Bài giảng pháp luật đại cương chương 4 nguyễn thị yến

4.1 Khái quát hệ thống pháp luậtNguyễn Thị Yến 2 Hệ thống pháp luật quốc gia Hệ thống pháp luật quốc gia Là cấu trúc toàn bộ các quy phạm của luật thực định của quốc gia đó.. Khỏi niệm q

4.1 Khái quát về hệ thống pháp luật4.2 Khái niệm về hệ thống pháp luật4.3 quy phạm pháp luật

4.1 Khái quát hệ thống pháp luật

Nguyễn Thị Yến

2

Hệ thống pháp luật quốc gia

Hệ thống pháp luật quốc gia

Là cấu trúc toàn bộ các quy phạm của luật thực định của quốc gia đó.

Là cấu trúc toàn bộ các quy phạm của luật thực định của quốc gia đó.

Hệ thống pháp luật quốc tế

Hệ thống pháp luật quốc tế

Tập hợp một số hệ thống pháp luật quốc gia có nhiều điểm tương đồng theo tiêu chí nhất định.

Tập hợp một số hệ thống pháp luật quốc gia có nhiều điểm tương đồng theo tiêu chí nhất định.

- Quy phạm pháp luật

- Ngành luật

- Chế định pháp luật

- Quy phạm pháp luật

- Văn bản pháp luật

- Tập quán pháp

- Án lệ

- Văn bản pháp luật

- Tập quán pháp

- Án lệ

4.3 Khỏi niệm quy phạm phỏp luật

Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung do nhà n ớc ban hành và bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan

hệ xã hội theo những định h ớng và nhằm đạt đ ợc mục

nước ban hành và bảo đảm thực hiện

phỏp luật cú nội dung xỏc

nghĩa vụ của chủ thể tham gia quan hệ

xó hội được

nú điều chỉnh

phỏp luật cú tớnh phổ biến,

chung đối với tất cả mọi người tham ra vào quan hệ

xó hội mà nú điều chỉnh

2 Cấu trúc của quy phạm pháp luật

g trườn

g hợp

đó, người

ta phải

xử sự như thế nào cho đúng luật?

Gặp nhữn

g trườn

g hợp

đó, người

ta phải

xử sự như thế nào cho đúng luật?

Nếu khôn

g xử

sự đúng các quy định của pháp luật thì sẽ

bị cưỡn

g chế như thế nào

Nếu khôn

g xử

sự đúng các quy định của pháp luật thì sẽ

bị cưỡn

g chế như thế nào

Giả định Quy Chế tài

định Quy định

Giả định Người (tổ chức) nào?

Các loại quy định

Quy định

Quy định giao quyền

Quy định mệnh

lệnh

Quy định tùy nghi

Chế tài Hậu quả như thế nào?

trái với nội dung

được ghi trong phần

quy định

Có những loại chế tài nào?

Chế tài hình sự

Chế tài hành chính

Có những loại chế tài nào?

Chế tài dân sự

Chế tài kỉ luật

4.4 Quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

12

Quan hệ pháp luật là những quan hệ xã hội trong đó các quyền và nghĩa

vụ của các bên tham gia được pháp luật quy định và đảm bảo thực hiện

Quan hệ pháp luật là những quan hệ xã hội trong đó các quyền và nghĩa

vụ của các bên tham gia được pháp luật quy định và đảm bảo thực hiện

- Quan hệ pháp luật mang tính ý chí

- Quan hệ pháp luật các bên tham gia đều có quyền

và nghĩa vụ được pháp luật quy đinh

- Quan hệ pháp luật được nhà nước đảm bảo thực hiện

- Quan hệ pháp luật mang tính ý chí

- Quan hệ pháp luật các bên tham gia đều có quyền

và nghĩa vụ được pháp luật quy đinh

- Quan hệ pháp luật được nhà nước đảm bảo thực hiện

Phân loại quan hệ pháp luật

4.4.2 Thành phần của quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

14

Quan

hệ pháp luật

Quan

hệ pháp luật

Chủ thể

Chủ thể

Nội dung

Nội dung

khác

h thể

khác

h thể

a Chủ thể của quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

15

Cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật có thể trở thành các bên tham gia thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý trong quan

hệ pháp luật cụ thể.

Ví dụ

Nguyễn Thị Yến

17

Anh A khi sinh ra có triệu chứng của đao

bẩm sinh (không có khả năng nhận thức, không thể thực hiện được những hoạt động phục vụ cho sinh hoạt cá nhân hàng ngày) Anh A có phải là chủ thể của quan hệ pháp luật không?

Chị B, khi sinh ra bị khuyết tật bẩm sinh

(không có tay, chân), chị vẫn khắc phục được những khuyết tật của mình và đi học, cũng như tự thực hiện mọi hoạt động phục

vụ bản thân Chị B có là chủ thể của quan

hệ pháp luật hay không?

Điều kiện để cá nhân trở thành chủ

thể của quan hệ pháp luật

Năng lực hanh vi là khả năng của chủ thể bằng chính hành vi của mình tham gia vào các quan hệ pháp luật và tự mình thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý được pháp luật quy định.

Năng lực chủ thể của cá nhân

Năng lực pháp luật Năng lực hành vi

Độ tuổi

thức

Năng lực hành vi của cá nhân có giống nhau hay không?

Nguyễn Thị Yến

22

Điều kiện tổ chức là pháp nhân

a Được thành lập hợp pháp.

b Phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ

c Có tài sản độc lập với các cá nhân, tổ

chức khác

d Nhân danh mình tham gia và các

quan hệ pháp luật một cách độc lập.

a Được thành lập hợp pháp.

b Phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ

c Có tài sản độc lập với các cá nhân, tổ

chức khác

d Nhân danh mình tham gia và các

quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Lưu ý về năng lực chủ thể của pháp nhân

Nguyễn Thị Yến

23

Thời điểm phát sinh năng lực pháp luật,

năng lực hành vi của pháp nhân.

Khi tham gia vào quan hệ pháp luật pháp nhân phải thông qua người đại diện của pháp nhân.

Pháp nhân không trở thành chủ thể của

một số quan hệ pháp luật nhất định: Hình sự; Hôn nhân gia đình.

Có những loại pháp nhân nào?

 Thực hiện quyền, nghĩa vụ của tổ chức được pháp luật quy định.

 Tổ chức, nhân viên của tổ chức có vi

phạm pháp luật, phải thực hiện các trách nhiệm pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định

b Nội dung của quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

25

Các quyền và nghĩa

vụ pháp lý cụ thể tương ứng của các chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật, bao gồm có quyền của chủ thể;

Nghĩa vụ của chủ thể

Quyền của chủ thể

Nghĩa vụ của chủ thể

Nguyễn Thị Yến

26

 Các xử sự mà pháp luật

cho phép chủ thể thực hiện.

 Chủ thể được thực hiện,

hoặc hưởng lợi ích pháp luật quy định và đảm bảo

 Có quyền yêu cầu bên có

nghĩa vụ thực hiện hoặc không thực hiện một số hành vi nhất định.

 Có thể yêu cầu dùng các

biện pháp cưỡng chế để đảm bảo quyền

pháp luật buộc các chủ thể phải thực hiện nhằm đáp ứng quyền của chủ thể bên kia.

 Phải xử sự theo yêu cầu của pháp luật.

nhiệm pháp lý khi

có cách xử sự không đúng

c Khách thể của quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

27

Lợi ích, những mong muốn, mục tiêu mà các bên chủ thể mong muốn đạt được, là cơ sở hình thành quyền và nghĩa vụ của các bên

Câu hỏi chương 4

Nguyễn Thị Yến

28

ở Việt nam, chỉ có QH, UBTVQH mới có quyền ban

hành nghị quyết là văn bản quy phạm pháp luật?

Chỉ có quy phạm pháp luật mới có tính quy phạm?

Quy phạm pháp luật trình bày trong điều luật luôn hội

tụ đủ 3 bộ phận giả định, quy định, chế tài?

Điều luật chính là hình thức thể hiện ra bên ngoài của quy phạm pháp luật?

Trong xã hội, chỉ có quy phạm pháp luật điều chỉnh hành vi của con người

Tất cả các QPPL đều do nhà nước ban hành?

Phân biệt QPPL với các quy phạm xã hội khác

Trình bày cấu trúc của quy phạm pháp luật

Lưu ý đối với khách thể của quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

29

Khách thể của quan hệ pháp luật khác đối tượng tác động của quan hệ pháp luật (là những gì mà các bên trực tiếp tác động tới).

3 Những điều kiện làm phát sinh,

thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật

Nguyễn Thị Yến

30

Sự kiện pháp lý Là những sự kiện có thật xảy ra trong đời sống xã hội, phù hợp với điều kiện đã được pháp luật dự đoán và do

đó làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan