Nguyễn Thống 1 Giảng viên: PGS.. NGUYỄN THỐNG Web: http://www4.hcmut.edu.vn/~nguyenthong/index Tél.. Xác suất & phân phối thống kê ơn.. Lý thuyết kiểm định thống kê.. THỐNG KÊ ỨNG DỤ
Trang 1PGS TS Nguyễn Thống 1
Giảng viên: PGS TS NGUYỄN THỐNG
Web: http://www4.hcmut.edu.vn/~nguyenthong/index
Tél (08) 38 691 592- 098 99 66 719 PGS TS Nguyễn Thống
2
NỘI DUNG MƠN HỌC
Chương 1 Thống kê mơ tả (ơn)
Chương 1bis Xác suất & phân phối thống kê (ơn)
Chương 2 Khoảng tin cậy
Chương 3 Lý thuyết kiểm định thống kê
Chương 4 Kiểm định Cronbach’s Alpha
Chương 5 Phân tích phương sai (ANOVA)
Chương 6 Hồi quy tuyến tính & giả tuyến tính
Chương 7 Xử lý số liệu thực nghiệm
Chương 8 Giới thiệu phần mềm SPSS
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- Phân tích dữ liệu và áp dụng vào dự báo
Tác giả : Dr Nguyễn Thống NXB Thanh Niên
2- Kinh tế lượng ứng dụng
Tác giả : Dr Nguyễn Thống NXB ĐHQG TP
HCM
- Phần mềm SPSS
Kiểm tra cuối môn học
- Tự luận
- Cho xem tài liệu
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
MỤC ĐÍCH MƠN HỌC
Giới thiệu các ứng dụng của thống kê trong quản lý
& kỹ thuật
các cơ sở lý thuyết
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
PHÂN PHỐI 1 BIẾN
Giá trị trung bình:
với ni chỉ số lần xuất hiện giá trị xi
: tần suất xuất hiện xi
: tổng số quan sát
X
N
1 1 2 2 n N
1 1 2 2 n N n
i
i 1
n x n x n x
n
i
i n
n
p
n
N n
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Ví dụ : Tính giá trị trung bình của tập hợp quan sát sau:
Đáp số:
i 1 i 1 i 1
Trang 2PGS TS Nguyễn Thống 7
Ví dụ : Dự án cĩ 2 dự án với kết quả dự kiến:
Tính lợi nhuận trung bình xác suất của 2 dự án
trên
Đáp số: Dự án 1: 48tỷ; Dự án 2 : 40tỷ
Dự án Lợi nhuận (tỷ) Xác suất (p)
Bài tập:
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Phương sai (V) và độ lệch chuẩn (σ)
N
2 i
i 1
V
N 1
2 i
i 1
V
N 1
j
2
2
i i
i 1
n x X n x X n x X n x X
V
2 2 2
V p x X p x X p x X
i i
n p
N 1
với
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Ý nghĩa của V, σ : Đánh giá sự phân tán chung quanh giá trị trung bình của biến nghiên cứu
V, lớn sự phân tán càng cao (càng
X
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Chú ý:
Gọi là tính kinh nghiệm
Gọi là tính khơng
« lệch », bias (trong Excel):
N
X
x
N
,
1
i
2 i
1
N
X
x
N
,
1
i
2 i
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
HỆ SỐ BiẾN ĐỘNG CV
CV càng lớn giá trị biến nghiên cứu càng phân tán xa giá trị trung bình của biến nghiên cứu (rũi ro cao!)
X
CV
Trang 3PGS TS Nguyễn Thống 13
TÍNH PHƯƠNG SAI & ĐỘ LỆCH
CHUẨN VỚI EXCEL
Các functions:
Phương sai : Var (địa chỉ
chuỗi)
Độ lệch chuẩn : Stdev (địa chỉ
chuỗi)
PGS TS Nguyễn Thống
14
CÁC PHÉP BIẾN ĐỔI
SỐ LIỆU THƯỜNG SỬ DỤNG
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
BIẾN TRUNG TÂM HĨA VÀ CHUẨN HĨA
Standardized
Gọi X là một biến thống kê Một biến được xem là
trung tâm hĩa và chuẩn hĩa ký hiệu t i suy từ x i
được định nghĩa:
Tính chất:
t i số KHƠNG đơn vị
i
1
; 0 t
i t i
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Normalized
Tính chất: ti [ 0 1]
ti : khơng đơn vị
min max
min i
i
x x
x x t
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Adjusted Normalized
Tính chất: ti [ -1 1]
ti : khơng đơn vị
1 x
x
x x
* 2
t
min max
min i
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Ví dụ : Tính giá trị phương sai (V) và từ đĩ suy
ra giá trị độ lệch chuẩn của tập số liệu xi nĩi trên:
Trang 4PGS TS Nguyễn Thống 19
Bài tập: Giống như ví dụ trước với các số liệu
sau:
Bài tập : Giống như bài tập trên với các số liệu sau:
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Bài tập : Cĩ 2 dự án với kết quả kinh doanh dự
kiến như sau:
Tính V 1 , V 2 và độ lệch chuẩn σ tương ứng của 2
dự án Với kết quả giá trị trung bình và phương
sai Anh (Chị) cĩ nhận xét gì về 2 dự án nêu
trên? (V 1 =756 & V 2 =400) Chọn [1] or [2]?
Dự án Lợi nhuận (tỷ) Xác suất p
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
TÍNH
Chọn ti max chọn dự án 2
74 , 1 756
48 X t
1
1
0 , 2 400
40 X
t
2
2
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
PHÂN PHỐI 2 BIẾN
HIỆP PHƯƠNG SAI CỦA 2 BIẾN THỐNG KÊ
• Gọi xi, yi (i=1,N với N là số quan sát) là 2
biến thống kê được khảo sát Hiệp
định nghĩa:
• Ghi chú : Cov = Cov ariance
N
i 1
Cov(x, y)
N
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Hệ số tương quan r (hệ số Pearson):
E(.) kỳ vọng tốn
mối tương quan tuyến tính của 2 biến
số ngẫu nhiên
x X. y Y 1 1
Y y X x )
y , x ( Cov r
N , 1 i 2 i N
, 1 i 2 i N , 1 i
i i y
x
) Y ( E ) Y ( E ) X ( E ) X ( E
) Y ( E X ( E ) XY ( E r
2 2 2
2 Y
, X
Trang 5PGS TS Nguyễn Thống 25
Ý nghĩa của Cov, r và nhận xét:
* r : không có đơn vị
* (r+1) quan hệ đồng biến càng
"chặc chẻ"
* (r-1) quan hệ nghịch biến càng
"chặc chẻ"
* (r 0) ít (khơng) quan hệ
1 r Y
Chú ý: Trong cơng thức tính r, độ lệch chuẩn tính theo cơng thức:
Gọi là tính kinh nghiệm
Trong trường hợp tính (trong Excel):
gọi là khơng « lệch », bias
N
X x N , 1 i
2 i
1 N
X x
N , 1 i
2 i
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
GIẢI THÍCH GIÁ TRỊ Cov(X,Y) BẰNG ĐỒ THỊ
X
X
Y
X
r1
r-1
r0
x i
y i
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Ý NGHĨA r
Giá trị r
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
TÍNH HIỆP PHƯƠNG SAI VỚI
EXCEL Functions: Covar(X,Y)
Hiệp phương sai : Covar (địa
chỉ chuỗi X, địa chỉ chuỗi Y)
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
TÍNH r SAI VỚI EXCEL Functions: Correl(X,Y)
Trang 6PGS TS Nguyễn Thống 31
NHẬN XÉT Nếu x & y là các biến chuẩn và
trung tâm hố
y x
r
N
2 1
N
2 1
y y y
y
&
x x x
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
BÀI TẬP 1 Quan sát chi phí quảng cáo và doanh thu của 5 năm gần nhất cho Cơng ty Xây dựng Z như sau (giả thiết biến theo phân phối chuẩn):
i Q.CAO X D.THU Y
Tính Cov(x,y), r Kết luận ?
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT
Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Cov =21, r=0.978
( Chú ý : tính theo cơng thức kinh nghiệm, /N)
Bài tập tương tự:
i Q.CAO D.THU
12
; 79
THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG QUẢN LÝ & KỸ THUẬT Chương 1: Thống kê mô tả & xác suất (ôn)
Trang 7PGS TS Nguyễn Thống 37 PGS TS Nguyễn Thống
38
XEM TIEÁP CHÖÔNG 1bis