Bài giảng quản trị tài chính chương 1 TS hồ viết tiến

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính Các chủ đề thuyết trình 1/ Thị trường trái phiếu Bond Market 2/ Thị trường cổ phiếu Equity Market 3/ Thị trường hối đoái Foreign Exchange Mar

CHƯƠNG 1 :

TỔNG QUAN VỀ THN TRƯỜNG TÀI CHÍNH

Giảng viên : TS Hồ Viết Tiến Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí MInh

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Nội dung :

1/ Nhập môn

2/ Thị trường trái phiếu

3/ Thị trường cổ phiếu

4/ Quyền mua cổ phiếu

5/ Quỹ đầu tư chứng khoán

6/ Thị trường quyền chọn

7/ Thị trường giao sau

8/ Giao dịch

8/ Phân tích đầu tư

9/ Khái niệm về quản lý danh mục đầu tư

Tài liệu tham khảo:

Bodie, Z., A Kane, A J Marcus, 1999, Investment, 4th Edition, Irwin

McGraw-Hill Edition, USA.

Reilly, F K., K C Brown, 2003, Investment Analysis and Portfolio

Management, 7th Edition, Thomson South-Western Edition, USA.

Maginn, J L., D L Tuttle, D W McLeavey, J.E Pinto, 2007, Managing

Investment Portfolio, a Dynamic Process, 3rd Edition, CFA Investment Series,

John Wiley and Sons Inc Edition, USA

Teweles R J., E.S Bradley, 1998, The Stock Market, 7e Edition, Ed Wiley

Edition, USA

Frank, J Fabozzi, Franco Modigliani, Michael G Ferri, 1998, Foundations of

financial markets and institutions, 2d edition, Prentice-Hall Edition, New York,

USA

Fischer, D E., R J Jordan, 1995, Security Analysis and Porfolio Management,

Prentice Hall International, Inc., USA

Downes, J và J E Goodman, 2003, Dictionary of Finance and Investment, 6th ed.,

Barons Edition, N.Y., USA

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Các chủ đề thuyết trình

1/ Thị trường trái phiếu (Bond Market)

2/ Thị trường cổ phiếu (Equity Market)

3/ Thị trường hối đoái (Foreign Exchange Market)

4/ Thị trường nguyên liệu (Commodities Market)

5/ Thị trường vàng – bạc (Bullion Market)

6/ Thị trường phái sinh (Derivatives Market)

7/ Xu hướng thị trường tài chính - châu Âu và Hoa Kỳ (Financial Market

Trends– Europe versus US)

8/ Thị trường quỹ tương hỗ (Pension Market)

9/ Dòng vốn vào thị trường mới nổi (External Finance for Emerging

markets)

Nội dung chương 1:

1 Vai trò của thị trường tài chính

2 Hàng hóa giao dịch trên thị trường tài chính

3 Các bên tham gia thị trường

4 Các loại thị trường

5 Tổng quan về các thị trường trên thế giới

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

1 Vai trò của thị trường tài chính

a) Khái niệm về thị trường tài chính

Các bên tham gia thị trường tài chính

1 Cung tiền – cầu CK

a) Nhà đầu tư cá nhân

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

1 Vai trò của thị trường tài chính

b) Đối với nhà đầu tư

 Đa dạng hóa đầu tư dễ dàng (so sánh với đầu tư trực

tiếp)

 Suất sinh lợi tương đối cao trong dài hạn (so sánh

với lãi suất tiết kiệm)

 Giảm thiểu rủi ro

 Tính thanh khoản cao (từ T+5 đến T+0) (so sánh với

đầu tư trực tiếp).

 Giá trị cầm cố

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

c) Vai trò đối với doanh nghiệp

 Là một trong những nguồn tài trợ từ bên ngoài quan trọng của

 Công cụ điều chỉnh cơ cấu vốn hiệu quả

Thay đổi tỷ lệ nợ/tổng nguồn vốn

Thay đổi quy mô vốn chủ sở hữu

 Khả năng định giá công ty liên tục, nhanh chóng

Giá trị thị trường của công ty = Giá cổ phiếu x số lượng cổ

phiếu đang lưu hành

d) Vai trò đối với nhà nước

 Tài trợ cho những thâm hụt ngân sách của chính phủ

 Phương tiện điều chỉnh và kiểm soát nền kinh tế

thông qua các chính sách tiết kiệm, chính sách đầu

tư, chính sách tiền tệ (lãi suất, tỷ giá) và chính sách

công nghiệp sẽ làm ảnh hưởng đến các bên tham gia

thị trường

 Huy động đầu tư nước ngoài một cách hiệu quả

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

d) Vai trò đối nền kinh tế

 Huy động vốn : thị trường sơ cấp (cổ phiếu và trái

phiếu)

 Kênh luân chuyển vốn hiệu quả trong nền kinh tế

(thị trường thứ cấp)

 Phân bổ và dịch chuyển rủi ro : thị trường phái sinh,

thị trường bảo hiểm

 Thúc đNy thương mại quốc tế : thị trường hối đoái

2 Các hàng hóa giao dịch trên thị trường

Phân loại theo sản phNm

1/ Thị trường trái phiếu (Bond Market)

2/ Thị trường cổ phiếu (Equity Market)

3/ Thị trường tiền tệ (Money Market)

3’/ Thị trường hối đoái (Foreign Exchange Market)

4/ Thị trường nguyên liệu (Commodities Market)

4’/ Thị trường vàng – bạc (Bullion Market)

5/ Thị trường phái sinh (Derivatives Market)

6/ Thị trường quỹ tương hỗ (Pension Fund Market)

6’/ Thị trường quản lý quỹ (Fund Management)

6’’/ Thị trường quỹ rủi ro (Hedge Funds)

7/ Thị trường bảo hiểm (Insurance Market)

8/ Thị trường chứng khoán hóa (Securitisation)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

2 Các hàng hóa giao dịch trên thị trường

Phân loại theo thời gian : thị trường tiền tệ và thị trường vốn

a) Công cụ của thị trường tiền tệ

Các bên tham gia thị trường thường là các định chế tài

chính (tổ chức tín dụng, công ty tài chính, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán )

Thanh khoản cao;

Rủi ro thấp, gần bằng 0 (tín phiếu Kho bạc Nhà nước

thường được coi là chứng khoán phi rủi ro – free risk security).

Các loại sản phNm :

Tín phiếu kho bạc (Treasury Bill);

Tín phiếu ngân hàng trung ương;

Thương phiếu (Commercial Paper);

Chấp thuận ngân hàng (Banker’s Acceptance);

Chứng chỉ tiền gửi (Certificate of Deposit);

Hợp đồng mua lại (repurchase Agreement –

Repo);

Chứng chỉ quỹ thị trường tiền tệ.

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Các hàng hóa trên thị trường chứng khoán

 Chứng khoán hỗn hợp hay trung gian : trái phiếu

chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi cổ tức (không phải ưu

đãi mua cổ phiếu)

 Chứng khoán phái sinh : hợp đồng giao sau (future

contract), hợp đồng quyền chọn (options), hợp đồng

hoán đổi (swaps)…

c) Đặc điểm chứng khoán

 Tổ chức phát hành

 Đồng tiền sử dụng

 Kết hợp với quyền sở hữu hay quyền chủ nợ

 Thời gian đáo hạn

 Độ thanh khoản

 Phương thức thanh toán

 Đảm bảo phát hành (thế chấp )

 Thuế (một số chứng khoán chính phủ hay chứng

khoán chính quyền địa phương có thể được miễn

thuế) – miễn thuế, giảm thuế, lùi thời gian nộp thuế

 Mức độ rủi ro…

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

3 Các bên tham gia

a) Tổ chức phát hành

 Doanh nghiệp (cổ phiếu, trái phiếu…)

 Nhà nước (trái phiếu, tín phiếu…)

 Các tổ chức trung gian tài chính (các chứng chỉ quỹ,

các công cụ phái sinh…)

ex : Các công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán

 Các pháp nhân khác có quyền phát hành chứng

khoán

b) Các nhà đầu tư

 Nhà đầu tư cá nhân

 Nhà đầu tư định chế (đầu tư tổ chức) (the zinzin),

các doanh nghiệp có thặng dư ngân quỹ.

N.B Phân biệt 3 khái niệm : đầu tư, đầu cơ và lũng

đoạn thị trường.

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Sở giao dịch

Trung tâm lưu ký Cty tư vấn

Nhà đầu tư

đị nh chế

 Vai trò của một số trung gian tài chính

Quỹ đầu tư :

 Chuyển đổi các nguồn vốn tương đối nhỏ,

phân tán và ngắn hạn thành các khoản đầu tư

có thể tương đối lớn và dài hạn

 Giảm thiểu rủi ro bằng cách phân tán tài sản

trong các sản phNm khác nhau

 Giảm thiểu phí thông tin và phí giao dịch

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

 Tư vấn đầu tư chứng khoán

Nói chung các trung gian tài chính có vai trò

làm giảm chi phí thông tin, giao dịch và làm

cho cơ chế giao dịch trở nên hiệu quả,

thông suốt

d) Cơ quan điều tiết – Nhà nước

Vai trò của nhà nước :

 Bảo vệ các nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nhỏ

 Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cạnh tranh,

đồng thời ngăn chặn các hành vi thao túng thị trường

;

 Ổn định hệ thống tài chính quốc gia

 Kiểm soát các bên tham gia nước ngoài

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Các phương tiện thực hiện

 Chính sách kinh tế (lãi suất cơ bản, tỷ giá, lạm phát,

tăng trưởng kinh tế…)

 Hệ thống luật pháp : Luật và các văn bản dưới luật

liên quan đến lĩnh vực tài chính và thị trường tài

chính

 Tổ chức giám sát và điều hành (UBCKNN, Sở Giao

dịch, Trung tâm Giao dịch)

 Hợp tác quốc tế

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

4 Các thị trường

a) Thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp

 Thị trường sơ cấp : là thị trường phát hành chứng

khoán ra công chúng, có chức năng huy động vốn

cho tổ chức phát hành

 Thị trường thứ cấp : là thị trường trao đổi các chứng

khoán đã phát hành Thị trường này có chức năng tạo

thanh khoản cho các chứng khoán đang lưu hành

b) Thị trường tập trung, thị trường OTC và thị trường tự

do

 Thị trường tập trung : là thị trường niêm yết Điều

kiện niêm yết khá nghiêm ngặt Giao dịch trên thị

trường này thường theo cơ chế đấu giá khớp lệnh,

hoặc báo giá.

 Thị trường OTC : Thị trường nay lúc đầu được hiểu

là thị trường giao dịch các chứng khoán chưa niêm

yết giữa các công ty chứng khoán và nhà đầu tư,

trong đó công ty chứng khoán đứng ra làm đối tác

cho mọi giao dịch Ngày nay OTC còn được hiểu là

thị trường tự do

 Thị trường tự do : nơi giao dịch giữa các nhà dầu tư

với nhau

c) Sàn giao dịch và thị trường on-line

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

5 Các thị trường trên thế giới (vd: thị trường chứng

khoán)

a) Thị trường các nước phát triển

b) Thị trường mới nổi

Số công ty niêm yết tại TP.HCM (2008)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Giá trị vốn hóa thị trường của thị trường TP.HCM

-53,9%

167.824 2008

150%

364.425 2007

1779%

145.896 2006

98%

7.765 2005

63%

3.913 2004

-5%

2.408 2003

58%

2.537 2002

53%

1.605 2001

136%

1.046 2000

Tăng

Giá trị vốn hoá thị trường phiên cuối năm

của cổ phiếu niêm yết (tỷ đồng) Năm

315.62 2008

23,3%

927.02 2007

144,5%

751.77 2006

28,5%

307.50 2005

43,3%

239.29 2004

-8,9%

166.94 2003

-22,1%

183.33 2002

13,8%

235.40 2001

106,8%

206.83 2000

Tăng Chỉ số VN-Index phiên cuối năm

CY C

DM CDNPDPC DPM

SGH SHC SJ1SJD

SJS

SM C SSC SSI

TA C TCM

TNA TNC

TPC TRC TRI

TS4 TSC TTC TTP

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

STT Tên công ty Trung bình

4.516 4.582 1.854 5.946 4.591

51.177 411.158

-450.000

KL giao dịch (000)Giá trị giao dịch (000.000)

+0.887 Tương quan khối lượng giao dịch

+0.698 Tương quan chỉ số

1 Số công ty niêm yết

2 Giá trị vốn hóa thị trường vốn nội địa

2 Giá trị giao dịch cổ phiếu

3 Mức tăng chỉ số thị trường vốn chính giữa các

thành viên WFE

4 Các dòng đầu tư – Vốn tăng lên bởi cổ phần

(Phát hành IPO và thị trường thứ cấp)

B Thị trường trái phiếu

C Thị trường phái sinh

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Giá trị vốn hóa thị trường của 10 thị trường lớn nhất thế giới

(Đơn vị : tỷ USD)

I Seoul

VN-Ind DA

S

I S

ingare

FS

100S

P500

Nikke 25

Mức tăng của các chỉ số chính thế giới 2007

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Budapest

Colombo Lima

India

Suất sinh lợi trung bình của một số thị trường thế giới

(8/2000 - 7/2006)

Thị phần các vùng trên thế giới 2000-2008

(Đơn vị : tỷ USD)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Biến động giá trị vốn hóa thị trường

theo tháng năm 2008 của các vùng (tỷ USD)

(so sánh giữa tháng 12/2008 với tháng 12/2007)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Giá trị giao dịch của 10 thị trường sôi động nhất thế giới 2008

(Đơn vi : tỷ USD)

Thị phần giá trị giao dịch 2000-2008

(Đơn vị : tỷ USD)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Biến động giá trị giao dịch cổ phiếu

theo tháng năm 2008 của các vùng (tỷ USD)

(so sánh giữa tháng 12/2008 với tháng 12/2007)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Thanh khoản của các thị trường năm 2006 (%)

Suất sinh lợi chung của thế giới 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

10 thị trường có suất sinh lợi cao nhất năm 2008 (%)

Ho Chi Minh Ville 2008 : -65,95%

Các dòng đầu tư – Vốn tăng lên bởi cổ phần (Phát hành IPO

và phát hành bổ sung)

10 thị trường có dòng đầu tư lớn nhất năm 2008 và 2007

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Giá trị của các dòng đầu tư (tỉ USD)

Giá trị giao dịch của 10 thị trường trái phiếu thế giới năm 2008 (Đơn

vị : tỷ USD)

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

10 thị trường có mức tăng giá trị giao dịch trái phiếu lớn nhất

năm 2008 tính bằng % thay đổi USD

Thị trường phái sinh

5 thị trường có số lượng giao dịch hợp đồng quyền chọn

cổ phiếu riêng biệt năm 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

5 thị trường có số lượng giao dịch hợp đồng giao sau

cổ phiếu riêng biệt năm 2008

5 thị trường có số lượng giao dịch hợp đồng quyền chọn

chỉ số năm 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

5 thị trường có số lượng giao dịch hợp đồng giao sau

chỉ số cổ phiếu năm 2008

thị trường quyền chọn lãi suất ngắn hạn năm 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

thị trường giao sau lãi suất ngắn hạn năm 2008

thị trường quyền chọn lãi suất dài hạn năm 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

thị trường giao sau lãi suất dài hạn năm 2008

thị trường quyền chọn hối đoái năm 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

thị trường giao sau hối đoái năm 2008

thị trường quyền chọn nguyên liệu năm 2008

Chương 1 : Tổng quan về thị trường tài chính

Thị trường giao sau nguyên liệu năm 2008