giáo án môn lịch sử đảng chủ điểm ĐẢNG LÃNH đạo CÁCH MẠNG xã hội CHỦ NGHĨA ở MIỀN bắc (1954 1975)

gặp rất nhiều vướng mắc, Đảng phải trảlời những câu hỏi quan trọng: miền Bắccó thể đi lên CNXH trong hoàn cảnh mộtnền kinh tế chủ yếu là sản xuất nhỏ haykhông; miền Bắc đi lên CNXH như t

BÀI 6:

ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Ở MIỀN BẮC (1954-1975)

 Mục tiêu bài học: Sau khi học song học viên đạt được.

- Nêu ra được các nội dung cơ bản về quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng xã hộichủ nghĩa ở miền Bắc (1954-1975)

- Phân tích được vai trò to lớn của Đảng trong quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa miền Bắc (1954-1975)

Xây dựng niềm tin vào đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nươc

từ đó có những đóng góp tích cực vào công cuộc đổi mới của Đảng

 Tài liệu tham khảo:

- Giáo trình Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam (chương trình trung cấp chính trị),Nxb CTQG Hồ Chí Minh, Hà Nội 2004

- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng cộng sản Việt Nam(9.1960)

- Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (chương trình dùng trong cáctrường Đại học và Cao đẳng)

- Góp phần tìm hiểu lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb CTQG, H, 2000

- Văn kiện ĐHĐB toàn quốc lần thứ IX, Đảng Cộng sản Việt Nam , Nxb CTQG,

H, 2001

BỐ CỤC BÀI GIẢNG: ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở MIỀN BẮC (1954-1975)

I Đường lối cách mạng miền Bắc của Đảng (1954-1975)

1.Đặc điểm của cách mạng miền Bắc trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH.2.Đường lối cách mạng XHCN của Đảng ở miền Bắc

II Quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng XHCN ở miền Bắc (1954-1975)

1 Đảng lãnh đạo hoàn thành những nhiệm vụ còn lại của cách mạng dân tộcdân chủ nhân dân và khôi phục kinh tế (1954-1957)

2 Đảng lãnh đạo tiến hành lãnh đạo cải tạo xã hội chủ nghĩa (1958-1960), Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ III(9.1960) của Đảng

3 Thực hiện đường lối của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng và

kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965)

4 Đảng lãnh đạo cả nước tiến hành chiến tranh cách mạng đồng thời đẩymạnh xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc (1965-1975)

III Những thành tựu và kinh nghiệm xây dựng CHXN ở miền Bắc.

1 Những thành tựu xã hội CNXH ở miền Bắc

2 Những kinh nghiệm xây dựng CNXH ở miền Bắc

*Phương pháp giảng: Thuyết trình và nêu vấn đề.

Thời gian: 4 tiết.

I ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA

ĐẢNG (1954-1975).

1 Đặc điểm của cách mạng miền

Bắc trong thời kỳ quá độ đi lên

CNXH.

-Sau tháng 7/1954, cách mạng miềnBắc đứng trước rất nhiều khó khăn thửthách Đảng phải đối mặt với nhiều vấn

đề cả về lý luận và thực tiễn mà cáchmạng miền Bắc đặt ra: Miền Bắc đi theocon đường nào để vừa có thể hàn gắn cácvết thương chiến tranh, phát triển sảnxuất và đáp ứng được yêu cầu, mục tiêuchung của cách mạng cả nước Đây làmột câu hỏi lớn buộc Đảng phải nhanhchóng tìm ra lời giải đáp

- Sau kháng chiến chống Pháp, đất

nước bị chia cắt thành 2 miền, miền

Bắc đã hoàn thành cách mạng dân tộc

dân chủ nhân dân, miền Nam vẫn còn

chịu sự áp bức của kẻ thủ Miền Bắc

xuất hiện một mâu thuẫn cơ bản đó là

mâu thuẫn giữa con đường tư bản chủ

nghĩa và con đường tư bản chủ nghĩa

Đây là mâu thuẫn trực tiếp của cách

mạng miền Bắc nhưng cũng là mâu

thuẫn của thời đại do đó việc giải quyết

đúng đắn mâu thuẫn này là yêu cầu bức

thiết của Đảng

-Khi giải quyết mâu thuẫn này Đảng

gặp rất nhiều vướng mắc, Đảng phải trảlời những câu hỏi quan trọng: miền Bắc

có thể đi lên CNXH trong hoàn cảnh mộtnền kinh tế chủ yếu là sản xuất nhỏ haykhông; miền Bắc đi lên CNXH như thếnào khi trong lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin chưa đề cập đến những nước cóhoàn cảnh như Việt Nam; hay miền Bắcchưa đi lên CNXH vội mà dừng lại đểxây dựng những cơ sở vật chất bước đầucủa chủ nghĩa xã hội đã

-Sau khi nghiên cứu lý luận của

chủ nghĩa xã hội Mác-Lênin và vận

dụng vào điều kiện cụ thể của cách

mạng miền Bắc, Đảng đã đề ra chủ

trương giải quyết mâu thuẫn của xã hội

miền Bắc đó là đưa miền Bắc đi lên

- Đi lên CNXH là nguyện vọng, làmục tiêu mà Đảng và nhân dân ta đã lựachọn

- Đi lên CNXH chính là yêu cầu cấpbách của cách mạng cả nước

- Xu thế quá độ từ CNTB lên CNXHđang thắng thế trên phạm vi toàn thếgiới.

* Miền Bắc đi lên CNXH với những

đặc điểm cơ bản sau:

+ Từ một nước nông nghiệp lạc

hậu tiến lên CNXH bỏ qua chế độ

TBCN Đây là một đặc điểm lớn và

cũng là khó khăn lớn nhất đối với miền

Bắc

-Sau kháng chiến chống Pháp, kinh

tế miền Bắc là một nền kinh tế nôngnghiệp lạc hậu, sản xuất nhỏ, manhmún…lại mất cân đối nghiêm trọng; giaothông vận tải hư hỏng nặng nề, lưu thônghàng hóa bị đình trệ; phần lớn dân số mùchữ

- Trên thực tế CNXH chỉ có thể đượcxây dựng ở một nước có cơ sở kinh tế xãhội tương đối phát triển, do đó việc Đảngquyết định đi lên CNXH bỏ qua giaiđoạn phát triển TBCN là một quyết địnhsáng suốt và táo bạo của Đảng

-Chỉ có sức mạnh của chế độ XHCNmới có thể giúp miền Bắc vừa giải quyếtđược những khó khăn, thử thách, vừa cóthể đóng góp tích cực vào sự nghiệp cáchmạng chung của cả nước

-Đi lên CNXH trong hoàn cảnh làmột nước nông nghiệp lạc hậu là đặc

điểm lớn, chi phối toàn bộ quá trình cáchmạng XHCN ở miền Bắc, đòi hỏi Đảngphải thường xuyên tổng kết tình hình đểrút kinh nghiệm kịp thời.

- Trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắtthành 2 miền với 2 chế độ chính trị xãhội khác nhau, Đảng vẫn xác định đưamiền Bắc đi lên CNXH, điều này thểhiện sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩaMác-Lênin vào điều kiện cụ thể của ViệtNam.

- Thực tiễn trên thế giới, những nước

có hoàn cảnh tương tự Việt Nam, họ chỉtập trung xây dựng chủ nghĩa xã hội tạivùng mình kiểm soát mà không tính đếnvùng bị chiếm đóng Tại Việt Nam Đảngxác định miền Bắc đi lên xây dựngCNXH là để phục vụ cho mục tiêu chungcủa cách mạng cả nước.Cách mạng miềnBắc tuy thực hiện chiến lược khác vớicách mạng miền Nam nhưng đều hướngtới một mục tiêu chung là đánh đuổi đếquốc Mỹ, thống nhất đất nước, đưa cảnước đi lên CNXH

-Đây là đặc điểm đặc thù của cáchmạng Việt Nam, nó quyết định khôngnhỏ tới quá trình xây dựng CNXH ởmiền Bắc

+ Miền Bắc tiến lên xây dựng

CNXH trong hoàn cảnh thuận lợi có sự

giúp đỡ của các nước XHCN CNXH

trong giai đoạn này đã trở thành một hệ

thống trên thế giới, đang ở vào thời

điểm củng cố lớn mạnh, đã tỏ rõ tính

ưu việt, có sức mạnh chinh phục trái

tim và khối óc của nhân dân tiến bộ

- Trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắtthành 2 miền với 2 chế độ chính trị xãhội khác nhau, Đảng vẫn xác định đưamiền Bắc đi lên CNXH, điều này thể hiện

sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam

Mác Thực tiễn trên thế giới, những nước

có hoàn cảnh tương tự Việt Nam, họ chỉtập trung xây dựng chủ nghĩa xã hội tạivùng mình kiểm soát mà không tính đếnvùng bị chiếm đóng Tại Việt Nam Đảngxác định miền Bắc đi lên xây dựngCNXH là để phục vụ cho mục tiêu chungcủa cách mạng cả nước.Cách mạng miềnBắc tuy thực hiện chiến lược khác vớicách mạng miền Nam nhưng đều hướngtới một mục tiêu chung là đánh đuổi đếquốc Mỹ, thống nhất đất nước, đưa cảnước đi lên CNXH

-Đây là đặc điểm đặc thù của cáchmạng Việt Nam, nó quyết định khôngnhỏ tới quá trình xây dựng CNXH ởmiền Bắc

- CNXH ngày càng phát triển lớnmạnh cả về kinh tế và quân sự Đến năm

1957, Liên Xô đã hoàn thành xong kếhoạch 5 năm lần thứ 5, chế tạo được bomkhinh khí, tên lựa vượt đại châu và đưađược người lên vũ trụ Trung quốc đãhoàn thành xong kế hoạch 5 năm lần thứnhất(1953-1957).Năm 1955, tổ chứchiệp ước Vác sa va được thành lập đãtạo thế và lực với tổ chức Natô của phe

Đế quốc .Đến năm 1955,các nướcXHCN ơ Đông ÂU đã hoàn thành côngcuộc hợp tác hóa nông nghiệp và bắt đầu

đi vào xây dựng CNXH với quy mô lớn -Việc các nước XHCN có nhữngbước phát triển là cơ sơ quan trọng choĐảng xác định đường lối đưa miền Bắctiến lên CNXH

2.Đường lối cách mạng XHCN

của Đảng ở miền Bắc

Sau năm 1954, trong hoàn cảnh thếgiới và Việt Nam có những biến độnglớn và vô cũng phức tạp, Đảng đã tổchức nhiều Hội nghị để đánh giá tìnhhình và đề ra đường lối cách mạng 2miền Đảng đặc biệt quan tâm đến vaitrò, vị trí của miền Bắc trong công cuộckháng chiến chống Mỹ cứu nước

-Tháng 9.1954,Bộ chính trị BCH

của BCH TW Đảng được triệu tập, Hội

nghị nhấn mạnh: muốn thống nhất

nước nhà, điều cốt yếu là phải ra sức

củng cố miền Bắc, đồng thời giữ vững

và đẩy mạnh cuộc đấu tranh của nhân

dân miền Nam Hội nghị cũng chỉ rõ:

củng cố miền Bắc tức là bồi dưỡng lực

lượng cách mạng của ta, xây dựng chỗ

dựa vững chắc cho nhân dân cả nước,

dành thắng lợi trong cuộc chiến tranh,

củng cố hòa bình thực hiện thống nhất

-Đến tháng 11.1958 Hội nghị lần

thứ 14 của BCH TW Đảng đã đề ra chủ

trương: đẩy mạnh cuộc cách mạng

XHCN, trọng tâm trước mắt là đẩy

mạnh cuộc cải tạo XHCN đối với thành

phần kinh tế cá thể của nông dân., thợ

thủ công và cuộc cải tạo XHCN đối với

thành phần kinh tế tư bản tư doanh,

đồng thời ra sức phát triển kinh tế quốc

dân

-Tại Hội nghị TW 15 (1.1959),

BCH TW Đảng sau khi căn cứ ở tìnhhình xã hội trên cả 2 miền đất nước vànhững mâu thuẫn cơ bản của xã hộiViệt Nam, đã xác định cách mạng ViệtNam lúc này phải thực hiện 2 nhiệm vụchiến lược cách mạng XHCN ở miềnBắc và cách mạng dân tộc dân chủnhân dân ở miền Nam Hai nhiệm vụnày tuy khác nhau về tích chất nhưngquan hệ hữu cơ với nhau, ảnh hưởngsâu sắc lẫn nhau, trợ lực mạnh mẽ chonhau… tạo những điều kiện thuận lợi

để đưa cả nước tiến lên CNXH

Đến ĐHĐB toàn quốc lần thứ III(9.1960), Đảng một lần nữa khẳngđịnh: cách mạng Việt Nam lúc này có

2 chiến lược cách mạng: cách mạng xãhội chủ nghĩa ở miền Bắc và cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miềnNam nhằm mục tiêu chung là thực hiệnhòa bình thống nhất tổ quốc, xây dựngmột nước Việt Nam hòa bình, thốngnhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.Riêng đối với cách mạng miềnBắc, Đảng chủ trương tiến hành cáchmạng XHCN ở miền Bắc và coi đó làđiều kiện căn bản để giải phóng miềnNam, củng cố miền Bắc, thống nhất đấtnước

-Đây là một đường lối đúng đắn,

sáng tạo của Đảng, đáp ứng được yêu

cầu khách quan của xã hội Việt Nam,

đáp ứng được các yêu cầu của lịch sử

Đường lối cách mạng XHCN ở miền

Bắc được xác định trên cơ sở xuất phát

từ yêu cầu thực tiễn của đất nước phù

hợp với xu thế của thời đại Việc xác

định đúng đắn đường lối cách mạng

miền Bắc là một trong những nhân tố

quan trọng đưa đến thắng lợi của cuộc

những nhiệm vụ còn lại của cách

mạng dân tộc dân chủ nhân dân và

khôi phục kinh tế (1954-1957).

a.Đảng lãnh đạo hoàn thành

những nhiệm vụ còn lại của cách mạng

dân tộc dân chủ nhân dân

(1954-1975).

- Hoàn thành việc tiếp quản vùng

tạm bị địch chiếm trước đây và đấu

tranh chống các âm mưu gây rối loạn

xã hội của kẻ thù

- Đảng lãnh đạo nhân dân tiếp quản

các cơ sở kinh tế và chống các hoạt độngphá hoại máy móc của địch trước khi rútquân, nhờ đó ta đã tiếp quản vùng tạm bịđịch chiếm một cách nhanh gọn và đỡtổn thất.

- Với âm mưu rút một lực lượng laođộng ở miền Bắc vào miền Nam, thựcdân Pháp và ngụy quyền tay sai đã dùngmọi thủ đoạn dụ dỗ, cưỡng ép nhữngngười tham gia ngụy quân, quỵ quyền vàđồng bào theo đạo thiên chúa, một số tríthức tư sản, tư sản, công nhân kỹ thuật dicư

-Chúng dựng các thế lực thù địchgây rối trật tự trị an như: Bùi Chu (NamĐịnh), Phát Diệm (Ninh Bình), gây bạoloạn ở Ba Làng (Thanh Hóa), QuỳnhLưu (Nghệ An)

 Đây là một cuộc đấu tranh chínhtrị sâu sắc, nhưng nhiều cấp ủy ở một sốđịa phương chưa thấy hết tính chất phứctạp của nó do đó chậm đề ra chủ trương,

có nơi không giám trấn áp bọn tội phạmcầm đầu ( do sợ vi phạm các quy địnhcủa Hiệp định Giơnevơ) Đảng đã phêphán những sai lầm đó và lập các banchống cưỡng ép di cư Đảng đề ra nhữngchính sách kịp thời: chính sách đối vớitôn giáo, chính sách đối với công chức,

trí thức, giáo viên… Vì vậy thu đượcnhiều kết quả như ổn định tình hình, hạnchế đồng bào di cư vào Nam.

- Hoàn thành công cuộc cải cách

ruộng đất Từ cách mạng Tháng Tám

năm 1945, Đảng ta đã từng bước tiến

hành cải cách ruộng đất ( đây là một

nhiệm vụ của cuộc cách mạng dân tộc

dân chủ nhân dân)

-Công cuộc cải cách ruộng đất đã

thu được nhiều thành tựu to lớn Tuy

nhiên trong khâu chỉ đạo thực hiện

Đảng đã phạm những sai lầm nghiêm

trọng

- Hội nghị TW 7 (khóa II) đã ra Nghịquyết chỉ rõ: “để củng cố miền Bắc,trước hết phải hoàn thành cải cách ruộngđất”, chia ruộng cho nông dân, xóa bỏchế độ sở hữu ruộng đất của bọn địa chủ

* Thành tựu:

- 7.1956, cải cách ruộng đất đã cănbản hoàn thành ở đồng bằng, trung du vàmiền núi

- Chúng ta đã tiến hành 8 đợtgiảm tô ở 1777 xã với 1.106.955ha ruộngđất và tiến hành cải cách ruộng đất 6 đợt

ở 3.536 xã, chia 810000ha ruộng đất cho

2 triệu hộ nông dân

- Giải phóng được năng lực sảnxuất trong nông nghiệp, tạo động lực

trực tiếp cho phát triển sản xuất, gópphần vào việc khôi phục và phát triểnkinh tế sau chiến tranh.

- Đưa nông dân từ người lao độnglàm thuê bị áp bức bóc lột trở thànhngười dân tự do có ruộng cấy, trâu cày

 Đây là thắng lợi căn bản có ýnghĩa chiến lược đối với toàn bộ tiếntrình cách mạng Việt Nam

* Sai lầm:

- Vi phạm đường lối giai cấp củaĐảng ở nông thôn

- Cường điều trấn áp phản cáchmạng, đề cao sức mạnh của giai cấp địachủ từ đó phát động một cao trào vùnglên đấu tranh của nhân dân

- Không dựa vào tổ chức cũ, khônggiao cho tổ chức Đảng ở địa phương lãnhđạo cải cách

- Quy nhầm, quy sai tội, đấu tố trànnan cả với những người có công với cáchmạng

*Nguyên nhân sai nhầm:

- Không thấy được những thay đổiquan trọng về quan hệ giai cấp, xã hội ởnông thôn Việt Nam sau Cách mạngTháng Tám và sau giải phóng

- Vận dụng kinh nghiệm cải cáchruộng đất của Trung Quốc vào nước ta

một cách máy móc.

- Vi phạm nguyên tắc tập trung dânchủ trong Đảng, tổ chức ra một hệ thốngchỉ đạo cải cách ruộng đất từ Trung ươngđến cơ sở, tách rời sự chỉ đạo của cấp ủyĐảng

 Nhận thấy những sai lầm, Hộinghị TW 10 (khóa II) đã nghiêm khắckiểm điểm những sai lầm, công khai phêbình trước nhân dân và tiến hành sửa saimột cách kiên quyết, khẩn trương, thậntrọng và có kế hoạch lên đã từng bướckhắc phục được những sai lầm trong cảicách ruộng đất

- Lợi dụng những sai lầm của Đảngtrong cải cách ruộng đất và những khókhăn của miền Bắc sau giải phóng bọnphản động đã gây rối ở một số nơi, ởthành phố, một số phần tử bất mãn cónhững hành động chống CNXH, đi đầu

là nhóm Văn nhân Giai phẩm.( Đảng đã

có những biện pháp tuyên truyền ,giáodục và răn đe hợp lý nên cơ bản đã giảiquyết đươcvấn đề này )

là hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi

phục kinh tế quốc dân, phát triển kinh

tế kế hoạch, giảm bớt khó khăn đối với

đời sống của nhân dân nhằm đưa miền

Bắc từng bước phát triển

-Miền Bắc sau tháng 7.1954 cókhoảng 15vạn ha ruộng đất bị bỏ hoang,phần lớn công trình thủy lợi bị phá hủy,hàng nghìn gia súc bị giết hại, giao thôngvận tải định trệ, thủ công nghiệp đìnhđốn, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao

- Để từng bước khôi phục kinh tế,

Nhà nước đã đề ra kế hoạch 3 năm

(1955-1957) nhằm khôi phục kinh tế,

hàn gắn vết thương chiến tranh và phát

triển sản xuất Trong khôi phục kinh

tế, khôi phục sản xuất nông nghiệp

được Đảng coi là nhiệm vụ hàng đầu,

nhưng cũng đẩy mạnh khôi phục công

thương nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

- Đảng chủ trương khôi phục kinh tếnông nghiệp kết hợp với cải cách ruộngđất, giúp nhau cùng sản xuất, chăm loxây dựng cơ sở vật chất- kỹ thuật chonông nghiệp (6 hệ thống thủy nông lớnđược sửa chữa, nhiều công trình thủy lợivừa và nhỏ được sửa chữa…).

- Đảng đề ra chủ trương bảo hộ chocác xí nghiệp công và tư thương đượcsản xuất kinh doanh, bảo hộ giao lưuhàng hóa giữa thành thị và nông thôn…Chính phủ còn khuyến khích tiểu thủcông nghiệp phát triển sản xuất nhằmđáp ứng nhu cầu cần thiết của nhân dân Đến năm 1957 có 15 vạn cơ sởsản xuất với 43 vạn lao động, nhiềungành nghề mới được phát triển, thu hútnhiều lao động Thủ công nghiệp chiếmkhoảng 63,7% tổng sản lượng côngnghiệp

- Sau một thời gian miền Bắc đãkhôi phục được 4 tuyến đường sắt nốithủ đô Hà Nội với các tỉnh, khôi phụccác tuyến đường bộ

 Những kết quả đạt được qua quá

trình khôi phục kinh tế, chứng tỏ chính

sách của Đảng là đúng đắn, nhờ đó đã

giải phóng được năng lực sản xuất cả

trong công nghiệp và nông nghiệp,

khôi phục và phát triển kinh tế.

Một số bài học kinh nghiệm:

- Độc lập tự chủ cho việc xác lậpđường lối phù hợp với tình hình cáchmạng Việt Nam

- Dựa vào lực lượng quần chúngnhân dân để xây dựng và bảo vệ chế độ

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảngtrong tất cả các lĩnh vực kinh tế-xã hội

2 Đảng lãnh đạo tiến hành cải

tạo XHCN (1958-1960) và Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng

( 9.1960).

a Đảng lãnh đạo tiến hành cải tạo

XHCN ở miền Bắc (1958-1960).

- Sau 3 năm khôi phục kinh tế và

cải cách ruộng đất, miền Bắc đã có

những chuyển biến tích cực về kinh tế

chính trị xã hội, tạo được những tiền đề

quan trọng để đưa miền Bắc tiến lên

CNXH

- Xuất phát từ tình hình thực tế của

cách mạng nước ta, Hội nghị TW lần

thứ 14 (khóa II) đã đề ra kế hoạch 3

năm cải tạo XHCN và bước đầu phát

triển kinh tế – xã hội ở miền Bắc

- Hội nghị đề ra chủ trương đẩy

mạnh cuộc cải tạo XHCN đối với thành

phần kinh tế cá thể của nông dân, thợ

thủ công và với thành phần kinh tế tư

bản kinh doanh, đồng thời ra sức phát

triển thành phần kinh tế quốc doanh

( đây là lực lượng lãnh đạo toàn bộ nền

kinh tế quốc dân)

- Với chủ trương này Đảng đãchuyển từ củng cố miền Bắc, phát triểnchế độ dân chủ nhân dân, đưa miền Bắctiến dần từng bước lên CNXH thành chủtrương đẩy mạnh cách mạng XHCN

 Đây là một quyết định đúng vì

đưa miền Bắc tiến lên CNXH là hợp quyluật của thời đại, đáp ứng nhu cầu cáchmạng nước ta (kể cả 2 miền) nhưng cáchtiến hành lại biểu hiện tư tưởng nóng vộichủ quan không phù hợp với thực tế ( domiền Bắc chưa có tiền đề cần thiết) Sailầm này là do ta chưa nắm vững các quyluật kinh tế của thời kỳ quá độ, do gò épnóng vội đã vi phạm nguyên tắc tựnguyện, không phát huy được tính tựgiác sáng tạo của quần chúng, không tạođược động lực thúc đẩy sản xuất pháttriển

- Tháng 4.1959 Hội nghị TW 16

(khóa II) được triệu tập và thông qua 2

Nghị quyết quan trọng về Hợp tác hóa

nông nghiệp và cải tạo công thương

nghiệp tư bản tư doanh

+ Về hợp tác hóa nông nghiệp:

Hội nghị xác định: ta tiến hành hợp tác

hóa nông nghiệp trong hoàn cảnh chưa

cơ giới hóa nông nghiệp lên cuộc vận

động hợp tác hóa nông nghiệp phải kết

hợp chặt chẽ với cuộc vận động cải tiến

kỹ thuật và tăng năng suất lao động

Trung ương chủ trương vận động nhân

dân làm ăn tập thể trong các hợp tác xã

nông nghiệp theo nguyên tắc: tự

nguyện, cùng có lợi và quản lý dân

chủ Bước đi của quá trình hợp tác hóa

là từ đổi công đến HTX bậc thấp và sau

đó tiến HTX bậc cao

- Hợp tác xã là một đơn vị sản xuấthợp tác bao gồm các cá thể vào làm ăntập thể với nhau

-Vận động nhân dân vào HTX làvận động nhân dân có bao nhiêu ruộngđất bỏ vào làm chung, sản phẩm làm rathì chia đều cho mọi người

-Đổi công là nhiều gia đình tựnguyện làm việc với nhau, họ làm chungcông việc của một gia đình cho hoànthành sau đó sẽ chuyển sang làm côngviệc của gia đình kế tiếp cho đến hết tất

cả các nhà

+ Về cải tạo công thương nghiệp

tư bản tư doanh Đảng chủ trương cải

tạo hòa bình, về kinh tế tiếp tục dùng

chính sách sử dụng: hạn chế và cải tạo

trong đó chủ yếu là cải tạo Đưa công

thương nghiệp tư bản tư doanh đã được

cải tạo bước đầu lên hình thức cao của

tư bản Nhà nước và vào con đường hợp

tác hóa

- Bằng cách đó Đảng thực hiệnchuộc lại dần dần các nhà máy, xí nghiệpcủa nhà tư sản, chuyển nhà máy xínghiệp của họ thành nhà máy xí nghiệpcông tư hợp doanh, cho nhà tư sản, vợcon của họ tham gia quản lý nhà máy vàtrả lương cao cho họ,giúp họ có điềukiện phục vụ nhân dân Đối với thợ thủcông nghiệp và buôn bán nhỏ ở thành thịthì TW Đảng chủ trương cải tạo họ bằngcon đường tập thể, xây dựng các hợp tác

xã tiểu thủ công nghiệp, hợp tác xã muabán…

* Kết quả thực hiện:

-Năm 1958, miền Bắc mới chỉ xây

dựng được 4723 HTX.Năm 1960 miền

Bắc xây dựng được 41.400 HTX, thu

hút 85% tổng số hộ nông dân

-Năm 1957 công nghiệp tư bản

chủ nghĩa chiếm 16,8% giá trị tổng sản

lượng công nghiệp Đến năm 1960 đã

tăng rõ rệt 100% hộ tư sản công

nghiệp và 97,2% hộ tư sản thương

nghiệp được cải tạo

-Năm học 1960 – 1961 miền Bắc

đã có 1,9 triệu học sinh phổ thông;

13.000 sinh viên đại học… y tế có 203bệnh viện và trạm xá tăng 2 lần so vớitrước.

 Sau 3 năm cải tạo XHCN vàphát triển kinh tế văn hóa-xã hội, miềnBắc đã có những bước chuyển sâu sắc,đời sống vật chất và tinh thần của nhândân cải thiện , tuy nhiên, trong quátrình cải tạo đảng cũng mắc phải một

Tham dự Đại hội có 525 đại biểuđại diện cho hơn 50 vạn đảng viên và

20 đoàn đại biểu quốc tế

- Đại hội đã nghe báo cáo chính trịcủa BCH TW Đảng và các báo cáo bổsung, thông qua nghị quyết của Đại hộivới những nội dung chính sau:

+ Xác định nhiệm vụ của cáchmạng Việt Nam: Đẩy mạnh cách mạng

XHCN ở miền Bắc và tiến hành cách

mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam

thực hiện thống nhất nước nhà và hoàn

thành độc lập dân chủ trong cả nước

Trong đó cách mạng dân chủ xã hội

chủ nghĩa ở miền Bắc giữ vai trò quyết

định đối với sự phát triển của toàn bộ

cách mạng Việt Nam, cách mạng dân

tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam có

vai trò trực tiếp để giải phóng miền

Nam, thống nhất đất nước

- Đại hội xác định đấu tranh thốngnhất nước nhà là nhiệm vụ thiêng liêngcủa nhân dân cả nước, Đại hội chủtrương giữ vững đường lối hòa bình đểthống nhất nước nhà, song phải luôn đềcao cảnh giác đối với đề quốc Mỹ, nếu

đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh thìnhân dân cả nước sẽ cương quyết đứnglên đánh bại chúng

* Đối với cách mạng XHCN ở

miền Bắc thì Đại hội xác định công

cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là

một cuộc cải biến về mọi mặt của đời

sống xã hội, là cuộc đấu tranh gay go

giữa con đường TBCN và CNXH trên

tất cả các lĩnh vực tư tưởng, chính trị,

kinh tế, văn hóa…

- Cuộc cải biến này nhằm đưa miềnBắc từ nền kinh tế nhỏ, chủ yếu là sở