nhờ có khoản lợi nhuận này mà lợi nhuận hoạt động (EBIT) và

lợi nhuận sau thuê của ABC năm N

được cải thiện hon năm N-1

8 Lợi nhuận trước thuê và lãi vay ( EBIT)

tăng khá nhanh ở năm N-1 : 34,5% và tăng chậm hơn ở năm N: 12,9%

EBIT nam N

EBIT nam N tang cham hon nam N-1 +530

do LNBH tang cham (1.1%) va LNTC

trước lãi sụt giảm mạnh (41.7%) Tuy vay

tốc độ tăng EBIT vẫn cao hon tốc độ

tăng doanh thu (12.7%) va LNBH (1.1%)

do LN khac tang manh (530%)

0

+12.9% 1.4%

- 41.7%

* Tong loi nhuan trước thué (EBT) tang kha

nhanh ở năm N-1: + 40.3% và tăng chậm hơn

ở năm N : +13,3% Nguyên nhân chủ yêu do

lợi nhuận bán hàng tăng chậm và lợi nhuận

tài chính trước lãi sụt giảm mạnh làm tốc độ

tăng EBIT năm N thấp hơn năm N-1 ( 12.9%

so 34.5%)

‹ồ So với tốc độ tăng EBIT tốc độ tăng EBT cua

2 năm đều cao hơn, năm N-1 là 40.3% so với

34.5% nguyên nhân do tốc độ tăng lãi vay

chậm hơn tốc độ tăng EBIT

9 Lợi nhuận sau thuê tăng mạnh trong

năm N-1 ( 41.5%), nhưng táng cham hơn trong nam N (12.5%) Nguyên

nhân do giá vốn hang ban va chi phi

ban hang tang qua nhanh lam loi nhuan

ban hang tăng không đáng kế (1,1%)

Nếu lợi nhuận khác không tăng (530%) thì lợi nhuận sau thuế sẽ tăng với tỷ lệ thập hơn Do vậy sự gia tăng của lợi

nhuận sau thuế chưa hẳn là kết quả tốt

¢ Tom lal:

¢ Doanh thu va lợi nhuận tăng trưởng nhanh ở năm N- 1, nhưng cham lai dang

kế ở năm N day là xu hướng không tốt

° Lợi nhuận hoạt động kinh doanh chính

tăng không đáng kê ở năm N (1,1%), nhưng EBIT, EBT và EAT vẫn tăng trưởng khá và cao hơn tốc độ tăng doanh thu, nguyên nhân chủ yêu do lợi nhuận khác tăng mạnh Day cung

không phải là kết quả tốt vì lợi nhuận

khác không ồn định

4 Phân tích chỉ tiêu doanh thu bán hàng

1 Mục đích phân tích :

Phân tích chỉ tiêu doanh thu nhằm giải

đáp các câu hỏi sau:

- Doanh thu của doanh nghiệp cao hay thập và biên động theo hướng nào?

- Sự biên động doanh thu là do tác động của lượng bán hay giá bán

2 Phương pháp phân tích :

Phương pháp so sánh

Phương pháp chênh lệch

Phương pháp chỉ số

¢ Các nhân tô tác động tới doanh thu :

¢ Doanh thu = 2 (SLTT * Don gia sp)

Q=2 (axb )

2 nhân tô tác động :

- Sản lượng tiêu thụ (a)

- Gia ban don vi (b)

Vi du: phan tich doanh thu cua cong ty ABC