Bài giảng phương pháp định lượng trong quản lý chương 5 PGS nguyễn thống

Nguyễn Thống Loại chi phí Đơn vị Y : Tổng lượng hàng sản xuất tiêu dùng trong một chu kỳ tham khảo năm, tháng, tuần đv q : Năng lực sản xuất sản phẩm đv/time y : Năng lực tiêu thụ

Trang 1

1

Khoa KTXD - Bộ mơn KTTNN

Giảng viên: PGS TS NGUYỄN THỐNG

E-mail: nguyenthong@hcmut.edu.vn or nthong56@yahoo.fr

Web: http://www4.hcmut.edu.vn/~nguyenthong

Tél (08) 38 640 979 - 098 99 66 719

NỘI DUNG MƠN HỌC

Chương 1: Giới thiệu Phương pháp định

lượng trong Quản lý

Chương 2 : Quy hoạch tuyến tính

Chương 3: Cơ sở lý thuyết ra quyết định

Chương 4: Bài toán vận tải

Chương 5: Quản lý kho

Chương 6: Ra quyết định đa mục tiêu

Chương 7: Lý thuyết sắp hàng

11/26/2013 3

NỘI DUNG MƠN HỌC (tt)

Chương 8: Phân tích thành phần chính (PCA)

Chương 9: Kiểm định Cronbach’s Alpha &

KMO

Chương 10: Phương pháp AHP

Chương 11: Qui hoạch động

Chương 12: Hoạch định dự án

Chương 13: Xích Markov

Chương 14: Lý thuyết trị chơi

Chương 15: Mơ phỏng Monte Carlo

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH

LƯỢNG TRONG QUẢN LÝ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Phương pháp định lượng trong quản lý.

NXB Trẻ 1999 Tác giả PGS Dr Nguyễn Thống & Dr Cao Hào Thi

2 Phân tích số liệu và áp dụng vào dự báo.

NXB Thanh Niên 2000 Tác giả PGS Dr

Nguyễn Thống

PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG TRONG QUẢN LÝ

GIỚI THIỆU

Chương 5 : Quản lý kho

PGS Dr Nguyễn Thống

LƯƠïNG TỒN KHO

Nhỏ

Chi phí

tồn kho nhỏ (?) mất khách hàng

Chi phí

tồn kho lớn Lớn khách hàng (?) ít mất

GIỚI THIỆU

Do đó những mô hình tối ưu để quản lý kho nhằm mục đích xác định chiến lược tồn trử hàng thích hợp để cực tiểu hóa tổn thất (kỳ vọng)

Trang 2

Loại chi phí Đơn vị

Y : Tổng lượng hàng sản xuất (tiêu

dùng) trong một chu kỳ tham khảo (năm,

tháng, tuần)

đv

q : Năng lực sản xuất sản phẩm đv/time

y : Năng lực tiêu thụ sản phẩm đv/time

b : Suất tiền thuê kho tính theo suất giá trị

sản phẩm tồn kho trung bình

K: Chi phí hành chánh cho mỗi lần đặt

M : Lượng sản phẩm có trong kho tại một thời

Q : Số lượng hàng mỗi lần đặt hàng (=lượng hàng bán trong 1 chu kỳ tồn kho R) đv

n =Y/Q: số lần đặt hàng trong một chu kỳ

c : Tổn thất khi không có đủ hàng cung cấp &

MÔ HÌNH TỔNG QUÁT

Xét trường hợp chỉ có một loại sản phẩm

Các biến là tất định

• Giả thiết rằng y và q là đã biết và là

hằng số

• Chi phí lưu kho  b

• Tổn thất do sự gián đoạn sản phẩm

trong kho  c

Giả thiết là trong trường hợp có gián đoạn sản phẩm trong kho , nhu cầu sẽ được thỏa mản sau và trong trường hợp đó cửa hàng phải chịu phạt tỷ lệ với lượng hàng thiếu nầy

chu kỳ đặt hàng = tổng lượng hàng bán dẫu rằng có những thời điểm ta không

MƠ HÌNH TỞNG QUÁT

Một chu kỳ đặt hàng Q  Chu kỳ tờn trữ kho

M

T thời đoạn khảo sát (năm)

GIỚI THIỆU

M max

M min

t 1

Chu kỳ tồn trử kho R=t1+t2+t3+t4

t 2

t 3

t 4 A

Tờn kho

Thiếu hụt

Hàng có

trong kho M

0

Trang 3

Xét đường thẳng AM max 

Có nghĩa  Cường độ lượng

hàng NHẬP vào KHO

t

M

tg 1





 Gia lượng hàng trong kho

 HIỆU SỐ của cường độ hàng về (q) TRỪ cường độ hàng BÁN (y)

 Trong thời đoạn t1 & t4 ta có quan

hệ sau (lưu ý là cuối t1  hàng KHƠNG còn về KHO):

y q t

M t

M tg

1

max







• Trong chu kỳ t2 và t3, hàng tồn trử sẽ

giảm dần theo thời gian do sức mua của

khách hàng và tốc độ giảm sẽ nghiêng

một góc 2 so với phương nằm ngang

xác định bởi :

tg( 2)= y

Quá trình nầy sẽ lặp lại một cách có chu

kỳ

Chu kỳ tồn trử kho R được xác định bởi :

R = t i = t 1 + t 2 + t 3 + t 4 ( TỪ A  C) Về phương diện toán học ta có thể xác lập các

phương trình sau đây :

M max = ( q-y )* t 1  t 1 = M max / ( q-y )

M max = y*t 2  t 2 = M max / y

M min = y*t 3  t 3 = M min / y

M min = (q-y )*t 4  t 4 = M min /(q-y)

Trong một chu kỳ tồn trử kho R,

lượng hàng 1 lần đặt sản xuất Q sẽ

bằng hàng tiêu thụ (cường độ tiêu

thụ y) do đó:

Q = y(t1+t2+ t3+t4)

Dùng t1, t2, t3, t4 nêu trên:

 Q = (Mmax+Mmin) / (1-y/q)

TỞNG CÁC CHI PHÍ TRONG MỘT

CHU KỲ LƯU KHO R

 Chi phí lưu kho

 Chi phí do sản phẩm thiếu hụt

 Chi phí hành chánh đặt hàng

Trang 4

CHI PHÍ LƯU KHO

 Trên cơ sở GIÁ TRỊ hàng

hóa LƯU KHO TRUNG BÌNH

CHI PHÍ LƯU KHO Xét trong 1 thời đoạn khảo sát T  Lượng hàng tờn kho TRUNG BÌNH:

) t t t t (

) t t ( M 5 0

) t t t t ( Q Y

) t t ( M 5 0 Q

Y

M

4 3 2 1

2 1 max

4 3 2 1

2 1 max









Tổng hàng hóa trong 1 chu kỳ lưu kho

Số lần đặt hàng trong chu kỳ khảo sát T (Y/Q=n)

Lưu kho :

min max

2 max 4

3 2

1

2 1 max

M M

M 5 0 ab ) t t t

t

(

) t t ( M

5

.

0

ab







Lưu kho TB trong chu kỳ R

S A-Mmax-B Tổng hàng lưu kho

Giá trị đơn vị of

sản phẩm

Phí lưu kho theo giá

trị đơn vị of sản phẩm

CHI PHÍ DO THIẾU HỤT SẢN

PHẨM

 Trên cơ sở GIÁ TRỊ hàng hóa THIẾU HỤT TRUNG BÌNH

Chi phí do thiếu hụt sản phẩm :

min max

2 min 4

3 2

1

4 3 min

M M

cM 5 0 )

t t t

t

(

) t t (

M

5

.

0

c







Số lượng hàng thiếu hụt TB trong một chu kỳ tờn kho Chi phỉ tổn thất đơn vị do thiếu hàng

CHI PHÍ HÀNH CHÁNH ĐẶT HÀNG

y q



1

Số lần đặt hàng trong một chu kỳ khảo sát (Y/Q=n)

Trang 5

 Tổng chi phí cho một chu kỳ khảo sát T

sẽ là :



0 5 2 0 5 2 ( 1 / )

Lưu

kho

Thiếu hàng

Hành chánh đặt hàng

cực trị:

) 2 ( 0 M

) Ct (

) 1 ( 0 M

) Ct (

min

max





Giải hệ p/t trên 

ab ab c

op

max

( / ) ( )



2 1

c ab c

op

min

( / ) ( )



và

Theo kết quả trên ta có (Q lượng hàng 1 lần đặt):

q / y 1

M M

Q

q / y 1

M M

Q

op min

op max op

min max















 Do đó lượng hàng đặt tối ưu mỗi

lần đặt Qop :

) q / y 1 )(

c b

.

a

(

c

KY b a 2

) q / y 1 )(

c b a ( b a

KY c 2

Qop











Xét trong 1 năm (12 tháng)  Chu kỳ đặt hàng tối ưu sẽ là :

R

Y Q

op

 12

/

Tổng nhu cầu

1 lần đặt

Trang 6

MỘT SỐ NHẬN XÉT

Ta có:

nếu ab = c 

M

c ab

op

max min



Mmaxop  Mminop

Tổn thất do thiếu hàng Phí tờn kho

Nếu b  tăng  Mmax op  GIẢM

op

max



Nếu c  tăng  Mmin op  GIẢM

op

min



Nhận xét: Mơ hình chỉ có ý nghĩa khi y <=q

phẩm y phải NHỎ (hoặc

Bài tập: Cho số liệu liên quan về kinh

doanh và các tham số sau:

Y 120000 unit/năm

y 10000 unit/tháng

q 50000 unit/tháng

số lượng hàng mỡi lần đặt

với tất cả các chi tiết

Trang 7

Hướng dẫn:

MÔ HÌNH WILSON

• Đề cập lần đầu tiên 1915 bởi F.W

Harri và 1929 phát triển bởi

R.H.Wilson

• Mục đích: Trả lời hai câu hỏi sau :

khi nào thì đặt hàng ? và lượng đặt

hàng tối ưu ?

Các giả thiết cho một sản phẩm trong

1 chu kỳ:

- Tổng lượng sản phẩm yêu cầu là đã biết (tương lai chắc chắn)

- Nhu cầu tiêu thụ sản phẩm y là hằng số

- Lượng hàng yêu cầu Q sẽ được chuyển vào

kho NGAY TỨC THÌ khi nhận được đơn đặt

hàng

- Không có các ràng buộc nào về số lượng, về

ngày đặt hàng, về khả năng tồn trử của kho,

về khả năng tài chính Quá trình sẽ lặp lại

một cách tuần hoàn với các chu kỳ như nhau

- Các giá trị a, b, K là hằng số

- KHÔNG CHO PHÉP sự gián đoạn sản phẩm

trong kho.

ĐỒ THỊ MÔ HÌNH WILSON

T

Q

t t+R* t+2R*

Q*

0

Chu kỳ đặt hàng

Trang 8

Với tất cả các giả thiết đã nêu trên, tổng chi

phí cho một chu kỳ hàng năm (CT) sẽ bao

gồm hai thành phần :

 phí lưu kho

 phí hành chánh do đặt hàng

Q

2

Phí lưu kho

Phí hành chánh đặt hàng

Ta có CT=f(Q)  CT cực trị (cực tiểu trong ý nghĩa bài toán) 

ab

KY 2 Q

0 dQ

) CT (

Chu kỳ tối ưu để đặt hàng trong một năm sẽ

là:

Chú ý : Mô hình Wilson sẽ nhận được từ mô

hình tổng quát nói trên với lưu ý là:

• Năng lực sản xuất: q 

• Tổn thất khi không đủ hàng: c 

op

/

Bài tập: Xác định quy mơ tờn kho tối

ưu và chu kỳ đặt hàng cho mơ hình Wilson có số liệu sau:

Y 120000 unit/năm

y 10000 unit/tháng

Hướng dẫn:

Q op 34641 unit/lần

Bài tập: Hãy thiết lập cơng thức xác định quy mơ &

chu kỳ đặt hàng tối ưu của

mơ hình Wilson với giả thiết cho phép sự gián đoạn sản phẩm cung cấp trong kho (đờ thị sau)

Trang 9

T

Q

t t+R* t+2R*

Q*

0

Chu kỳ đặt hàng R*

Q* & R* ???

t=???

MÔ HÌNH VỚI q LÀ KHÔNG ĐỔI

VÀ HỮU HẠN Đây là điểm khác nhau so với mô hình Wilson

Do năng lực sản xuất là hửu hạn, lượng hàng trong kho sẽ gia tăng trong một khoảng thời gian t với cường độ xác định bởi (q-y)>0

Lượng hàng tồn kho sẽ đạt đến giá trị cực đại (q-y)t

Từ thời điểm t sự tồn trử hàng chấm dứt, hàng

trong kho sẽ vơi dần với cường độ vơi xác

định bởi y (nhu cầu)

Một khi dự trử hàng đã hết, một chu kỳ mới về

tồn trử hàng lại bắt đầu Từ lý luận nầy ta có

thể thấy lượng hàng dự trử trung bình có

trong kho sẽ là:

với Q là lượng hàng mỗi lần đặt

Do đó tổng chi phí cho một chu kỳ sẽ được xác định tương tự như trong mô hình của Wilson như sau :

( q y ) t ( y )

q

Q

2 1 2

q

Q

 ( 1  ) 

2

Để CT cực tiểu sẽ là :

Chu kỳ đặc hàng tối ưu sẽ được xác

định bởi :

) / 1 (

2 0

)

(

q y ab

KY Q

dQ

CT









R

Y Q

op

 12

/

MÔ HÌNH WILSON CÓ KỂ ĐẾN SỰ GIÁN ĐOẠN SẢN PHẨM CUNG CẤP

Đây là mô hình Wilson “mở rộng”, ở đó ta có cho phép sự gián đoạn sản phẩm cung cấp trong kho Gọi Mmin là lượng hàng thiếu và sẽ được thỏa mản ở chu kỳ tiếp theo sau

Tương tự như lập luận ở trên ta thiết lập phương trình biểu thị tổng chi phí CT

Trang 10

Đây là một phương trình với hai biến số Mmax và

Mmin Giá trị Mmax và Mmin để CT cực tiểu sẽ

được xác đinh từ hệ phương trình sau :

M M

KY M

 ( max min)  

max

min



max

min

CT M CT M













0 0

Từ đây ta có thể xác định và như sau :

Với:

Lượng đặt hàng tối ưu sẽ là : Chu kỳ đặc hàng tối ưu:

ab

KY

* 1

max  

ab

KY

M op 2

* 1

min 







  ab

c

op op

M

và

R

Y Q

op

 12

/

Ví dụ 1 : Công ty Z tìm chiến lược mua nguyên liệu và

chiến lược sản xuất cho sản phẩm công ty cho các

quý trong tương lai Để bảo đảm dây chuyền sản

xuất, Công ty cần mua các linh kiện cần thiết vào

đầu tháng giêng hoặc đầu tháng tư Giá mua một

đơn vị nguyên liệu vào đầu tháng giêng là a và là a’

cho tháng tư Số nguyên liệu yêu cầu (di) hàng quý

cho bộ phận sản xuất như sau :

t = 1 t = 2 t = 3 t = 4 t = 5 t = 6

tháng 1 tháng 2 tháng 3 tháng 4 tháng 5 tháng 6

1500 1200 2000 1900 3000 2200

Giả sử yêu cầu sản xuất được thực hiện vào cuối mỗi tháng và giá lưu kho hàng tháng của một đơn vị sản phẩm là b cho quý thứ 1 và b’ cho quý thứ 2

Làm thế nào ta xác định số lượng chi tiết q phải mua vào tháng giêng và q’ phải mua vào tháng tư

Với chú ý là vì muốn đảm bảo tuyệt đối không mất khách hàng, Công ty không muốn xảy ra trong bất cứ trường hợp nào, sự gián đoạn sản phẩm cung cấp cho khách hàng.

Giải : Tổng giá thành cho mỗi quý bao gồm :

• Chi phí mua các linh kiện :

CT1 = a*q + a’*q’

• Chi phí tồn kho :

CT2 =

b[q+(q-1500)+(q-1500-1200)]+b’[q+q’-4700+q+q’-6600+q+q’-9600]

Tổng giá thành quản lý CT được xác định bởi :

CT = CT1+CT2  Min

Sự thỏa mãn các yêu cầu khách hàng đòi hỏi :

q di

i





1

3

i

   





1

6

11800

và

• Trong bối cảnh 1 :

Giả sử a = 10 ; a’ = 12 , b’ = 1,1 và b = 1 , ta có :

CT = [ù10q+12q’]+1[3q-4200]+1,1[3q+3q’-20900] = 16,3q+15,3q’-K

với K là một hằng số

• Bài toán này là cực tiểu hàm mục tiêu CT với các yêu cầu nói trên Giải bài toán QHTT bằng p/p đồ thị ta sẽ tìm được lời giải như sau:

Mua đầu tháng 1:

 Mua đầu tháng 4:

dv

qop  4700

dv

q 'op 11800  4700  8100

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	417,5 KB