Bài giảng những vấn đề cơ bản về phân tích chính sách công

– Các yếu tố ảnh hưởng đến phân tích chính sách • Tiêu chí trong phân tích chính sách công – Khái niệm và vai trò của tiêu chí trong phân tích chính sách – Yêu cầu thiết lập các tiêu ch

Trang 1

– Các yếu tố ảnh hưởng đến phân tích chính sách

• Tiêu chí trong phân tích chính sách công

– Khái niệm và vai trò của tiêu chí trong phân tích chính sách

– Yêu cầu thiết lập các tiêu chí phân tích

– Thiết lập các tiêu chí phân tích

– Các loại tiêu chí thường được sử dụng trong chính sách

• Phương pháp phân tích

– Căn cứ lựa chọn phương pháp phân tích

– Ý nghĩa của việc lựa chọn các phương pháp phân tích

– Một số phương pháp phân tích

• Quy trình phân tích chính sách

– Xác định mục đích, yêu cầu phân tích

– Chuẩn bị cho công tác phân tích

– Tiến hành phân tích chính sách

– Sử dụng kết quả phân tích

đề cơ bản về phân sách công

TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH

Các yếu tố ảnh hưởng đến phân tích chính sách

Tiêu chí trong phân tích chính sách công

Khái niệm và vai trò của tiêu chí trong phân tích chính sách Yêu cầu thiết lập các tiêu chí phân tích

Các loại tiêu chí thường được sử dụng trong chính sách

Căn cứ lựa chọn phương pháp phân tích

của việc lựa chọn các phương pháp phân tích

Xác định mục đích, yêu cầu phân tích

Trang 3

1 Khái niệm về phân tích

chính sách

1 Khái niệm về phân tích

chính sách

Trang 4

tin

Trang 5

• Từ những năm 1960, PTCS đã trở

thành một ngành khoa hoc trong KHHC

và quản lý nhằm giúp cho các nhà lãnh đạo nhà nước ra được các chính sách tối ưu và tổ chức thực thi chính sách

thành công, phục vụ trực tiếp cho quá trình quản lý nhà nước.

• Từ những năm 1960, PTCS đã trở

Từ những năm 1960, PTCS đã trở

Trang 6

 Để có những sản phẩm sau phân tích, việc phân tích cần thực hiện được những nhiệm

Đề ra khuyến nghị để điều chỉnh, hoàn thiện và

Để có những sản phẩm sau phân tích, việc phân tích cần thực hiện được những nhiệm

Xem xét, đánh giá, so sánh các mục tiêu và giải pháp, công cụ chính sách (…) => nhằm lựa

Trang 7

Những nhà phân tích làm việc

ở đâu?

Trang 8

ở đâu?

 Các nhà phân tích chính sách phổ biến làm việc trong các cơ quan nhà nước, nhiều

người trong số đó đã được đào tạo chính quy trong chuyên ngành phân tích chính sách

công

ở đâu?

Các nhà phân tích chính sách phổ biến làm việc trong các cơ quan nhà nước, nhiều

người trong số đó đã được đào tạo chính quy trong chuyên ngành phân tích chính sách

Trang 9

ở đâu?

 Tổ chức của các nhà phân tích chính sách

như:

 Hiệp hội phân tích chính sách công.

 Các nhà phân tích chính sách làm việc trong:

 Các Cơ quan nhà nước;

 Các Công ty tư vấn;

 Các Viện nghiên cứu;

 Các Tổ chức chính trị-xã hội;

 Và các đoàn thể, các tổ chức kinh tế vì lợi nhuận

và phi lợi nhuận.

ở đâu?

Tổ chức của các nhà phân tích chính sách

Hiệp hội phân tích chính sách công.

Các nhà phân tích chính sách làm việc trong:

xã hội;

Và các đoàn thể, các tổ chức kinh tế vì lợi nhuận

Trang 10

TỔNG THỂ HỆ THỐNG PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH QUỐC GIA

Tổ chức Chính

xã hội

Phi chính thức

Tổ chức

xã hội

Cá nhân Báo chí

Think Tank

…

Nhóm lợi ích

(Interest Group)

Tổ chức Chính trị

xã hội

Trang 11

Chính thức

Các cơ quan Nhà nước Địa phương

Các cơ quan Nhà nước Trung ương

xã hội

Phi chính thức

Tổ chức

xã hội

Cá nhân Báo chí

Think Tank

…

Nhóm lợi ích (Interest Group)

Tổ chức Chính

xã hội

Trang 12

Ví dụ

 ở Mỹ: tại Nhà trắng có những nhóm nhỏ các nhà phân tích có ảnh hưởng rất lớn lên

chính sách của Chính phủ trong Hội đồng An ninh quốc gia hay Hội đồng chính sách đối

nội Những lời khuyên của họ liên quan đến nhiều lĩnh vực chính trị -

 Hạ viện Mỹ có hàng nghìn nhà phân tích làm việc ở những bộ phận khác nhau

Ví dụ

ở Mỹ: tại Nhà trắng có những nhóm nhỏ các nhà phân tích có ảnh hưởng rất lớn lên

chính sách của Chính phủ trong Hội đồng An ninh quốc gia hay Hội đồng chính sách đối

nội Những lời khuyên của họ liên quan đến

kinh tế - xã hội

Hạ viện Mỹ có hàng nghìn nhà phân tích làm việc ở những bộ phận khác nhau

Trang 13

Ví dụ

 Trong những cơ quan của chính phủ các

nước thường có bộ phận phân tích chính

sách báo cáo trực tiếp với thủ trưởng của cơ quan đó Những bộ phận này có tên kết hợp như: bộ phận phân tích chính sách của bộ

năng lượng được gọi là: “Văn phòng trợ lý

chính sách và đánh giá” hay “ Văn phòng

chính sách, kế hoạch và phân tích”

Ví dụ

Trong những cơ quan của chính phủ các

nước thường có bộ phận phân tích chính

sách báo cáo trực tiếp với thủ trưởng của cơ quan đó Những bộ phận này có tên kết hợp như: bộ phận phân tích chính sách của bộ

năng lượng được gọi là: “Văn phòng trợ lý

chính sách và đánh giá” hay “ Văn phòng

chính sách, kế hoạch và phân tích”

Trang 14

Ví dụ

 Trong thực tế, nhiều khi phân tích chính

sách được thực hiện bởi chính các nhà

 Trong thực tế, nhiều khi phân tích chính

Trong thực tế, nhiều khi phân tích chính

Nhiều Quốc gia, khi các cơ quan nhà nước không có đủ đội ngũ các nhà phân tích

chính sách, họ sẽ thuê dịch vụ tư vấn của các Công ty tư vấn chính sách

Trong thực tế, nhiều khi phân tích chính

Nhiều Quốc gia, khi các cơ quan nhà nước không có đủ đội ngũ các nhà phân tích

chính sách, họ sẽ thuê dịch vụ tư vấn của các Công ty tư vấn chính sách

Trang 15

 Các cơ quan chính quyền địa phương thường sử dụng những nhà tư vấn

chính sách trong trường hợp đặc biệt như hoạch đinh chính sách mới, cải tổ

bộ máy, đánh giá các chương trình lớn.

Các cơ quan chính quyền địa phương thường sử dụng những nhà tư vấn

chính sách trong trường hợp đặc biệt như hoạch đinh chính sách mới, cải tổ

bộ máy, đánh giá các chương trình lớn.

Trang 16

 Các cơ quan nhà nước ở Trung ương không chỉ sử dụng tư vấn chính sách

trong những nghiên cứu đặc biệt mà cả trong phân tích thường kỳ Các Viện

nghiên cứu và các trường Đại học cũng

có thể cung cấp dịch vụ phân tích chính sách công.

Các cơ quan nhà nước ở Trung ương không chỉ sử dụng tư vấn chính sách

trong những nghiên cứu đặc biệt mà cả trong phân tích thường kỳ Các Viện

nghiên cứu và các trường Đại học cũng

có thể cung cấp dịch vụ phân tích chính

Trang 17

 Các doanh nghiệp, Hiệp hội nghề

nghiệp, Công đoàn…cần nhà phân tích chính sách công để đánh giá lợi ích và chi phí mong đợi trước những thay đổi chính sách của nhà nước.

Các doanh nghiệp, Hiệp hội nghề

nghiệp, Công đoàn…cần nhà phân tích chính sách công để đánh giá lợi ích và chi phí mong đợi trước những thay đổi chính sách của nhà nước.

Trang 18

Những quan điểm của phân tích

chính sách (các nước Tư bản)

 Khi phân tích một chính sách nào đó

các nhà phân tích thường đưa ra các câu hỏi:

 Chính sách đó ai đưa ra (nhóm quyền lực nào)?

 Nhóm chính trị nào gây ảnh hưởng nhiều nhất đến chính sách?

 Ai hưởng lợi?

 Ai bị thiệt thòi do chính sách đó?

Những quan điểm của phân tích

chính sách (các nước Tư bản)

Khi phân tích một chính sách nào đó

các nhà phân tích thường đưa ra các

Chính sách đó ai đưa ra (nhóm quyền lực

Nhóm chính trị nào gây ảnh hưởng nhiều nhất đến chính sách?

Ai bị thiệt thòi do chính sách đó?

Trang 19

Ví dụ

 ở Thái Lan có rất nhiều nhóm quyền

lực khác nhau gây ảnh hưởng đến các chính sách đưa ra, trong đó nhóm quân

sự là nhóm mạnh nhất, tạo được

những lợi thế chính trị trên phương

diện này.

Ví dụ

ở Thái Lan có rất nhiều nhóm quyền

lực khác nhau gây ảnh hưởng đến các chính sách đưa ra, trong đó nhóm quân

sự là nhóm mạnh nhất, tạo được

những lợi thế chính trị trên phương

Trang 20

Ví dụ

 ở Mỹ , các chính sách đều chịu ảnh

hưởng rất lớn của các nhóm quyền lực, Quốc hội Mỹ rất muốn đưa ra một đạo luật cấm dân chúng sử dụng vũ khí

Nhưng nhóm các nhà Tư bản sản xuất

vũ khí trong Quốc hội Mỹ rất mạnh cho nên Đạo luật đó vẫn chưa ra đời.

Ví dụ

ở Mỹ , các chính sách đều chịu ảnh

hưởng rất lớn của các nhóm quyền lực, Quốc hội Mỹ rất muốn đưa ra một đạo luật cấm dân chúng sử dụng vũ khí

Nhưng nhóm các nhà Tư bản sản xuất

vũ khí trong Quốc hội Mỹ rất mạnh cho nên Đạo luật đó vẫn chưa ra đời.

Trang 21

 Đối với Việt Nam, quá trình hoạch định và tổ chức thực thi chính sách trong quản lý nhà nước là thống nhất, nhưng có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan quyền lực Vì có

sự thống nhất cơ bản về lợi ích giữa các giai cấp, các tầng lớp nhân dân

Theo cơ chế hoạt động của nhà nước:

Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ Tuy vậy vẫn có những mâu thuẩn xảy ra giữa các cơ quan hoạch định chính

sách và thực thi chính sách

Đối với Việt Nam, quá trình hoạch định và tổ chức thực thi chính sách trong quản lý nhà nước là thống nhất, nhưng có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan quyền lực Vì có

sự thống nhất cơ bản về lợi ích giữa các giai cấp, các tầng lớp nhân dân

Theo cơ chế hoạt động của nhà nước:

Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ Tuy vậy vẫn có những mâu thuẩn xảy ra giữa các cơ quan hoạch định chính

sách và thực thi chính sách

Trang 22

Từ đó cho thấy rằngphân tích chính sách cần phải quán triệt

những quan điểm cơ bản sau

 Quan điểm giai cấp;

những quan điểm cơ bản sau

Quan điểm cách mạng;

Quan điểm thực tiễn và hữu dụng

Trang 23

Phân tích chính sách là:

 Ngành khoa học xã hội ứng dụng, sử dụng một tập hợp các phương pháp điều tra và biện luận.

 (xã hội dân sự - phản biện xã hội…)

Phân tích chính sách là:

Ngành khoa học xã hội ứng dụng, sử dụng một tập hợp các phương pháp điều tra và biện luận.

phản biện xã hội…)

Trang 24

• Phân tích chính sách: là việc phân giải các hoạt động liên quan đến

sách, nhằm chỉ ra những mối quan hệ mang tính qui luật giữa các yếu tố cấu thành hoạt động mang tính chính sách

Trang 25

 Như vậy hoạt động phân tích chính

sách: là việc phối hợp các phân tích

riêng lẻ về hiệu lực và hiệu quả của

chính sách để đưa ra kết quả tổng hợp

về chính sách.

Như vậy hoạt động phân tích chính

sách: là việc phối hợp các phân tích

riêng lẻ về hiệu lực và hiệu quả của

chính sách để đưa ra kết quả tổng hợp

Trang 26

Định nghĩa

 Phân tích chính sách là: quá trình xem xét, so sánh, đánh giá mục tiêu, nội

dung và các ảnh hưởng của chính sách

để đưa ra những lời khuyên (kiến nghị)

về chính sách trên cơ sở

Định nghĩa

Phân tích chính sách là: quá trình xem xét, so sánh, đánh giá mục tiêu, nội

dung và các ảnh hưởng của chính sách

để đưa ra những lời khuyên (kiến nghị)

về chính sách trên cơ sở lợi ích xã hội

Trang 28

Lời khuyên

 Những khuyến cáo về hậu quả của hành động

chính sách như: việc thực hiện mục tiêu A có thể dẫn đến hậu quả B (và có thể phức tạp hơn nhiều nữa), có thể dẫn đến những mâu thuẩn x, y, z…

 Hoặc: thực hiện mục tiêu A bằng giải pháp B => sẽ đem lại lợi ích C cho xã hội và chi phí D cũng như đem lại lợi ích cho nhóm xã hội E.

 lợi ích cho nhóm xã hội E không có lợi cho nhóm lợi ích F (interest group).

Lời khuyên

Những khuyến cáo về hậu quả của hành động

chính sách như: việc thực hiện mục tiêu A có thể dẫn đến hậu quả B (và có thể phức tạp hơn nhiều nữa), có thể dẫn đến những mâu thuẩn x, y, z…

Hoặc: thực hiện mục tiêu A bằng giải pháp B => sẽ đem lại lợi ích C cho xã hội và chi phí D cũng như đem lại lợi ích cho nhóm xã hội E.

lợi ích cho nhóm xã hội E không có lợi cho nhóm

Trang 29

 Sản phẩm phân tích gắn liền với các Quyết định của nhà nước và cơ sở để đưa ra các lời khuyên là nhằm vào các mục tiêu xã hội.

Interest group cần các nhà phân tích để có được những lời khuyên liên quan đến các chính sách có lợi cho họ

Trang 30

Interst group

Có lợi

Trang 31

Chính sách

 Là sản phẩm lao động sáng tạo của các nhà lãnh đạo trong Bộ máy quản lý nhà nước và các nhà phân tích chính sách

 Sản phẩm này đưa vào ứng dụng thông qua một tiến trình quản lý (chu trinh chính sách)

Chính sách

Là sản phẩm lao động sáng tạo của các nhà lãnh đạo trong Bộ máy quản lý nhà nước và các nhà phân tích chính sách

Sản phẩm này đưa vào ứng dụng thông qua một tiến trình quản lý (chu trinh chính

Trang 32

Tính công cụ của phân tích

chính sách

 Phân tích chính sách: là công cụ tổng hợp thông tin tạo ra các phương án cho quyết định chính sách, đồng thời cũng là công cụ

để xác định thông tin cần thiết cho chính

sách trong tương lai

 Phân tích chính sách: là công cụ tổng hợp thông tin tạo ra các phương án cho quyết định chính sách, đồng thời cũng là công cụ

sách trong tương lai

Tính công cụ của phân tích

chính sách

Phân tích chính sách: là công cụ tổng hợp thông tin tạo ra các phương án cho quyết định chính sách, đồng thời cũng là công cụ

Trang 33

 Như vậy, phân tích chính sách là thực hiện một nhiệm vụ khó khăn phức tạp đòi hỏi những nhà phân tích phải có

trình độ chuyên môn cao, kiến thức sâu rộng và đặc biệt là phải có bản lĩnh

chính trị vững vàng.

Như vậy, phân tích chính sách là thực hiện một nhiệm vụ khó khăn phức tạp đòi hỏi những nhà phân tích phải có

trình độ chuyên môn cao, kiến thức sâu rộng và đặc biệt là phải có bản lĩnh

Trang 34

Kiến thức – khả năng cần thiết đối với nhà phân tích

chính sách

khả năng cần thiết đối với nhà phân tích

chính sách

Trang 35

• Thứ nhất, phải thu thập, tổ chức và truyền

đạt được thông tin trong điều kiện tiếp cận

với người nắm nguồn dữ liệu và người cần thông tin đều khó khăn Họ phải nhạy cảm để hiểu được thực chất của các vấn đề chính

sách và tìm ra các giải pháp giải quyết vấn

đề một cách nhanh chóng và họ cũng có khả năng xác định (ít ra cũng định tính) lợi ích và chi phí của các phương án chính sách và

làm cho người sử dụng bị thuyết phục bởi sự đánh gia của họ

, phải thu thập, tổ chức và truyền đạt được thông tin trong điều kiện tiếp cận

với người nắm nguồn dữ liệu và người cần thông tin đều khó khăn Họ phải nhạy cảm để hiểu được thực chất của các vấn đề chính

sách và tìm ra các giải pháp giải quyết vấn

đề một cách nhanh chóng và họ cũng có khả năng xác định (ít ra cũng định tính) lợi ích và chi phí của các phương án chính sách và

làm cho người sử dụng bị thuyết phục bởi sự

Trang 36

• Thứ hai , nhà phân tích phải nhạy cảm

để xác định được thời điểm phù hợp cho sự can thiệp bằng chính sách của nhà nước.

• Thứ ba , nhà phân tích có kiến thức và

kỹ năng cho phép dự toán và đánh gía với độ tin cậy cao ảnh hưởng của các phương án chính sách.

, nhà phân tích phải nhạy cảm

để xác định được thời điểm phù hợp cho sự can thiệp bằng chính sách của

, nhà phân tích có kiến thức và

kỹ năng cho phép dự toán và đánh gía với độ tin cậy cao ảnh hưởng của các phương án chính sách.

Trang 37

• Thứ tư , nhà phân tích cần có hiểu biết sâu sắc về các hành vi chính trị và tổ

chức để dự đoán được ảnh hưởng của các yếu tố này lên khả năng ứng dụng thành công các chính sách.

, nhà phân tích cần có hiểu biết sâu sắc về các hành vi chính trị và tổ

chức để dự đoán được ảnh hưởng của các yếu tố này lên khả năng ứng dụng thành công các chính sách.

Trang 38

• Thứ năm , nhà phân tích phải nắm chắc các nguyên tắc ứng xử và đạo đức để xây dựng được mối quan hệ hợp lý với người sử dụng các kiến nghị chính

sách Các nhà phân tích thường xuyên phải đối mặt với những tình trạng tiến thối lưỡng nan khi mà lợi ích cá nhân của người sử dụng kiến nghị chính

sách mâu thuẩn với lợi ích của xã hội.

, nhà phân tích phải nắm chắc các nguyên tắc ứng xử và đạo đức để xây dựng được mối quan hệ hợp lý với người sử dụng các kiến nghị chính

sách Các nhà phân tích thường xuyên phải đối mặt với những tình trạng tiến thối lưỡng nan khi mà lợi ích cá nhân của người sử dụng kiến nghị chính

sách mâu thuẩn với lợi ích của xã hội.

Trang 40

3 Phân tích chính sách để

những thiếu sót kịp thời điều chỉnh

hòan thiện chính sách

4 Phân tích để đảm bảo tính hệ thống của

chính sách trong hoạt động công cụ quản lý của nhà nước

2.Lý do phân tích chính sách

Phân tích chính sách để phát hiện ra

kịp thời điều chỉnh, bổ sung

Phân tích để đảm bảo tính hệ thống của

chính sách trong hoạt động công cụ quản lý

2.Lý do phân tích chính sách

Định dạng
Số trang	157
Dung lượng	1,69 MB