Bài giảng chế định pháp lý về thu ngân sách nhà nước

1/ Khái niệm, đặc điểm thu NSNN.a/ Khái niệm thu NSNN : Thu NSNN là tổng thể các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị phát sinh trong quá trình huy động các nguồn lực TC nhằm hình thàn

1/ Khái niệm, đặc điểm thu NSNN.

a/ Khái niệm thu NSNN :

Thu NSNN là tổng thể các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị phát sinh trong quá trình huy động các nguồn lực

TC nhằm hình thành nên quỹ tiền tệ tập trung của quốc gia

b/ Đặc điểm thu NSNN :

- Các khoản thu NSNN luôn gắn liền với chức năng nhiệm vụ của NN

- Các khoản thu NSNN có nguồn gốc và gắn liền với sự vận động phát triển kinh

tế xã hội qua mỗi thời kỳ và giai đoạn.2/ Các khoản thu NSNN

a/ Nguồn thu trong nước gồm :

- Thuế, phí, lệ phí theo luật định

- Thu từ hoạt động kinh tế của NN

- Thu từ các hoạt động sự nghiệp NN

quản lý

- Thu từ bán chuyển nhượng cho thuê tài sản của NN

- Thu kết dư NSNN

- Khoản đóng góp tự nguyện của dân

cư, các tổ chức

- Các khoản thu khác theo quy định

b/ Thu ngoài nước :

- Khoản đóng góp tự nguyện của cá nhân, các tổ chức nước ngoài

- Các khoản vay, viện trợ của CP các

nước, của các tổ chức tài chính quốc tế

3/ Nội dung pháp lý về các khoản thu

NSNN

a/ Các khoản thu thuế

- Khái niệm Thuế là hình thức đóng

góp bắt buộc do luật định đối với thể nhân pháp nhân, qua đó tạo nguồn thu chủ yếu

để thực hiện các nhu cầu chi tiêu của NN

- Đặc điểm nguồn thu thuế

Là khoản thu mang tính chất không hoàn trả trực tiếp cho người nộp

Khoản thu thuế dựa trên tính chất

cưỡng chế theo luật định

Thuế còn là một nguồn thu chủ yếu của NN và là công cụ kinh tế quan

trọng điều chỉnh vĩ mô KT-XH

Thuế được áp dụng thống nhất trong phạm vi cả nước

- Những yếu tố cơ bản của Luật Thuế.

Tên gọi của luật thuế

Đối tượng nộp thuế

Là thể nhân, pháp nhân trong từng luật thuế quy định phải có trách nhiệm

kê khai nộp thuế cho NN

Đối tượng tính thuế

Là các khoản thu nhập, giá trị tài

sản, giá trị tăng thêm của hàng hóa

dịch vụ được luật thuế quy định làm căn cứ tính thuế

Thuế suất, biểu thuế.

@ Thuế suất là mức thuế được ấn định trên mỗi đối tượng tính thuế

@ Biểu thuế là một bảng liệt kê

nhiều loại mức thuế cho một đối tượng tính thuế Tùy theo mục đích để khuyến khích hay hạn chế và tạo tính công

bằng trong biểu thuế sẽ có xu hướng

tăng hay giảm

Chế độ quy định ưu đãi, miễn giảm thuế.

Thủ tục quản lý thu nộp thuế

- Phân loại thuế

Căn cứ tính chất : Trực thu/Gián thu Căn cứ đối tượng tính thuế : Thuế đánh vào tài sản/ Thuế đánh vào thu nhập/Thuế đánh vào giá trị hàng hóa dịch vụ giao dịch

b/ Lệ phí mang tính chất thuế.

- Khái niệm

Là khoản thu mang tính bắt buộc với

cá nhân hay pháp nhân có thụ hưởng một hay nhiều dịch vụ hành chính công do Nhà

Nước cung cấp ( phân biệt dịch vụ hành

chính công với hàng hóa dịch vụ công )

- Đặc điểm lệ phí

@ Là khoản thu có tính hoàn trả trực tiếp từ người nhận

@ Giá cả cho dịch vụ sử dụng có tính độc quyền được xây dựng thống nhất, không có tính cạnh tranh, thỏa thuận.

@ Lệ phí là nguồn thu luôn gắn với

Một số loại lệ phí hiện hành :

Lệ phí trước bạ; công chứng; sử dụng sóng vộ tuyến; bay qua bầu trời; neo đậu; xuất, nhập cảnh; hải quan…

c/ Các loại phí

- Khái niệm

Phí là khoản thu mang tính bắt buộc với thể nhân, pháp nhân có sử dụng hàng hóa dịch vụ do NN cung ứng

- Đặc điểm phí.

@ Là khoản thu có tính hoàn trả trực tiếp từ người nhận

@ Giá cả cho dịch vụ sử dụng có tính độc quyền được xây dựng thống nhất, không có tính cạnh tranh, thỏa thuận

@ Phí do cơ quan hành chánh ban

hành

@ Tùy theo hàng hóa dịch vụ NN cung cấp cho công chúng, mỗi địa

phương có thể ban hành một số loại phí Loại phí này phải được HĐ nhân dân cùng cấp thông qua và BTC đồng

ý

d/ Thu về vay nợ của NN

- Khái niệm vay NSNN