Bài giảng thiết bị điện điện tử động cơ DC DC motor nguyễn tấn đời

Giới thiệuz Thiết bị điện chuyển đổi năng lượng điện thành cơ năng z Sử dụng nguồn điện DC z Công suất cơ ngõ ra không đổi z Tăng giảm tốc độ nhanh z Công suất từ 1w đến 10.000hp z Đặc t

Đ Ộ NG C Ơ DC

DC motor

NGUYỄN TẤN ĐỜI

HCMUTE – EEE

Giới thiệu

z Thiết bị điện chuyển đổi năng lượng điện thành cơ năng

z Sử dụng nguồn điện DC

z Công suất cơ ngõ ra không đổi

z Tăng giảm tốc độ nhanh

z Công suất từ 1w đến 10.000hp

z Đặc tính Moment-tốc độ thay đổi rộng

Nguyên lý hoạt động

Cấu tạo

z Stator (đứng yên): phần cảm,

• Dây quấn trên mạch từ (cuộn kích từ)

z Rotor (quay): phần ứng,

• Nam châm vĩnh cửu (động cơ không chổi than)

• Dây quấn trên mạch từ (cuộn ứng)

z Commutator: cổ góp

z Brush: chổi than

Cấu tạo

Cổ góp

Gông từ

Cấu tạo

Ký hiệu Động cơ điện DC

a) Mạch Phần ứng = cuộn ứng + cuộn Bù + cuộn Phụ

- Cuộn Bù CB: hạn chế méo từ trường ở khe hở rotor và stator

- Cuộn Phụ CP: giảm tia lửa giữa chổi than và cổ góp

b) Mạch kích từ

Phân loại

z Kích từ độc lập: cuộn KT được cấp điện

từ nguồn độc lập với cuộn ứng

z Kích từ song song: cuộn KT được mắc song song với cuộn ứng

z Kích từ nối tiếp: cuộn KT được mắc nối tiếp với cuộn ứng

z Kích từ hỗn hợp: kết hợp KT nối tiếp vàsong song

Động cơ kích từ song song

Động cơ kích từ nối tiếp

Đặc tính cơ Động cơ DC

z Đồ thị biểu diễn quan hệ giữa tốc độ

quay và moment quay của động cơ

Khởi động Động cơ DC

z Dòng điện khởi động rất lớn

z Moment khởi động rất lớn

z Yêu cầu: giảm dòng khởi động,

• Thực hiện thêm điện trở phụ khi khởi động

Đảo chiều quay Động cơ DC

z Đảo chiều từ thông kích từ (đảo chiều

Quay thuận

Quay nghịch

Đảo chiều quay dùng Diode

Đảo chiều quay dùng BJT

Quay thuận

A C

CC KT

RN2 RN1

OFF MT

K T TÑ1 KN

RN2 RN1

Điều khiển tốc độ Động cơ DC

z 2 phương pháp thông dụng được sửdụng an toàn:

• Thay đổi từ thông kích từ

• Thay đổi điện trở phần ứng

z Hoặc thay đổi nguồn điện phần ứng

Thay đổi điện trở phần ứng

z Động cơ KT độc lập

và song song

z Động cơ KT nối tiếp

Thay đổi từ thông kích từ

z Động cơ KT độc lập

và song song

z Động cơ KT nối tiếp

Thay đổi điện áp nguồn