Bài giảng quy hoạch và quản lý đô thị chương 6

So sánh các kiểu quy hoạchQuy hoạch thể thể chế chế Quy hoạch tổng tổng thể thể Quy hoạch hoạch cơ cơ cấu Quy hoạch chiến lược TTham ham gia gia của của chính chính quyền quyền và và các

Chương VI

Các cách tiếp cận trong quy hoạch

đô thị

 Top Top down approach down approach

 Bottom Bottom up approach (participatory approach) up approach (participatory approach)

So sánh 2 cách tiếp cận trong quy

hoạch: Top-down approach và

Bottom-up approach

So sánh các kiểu quy hoạch

Quy hoạch thể

thể chế chế

Quy hoạch tổng tổng thể thể

Quy hoạch

hoạch cơ cơ cấu

Quy hoạch chiến lược

TTham

ham gia gia của của

chính

chính quyền quyền

và

và các các ban ban

ngành

ngành tương tương

đương

CCó

ó ban ban ngành các

các cấp cấp

x

CCó

ó ban ban ngành các

các cấp cấp

CCó

ó sự sự tham tham gia gia

của

của các các

đoàn

đoàn thể, thể,

cộng

cộng đồng đồng

CChỉ hỉ dừng dừng

ở

ở công công bố

bố quy quy hoạch

CChỉ

hỉ dừng dừng ở

ở công công bố

bố quy quy hoạch

CCó

ó sự sự tham tham gia gia

…

Phươ ương pháp quy hoạch và quản lý ng pháp quy hoạch và quản lý đ đô ô

thị hiện tại:

•• Nhằm phát triển Nhằm phát triển đđô thị bền vữngô thị bền vững

•• Chuyển Chuyển đđổi nhiệm vụ: ổi nhiệm vụ:

 từ quy hoạch sang quản lý

 từ quy hoạch tổng thể sang quy hoạch và quản lý chiến l

chiến lưượcợc

 từ quy hoạch mang tính áp từ quy hoạch mang tính áp đđặt sang quy hoạch có ặt sang quy hoạch có

sự tham gia

Ai tham gia?

Nhóm hưởng lợi

-Nhà chính trị

-Tổ chức dân sự

-Nhóm lợi ích

-Nhóm áp lực

-Các nhóm ảnh hưởng

-Mỗi công dân

Đề xuất dự án

-Nhà quy hoạch/ nhà đầu tư

-Các tổ chức quốc tế

Cơ quan duyệt dự án

-Những người ra quyết định

Quy hoạch

Quy hoạch đ đô thị có sự tham gia ô thị có sự tham gia

Sự tham gia

Sự tham gia đư được xuyên suốt trong quá trình quy hoạch ợc xuyên suốt trong quá trình quy hoạch

Các hình thức tham gia khác

 Công báo - Public announcement

 Thông tin đại chúng - Public informants

 Công bố - Public hearing

 Cùng tham gia - Public involvement

 Đóng góp ý kiến - Public consultation

 Cùng hợp tác - Public partnership

Các kiểu tham gia

Quần chúng: Bất kỳ ngBất kỳ ngư ười nào ời nào đư được h ợc hư ưởng quy hoạch ởng quy hoạch

Ng

Ngư ười h ời hư ưởng lợi ởng lợi Mọi cá nhân, tổ chức Mọi cá nhân, tổ chức đư được h ợc hư ưởng từ quy ởng từ quy

hoạch

Cùng tham gia NgNgư ười h ời hư ưởng lợi tham gia vào quá trình ra ởng lợi tham gia vào quá trình ra

quyết quyết đ định ịnh

Cùng

Cùng đ đóng góp óng góp Thông tin Thông tin 2 2 chiều giữa nhà quy hoạch và chiều giữa nhà quy hoạch và

ng ngư ười h ời hư ưởng lợi ởng lợi

Cùng hợp tác NgNgư ười h ời hư ưởng lợi tham gia vào quá trình ra ởng lợi tham gia vào quá trình ra

quyết quyết đ định và quản lý ịnh và quản lý

Cộng

Cộng đ đồng cùng tham gia ồng cùng tham gia – – Cộng Cộng đ đồng h ồng hư ưởng lợi tham gia việc ởng lợi tham gia việc

ra quyết

ra quyết đ định và quản lý ịnh và quản lý

Cấp Cấp đ độ tham gia (Wilcox, ộ tham gia (Wilcox, 1994 1994))

Mức độ tham gia

Mức độ

kiểm soát

Sự trợ giúp

(giúp người khác làm những gì họ muốn)

Cùng hành động

(cùng đưa ý tưởng hành động)

Cùng quyết định

(cùng lắng nghe và quyết định)

Đóng góp ý kiến

(Lựa chọn phương án và phản hồi thông tin)

Truyền đạt thông tin

(nói với mọi người về quy hoạch)

Không có sự tham gia

Các nội dung tham gia

hu

hu thập thập

thông tin tin

ông

ông bố bố thông tin tin

Lắng ắng nghe nghe người

người dân dân

ùng

ùng làm làm việc

•• BBảng ảng khảo khảo

sát

•• BBảng ảng hỏi hỏi

•• TThực hực địa địa

•• TThăm hăm dò dò ý ý

kiến

•• PPhân hân tích tích sự sự

tham gia

tham gia

•• Đánh Đánh giá giá

nhanh

nhanh đô đô thị thị

•• R R adio & adio & TV TV

•• BBáo áo chí chí

•• TTriển riển lãm lãm

•• HHội ội thảo thảo mở mở rộng

•• HHội ội nghị nghị

•• CChọn họn nhóm nhóm mục

mục tiêu tiêu

•• YÝ Ù kiến kiến người người dân dân

•• Khảo hảo sát sát thực

thực tế tế

•• HHội ội thảo thảo

•• TTư duy duy

•• Nhóm hóm làm làm việc

•• TThảo hảo luận luận

•• Đồng Đồng tâm tâm nhất

nhất trí trí

•• CCùng ùng nhau nhau thực

thực hiện hiện

Tại sao cần quy hoạch có sự tham gia

• Giúp cải thiện được chất lượng quy hoạch và việc ra quyết định Nhờ đó sẽ giúp giảm bớt rủi ro

• Giải quyết các vấn đề bằng cách đưa ra nhiều giá trị

và quan điểm khác nhau

• Mặc dù tốn nhiều thời gian hơn, nhưng lợi ích lâu dài được quan tâm

• Thiết lập mối quan hệ lâu dài giữa nhà quy hoạch/

nhà nghiên cứu phát triển và nhóm người được

hưởng lợi (stakeholders)

Lợi ích từ việc quy hoạch có sự tham gia

 Quan tâm đến việc thay đổi quan điểm và cách tiếp cận trong quy hoạch

 Các vấn đề (Issues) của đô thị được xác định sớm và đưa ra được giải pháp

 Tăng sự hiểu biết lẫn nhau từ nhiều quan điểm khác nhau

 Thay đổi dần quá trình ra quyết định

 Giảm dần sự chống đối của công chúng và tăng

cường việc chia sẻ trách nhiệm

 Tăng nhận thức của địa phương và tinh thần cộng

đồng

Giới hạn của sự tham gia trong quy hoạch

 Có tính tranh luận cao

 Khi được bày tỏ quan điểm, người dân có nhu cầu

được tham gia ra quyết định

 Dự án có khả năng bị tác động (cấp vùng hay cấp

quốc gia)

 Dự án có thể bị đe dọa bởi tính nhạy cảm với môi

trường

 Một khi có sự quan tâm, nhu cầu về công bố càng

nhiều

 Nên dừng ở mức dự án, không cần thiết đến mức quy hoạch

Bài học từ quy hoạch có sự tham gia

 Quy hoạch và quản lý đô thị phải dựa trên nguyên tắc,

không chỉ trên quan điểm của những người tham gia

 Tuy nhiên, quy hoạch và quản lý đô thị nếu không

quan tâm đến sự tham gia của nhóm hưởng lợi có thể sẽ thất bại

 Phương pháp tham gia thực hiện được ở cấp quy

hoạch dự án hay địa phương nhỏ, chưa thành công ở cấp quy hoạch đô thị

Dự ự án khu b án khu bả ảo t o tồ ồn Hòn Mun n Hòn Mun – – Nha Trang Nha Trang

 Dự án thí Dự án thí đ điểm iểm

KBTB Hòn Mun

đư

được Bộ Thuỷ sản, ợc Bộ Thuỷ sản,

UBND tỉnh Khánh

Hoà và IUCN thực

hiện từ n

hiện từ nă ăm 2001 m 2001 – –

2005 do Quỹ MôI

tr

trư ường toàn cầu tài ờng toàn cầu tài

trợ thông qua Ngân

Hàng Thế giới, C

Hàng Thế giới, Cơ ơ

quan Phát triển

quốc tế Đan Mạch

đ

đã thành lập Khu ã thành lập Khu

bảo tồn biển vịnh

Nha Trang

Mức độ tham gia của người dân

 Chương trình Cải thiện

Môi trường nước

TpHCM

 Chương trình cải tạo

kênh Nhiêu Lộc

kênh Nhiêu Lộc –– Thị Thị

Nghè

 Chương trình cải tạo

kênh Tân Hóa

kênh Tân Hóa –– Lò Lò

Gốm

 Dự án Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng

 Dự án phát triển khu dân cư Him Lam

dân cư Him Lam –– Q.Q.88

 Dự án nâng cao năng lực phát triển cộng đồng tỉnh Sóc Trăng