Bài giảng kinh tế học vi mô chương i TS nguyễn quỳnh hoa

Với cùng một mức thuế như nhau, chính phủ nên đánh thuế vào sản phẩm nào để tổn thất vô ích của xã hội là nhỏ nhất: a.. Một hôm sau khi học xong lớp kinh tế học, bạn của bạn cho rằng v

KINH TẾ HỌC VI MÔ

• GiẢNG VIÊN: TS NGUYỄN QUỲNH HOA

2, Gregory Mankiw – Chương 6, 8, 9

Các chính sách can thiệp của chính phủ

1 Can thiệp gián tiếp:

a Tăng thuế.

b Trợ cấp.

Trường hợp chính phủ tăng thuế

Trước khi có t Sau khi có t Số thay đổi

Người tiêu dùng CS1= a+b+e CS2= a CS = -b –e

Người sản xuất PS1= c+d+f PS2= d PS= -c -f

Chính phủ T= b+c T= b+c

Tổng thặng dư TS1= a+b+c+d+e+f TS2= a+b+c+d TS= -e -f

TÁC ĐỘNG CỦA MỘT KHOẢN

THUẾ (đánh vào NSX)

TÁC ĐỘNG CỦA MỘT KHOẢN

THUẾ (đánh vào NSX)

• Còn với các đường cầu và cung có độ dốc như nhau thì quy mô của thuế ảnh hưởng đến lượng tổn thất vô ích của xã hội như thế nào?

1 A và B là hai sản phẩm khác nhau nhưng có

cùng mức giá và sản lượng cân bằng Chính

phủ định đánh thuế vào một trong hai hàng hóa này Biết rằng đường cung của cả hai sản phẩm này có cùng một độ dốc như nhau, đồng thời

nếu tăng giá lên 10% thì QA sẽ giảm 15%, QB sẽ giảm 12% Với cùng một mức thuế như nhau, chính phủ nên đánh thuế vào sản phẩm nào để tổn thất vô ích của xã hội là nhỏ nhất:

a Đánh thuế vào sản phẩm A

b Đánh thuế vào sản phẩm B

c Đánh thuế vào sản phẩm nào cũng vậy

Câu hỏi thảo luận

Câu hỏi thảo luận

2 Một hôm sau khi học xong lớp kinh tế học, bạn

của bạn cho rằng việc đánh thuế thực phẩm là một cách tốt để tạo nguồn thu cho Chính phủ

vì cầu về thực phẩm tương đối ít co dãn

- Hiểu theo nghĩa nào thì việc đánh thuế thực

phẩm là một cách “tốt” để tạo nguồn thu?

- Hiểu theo nghĩa nào thì việc đánh thuế thực

phẩm không phải là một cách “tốt” để tạo

nguồn thu?

3 Giả sử Chính phủ đánh thuế vào xăng

a Tổn thất vô ích từ khoản thuế này có khả

năng lớn hơn trong năm đánh thuế đầu tiên hay trong năm thứ năm? Hãy giải

thích.

b Nguồn thu thu được từ khoản thuế này

có nhiều khả năng lớn hơn trong năm

đánh thuế đầu tiên hay trong năm thứ

năm? Hãy giải thích.

Trường hợp chính phủ tăng trợ cấp

Trước khi có tr Sau khi có tr Số thay đổi

Người tiêu dùng CS1= a+b CS2=a+b+c+f CS =c+f

Người sản xuất PS1= c+d PS2=c+d+b+e PS=b+e

Chính phủ G= b+c+f+g+e G=b+c+f+g+e

Tổng thặng dư TS1= TS2= TS2= -g

g

2 Can thiệp trực tiếp:

a GIÁ TỐI THIỂU

Được quy định cao hơn giá cân bằng

Người sản xuất có lợi?

Áp dụng trong trường hợp giá cân bằng hình thành quá thấp

Bảo vệ quyền lợi của ai?

• Việc Chính phủ đặt ra mức lương tối thiểu cao hơn mức lương do thị trường tự do

xác định sẽ bảo về quyền lợi cho tất cả

mọi người lao động

a Đúng b Sai

Tác động của việc quy định mức

lương tối thiểu

Thất nghiệp

∆WL = - (B+C+E)

C

DS

Còn nếu Chính phủ định giá tối thiểu

nhưng không mua hàng dư thừa?

• Có cách nào ít tốn kém hơn mà cũng làm gia tăng thu nhập của người sản xuất

bằng khoản A + B + D không?

∆WL= - (B+C)

SH

Chi phí của Chính phủ:

∆G = - (B + C + D)

∆WL= - (B+C)

SH

b GIÁ TỐI ĐA

Được quy định thấp hơn giá cân bằng

Người tiêu dùng có lợi?

Áp dụng trong trường hợp giá cân

bằng hình thành quá cao

g hay nhập khẩu chịu

lỗ ?Q

P

Nếu CP cho phép nhập

khẩu và Pmax>Pw

như thế nào?

Q1

C

Giá tối đa có luôn đem lại lợi ích

cho người tiêu dùng?

A

BC

D

Theo một bài báo trong tờ Thời đại

NewYork ngày 5/11/1993 thì “số nông dân

trồng lúa mỳ ở vùng Trung tây nước Mỹ

chống lại Hiệp định thương mại tự do Bắc

Mỹ (NAFTA) cũng bằng số nông dân trồng ngô ủng hộ nó” Vì sao các nhóm người

khác nhau này lại có những thái độ hoàn toàn đối lập nhau trước cùng một sự kiện?

3 Phân tích chính sách ngoại

thương

• Những luận điểm ủng hộ tự do thương mại:

- Tăng phúc lợi xã hội

- Tăng tính đa dạng của hàng hóa

- Giảm chi phí sản xuất theo quy mô

- Tăng tính cạnh tranh

- Tăng cường trao đổi ý tưởng mới

Q P

∆CS = A + B

∆PS = - A

∆G = 0

∆WL = + B

• Bảo hộ sản xuất trong nước

• Việc làm

• An ninh quốc gia

• Cạnh tranh không công bằng

• Bảo hộ để tạo thuận lợi cho thương lượng

Những luận điểm ủng hộ hạn chế

tự do thương mại:

Thuế và hạn ngạch nhập khẩu

• Mục đích:

- Bảo hộ các ngành sản xuất trong nước

- Là công cụ kinh tế khuyến khích hay hạn chế đối với sản xuất và tiêu dùng

- Tạo nguồn thu ngân sách

Q

P

Q

S+quota

So sánh hạn ngạch và thuế nhập khẩu

• Giống nhau:

- Cùng mục đích là bảo vệ các nhà sản xuất trong nước

- Cùng tác động làm:

• Giá trong nước tăng

• Lượng cung trong nước tăng

• Lượng cầu trong nước giảm

• Lượng nhập khẩu giảm

Khác nhau

Quota Thuế

Lượng hàng và

ngoại tệ để nk Biết chính xác Khó biết chính xác

Đối tượng hưởng

lợi ngoài nsx Người có quota Ngân sách Chính phủ

∆PS = A + B

∆CS = - A

∆G = 0

∆WL = + B

∆WL = -(c+e)

PE

∆WL = -(c+e)

D+quota

Q2

Q1

PE

So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu

• Giống nhau:

Cùng tác động làm:

• Giá trong nước giảm

• Lượng cung trong nước giảm

• Lượng cầu trong nước tăng

• Lượng xuất khẩu giảm

Khác nhau

Quota Thuế

Lượng hàng và

ngoại tệ từ xk Biết chính xác Khó biết chính xác

Đối tượng hưởng

lợi ngoài ntd Người có quota Ngân sách Chính phủ

• Các mô hình này dựa trên giả định nào?

Tóm tắt

• Các mô hình đơn giản của cầu và cung có thể được sử dụng để phân tích các chính sách khác nhau của Chính phủ

• Ở các trường hợp, thặng dư của người

tiêu dùng và người sản xuất được sử

dụng để xác định số được và mất của

người tiêu dùng và người sản xuất

Tóm tắt

• Khi Chính phủ thực hiện việc đánh thuế

hay trợ cấp, giá cả sẽ không tăng lên bằng lượng thuế hay trợ cấp

• Các chính sách can thiệp của Chính phủ thường dẫn đến mất mát xã hội

• Can thiệp của Chính phủ vào thị trường

cạnh tranh không phải lúc nào cũng là

điều xấu

* Trường hợp chính phủ qui định giá sàn (Pf) và mua

hết lượng dư thừa

Trước khi có Pf Sau khi có Pf Số thay đổi

Người tiêu dùng CS1=a+b+d CS2= a CS = -b-d

Người sản xuất PS1=c+e PS2= c+e+b+d+i PS= b+d+i

Chính phủ G= d+e+f+g+h+i G= d+e+f+g+h+i Tổng thặng dư TS1=a+b+d+c+e TS2=a+c+b-f-g-h TS2= -d-e-f-g-h

* Trường hợp chính phủ qui định giá sàn và khơng mua

hết lượng dư thừa

Trước khi có Pf Sau khi có Pf Số thay đổi

Người tiêu dùng CS1=a+b+d CS2= a CS = -b-d

Người sản xuất PS1=c+e PS2= b+c –

* Trường hợp chính phủ qui định giá trần (Pc) và khơng

cung cấp lượng hàng thiếu hụt

Trước khi có Pc Sau khi có Pc Số thay đổi

Người tiêu dùng CS1=a+d CS2= a+b CS = b – d

Người sản xuất PS1=b+c+e PS2=c PS= -b – e

Tổng thặng dư TS1=b+c+e+a+d TS2=a+b+c TS2= - d - e

* Trường hợp chính phủ qui định giá trần và cung cấp

lượng hàng thiếu hụt

Trước khi có Pc Sau khi có Pc Số thay đổi

Người tiêu dùng CS1=a+d CS2= a+b+d+e CS =b+e

Người sản xuất PS1=b+c+e PS2=c PS=-b-e

Chính phủ G= (Q2-Q1)(Pc-Pw) G= (Q2-Q1)(Pc-Pw) Tổng thặng dư TS1=a+b+c+d+e TS2= TS2=

g

Tóm lại để bảo vệ lợi ích của người

sản xuất hoặc của người tiêu dùng, Chính phủ thường phải can thiệp vào giá cả thị trường Tuy nhiên, những biện pháp này thường mang lại tổn thất xã hội, do đó

Chính phủ chỉ nên can thiệp vào những ngành chủ yếu ảnh hưởng trực tiếp đến

đời sống của người tiêu dùng hoặc người sản xuất mà thôi.

NHỮNG THUẬT NGỮ THEN CHỐT

• Thị trường Market

• Lượng cung Quantity supplied

• Thị trường cạnh tranh competitive market

• Lượng cầu quantity demanded

• Biểu cung supply schedule

• Biểu cầu demand schedule

• Đường cung supply curve

• Đường cầu demand curve

• Hàng thay thế substitute

• Hàng bổ sung complement

• Hàng cấp thấp inferior good

• Hàng thông thường normal good

• Giá cân bằng equilibrium price

• Trạng thái cân bằng equilibrium

• Lượng cân bằng equilibrium quantity

• Sự thặng dư surplus

• Sự thiếu hụt shortage

• Hệ số co giãn elasticity

• Hệ số co giãn của cầu price elasticity of demand

• Hệ số co giãn của cầu theo thu nhập income elasticity of demand

• Hệ số co giãn chéo của cầu cross elasticity of demand

• Hệ số co giãn của cung price elasticity of supply

• Thặng dư của người sản xuất producer surpplus

• Thặng dư của người tiêu dùng consumer surpplus

• Kinh tế phúc lợi welfare economics