Trình độ phát triển không đồng đều của lực lượng sản xuất và phân bố không đồng đều giữa các yếu tố sản xuất V n Cụng ngh V n Cụng ngh - S c lao đ ng th a - Tài nguyờn khai thỏc khụng h
Trang 1Chapter IV - R.Resr 1
IV
Ch−¬ng
quèc tÕ
TÀI LI U THAM KH O
- Sách
- Báo: u t , Th i báo kinh t (VN, SG), v.v…
- Lu t u t n c ngoài, Lu t đ u t c a Vi t Nam
- Internet:
Qu c t :
+ H i ngh LHQ v Th ng m i và Phát tri n: www.unctad.org
(World Investment Report 2006)
+ T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t : www.oecd.org + WB, IMF, v.v
Vi t Nam
B K ho ch u t : www.mpi.gov.vn
N i dung c b n
I Khái ni m, nguyên nhân hình thành và
phát tri n c a đ u t Qu c t
II Các hình th c c a đ u t qu c t
II c đi m c a đ u t qu c t
III Vai trò c a đ u t qu c t
IV Khái quát th c tr ng TNN t i Vi t Nam
I Khái ni m, nguyên nhân hình thành và phát tri n
c a đ u t Qu c t
1 Khái ni m
- u t
- Ð u t qu c t là m t hình th c c a Quan h kinh
t qu c t trong đó di n ra vi c di chuy n các
ph ng ti n đ u t gi a các ch th c a QHKTQT
trên ph m vi th gi i đ kinh doanh nh m m c đích
thu l i nhu n ho c đ t đ c các m c tiêu kinh t
-xã h i khác
- Ch th đ u t QT (Nhà đ u t )
+
+
+
- Ph ng ti n đ u t (V n đ u t )
+
+
+
+
So sánh th ng m i qu c t và đ u t qu c t :
Di chuyÓn quyÒn
së h÷u
- §Þa ®iÓm:
- Thêi gian:
-Sè lÇn thùc hiÖn:
Thùc hiÖn gi¸
trÞ thÆng d−
§Çu t− quèc tÕ Th−¬ng m¹i quèc tÕ
Tiªu chÝ
Trang 2CH NG V: U T QU C T 7
2 Nguyờn nhõn hỡnh thành và phỏt tri n c a é u t
qu c t
a Trình độ phát triển không đồng đều của lực lượng sản
xuất và phân bố không đồng đều giữa các yếu tố sản xuất
V n
Cụng ngh
V n Cụng ngh
- S c lao đ ng th a
- Tài nguyờn khai thỏc khụng hi u qu
- Quá trình toàn cầu hóa ngày càng phát triển mạnh mẽ, tạo nên môi trường thuận lợi cho sự di chuyển các nguồn lực, trong đó có đầu tư, giữa các nước.
VD?
- Do s phỏt tri n m nh m c a cu c cỏch m ng khoa
h c k thu t
é u t qu c t đ trỏnh hàng rào b o h m u d ch,
xõm nh p và chi m l nh th tr ng, bành tr ng s c
m nh c a TNCs.
n i đ a Affiliates
ầu tư quốc tế là một hình thức quan trọng nhằm nâng cao uy tín quốc tế và thực hiện các mục đích chính trị x∙ hội
é u t ra n c ngoài nh m h n ch r i ro
T n d ng chớnh sỏch thu
11
II Cỏc hỡnh th c c a đ u t qu c t
1 C n c vào quy n đi u hành và qu n lý đ u t
1.1 é u t tr c ti p n c ngoài FDI/DFI
1.1.1 KN: Là hỡnh th c TQT trong đú ch đ u t n c
ngoài đ u t toàn b ho c m t ph n v n đ l n vào d
ỏn đ u t cho phộp h giành quy n qu n lý ho c tr c
ti p tham gia qu n lý d ỏn đ u t
Host country Home
country
quy n s h u
và s d ng
v n th ng
nh t v i nhau
12
1.1.2 é c đi m c a FDI
- Nhà T n c ngoài đ u t 100% v n c a mỡnh ho c gúp
ỏn đ u t , tu theo quy đ nh LP cỏc n c
-> M c t i thi u đú là bao nhiờu?
- Quy n đi u hành d ỏn đ u t ph thu c vào t l v n gúp c a cỏc bờn
- L i nhu n cỏc bờn thu đ c ph thu c vào k t qu kinh doanh và đ c phõn chia theo t l v n gúp
Trang 3CH NG V: U T QU C T 13
* NX u và nh c đi m c a FDI (v i nhà đ u t )
u đi m:
•
•
•
- Nh c đi m FDI:
•
•
* V i n c nh n đ u t thì sao?
FDI`
LuËt §TNN t¹i ViÖt Nam (luËt cò) C¸ch thøc tiÕn hµnh
Mua l i và sáp nh p (Mergers and Acquisition)
Wholly-Foreign Owned
Greater Foreign Presence
C¸c h×nh thøc ®Çu t− trùc tiÕp n−íc ngoµi - Modes of FDI
C¬ së h¹ tÇng
u t m i (Greenfield Investment)
1.1.3 Các hình th c ÐT tr c ti p n c ngoài (theo
cách th c ti n hành đ u t -modes of entry)
a Ð u t m i - GI
Ch đ u t th c hi n Ð u t n c ngoài thông
qua xây d ng các doanh nghi p m i ho c m
r ng c s kinh doanh hi n có
VD?
b Mua l i và sáp nh p – Cross border M&A
Là hình th c đ u t tr c ti p d i d ng Nhà đ u
t mua l i, sáp nh p các doanh nghi p hi n có
n c ngoài, ho c mua c phi u đ tham gia đi u hành các doanh nghi p đó
+ Các hình th c c a sáp nh p
(i) Sáp nh p theo chi u ngang - A horizontal merger
(ii) Sáp nh p theo chi u d c - Vertical mergers
(iii) Sáp nh p conglomerate
* M r ng:
Nh n xét v xu th M&A và đ u t m i hi n nay?
Ch s
h u
v n T
Ng i
s d ng
v n T
Quy n s h u và s
d ng v n tách r i nhau
1.2 Ð u t gián ti p 1.2.1 KN: Là hình th c đ u t qu c t trong đó Ch
đ u t n c ngoài không tham gia tr c ti p vào vi c
đi u hành qu n lý kinh doanh b ng ngu n v n đ u t
c a mình Nhà đ u t thu l i nhu n thông qua thu nh p c a c phi u, ch ng khoán ho c lãi su t c a s ti n cho vay
Trang 4CH NG V: U T QU C T 19
1.2.2 c đi m
Nhà đ u t không ki m soát ho t đ ng kinh doanh
B h n ch v t l góp v n
Theo Lu t đ u t c a m i n c?
Nhà đ u t thu l i nhu n thông qua lãi su t hay l i t c
c ph n
NX:
N u không qu n lý t t, có th ti m n nguy c d n đ n
n n c ngoài, kh ng ho ng kinh t Khi có bi n đ ng
v n d ch y ra n c ngoài
* NX u và nh c đi m
u đi m:
+ +
- Nh c đi m:
1.2.3 Các hình th c c a đ u t gián ti p
a u t ch ng khoán:
Mua c phi u:
Là vi c nhà đ u t ti n hành đ u t ra n c
ngoài b ng cách mua c phi u c a các công ty
c ph n n c ngoài
Trái phi u và các công c tài chính khác
b Cho vay (tín d ng qu c t )
Là hình th c c a đ u t qu c t trong đó ch đ u
t cho n c ngoài vay v n và thu l i nhu n
thông qua lãi su t c a s ti n cho vay
* ODA – hình th c tín d ng qu c t đ c bi t
ODA là t t c các kho n vi n tr không hoàn l i và tín
d ng u đãi c a các chính ph , các t ch c thu c Liên h p
qu c, các t ch c Kinh t tài chính qu c t , các t ch c phi chính ph giành cho các n c đang và ch m phát tri n
nh m h tr cho s phát tri n kinh t c a nh ng n c này
- i tác cung c p ODA?
- C c u ODA?
23
2 C n c vào ch s h u c a ngu n v n đ u t
2.1 Ð u t c a Nhà n c
2.2 Ð u t c a các t ch c kinh t , tài chính qu c t
2.3 Ð u t c a t nhân
24
1 u t qu c t có s t ng tr ng nhanh
2 Xu h ng t do hoá đ u t ngày càng t ng
3 Thay đ i v đ a bàn đ u t , t p trung các n c
CN phát tri n.
4 Chuy n d ch l nh v c đ u t
5 Các n c Châu Á - TBD đ c bi t là Trung Qu c tr thành khu v c h p d n TNN
6 Ð u t ra n c ngoài c a các n c đang phát tri n
có xu h ng t ng
7 Các TNCs gi vai trò quan tr ng trong TQT III Nh ng xu h ng c a đ u t qu c t
Trang 5CH NG V: U T QU C T 25
th c quan tr ng c a QHKTQT
2 Xu h ng t do hoá đ u t ngày càng t ng
̇ T do hóa đ u t là quá trình các qu c gia gi m
b t và xóa b d n nh ng rào c n trong l nh v c
đ u t , t o ra môi tr ng thu n l i cho s di chuy n các lu ng v n đ u t gi a các n c
* Bi u hi n c a t do hóa đ u t : trên 3 ph ng
di n: QG, khu v c và liên khu v c, toàn c u (i) Trên bình di n QG:
X X X
(ii) Trên bình di n khu v c, liên khu v c thành l p
nhi u khu v c đ u t t do, nhi u hi p đ nh v khuy n
khích và b o h đ u t đ c ký k t
Khu v c:
-Liên khu v c:
-(iii) Trên bình di n toàn c u
3 Ph n l n đ u t qu c t t p trung vào các n c CNPT
Tr c Chi n tranh TG II: 70% v n vào n c
đang phát tri n
T nh ng n m 1960: hi n t ng các n c phát
tri n đ u t sang l n nhau gia t ng
Nguyên nhân?
4 L nh v c đ u t qu c t có s chuy n h ng sang các ngành m i, đ c bi t là d ch v
- u t vào nh ng ngành khai thác tài nguyên thiên nhiên (tr d u khí) ?
- u t vào các ngành công nghi p ch t o?
Nguyên nhân?
- u t vào d ch v ?
Trang 6CH NG V: U T QU C T 31
5, Các n c Châu Á Thái Bình D ng đ c bi t là
Trung Qu c tr thành khu v c h p d n TNN
Nguyên nhân?
Ví d :
6 Ð u t ra n c ngoài c a các n c đang phát tri n
có xu h ng t ng
7 Các TNCs gi vai trò quan tr ng trong TQT
IV Vai trß cña §Çu t− Quèc tÕ
1 Tác đ ng c a đ u t qu c t đ i v i n c ch
đ u t
1.1 Tác đ ng tích c c
-Nâng cao hi u qu s d ng v n, mang l i l i nhu n
siêu ng ch cho ch đ u t
T i sao?
M r ng th tr ng:
+ Cung c p đ u vào + Tiêu th s n ph m
- Chuy n giao công ngh c sang n c nh n đ u
t
- M r ng nh h ng v kinh t , chính tr và xã
h i trên th gi i
35
1.2 Tác đ ng tiêu c c
Gây ra tình tr ng thi u v n đ u t trong n c
nh t là trong đ u t cho CSHT, l i nhu n th p
Ch y máu ch t xám
Có th gây ra tình tr ng th p nghi p trong n c
36
2 Tác đ ng đ i v i n c nh n đ u t 2.1 Tác đ ng tích c c
a N c nh n đ u t là n c phát tri n
Góp ph n t ng c ng c s v t ch t, k thu t, n ng
l c công ngh hi n đ i c a n n kinh t Góp ph n gi i quy t đ c nh ng khó kh n v kinh
t - xã h i:
T o ra môi tr ng c nh tranh t đó thúc đ y s đ i
m i công ngh , phát tri n kinh t
Có th tr ng đ tiêu th s n ph m
Trang 7CH NG V: U T QU C T 37
b N c nh n đ u t là n c đang phát tri n
(i) Gi i quy t v n đ thi u v n đ phát tri n
n n kinh t
N ng
su t th p
Thu
nh p th p
Tích
lu th p
Ti t ki m
và đ u t th p (V n đ u t th p)
(ii) Phát tri n s n xu t và chuy n d ch c c u kinh t theo h ng công nghi p hoá
nghi p Chuy n d ch c c u kinh t là s thay đ i t tr ng
c a các ngành trong m t n n kinh t
VN: khu v c FDI chi m 37% giá tr s n xu t công nghi p
Các ngành t i VN hình thành do có TNN?
(iii) T o vi c làm, nâng cao thu nh p ng i lao đ ng
và phát tri n ngu n nhân l c
VD?
(iv) Phát tri n kinh t , nâng cao thu nh p qu c dân
và t ng thu ngân sách
(v) Ti p nh n công ngh m i, k n ng - kinh nghi m
qu n lý c a n c ngoài
Các con đ ng đ ti p nh n công ngh ?
(vi) Phát tri n và m r ng các hình th c kinh t đ i ngo i khác, đ c bi t là th ng m i qu c t
T i sao?
-(vii) Giúp các n c hi n đ i hóa c s h t ng
tiêu bi u là hình th c đ u t nào?
2.2 Tác đ ng tiêu c c
Các n c đang phát tri n r t d r i vào tình tr ng n
n n ch ng ch t
N c nh n đ u t d r i vào tình tr ng ph thu c
N c nh n đ u t ph i chia s l i ích, quy n l i
N n kinh t có th r i vào tình tr ng phát tri n l ch
l c, m t cân đ i
N c nh n đ u t có th tr thành bãi rác th i công ngh
Tác đ ng khác
Trang 8V T ng quan th c tr ng TNN t i Vi t Nam
1 u t tr c ti p n c ngoài – FDI
1.1 Các hình th c th c hi n theo Lu t
Lu t đi u ch nh:
- Tr c ngày 01/07/2006: Lu t u t n c ngoài
(ban hành l n đ u tiên n m 1987, s a đ i b sung nhi u l n)
- T ngày 01/07/2006: Lu t u t
(áp d ng chung cho nhà T trong n c và n c ngoài)
c thêm: Ngh đ nh 108 /2006/N -CP ngày 22 tháng 9 n m
2006 quy đ nh chi ti t và h ng d n thi hành Lu t u t
*Theo Lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam
(n m 1996, s a i b sung vào n m 2000, có hi u l c n ngày 01/07/2006).
Ü H p đ ng h p tác kinh doanh – BCC
Ü Doanh nghi p Liên doanh – JVE
Ü Doanh nghi p 100% v n đ u t n c ngoài
Ü H p đ ng BOT - H p đ ng BTO - H p
đ ng BT
Theo Lu t u t (lu t m i)
i Thành l p t ch c kinh t 100% v n
ii Liên doanh
iii u t theo hình th c h p đ ng BCC, h p đ ng BOT,
BTO, BT
1.2 Th c tr ng FDI t i Vi t Nam
tham kh o thêm www.mpi.gov.vn
1.2.1 Các giai đo n
N m 2006: k l c thu hút 10,2 t USD
47
1.2.2 Các đ c đi m c a FDI t i Vi t Nam
- Quy mô các d án
- Hình th c đ u t
- L ĩnh v c đ u t
- a bàn đ u t
- i tác đ u t (các nhà đ u t l n nh t vào VN)
2 u t gián ti p
ODA, tín d ng qu c t , đ u t ch ng khoán
Có th tham kh o các ngu n sau:
B KH & T: www.mpi.gov.vn Báo u t , Th tr ng ch ng khoán, v.v
Th i báo Kinh t Vi t Nam, s Kinh t Vi t Nam và Th gi i, 2004-2005 và 2005-2006