Bài giảng quy hoạch môi trường chương 1 TS trịnh thành

 Các kiến thức cơ sở về quy hoạch môi trường- Quy hoạch môi trường: là quá trình sáng tạo và/hoặc thực hiện các chương trình, chính sách và các tiêu chuẩn có tính đến tác động của phát

QUY HOẠCH MÔI TRƯ Ờ NG

(Chương trình kỹ sư Quản lý Môi trường 2011)

TS Trịnh Thành

Mở đầu

Mục đích của môn học

1 Có được các kiến thức cơ sở về quy hoạch môi trường;

2 Nắm được các phương pháp đánh giá trong

quy hoạch môi trường;

3 Biết cách thực hiện Quy trình quy hoạch môi

trường.

 Các kiến thức cơ sở về quy hoạch môi trường

- Quy hoạch môi trường: là quá trình sáng tạo và/hoặc

thực hiện các chương trình, chính sách và các tiêu

chuẩn có tính đến tác động của phát triển của con người

ở thời điểm hiện tại và tương lai đến môi trường tự

nhiên;

- Quy hoạch môi trường: liên hệ chặt chẽ với phát triển

bền vững, quản lý tăng trưởng, chất lượng môi trường,

bảo toàn sinh thái, vvv (thảo luận);

- Cần các phương pháp đánh giá, các cơ sở pháp lý: luôn

là một bộ phận của quản lý môi trường

Mở đầu

 Các kiến thức cơ sở về quy hoạch môi trường

- Những người làm trong lĩnh vực Quy hoạch môi

trường đóng một vai trò sống còn trong việc cân

bằng các nhu cầu của xã hội: (thảo luận)

- Phải có hiểu biết rộng về các nhân tố môi trường, xã hội, chính sách, kinh tế, …

- Luôn có sự dung hòa, chấp nhận, biết giải quyết xung đột lợi ích Tuy nhiên, luôn tồn tại ngưỡng giới hạn

không thể vượt qua;

- Có nhiều mức khác nhau: một dự án, cơ sở sản xuất,

khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng, ngành, quốc gia,

 Các phương pháp đánh giá trong quy hoạch môi

trường (thảo luận)

- Các phương pháp trong ĐTM …

- Có nhiều mức khác nhau: định tính, định lượng, bán

định lượng tùy theo tầm mức của quy hoạch;

- Cả theo không gian và thời gian;

- Quan hệ giữa quy hoạch môi trường và các quy hoạch khác (kinh tế, xây dựng, …)

Mở đầu

 Quy trình quy hoạch môi trường (thảo luận)

- Thường lồng ghép với các quy hoạch khác;

- Phải làm ở nhiều mức khác nhau và theo sơ đồ lặp;

- Tiến tới có một quy trình chuẩn ở nước ta;

- Vẫn còn trong giai đoạn ban đầu ở nước ta;

- Chấp nhận một quy trình đã có nhưng vẫn cần xem xét;

- Cần nhiều công cụ: pháp lý, kỹ thuật, kinh tế, khác

Nội dung

1 Các vấn đề cơ bản trong quy hoạch môi trường

- Khái niệm quy hoạch;

- Quy hoạch môi trường;

- Các cơ sở pháp lý và công cụ quy hoạch môi trường

hiện hành và xu hướng biến đổi

2 Nội dung quy trình quy hoạch môi trường

3 Các phương pháp đánh giá trong quy hoạch môi trường;

4 Quy hoạch bảo vệ môi trường của một số loại hình

Bài tập lớn

Mở đầu

Nội dung (tiếp)

1 Các vấn đề cơ bản trong quy hoạch môi trường

2 Nội dung quy trình quy hoạch môi trường

- Quy trình quy hoạch môi trường;

- Nội dung: Đánh giá điều kiện và tác động môi trường; xác định mục tiêu môi trường; thiết kế quy hoạch môi

trường; quản lý quy hoạch

3 Các phương pháp đánh giá trong quy hoạch môi trường

4 Quy hoạch bảo vệ môi trường của một số loại hình

Bài tập lớn

Nội dung (tiếp)

1 Các vấn đề cơ bản trong quy hoạch môi trường

2 Nội dung quy trình quy hoạch môi trường

3 Các phương pháp đánh giá trong quy hoạch môi trường;

- Chỉ số môi trường;

- Phân tích chi phí lợi ích;

- Phương pháp mô hình hóa;

- Hệ thông tin địa lý;

- Các phương pháp khác

4 Quy hoạch bảo vệ môi trường của một số loại hình

Bài tập lớn

Mở đầu

Nội dung (kết thúc)

1 Các vấn đề cơ bản trong quy hoạch môi trường

2 Nội dung quy trình quy hoạch môi trường

3 Các phương pháp đánh giá trong quy hoạch môi trường

4 Quy hoạch bảo vệ môi trường của một số loại hình

- Quy hoạch bảo vệ và sử dụng đất;

- Quy hoạch khu vực nhạy cảm môi trường ;

- Quy hoạch quản lý vùng đất ngập nước;

- Quy hoạch môi trường đô thị và khu công nghiệp ;

- Quy hoạch môi trường lưu vực sông;

- Quy hoạch môi trường vùng ven biển.

Bài tập lớn

Phương pháp

- Hiểu kỹ các khái niệm cơ bản trên cơ sở vận dụng, so sánh các bài toán quy hoạch khác nhau;

- Nắm vững các môn học liên quan;

- Làm các bài toán nhỏ, cơ bản;

- Học cách ghép nối các bài toán cơ bản;

- Làm các bài tập để có được khả năng giải quyết một bài toán bất kỳ;

- Luôn cần thiết cập nhật các thông tin

Mở đầu

Vị trí của môn học trong ngành

- Là môn học chuyên ngành cần thiết;

- Một công cụ của quản lý môi trường để bảo vệ môi

trường;

- Một thành phần trong hoạt động quản lý nói chung, quản

lý môi trường nói riêng;

- Luôn biến đổi về cách thức thực hiện (quy trình),

phương pháp luận thay đổi ít

CHƯƠNG 1 Những khái niệm cơ bản về quy hoạch

môi trường

1.1 Khái niệm quy hoạch

Quy hoạch

-Đưa ra “sơ đồ không gian” cần đạt tới và kế hoạch

thực hiện về thời gian để đạt được;

-Có nhiều vấn đề trong đó môi trường, hệ sinh thái,

-Cần đưa ra “sơ đồ không gian” cần đạt tới và kế

hoạch thực hiện về thời gian để đạt được mục tiêu đã đặt ra;

-Phải có tổ chức;

-Có nhiều vấn đề cần quan tâm, tuy nhiên, phương

tiện về nguồn lực và kinh tế có hạn

Cần “tối ưu hóa”: Tuy nhiên, phải xác định vấn

đề, đánh giá được trước khi có thể tối ưu để thực

hiện

Những vấn đề cần chú ý trong quy hoạch (thảo luận)

Phân tích cộng đồng; Các phương pháp nghiên cứu;

Vẽ chi tiết;

Quy hoạch địa điểm và quy hoạch cấu trúc cơ quan

Thiết kế phong cảnh;

Luật quy hoạch; Trạng thái tác động môi trường;

Chính trị gia môi trường; Biểu diễn bản đồ và hình ảnh;

Sự tham gia của cộng đồng trong quy hoạch;

Thiết kế môi trường;

Phân tích nhà ở đô thị;

Quy hoạch vận tải;

Kiểm soát phát triển;

Quy hoạch bảo tồn;

Kiểm kê và phân tích dữ liệu;

Phân tích quy hoạch định lượng;

Kinh tế đất đai;

Xem xét những bài toán quy hoạch ở Việt Nam

Phân tích cộng đồng; Các phương pháp nghiên cứu;

Vẽ chi tiết;

Quy hoạch địa điểm và quy hoạch cấu trúc cơ quan;

Thiết kế phong cảnh;

Luật quy hoạch; Trạng thái tác động môi trường;

Chính trị gia môi trường; Biểu diễn bản đồ và hình ảnh;

Sự tham gia của cộng đồng trong quy hoạch;

Thiết kế môi trường;

Phân tích nhà ở đô thị;

Quy hoạch vận tải;

Kiểm soát phát triển;

Quy hoạch bảo tồn;

Kiểm kê và phân tích dữ liệu;

Phân tích quy hoạch định lượng;

Kinh tế đất đai;

Quy hoạch đào tạo cán bộ ngành tài nguyên và môi

trường;

Quy hoạch đào tạo cán bộ ngành điện hạt nhân;

Quy hoạch phát triển ngành điện lực (tổng sơ đồ 6, 7);

Quy hoạch nút giao thông ngã tư Kim Liên;

Quy hoạch phát triển các khu công nghiệp và một

khu công nghiệp cụ thể;

…

1.2 Quy hoạch môi trường

Khái niệm

Các cấp độ và hình thức quy hoạch môi trường

Cơ sở pháp lý trong quy hoạch môi trường ở Việt

Nam

Đặc điểm nguyên tắc của quy hoạch môi trường

-Định nghĩa (nhắc lại): là quá trình sáng tạo và/hoặc

thực hiện các chương trình, chính sách và các tiêu

chuẩn có tính đến tác động của phát triển của con

người ở thời điểm hiện tại và tương lai đến môi

trường tự nhiên;

- Là một bộ phận của Quy hoạch: cũng cần sơ đồ

không gian, có kế hoạch cụ thể thực hiện về thời gian cần đạt được;

- Để thực hiện: Cần các phương pháp đánh giá, các

cơ sở pháp lý, cần nhóm thực hiện, phương tiện, …

Cấp độ QHMT

- Một dự án: tương đối đơn giản, chỉ liên quan đến

dự án đó, dễ tính toán định lượng;

-Một khu công nghiệp: nhiều dự án trong một khu đất,

có thể tính định lượng với một số chỉ tiêu;

- Một khu kinh tế: một số khu công nghiệp;

- Một tỉnh, vùng, quốc gia, vvv

trường ở Việt Nam

 Các luật và chính sách liên quan đến quy hoạch

Luật, các văn bản dưới luật về đất đai, sử dụng đất

Chất lượng môi trường: khí, nước, đất (thảo luận)

Chất lượng nước cấp

Vấn đề lũ lụt, hỏa hoạn, sự cố, vvv

Các luật và chính sách liên quan đến đói nghèo

 Là quá trình được thực hiện với nhiều ngành,

nhiều lĩnh vực, với sự tham gia của nhiều loại chuyên gia

Có tính hệ thống, tối ưu toàn cục

 Là sự đồng thuận, chấp nhận và dung hòa

Quá trình lặp: các vấn đề đặt ra cần được thỏa mãn tương đối, có hiệu quả kinh tế tổng thể

hoạch môi trường

 Các nhu cầu cần thỏa mãn nhiều hơn trong khi áp

lực về nguồn tài nguyên và ô nhiễm môi trường tăng

 Bài toán phức tạp hơn, yêu cầu cao hơn

 Càng ngày càng đòi hỏi định lượng và yêu cầu độ

chính xác cao

Các quyết định vẫn cần có suy nghĩ sâu sắc