Bài giảng hợp đồng trong hoạt động xây dựng việt nam TS lưu trường văn

NGÔN NGữ Và VĂN PHạM TRONG SOạN THảO Phaỷi heỏt sửực thaọn troùng sửỷ duùng thuaọt ngửừ trong các hợp đồng dịch vụ và hợp đồng mua bán hàng hóa khi thỏa thuận về... Nguyeõn taộc 4: Chỉ đ

H Ợ P ð Ồ NG TRONG HO Ạ T

Tài liệu lưu hành nội bộGiảng viên: TS Lưu Trường Văn

• Họ và tên: LƯU TRƯỜNG VĂN

• Năm sinh: 1965

• Giáo dục:

Tốt nghiệp Kỹ sư xây dựng, Đại học Bách Khoa, 1991.

Tốt nghiệp chương trình đào tạo kinh tế Fulbright (FETP) “Kinh tế học ứng dụng cho phân tích chính sách”, 1998.

Tốt nghiệp Master of Engineering in Construction Management, Asian Institute of Technology (AIT), Thailand, 2002.

Tiến sỹ chuyên ngành Kỹ thuật & Quản lý xây dựng tại Pukyong

National University (PKNU),Busan, Korea

• Lĩnh vực nghiên cứu: Quản lý dự án, Phân tích và thẩm định đầu tư XD

- bất động sản, Phương pháp nghiên cứu, Kinh tế xây dựng

Tình huống nghiên cứu: Tranh chấp

vì ñiều khoản hợp ñồng không rõ ràng

Câu hỏi

• Hãy tóm tắt lý lẽ bên B

• Hãy tóm tắt lý lẽ bên A

• Anh/chị hãy ñề xuất một phương án khả thi

ñể giải quyết tranh chấp nói trên

• Hãy tóm tắt bài học kinh nghiệm mà

anh/chị rút ra ñược từ tình huống nghiên

cứu này bằng một phát biểu ñơn giản

Tình huống nghiên cứu: Tranh chấp

• Đầu năm 1996, Tổng công ty Xây dựng đường

thủy Việt Nam (Vinawaco) và Samsung, gọi

chung là Vinawaco-Samsung (VN/SS), trúng thầu xây dựng cảng container quốc tế Việt Nam (cảng VICT) cho chủ đầu tư là Công ty liên doanh Phát triển tiếp vận số 1 (FLDC)

• Trên thực tế, công trình được nhà thầu thi công

trong thời gian từ tháng 8-1996 đến đầu tháng 12-1998 thì hoàn tất

• Thế nhưng, đã hơn một năm kể từ khi hạng mục cuối cùng của công trình được nhà thầu bàn giao

Tình huống nghiên cứu: Lý lẽ của bên A

• Thời hạn thi công cảng VICT được quy định là từ

tháng 8-1996 đến tháng 1-1998

• Sau đó, do chủ đầu tư có một số thay đổi trong thiết kế nên đã gia hạn đến đầu tháng 6-1998

• 5-12-1998 là lúc VN/SS thực tế bàn giao hạng mục cuối cùng

• ðại diện chủ đầu tư còn nói rằng số tiền phạt VN/SS thực ra vẫn còn ít hơn khoản thiệt thòi mà FLDC phải chịu Đó là những mất mát từ chi phí cơ hội, lợi nhuận, lãi vay ngân hàng, lương công nhân viên

Tình huống nghiên cứu: Lý lẽ của bên B

• Trong suốt thời gian thi công, phía FLDC đã

ra 59 lệnh thay đổi các chi tiết thiết kế lớn

Tình huống nghiên cứu: Lý lẽ của bên B

– Thời gian gia tải đất bị chậm trễ 71 ngày là do

trách nhiệm của nhà thầu khác là Tổng công ty

Đường sông miền Nam-Sowatco;

– Khâu dỡ tải bị chậm trễ 85 ngày nhưng đó là do quyết định cho phép dỡ tải của phía tư vấn Hyder - Anh mà mãi đến 9-10-1998 nhà thầu mới nhận

Tình huống nghiên cứu: Mâu thuẫn

• Cả FLDC và VN/SS đều thừa nhận rằng trong hợp đồng có mộtđiều khoản quy định cho phép điều chỉnh (tăng) thời gian thicông cho nhà thầu khi có sự thay đổi trong thiết kế

• Thế nhưng thực tế hai bên đã không gặp nhau khi vận dụng

điều khoản này

• Phía FLDC quả quyết rằng do đã cộng thêm thời gian cho những phần thiết kế sửa đổi, nên thời hạn thi công mới đượckéo dài đến đầu tháng 6-1998 và đó là thời gian hợp lý ;

• Phía VN/SS lại cho rằng chủ đầu tư hoặc không tính đủ thời gian hoặc không hợp lý khi buộc nhà thầu phải nộp phạt

cho những lỗi không phải của nhà thầu

Tình huống nghiên cứu: Mâu thuẫn

• Cả FLDC và VN/SS đều thừa nhận rằng trong hợp đồng có mộtđiều khoản quy định cho phép điều chỉnh (tăng) thời gian thicông cho nhà thầu khi có sự thay đổi trong thiết kế

• Thế nhưng thực tế hai bên đã không gặp nhau khi vận dụng

điều khoản này

• Phía FLDC quả quyết rằng do đã cộng thêm thời gian cho những phần thiết kế sửa đổi, nên thời hạn thi công mới đượckéo dài đến đầu tháng 6-1998 và đó là thời gian hợp lý ;

• Phía VN/SS lại cho rằng chủ đầu tư hoặc không tính đủ thời gian hoặc không hợp lý khi buộc nhà thầu phải nộp phạt

cho những lỗi không phải của nhà thầu

Tình huống nghiên cứu: Bài học kinh nghiệm

Cần phải chặt chẽ trong soạn thảo hợp đồng kinh tế; càng cụ thể hóa (các chi tiết hợp đồng) càng dễ

tránh được rắc rối về sau

1 Khung pháp lu ậ t c ủ a h ợ p ñồ ng

trong ho ạ t ñộ ng xây d ự ng

Dành cho các dự án mà vốn ngân sách chiếm trên 30%

- Bộ Luật Dân sự từ Điều 388 đến Điều 427 và từ Điều

2 Khung pháp lu ậ t c ủ a h ợ p ñồ ng

trong ho ạ t ñộ ng xây d ự ng

Dành cho các dự án mà vốn ngân sách chiếm ít hơn trên 30%

- Bộ Luật Dân sự từ Điều 388 đến Điều 427 và từ

Điều 518 đến Điều 526

- Luật Xây dựng năm 2003 quy định tại Chương

VI - Mục 2 từ Điều 107 đến Điều 110.

- Luật thương mại

- Hợp ủồng FIDIC

- …

3 CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG

SOẠN THẢO HỢP ðỒNG TRONG

HOẠT ðỘNG XÂY DỰNG

NGÔN NGữ Và VĂN PHạM TRONG SOạN THảO

Phaỷi heỏt sửực thaọn troùng sửỷ duùng thuaọt ngửừ trong các hợp

đồng dịch vụ và hợp đồng mua bán hàng hóa khi thỏa thuận về

NG¤N NG÷ Vµ V¡N PH¹M TRONG SO¹N TH¶O

NGÔN NGữ TRONG SOạN THảO HợP Đồng

3 Nguyeõn taộc 3: Ngôn ngữ hợp đồng phải đơn nghĩa

• Từ ngữ của hợp đồng phải có sự chọn lọc chặt chẽ, thể hiện đúngmục đích của chủ thể đề nghị ký kết hợp đồng

• Tránh dùng những từ có thể hiểu hai ba nghĩa; nó vừa mâu thuẫnvới yêu cầu chính xác, cụ thể, vừa có thể tạo ra khe hở cho kẻ xấutham gia hợp đồng lợi dụng gây thiệt hại cho đối tác hoặc trốn

tránh trách nhiệm khi có hành vi vi phạm HĐ, vì họ có quyền thựchiện theo những ý nghĩa của từ ngữ mà họ thấy có lợi nhất cho họ,

dù cho đối tác có bị thiệt hại nghiêm trọng rồi sau đó họ sẽ có cơ sở

để biện luận, để thoái thác trách nhiệm

Ví dụ : "Bên A phải thanh toán cho bên B bằng ngoại tệ " Bên A muốn

được thanh toán bằng Euro như mọi trường hợp làm ăn với người thiện chí khác nhưng bên B lại thanh toán bằng USD cũng là ngoại tệ nhưng giá trị không ổn

NGÔN NGữ TRONG SOạN THảO HợP Đồng

4 Nguyeõn taộc 4: Chỉ được sử dụng từ thông dụng, phổ biến trong các văn bản HĐ, tránh dùng các

thổ ngữ (tiếng địa phương) hoặc tiếng lóng

• Các bên hợp đồng cần phải hiểu đúng, chính xác ý chí của nhau thì việc giao dịch mới nhanh chóng thành đạt, phải dùng tửứ ngửừ phổ thông mới tạo điều kiện thuận lợi cho các bên cùng hiểu, dễ hiểu, tránh được tình trạng hiểu

lầm, dẫn tới việc thực hiện hợp đồng sai, gây ra thiệt hại cho cả hai bên

• Trong quan hệ với nước ngoài :

⇒ Tạo ra sự tiện lợi cho việc dịch thuật ra tiếng nước ngoài, giúp cho người nước ngoài hiểu được đúng đắn

⇒ Việc thực hiện hợp đồng có hiệu quả cao

NGÔN NGữ TRONG SOạN THảO HợP Đồng

5 Nguyeõn taộc 5: Trong văn bản HĐ không đ−ợc tùy tiện ghép chữ, ghép tiếng, không tùy tiện thay đổi từ

ngữ pháp lý

• Việc ghép chữ, ghép tiếng dễ dẫn đến sự hiểu nhầm ý chí của các bên chủ thể, việc thay đổi ngôn từ pháp lý trong hợp đồng có thể dẫn đến tình trạng vận dụng bị sai lạc, việc thực hiện

HĐ thất bại

NGÔN NGữ TRONG SOạN THảO HợP Đồng

6 Nguyeõn taộc 6: Trong văn bản HĐ không được dùng chữ thừa vô ích.

• Ví dụ: "Bên A có thể sẽ không nhận nếu bên B

đưa loại hàng không đúng qui cách đã thỏa

thuận trên." Trong trường hợp này bên B vẫn

còn hy vọng một khả năng bên A chấp nhận

hàng sai quy cách mà bên A thực tế không có ý

NGÔN NGữ TRONG SOạN THảO HợP Đồng

7 Nguyeõn taộc 7: Trong văn bản HĐ không được dùng chữ

"v.v " hoặc dấu "?" và dấu " ”

• Việc dùng loại chữ "v.v ." hoặc dấu " ." là nhằm liệt kê hàng loạt tạo

điều kiện cho người đọc hiểu một cách trừu tượng rằng còn rất nhiều nội dung tương tự không cần thiết phải viết ra hết hoặc không có khả năng liệt

kê toàn bộ ra hết ⇒ Traựi với nguyên tắc chính xác, cụ thể của văn bản HĐ

• Moọt beõn tham gia hụùp ủoàng coự theồ lợi dụng làm sai đi những nội dung thỏa thuận của hợp đồng, chưa đưa ra bàn bạc, thỏa thuận trước các bên hợp đồng thì không cho phép thửùc hiện nó vì nó chưa được đủ hai bên xem xét quyết

định

• Thực tế raỏt ớt gaởp "v.v ." hoặc dấu " ." trong văn bản HĐ nhửng thổnh

thoaỷng baùn vaón gaởp phaỷi moọt vaứi hụùp ủoàng maứ beõn ủoỏi taực coỏ yự ủửa vaứo

chữ "v.v " hoặc " " nhaốm coự lụùi cho hoù

VĂN PHạM TRONG SOạN THảO HợP Đồng

8 Nguyeõn taộc 8: Văn phạm trong hợp đồng

phải nghiêm túc, dứt khoát

• Tính nghiêm túc, dứt khoát của hành văn trong các

văn bản HĐ thể hiện ở tính mục đích được ghi nhận một cách trung thực, trong hoàn cảnh các bên bàn luận

để tiến hành làm ăn kinh tế rất nghiêm túc, đi tới

những nội dung thỏa thuận rất thiết thực

• HĐ thực chất là những phương án làm ăn có hai bên kiểm tra, chi phối lẫn nhau, trong nội dung đó tất

nhiên không thể chấp nhận sự mô tả dông dài, thiếu nghiêm túc, thiếu chặt chẽ và dứt khoát

VĂN PHạM TRONG SOạN THảO HợP Đồng

8 Nguyeõn taộc 8: Văn phạm trong hợp đồng kinh

tế phải rõ ràng, ngắn gọn và đầy đủ ý

• Việc sử dụng từ ngữ chính xác, cụ thể sẽ dẫn tới những

hành văn rõ ràng, ngắn gọn, đòi hỏi việc sử dụng các dấu chấm (.), dấu phẩy (,) phải chính xác, thể hiện đ−ợc rõ ý

• Trong các điều khoản của HĐ Không đ−ợc phép biện

luận dài dòng, làm sai lạc nội dung thỏa thuận nghiêm túc của các bên, hoặc làm loãng đi vấn đề cốt yếu cần quan

VĂN PHạM TRONG SOạN THảO HợP Đồng

8 Nguyeõn taộc 8: Văn phạm trong hợp

đồng phải rõ ràng, ngắn gọn và đầy đủ

• Traựnh tỡnh traùng ngắn gọn dẫn tới phản ảnh

thiếu ý, thiếu nội dung cốt yếu của HĐ

4 Các loại hợp ñồng trong

Các m ẫ u h ợ p ñồ ng do B ộ Xây D ự ng ban hành

• Th«ng t− sè 09 /2011/TT-BXD ngµy

28/6/2011 cña Bé X©y dùng vÒ viÖc h−íng

c«ng tr×nh

28/6/2011 cña Bé X©y dùng H−íng

5 Những nội dung cơ bản của hợp

ñồng trong hoạt ñộng xây dựng

5.1 Những nội dung cơ bản của hợp ñồng trong hoạt ñộng xây

dựng theo Nghị ñịnh

48/2010/Nð-CP

Hồ sơ hợp đồng xây dựng (ðiều 10, Nghị ủịnh

48/2010/Nð-CP)

Các tài liệu kèm theo

và tài liệu bổ sung

trong quá trình thực hiện hợp đồng (sau

đây gọi là tài liệu kèmtheo hợp đồng)

Hồ sơ hợp đồng ( ðiều 10, Nghị ủịnh

48/2010/Nð-CP): Hợp ủồng xõy dựng

Hồ sơ hợp đồng: Các tài liệu kèm theo hợp đồng

Chi ti ế t t ừ ng n ộ i dung c ủ a h ợ p

ñồ ng ho ạ t ñộ ng xây d ự ng

• Xem các ñiều khoản trong Nghị ñịnh

48/2010/Nð-CP

5.2 Nh ữ ng n ộ i dung cơ b ả n c ủ a

h ợ p ñồ ng trong ho ạ t ñộ ng xây

d ự ng theo FIDIC

Hồ sơ hợp ñồng theo FIDIC nói chung bao

gồm các tài liệu sau:

• Thỏa thuận hợp ñồng

• Letter of award (LOA)/acceptance/intent

• Hồ sơ dự thầu (Tender documents)

• Specs

• Drawings

• Particular conditions

Thứ tự ưu tiên của các tài liệu hợp ñồng

• Các tài liệu nói trên thường ñược xếp theo thứ tự ưu tiên

• Mục ñích?

• Theo bạn nên xếp thứ tự ưu tiên như thế

nào?

Thứ tự ưu tiên của các tài liệu hợp ñồng

theo FIDIC (thông thường):

1 Thỏa thuận hợp ñồng

2 Letter of award (LOA)/acceptance/intent

3 Các ñiều kiện riêng (Particular conditions)

4 Các ñiều kiện chung (General conditions)

5 Hồ sơ dự thầu (Tender documents)

6 Specs

Thỏa thuận hợp ñồng (FIDIC)

• Thông thường, không dài quá 6 trang

• Cuối của thỏa thuận hợp ñồng là chữ ký của người ñại diện theo pháp luật của từng bên

và dấu pháp nhân

• Ngoài ra còn có họ tên & chữ ký của người làm chứng

Letter of award (LOA)

• Nhằm thông báo về việc khách hàng (bên

A) ñã chọn nhà thầu (bên B) ñể giao hợp

ñồng

• Trong một vài trường hợp, thứ tự ưu tiên

của các tài liệu hợp ñồng ñược ghi rõ trong LOA luôn

Các ñiều kiện chung (General

conditions)

• Thông thường, có form mẫu.

• Các ñiều khoản trong tài liệu này thường

tương tự nhau giữa các dự án khác nhau nếu cùng loại hợp ñồng

• Nội dung thường khá dài (>26 trang)

Các ñiều kiện riêng (Particular conditions)

• Các nội dung nào trong Các ñiều kiện

và khách hàng thì ñược sửa lại cho phù hợp

• Không giống nhau giữa các dự án khác

nhau

Hồ sơ dự thầu (Tender documents)

• Tài liệu này phải tuân theo Hồ sơ mời thầu

• Do nhà thầu chuẩn bị

Hồ sơ dự thầu (Tender documents)

• Tài liệu này phải tuân theo Hồ sơ mời thầu

• Do nhà thầu chuẩn bị

6 Lỗi thường gặp khi soạn thảo hợp ñồng hoạt ñộng xây dựng

6.1 Trong h ợ p ñồ ng có d ấ u …

6.2 ðiề u kho ả n v ề th ể th ứ c thanh toán c ủ a t ừ ng ñợ t không rõ ràng

6.3 Không ñị nh ngh ĩ a rõ ràng

6.4 Th ờ i h ạ n th ự c hi ệ n công vi ệ c h ợ p ñồ ng

không rõ ràng (1)

6.5 Th ờ i h ạ n thi công không h ợ p lý (2)

6.6 ðiề u kho ả n v ề gi ả i quy ế t tranh ch ấ p

không c ụ th ể & rõ ràng

6.7 N ộ i dung công vi ệ c c ủ a h ợ p ñồ ng quy ñị nh

chung và không rõ ràng

7 X ử lý tranh ch ấ p h ợ p ñồ ng

Nghị ñịnh 48/2010/ND-CP

Bạn đánh giá thế nào về điều khoản này

•VỚI NỘI DUNG TRÊN, BẠN SẼ GẶP RẮC RỐI

ĐIỀU KHOẢN XỬ LÝ KHI CÓ TRANH CHẤP

NÊN

 Trong trường hợp có bất đồng, khiếu nại hoặc có tranh chấp

liên quan đến hợp đồng này, hoặc là vi phạm hợp đồng, cácbên sẽ gặp nhau và tìm cách hòa giải trên tinh thần công

bằng thiện chí

 Nếu không đi đến thỏa thuận, trong vòng 15 ngày kể từ

ngày một bên gửi công văn yêu cầu hòa giải, việc tranh

chấp sẽ được đưa ra giải quyết ở Toà Aùn Kinh Tế TP.HCM

 Quyết định của Toà Aùn là qyết định cuối cùng và bắt buộc

hai bên phải thi hành Lệ phí toà hoặc bất cứ chi phí nào

khác , nếu có sẽ do bên thua kiện chịu, trừ phi có quyết định

Gi ả i quy ế t tranh ch ấ p v ề ch ấ t

ðiề u 20, Thụng tư 27/2009/TT-BXD

xảy ra khi có ý kiến đánh giá khác nhau về chất l−ợng sản phẩm, chất l−ợng bộ phận công trình và

chủ thể này với chủ sở hữu, chủ quản lý, chủ sử

ðiều 20, Thụng tư 27/2009/TT-BXD

2 Trình tự giải quyết tranh chấp về chất lượng

Việc giải quyết tranh chấp về chất lượng được tiến hành theo

a) Tự thương lượng giữa các bên có tranh chấp

b) Thuê tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực theo quy định tiến hành kiểm định chất lượng công trình xây dựng

c) Đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng theo phân cấp

đánh giá, kết luận về chất lượng hoặc đề nghị cơ quan này tổ chức giám định chất lượng công trình xây dựng

d) Khởi kiện và giải quyết tranh chấp thông qua toà án Thủ tục

8 M Ộ T S Ố ðIỀ U KHO Ả N NÊN

6.1 M Ộ T S Ố ðIỀ U KHO Ả N

THI CÔNG

ẹIEÀU KHOAÛN VEÀ TRAÙCH NHIEÄM BEÂN B: Hụùp

ủoàng thi coõng xaõy dửùng (an toaứn lao ủoọng)

NEÂN

 Nhà thầu xây dựng có trách nhiệm đào tạo, hướng dẫn, phổ

biến các quy định về an toàn lao động Đối với một số côngviệc yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động thì người lao

động có phải giấy chứng nhận đào tạo an toàn lao động

Nghiêm cấm sử dụng người lao động chưa được đào tạo vàchưa được hướng dẫn về an toàn lao động

 Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm cấp đầy đủ các

trang bị bảo hộ lao động, an toàn lao động cho người lao độngtheo quy định khi sử dụng lao động trên công trường

ẹIEÀU KHOAÛN VEÀ TRAÙCH NHIEÄM BEÂN B: Hụùp ủoàng thi coõng xaõy dửùng (ủaỷm baỷo moõi trửụứng)

NEÂN

• Nhà thầu thi công xây dựng phải thực hiện các biện pháp đảm

bảo về môi trường cho người lao động trên công trường và bảo

vệ môi trường xung quanh, bao gồm có biện pháp chống bụi, chống ồn, xử lý phế thải và thu dọn hiện trường Đối với

những công trình xây dựng trong khu vực đô thị thì còn phảithực hiện các biện pháp bao che, thu dọn phế thải đưa đến nơiquy định

• Trong quá trình vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải nhaứ

ẹIEÀU KHOAÛN VEÀ TRAÙCH NHIEÄM BEÂN B: Hụùp

ủoàng thi coõng xaõy dửùng (tieỏn ủoọ thi coõng)

NEÂN

• Nhà thầu thi công xây dựng công trình có nghĩa vụ lập tiến độ

thi công xây dựng chi tiết, bố trí xen kẽ kết hợp các công việccần thực hiện nhưng phải bảo đảm phù hợp với tổng tiến độcủa dự án

• Nhà thầu thi công xây dựng có liên quan có trách nhiệm theo

dõi, giám sát tiến độ thi công xây dựng công trình và điều

chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thi công xây dựng ởmột số giai đoạn bị kéo dài nhưng không được làm ảnh hưởng

đến tổng tiến độ của dự án